Баспанасы бар жандар бақуатты

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан­дық­тардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» тақырыбындағы Жолдауында «Әл-ауқатымыздың екінші бір сипаты – өмір сүру деңгейінің артуы. Білім берудің, денсаулық сақтау саласының, тұрғын үйдің сапасы мен қолжетімділігі, жайлы және қауіпсіз жағдайда өмір сүру мәселелері әрбір қазақстандық отбасына қатысты» делінген болатын. Осының ішінде біз тұрғын үй мәселесін қаузауды жөн көрдік.  

Егемен Қазақстан
22.10.2018 1437
2

Әрине, Жолдауда айтылған жоғарыдағы жайлардың маңызы айрықша екендігі белгілі. Со­ның ішінде кез келген отбасы үшін баспананың да орны бөлек. Атам қазақ, «үйі жоқтың күйі жоқ» деген сөзді  тегін айт­ты дейсіз бе? Соңғы сегіз жыл ішінде «Қолжетімді бас­пана», «2020 жылға дейінгі өңір­лерді дамыту», «Тұрғын үй құры­лы­сы» бағдарламалары аясында Ақмола облысында мемлекет қаржысы және инвестиция есебінен 2494,6 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл бағытта жыл сайын тұрғын үйді молынан салып келе жатқан Көкшетау қаласының үлесі қомақты. Негізі облыстың барлық өңірінде мемлекеттік және жекеменшік инвестиция есебінен ауқымды тұрғын үй құрылыстары жүргізілуде. 

Облыстағы тұрғын үйдің 65 проценті жекеменшік тұрғын үй салушылар есебінен жүргізілуде. Сегіз жылдың ішінде 1,5 миллион шаршы метр жекеменшік тұрғын үй пайдалануға берілген. Бұл дегеніңіз 9,9 мың отбасы өз баспана жағдайын жақсартып алды деген сөз. Коммерциялық үй салушылардың жеке инвес­тициясы есебінен 565,5 мың шаршы метр тұрғын үй салын­ды. Осы орайда, Көкшетау қа­ласындағы «КГС Сауда», «Алуа құрылыс» серіктестіктері мен «Жақыпов» жеке кәсіпорны тә­різді жекеменшік тұрғын үй салушылардың үлесін ерекше атап өткен жөн. 

Өткен жылдың басынан бері бұрынғы «Қолжетімді баспана», «2020 жылдарға дейінгі өңірлерді дамыту», «Нұрлы жол» тұрғын үй құрылыс бағдарламалары бі­ріліктіріліп, «Нұрлы жер» тұр­ғын үй құрылысының жаңа мем­лекеттік бағдарламасы бастау алған болатын. Өңірде жалға бе­ру және несиелік тұрғын үй құрылысы, жемекеншік тұрғын үй құрылысын дамыту және осы құрылысты ынталандыру тәрізді бағдарламаның бас­ты бағыты жүзеге асырылуда. Биыл Инвестициялар және даму министрлігі облыста «Нұрлы жер» бағдарламасы аясында 464,7 мың шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға беру туралы жоспарлаған болатын. Жылдың алғашқы алты айында 248,4 мың шаршы метр тұрғын үй салынды. Тұрғын үй құрылысына биыл республикалық және облыстық бюджеттен, құнды қағаздар шы­­­­­­ғару арқылы «Бәйтерек» девелопмент» акционерлік қоға­мы­ның қаржысын тарту есебі­нен 9,6 миллиард теңге қа­расты­рыл­ды. Көкшетау, Ат­басар және Щучинск қала­ларында, Балка­шин, Астрахан селоларында, Қосшы мен Сабынды ауылдарында 511 пәтерлік 14 тұрғын үй салынуда. Салыстырып қа­рай­тын болсақ, бұл өткен жыл­ғы көр­сет­­кіштен үш есе көп. Жал­пы, Көк­шетаудағы құрылыс қар­қы­нын өткен жылдың сәй­кес мерзі­мі­мен салыстыра безбен­десе­ңіз, өсім­нің екі есеге жуық екенін ба­ғ­ам­дар едіңіз. Бір ғана облыс орта­­­лығының өзін­­де 12 көпқа­бат­­ты тұрғын үй пай­да­лануға берілмекші. 

Құрылыс жұмысының ай­рықша қарқын алуында жеке­меншік тұрғын үй салушы­лар­дың да өзіндік үлесі бар. «Же­кеменшік тұрғын үй құрылысын дамыту аясында жекеменшік тұрғын үй құрылысы облыстағы жеті ауданның 14 елді меке­нін­де басталды. Өңірлерде инже­нерлік инфрақұрылымы бар жер учаскелерін дайындау бұл мақсатқа тиісінше серпін беруде. Биыл республикалық бюджеттен 1,8 миллиард теңге бөлінді. Қаржы толық игеріл­ген кезде инженерлік инфра­құ­рылыммен 2,5 мың жер учаскесі қамтамасыз  етіледі. 

Мемлекет тұрғын үй құры­лысының өсуіне әрдайым үл­кен қолдау көрсетуде. Құры­лыс жұмыстары тікелей қаржы­лан­дырылып, дағдарыс аяқталды. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев нарықтық тетіктерді тиімді пайдаланып, Үкімет, Ұлттық банк, әкімдер, баспана бағасын арзандату үшін тиісті жағдай жасау керектігін атап өткен болатын.

«7-20-25» ипотекалық тұрғын үйді несиелеу бағдарламасын жүзеге асыру аясында облыстық құрылыс басқармасы екінші деңгейлі банктердің қолдауымен облыс тұрғындарының алған несиесіне мониторинг жүргі­зіп отырады. 2018 жылдың шілде айынан бастап ипотекалық несие беріле бас­тады. Алғашқы несиені облыс орталығындағы «Центр Кре­дит Банкі» акционерлік қоға­мы берді. Сондай-ақ «7-20-25» бағдарламасы аясында құры­лыс көлемін қамтамасыз ету, аудан­дардағы тұрғын үй салуға инженерлік коммункация құры­лысын қаржыландыруды көбейту үшін республикалық бюджеттен «Нұрлы жер» бағдарламасына жыл сайын қосымша қаржы бөлу қарастырылуда. 2018 жылы рес­­пуб­ликалық бюджеттен осы мақ­сатқа 3,2 миллиард теңге бөлінді. 

Көкшетау, Степногор қала­лары мен Ақкөл, Аршалы, Атба­сар, Шортанды аудандарында сумен және электрмен қамтамасыз ету жүйелерін, Көкшетау қаласы мен Целиноград ауданында көп­пәтерлі тұрғын үйлердің сыртқы инженерлік жүйесін қамтамасыз ету жоспарланған. «Жоғары бі­лімнің қолжетімділігі мен сапа­сын арттыру және студент жастардың тұрмыс жағдайын жақсарту» үшінші бастамасы бойынша облыста оқу орындарына қаншалықты жатақхана қажет екендігі анықталды. Облыс орталығында 2870 орындық жа­тақхана құрылысының тип­тік жобаларын жасау үшін Көк­шетау қаласының әкімдігі әр оқу орнының жанынан жалпы көлемі 4,6 гектар жер учаскесін ұсынды. Облыстық құрылыс басқармасы 244 орындық жатақ­хананың типтік жобасын жасауды облыстық бюджеттен қар­жы­ландыруға бюджеттік өтінім дайындады. Тоғыз қабат­ты ғимарат жобасының сметалық құны 673 миллион теңгені құрап отыр.  

Енді тұрғындардың өмір сүруге жайлы орта қалып­тас­тыруына кедергі болып отырған кейбір жайлар туралы айта кетсек, артық болмас. Біріншіден, Көкшетау – республикада жылу электр стансасы жоқ жалғыз қала. Станса бол­мауы себепті энергия қуаты мен ыстық су өндірілмейді. Қала тұр­ғын­да­ры қысы-жазы су жы­лыт­­қыш құралдарды пайдаланады. Энер­­гия қуатының қымбатты­ғы тұр­­ғындардың тұрмысына кері әсер етуде. Оның үстіне жоға­ры­да қалада соңғы жылдары құ­ры­лыс­тың қарқын алғандығын жан-жақты баяндадық. Орталық қа­зандықтың мүмкіндігі шек­теулі болғандықтан, жаңа ғима­раттарды жылумен қамту қиын­дық туғызуы әбден мүмкін. Өт­кен қыстың өзінде көпқабатты үйде тұратындар сан мәрте ша­ғым­данды. Биылғы салынған ­ны­сандар жылу жүйесіне қосыл­ған ­кезде жағдай одан са­йын күрделе­не түсуі кәдік.  

Еліміздің орталық және сол­түстік аймақтарын газсыз қал­дыр­мау үшін Қызылорда об­лы­сындағы Қараөзек – Жезқазған – Қарағанды – Теміртау – Аста­на бағыты бойынша жаңа газ құбырын салу жобасы Көкше­тауға дейін қамтылса, нұр үстіне нұр болмас па? Сондықтан бұл жоба аясында Ақмола, Көкшетау өңірлері де түптің-түбінде газ­сыз қалмай, осы бағытта атқа­ры­латын күрделі, күрделі де болса қажетті жұмыстың игі нәтижесін көреді деген сенімге жетелейді. Жолдауда айтылған өмір сүруге жайлы орта қалыптастырудың түпкі мақсаты да осы емес пе?..

Байқал БАЙӘДІЛ,

«Егемен Қазақстан» 

Ақмола облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

Мектеп түлегі «Болашақпен» оқи алады

21.01.2019

Шағын фермалардағы жоғарғы технология

21.01.2019

Қостанай облысы өткен жылы алғаш рет экспортқа мол ет шығарды

21.01.2019

Тереза Мэй Еуроодақтан шығуға байланысты қосымша жоспарын таныстырады

21.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Зимбабве Республикасы Президентінің ресми сапары бойынша брифинг өткізді

21.01.2019

Қазақстанда соңғы 10 жылда нәрестелер өлімі-жітімі екі есе төмендеді

21.01.2019

Қарағандыда мамандандырылған фронт-офис ашылды

21.01.2019

Нұрлан НҰРҒАЛИЕВ: Ағам – мен үшін нағыз қаһарман!

21.01.2019

Әулиеатада денсаулық сақтау деңгейі жақсарып келеді

21.01.2019

Сыр өңірінің «Өлкетану» оқулығы әзірленді

21.01.2019

Қызылорда облысында экспорт көлемі артады

21.01.2019

Жылқының сүйек құрылымы

21.01.2019

Сәби өлімі неге көп?

21.01.2019

Алматылық студенттердің ішімдікті қаншалықты тұтынатыны зерттелді

21.01.2019

Б.Сағынтаев «Франция–Қазақстан» сауда-өнеркәсіптік палатасының өкілдерімен кездесу өткізді

21.01.2019

Ақтөбеде сегіз өзеннің арнасы тазаланып, тереңдетіледі

21.01.2019

Маңғыстауда шетелдіктер тастап кеткен кемелерді сатып алып жүр

21.01.2019

Әл-Фараби ауданына спорттық сауықтыру орталықтары қажет

21.01.2019

Қазақстанда қара және түрлі-түсті металды шетелге шығаруға тыйым салынды

21.01.2019

Қызылорда облысында 283 шетел азаматы әкімшілік жауапкершілікке тартылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу