«Жебе тартқан сөз бен жыр қосынынан...»

Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, филология ғылымдарының докторы, профессор Серік Негимовтің 70 жылдығына арналған «Көркемдік дүниетаным және сөз мәдениеті» атты республикалық ғылыми-практикалық конференция өтті.

Егемен Қазақстан
15.10.2018 3555
2

Іс-шараға Парламент Сенаты мен Мә­жіліс депутаттары, ғалымдар, өнер қайрат­кер­лері қатысты. Ғалымның мерейтойына ар­налған шарадан әдебиетсүйер қауым мен тіл жанашырлары да шет қалған жоқ.

Конференцияның пленарлық бөлі­мінде Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ әлеу­меттік-мәдени даму жөніндегі проректоры, академик Дихан Қамзабекұлы кіріспе сөз сөйлеп, ЕҰУ-дың ректоры Ерлан Сы­ды­қовтың атынан мерейтой иесін құттық­тады. Сонымен қатар Мемлекеттік хатшы Гүлшара Әбдіқалықова, Президент Әкімшілігінің Ішкі саясат бөлімінің басшысы Аида Балаева, Парламент Се­натының төрағасы Қасым-Жомарт То­қаев атынан келген құттықтауларды оқып берді. Жиында ЕҰУ қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, академик Сейіт Қасқабасов арнайы сөз алып, көр­некті ғалымның еңбектері мен адами қа­сиеттеріне тоқталса, Астана қаласы әкімінің орынбасары Ермек Аманшаев қала әкімі Бақыт Сұлтановтың жылы лебізін жеткізді. Ал «Егемен Қазақстан» газетінің басшысы Дархан Қыдырәлі басылымның тұрақты авторын мерейлі жасымен құттықтап, ғылымдағы еңбегі мен қызметіне тоқталды. 

ЕҰУ қазақ әдебиеті кафедрасының ұстазы, филология ғылымының докторы А.Әлтай «Заман және руханият: жырау­лар, билер, сал-серілер» тақырыбында бас баяндама жасады. Қазақ Ұлттық өнер университетінің профессоры, күйші-композитор Ж.Жүзбай «Профессор С.Негимовтің интонация және мелодика туралы пайымдаулары», «Болашақ» академиясының профессоры М.Хамзин «Профессор С.Негимов зерттеулеріндегі Арқа ақындары шығармашылығы», әл-Фа­раби атындағы ҚазҰУ профессоры Т.Есембеков «С.Негимов еңбектеріндегі этно­графиялық сарындар: тұлға, қоғам, адам», ЕҰУ қазақ әдебиеті кафедрасының профессоры, филология ғылымының кан­дидаты Қ.Алпысбаев «Профессор С.Не­гимов және ұлттық поэтика: метафора құбылысы», ЕҰУ қазақ әдебиеті кафедрасының профессоры, филология ғылымының докторы Р.Тұрысбек «Ұлт мұратының көркемдік қайнары», жазушы А.Кемелбаева «Назым сөздің кеніші», ЕҰУ қазақ әдебиеті кафедрасының профес­соры, филология ғылымының докторы С.Жұмағұл «Өлең – сөздің теориясы», ЕҰУ доценті, филология ғылымының кан­дидаты М.Бөрібаева «Мәдениет және дәуір» деген тақырыптарда баяндамаларын оқыды.

Конференцияға қатысушылар жиын  барысында мерейтой иесінің шығар­ма­ла­ры негізінде ұйымдастырылған «Күл­тегін» атриумындағы «Ғалым.Ұстаз.Қай­раткер» көрмесін тамашалап, Серік Неги­мовтің «Фолиант» баспасынан жарық көрген бес томдық шығармалар жина­ғы­ның тұсаукесер рәсімінің куәсі болды.

Бағашар ТҰРСЫНБАЙҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу