Жүгі ауыр жеңіл атлетика

Жеңіл атлетиканы «спорт падишасы» деп бекер атамайды. Өйткені осы спорт түрінде Олимпия ойындары, әлем чемпионаты және сол секілді басқа да байрақты бәсекелерде ең көп жүлде қоры сарапқа салынады. Барлығы – 47 медаль жиынтығы. Яғни, дәл осы сайыста барынша табысты өнер көрсеткен мемлекеттің оғыландарына кешенді жарыстардың жалпы командалық есебінде жеке-дара көш бастауына тамаша мүмкіндік туындайды.

Егемен Қазақстан
04.10.2018 6209
2

Қазақстанның спортшылары Олимпия ойындарындағы өздерінің алғашқы медалін дәл осы жеңіл атлеттер сайысында жеңіп алғанын көзі қарақты көрермендер жақсы біледі. Сонау 1960 жылы Римде алауы тұтанған ғаламдық доданың 4х100 эстафеталық сайысында құрамында Ғұсман Қосановтай қазақтың серке ұлы бар КСРО құрамасы тек немістерден ғана қалып қойып, күміс медальді еншіледі. 

Негізі, Ғұсман Қосановтан да бұрын төртжылдықтың бас­ты додасында жүлде алған жер­лестеріміз бар. Олар – Вла­димир Сухарев пен Анатолий Са­моцветов. Сухарев 1952 жылы Хельсинки мен 1956 жы­лы Мельбурнде өткен Олим­пиа­даның қысқа қашықтықтағы эстафеталық сайысында күміс жүлдені иеленді. Сол кездері Мәскеуде тұрғанымен, оның туып-өскен жері – Жамбыл облы­сының Қордай ауданы. Жасыл құрлықта балға лақтырудан қола жүлдеге қол созған Самоцветов Сарқан ауданының Қарғалы ауылында дүниеге келіп, Талдықорған қаласында оқып жүрген кезінде кәсіби спортшы ретінде қалыптасты. Сондықтан олар да бізге бөтен емес. 

50 шақырымдық спорттық жүрісте Вениамин Солдатенко (1972 жыл, Мюнхен, күміс), же­лаяқтардың эстафеталық сайы­сын­да Николай Колесников (1976 жыл, Монреаль, қола), Вла­димир Муравьев (1980 жыл, Мәскеу, алтын. 1988 жыл, Сеул, алтын), Виталий Савин (1988 жыл, Сеул, алтын), диск лақтырушы Татьяна Лесовая (1980 жыл, Мәскеу, қола), сы­рық­­­пен секіруші Григорий Его­ров (1988 жыл, Сеул, қола) сын­ды саңлақтарымыз әр жылдары алауы тұтанған Олимпия ойын­­дар­ында жеңіс тұғырына көте­рілді. 

Тәуелсіздік алғаннан кейін­гі кезеңге тоқталсақ, 2000 жы­лы Сиднейде 100 метрге кедер­гілер арқылы жүгірген Ольга Ши­шигина алтыннан алқа тағынса, 2004 жылы Афиныда онсайыс­шы Дмитрий Карпов қола ме­дальді иеленді. Ал үш қарғып секіруші Ольга Рыпакова айтулы жарыста үш рет жеңіс тұғырына көтерілді. Атап айтсақ, 2008 жылы Бейжіңде жүлде алған қос спортшы допинг қолданғаны үшін жарыстан шеттетіліп, күміс жүлде жерлесімізге бұйырды. 2012 жы­лы Лондонда Ольга ал­­тын ал­са, 2016 жылы Рио де Жа­ней­­рода қола медальді мойнына ілді.

Әлем чемпионатына келер болсақ, 1983-1991 жылдар ара­лығында айтулы жарыс үш мәрте ұйымдастырылды. 1983 жылы Хельсинкиде тұсауы кесілген бәсекеде Кеңестер Одағы құра­мында өнер көрсеткен қара­ғандылық желаяқ Владимир Муравьев эстафетада қола ме­даль­ді иеленді. Келесі жарыс 1987 жылы Римде өтті. Бұл жолы Одақтың желаяқтары тек амери­калықтардан ғана қалып қойып, күміс медальді еншіледі. Сол команданың сапында біз­дің Владимир Муравьев те өнер көрсетті. Сондай-ақ қызыл­жар­лық марафоншы Зоя Иванова күміс алса, үш қарғып секіруде шымкенттік Олег Сакиркин қолаға қол созды. 

Қазақстан дербес команда ретінде әлемдік додаға 13 мәрте қатысып, 8 рет жүлделі орынды иеленді. Атап айтсақ, 1993 жылы Штутгарттағы сырықпен секіру сайысында Григорий Егоров күміс медальді еншіледі. 1995 жылы Гетеборгта 100 метр­ге кедергілер арқылы жүгірген Ольга Шишигина күміс алса, 2001 жылы Эдмонтонда қолаға қол созды. 2003 және 2007 жылдары Сен-Дени мен Осакадағы онсайысшылардың сайысында Дмитрий Карпов үшінші тұғырға табан тіреді. Үш қарғып секіруші Ольга Рыпакова 2011 жылы Тэ­гу­де екінші сатыға табан тіре­се, 2015 және 2017 жылдары Бей­жің мен Лондонда жалауы жел­біреген жарыстарды үшінші орынмен қорытындылады. 

Соңғы үш Олимпия ойын­дарының нәтижелеріне зер сал­сақ, мынадай көріністің куәсі бо­ламыз. 2008 жылы Бейжіңдегі доданың жеңіл атлеттер сайысында үздік бестікті мына командалар құрады: 

1. АҚШ (7 алтын+9 күміс+7 қола)

2. Ресей (6+5+7)

3. Кения (6+4+4),

4. Ямайка (6+3+2)

5. Эфиопия (4+1+2)

Соның нәтижесінде Қытай еліндегі жарыстың жалпы ко­мандалық есебінде жоғарыда аталған командалар мынадай орындарға жайғасты: АҚШ – 2, Ресей – 3, Кения – 13, Ямайка – 14 және Эфиопия – 18. 

2012 жылы Лондонда алауы тұтанған Олимпия ойындарының жеңіл атлеттер бәсекесіндегі үздік бес команда мыналар: 

1. АҚШ (9+12+7) 

2. Ресей (6+3+5)

3. Ямайка (4+4+4)

4. Ұлыбритания (4+1+1)

5. Эфиопия (3+1+3)

Ұлыбритания астанасында өткен Олимпиаданың жалпы есебінде бұл командалар мынадай орындарға жайғасты: АҚШ-1, Ұлыбритания – 3, Ресей – 4, Ямайка – 18 және Эфиопия – 23. 

2016 жылы Рио де Жа­ней­родағы жеңіл ат­леттер сайы­сын­да мына коман­далар алдың­ғы лектен көрінді: 

1. АҚШ (13+10+9) 

2. Кения (6+6+1)

3. Ямайка (6+3+2)

4. Қытай (2+2+2)

5. ОАР (2+2+0) 

Бразилияда өткен Олимпия ойындарының жалпы есебінде айтулы командалар мынадай орындарды олжалады: АҚШ – 1, Қытай – 3, Кения – 15, Ямайка – 16 және ОАР – 30. 

Міне, жоғарыдағы көрсетіл­ген деректерден көп жайтты аң­ғаруға болады. Яғни, жеңіл атлеттер сайысында табысты өнер көрсеткен командалардың жалпы командалық есепте барынша жоғары орындардың бірін иеленуге мүмкіндіктері зор. Олай болса, Қазақстанда да осы спорт түрін дамытуға барынша күш салу қажет. Жасыратыны жоқ, бүгінгі таңда біздің елде әлемдік деңгейдегі жарыстарда жүлде алуға күш-жігері жетіп жүрген жалғыз ғана «спорт падишасының» өкілі бар. Ол – Ольга Рыпакова. Егер үстіміздегі жылдың 30 қарашасында 34 жас­қа толғалы отырған Шығыс Қазақ­стан облысының тумасы үл­кен спорттан қол үзген жағ­дайда оның орнын басатын лайықты ізбасарлар көрінбейді. Иә, халықаралық жарыстарда жүл­де алып жүрген Виктория Зяб­кина, Элина Михина, Ольга Сафронова сынды жеңіл атлет­тер­дің аяқ алысы жаман емес. Алайда олар тек құр­лық­тық деңгейдегі додаларда ғана жүлде алумен шектелуде. Тіп­тен, биыл Джакартада өткен Азия ойындарында өнер көрсет­кен бір топ отандық жеңіл ат­леттер арасынан жалғыз Ольга Рыпакова ғана алтын­нан алқа тағынды. Ал өзге мық­ты­ларымыз күміс немесе қола ме­даль­ді қанағат тұтты. Осы жайт­тың өзі Қазақстанда осы спорт түрі­­нің даму барысы әлі де дұ­рыс жол­ға қойылмағанын аңғартса ке­рек. 

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу