Қазақстан және Литва жан-жақты ынтымақтастықты кеңейтуге ниетті

Қазақстан және Литва саяси тұрғыда жан-жақты ынтымақтастық пен әріптестікті белсенді түрде жалғастыруға, экономикалық дипломатияны және халықаралық аренадағы өзара іс-қимылды нығайтуға ниетті. Екі елдің сыртқы істер министрліктерінің арасында өткен Қазақстан-Литва консультацияларының басты күн тәртібі осындай болды, деп хабарлайды СІМ баспасөз қызметі.

Егемен Қазақстан
16.10.2018 1455
2

Қазақстандық делегацияны Сыртқы істер министрінің орынбасары Роман Василенко, ал литвалық делегацияны Сыртқы істер вице-министрі Дарюс Скусявичюс басқарды.

Келіссөздердің барысында Қазақстан-Литва байланыстарын жандандырудың кең ауқымды мәселелері талқыланды. Қазақстан саяси диалогты әр түрлі форматтарда, соның ішінде жоғары деңгейде және парламентаралық алмасулар желісі бойынша дамытуға мүдделі. Тараптар халықаралық терроризмге, есірткі бизнесіне, климаттың өзгеру салдарына және басқа да жаңа қауіп-қатерлерге қарсы бірлескен күрестің тиімділігін арттыруды одан әрі жалғастыратынын растады.

Қазақстан мен Литва БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелерін сайлауда бір-біріне қолдау көрсетті.

«Астанадағы ЕҚЫҰ Саммиті немесе «ЭКСПО-2017» көрмесі болсын, біздің барлық негізгі бастамаларымыз әрқашан литвалық серіктестерімізден қолдауын табатын, мәселен, Литва ҚР мен ЕО арасындағы кеңейтілген серіктестік пен ынтымақтастық туралы келісімге қол қоюдың белсенді жақтаушысы және осы маңызды келісімді бірінші болып ратификациялаған елдердің қатарында болды», - деді Р. Василенко.

2017 жылдың қорытындысы бойынша Литва көрсеткіштерге сәйкес ЕО елдерінің арасындағы алғашқы 10 елдің қатарына еніп, Қазақстанның Балтық және Солтүстік Еуропа елдеріндегі ең ірі сауда әріптесіне айналды. Дипломаттар  үстіміздегі жылдың алғашқы сегіз ай ішінде тауар айналымы артқанын белгіледі. Қазақстандық мәліметтер бойынша, ол 527 млн. долларды құрайды, ал 2017 жылы 722 млн.долларды құраған. Бұл дегеніміз, екіжақты сауда айналымының төмендеу үрдісі байқалған жағдайдан шығып келеді, сондықтан тараптар  осы жағымды үрдісті нығайтуға ниетті. Тараптар оған сауда-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі Қазақстан-Литва үкіметаралық комиссиясының белсенді жұмысы ықпал ететіндігін атап өтті, оның келесі отырысы келесі жылдың басына жоспарланып отыр.

«Қазақстан-Литва экономикалық әріптестігінің мазмұнды бөлігін әртараптандыру үшін кешенді тәсілдеме әзірлеу қажет», - деді Д. Скусявичюс.

Екі ел арасында өзара қарым-қатынастардың, соның ішінде сауда-экономикалық, ғылыми, білім беру, мәдени-гуманитарлық салалардағы берік шарттық-құқықтық базасы құрылған.

Көлік саласындағы ынтымақтастық басым бағыт болып қала бермек. Транзиттік, көліктік қатынастар мен логистика мәселелері талқыланды, бұл жүк ағынын дамыту және әртараптандыру қажеттілігіне байланысты. Іске қосылған жаңа контейнерлік тасымалдау қызметтері, 2018 жылдың мамыр айында ашылған Астана мен Вильнюс арасындағы тікелей әуе қатынасы екі елдің көлік саласындағы ынтымақтастықтығына жаңа мүмкіндіктер береді.

Тараптар «жаңа экономика» деп аталатын саланы дамытуға бірлесіп жәрдемдесуге келісті. Вильнюс Еуропадағы қаржылық технологияларды (Fintech) дамытудың жаңа орталықтарының бірі болмақ, ал Қазақстанның астанасы – өңірлік қаржылық хабқа айналмақ, бұл «Астана» халықаралық қаржы орталығының (АХҚО) ашылуымен байланысты. Қазіргі уақытта АХҚО және Литва Банкі сарапшыларының деңгейінде еуропалық және азиялық юрисдикциялардың арасында жалғастырғыш тетіктерін құру мәселесі қарастырылуда, бұл ҚР мен Литваның өңірлік қаржы орталықтары ретіндегі позицияларын одан әрі нығайтуға қуатты серпін береді.

Өңірлер арасындағы байланыстарды дамытуға және достық институтына прагматикалық сипат беруге ерекше назар аударылды. Қазіргі уақытта Қазақстан мен Литва ірі қалаларының арасында бауырлас қалалық қарым-қатынастарды орнату мәселелері қарастырылуда.

Тараптар мәдени-гуманитарлық байланыстардың дамуына оң баға берді. Осы бағытта осы жылы Қарағанды облысында қуғын-сүргінде болған литвалықтардың жерленген жеріне келген «Миссия Сібір» жастар экспедициясы үлкен қадам жасады. Делегацияны Қазақстан халқы Ассамблеясының «Жаңғыру жолы» жастар қозғалысының мүшелері бірге алып жүрді.

Білім және ғылым саласындағы байланыстары кеңейтілуде. Литваның жетекші жоғары оқу орындары мен Қазақстанның жоғары оқу орындары арасында байланыстар орнатылды. Жалпы алғанда, 150-ге жуық қазақстандық студент жыл сайын Литваның жоғары оқу орындарында білім алып, тағылымдамадан өтуде. Литвалық тараптың айтуынша, соңғы 6 жылда Қазақстанның мыңға жуық азаматтары осы елде жоғары білім алған.

Халықаралық мәселелер арасында Украина, Сирия, Ауғанстан және Орталық Азиядағы жағдайлар талқыланды. БҰҰ, ЕҚЫҰ, ЕО, ЭЫДҰ, МАГАТЭ сияқты халықаралық ұйымдар аясындағы екі елдің ықпалдастығына ерекше назар аударылды.

Сол күні Литва Сыртқы істер министрлігінің делегациясын Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов қабылдады.

Келіссөздер екі елдің қарым-қатынасы үшін дәстүрлі достық жағдайда өтті.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу