Жолдау жайында сарапшылар пікірі

Егемен Қазақстан
09.11.2018 632
2

Анар ЖАЙЫЛҒАНОВА,

Парламент Мәжілісінің депутаты

Елбасы Жолдауда ішкі істер органдары­ның қызметкерлері қылмыспен күресте «алдыңғы шепте» жүреді, көбіне өз басын қатерге тігіп, азаматтарды қорғайды деп атап көрсетті. Расында,  Ішкі істер министр­лігінің ақпаратына сүйенсек, тәуелсіздік жылдарында полиция және Ұлттық Ұлан қызметкерлерін қоса алғанда, мемлекеттік марапаттауға 130 адам өз қызметін атқару кезінде қаза болғаннан кейін ұсынылған екен. Осы жылдың өзінде ғана қызмет атқару кезінде 4 полиция қыз­меткері қаза болып, 84 қызметкер жарақат алған.

Дегенмен, бұл салада кемшіліктер де аз емес. Биылдың өзінде ғана 600 қызмет­кер заңсыз іс-әрекеттері үшін  жұмыс­тан  босатылған. Демек, штатты оңтай­ландырып, полицияны өзіне тиесілі емес функциялардан арылту және үнемдел­ген қаражатты жалақыны көбейтуге, тұрғын үй және өзге де әлеуметтік мәсе­ле­­ле­рді шешуге бағыттаған дұрыс. Штат­ты оңтайландыруды аса байыпты­лық­­пен жасаған жөн, білгір мамандар­ды қалдырып, олардың әлеуметтік мәсе­ле­лерін де шешу қажет. Полиция қыз­меткерінің кәсіби біліктілігін арттыру мәселесін және оның жұмыс істеу форматын заманауи үлгіге лайықтау керек. Бүгінгі күні кейбір қылмыс түрлері виртуалды түрде орын алып жатқандықтан, құқық қорғау қызметкерлерінің кәсіби біліктілігі жоғары және олардың қызметі техникалық жағынан қажетті деңгейде қамтамасыз етілуі тиіс. Осы мәселелердің барлығы жүйелі түрде шешілген кезде ғана полиция қызметі халықтың сеніміне ие болатыны сөзсіз.

Жасұлан ИСА,

заңгер

Меніңше, полиция жұмысын жаңғырту үшін ең алдымен тәлімгерлікті қолға алып, осы бағытты түзетіп алу керек. Қазіргі таңда бұрынғы тәлімгерлік тәжірибесі назардан тыс қалды. Жұмысқа жаңа келген жас маманға бағыт-бағдар сілтейтін адам жоқ. Өткен жылы «Исполнение наказании» («Жазаның орындалуы») журналында осы жайлы «Наставник с большой буквы» атты мақала жазған болатынмын. Көп мәселе тәлімгерге байланысты. Үйретіп, жөн сілтеп отыратын адамның жоқтығынан жастар жаңылыс басып жатады. Осыдан келіп полицияның атына сын келеді, қоғамда оларға деген теріс көзқарас қалыптасады.  Екіншіден, кадр алмастыру тәжірибесіне баса көңіл бөлінуі қажет. Бір ауданның (ІІД) жедел қызметкерлерін екінші ауданға ауыс­тырып отыру керек. Неге десеңіз, бір жерде талай жыл істеген қызметкердің  көзі үйреніп,  келеңсіз көріністерді байқамай қалуы мүмкін. 

Марат БӘШІМОВ,

құқықтанушы, заңгер

Қауіпсіздіктің салтанат құруы құқық қорғау органдарының қызметіне  тікелей бай­ланысты. Сондықтан Президент құ­қық қорғау органдары жұмысында түбегейлі және сапалы өзгерістер қажет екен­дігін айтты. Үкіметке ішкі істер орган­дары жұмысын жақсарту жөніндегі жол кар­тасын әзірлеуді тапсырды. Себебі, соң­ғы кездері құқық қорғау органдары жұ­мы­сында қоғам наразылығын туғыз­ған көптеген келеңсіз құқық бұзушы­лық­­тардың орын алғаны белгілі. Жол-патруль­­дік қызметінің жұмысы тіптен сын көтер­­мейді. Көптеген полиция қы­змет­­кер­­лері заң нормаларын жетік білмейді. 

Көбіне полиция көрсеткішке ғана сүйенеді. Көбірек ұстаса, жақсы жұмыс істейді деген сөз. Бірақ олай емес екенін бәріміз де білеміз. Ал мұндай жұмыс амалы жұртшылықтың ашу-ызасын туғызады. Өркениетті елдерде жөн-жосықсыз адамдарды тоқтатып, әкімшілік хаттама толтыру деген жоқ. Ендеше Президент айтқандай, адам санасында полиция жазалаушы емес, керісінше қиын-қыстау күн туғанда көмек қолын созатын жанашыр ретінде қалыптасуы керек.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу