Павлодарда археологтар б.з.д. 5-ші мыңжылдықта жерленген жылқылар сүйектерін тапқан

Бұл жайында С.Торайғыров атындағы мемлекеттік университетінде өткен Елбасының «Егеменде» жарияланған «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылау барысында  айтылды.

Егемен Қазақстан
21.11.2018 4157
2 Суретті түсірген: Руфина Торпищева

- Бөрлі өзенінде ежелгі тұрақтарды зерттеп, бұрынғы жылқылардың сүйектерін таптық. Сүйектердің жылқыға тиесілі екенін палеозоологтар дәлелдемек. Қазіргі уақытта біз генетикалық зертетулердің нәтижелерін күтудеміз. Кейін жануарлардың үй жылқысы екені айғақталуы мүмкін. Олар шамамен біздің заманымызға дейінгі 5-ші мыңжылдықта жерленген, яғни, жылқы неолит кезеңінде қолға үйретілген,-деді университеттегі Ә. Марғұлан атындағы Археологиялық ғылыми-зерттеу орталығының директоры  Виктор Мерц.

Ғылыми жаңалықтар мен археологиялық қазба жұмыстары туралы орталықта жиналған мәліметтер де аз емес.

Университет ректоры Гаухар Ахметова  «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы көп жылдар бойы отандық және шетелдік зерттеушілердің атсалысуымен қалыптасқан тарихи айғақтар негізінде тереңнен зерттеуге негіз болу керектігін айтты.

-Уақыт пен кеңестік сияқты негізгі дүниетанымдық категориялар бар. Олар көшпелілер мәдениетінде маңызды орынға ие. Бұл көшпелі халықтың экономикасы, материалдық мәдениеті, өнері мен әскери ісінің қарқынды дамуына әсер етті. Бұның барлығы мақалада көрініс тапты. Мақала қазақ-түрік халықтарын зерттеушілер мен көшпенділер өкениетіне бет бұрған ғалымдарға серпіліс берері сөзсіз, - деді Г. Ахметова.

Талқылау барысында архивтердің жұмысы қарастырылды. Енді кез-келген адам архивтік деректермен таныса алады.

Сонымен қатар, саладағы кадрлар тапшылығын болдырмау мақсатында университетте архив қызметкерлерін даярлау ісі жолға қойылмақ.

Мақаланы талқылауға өңірдегі жоғары оқу орындарының басшылары, ғалымдары, тарихшылар, сарапшар мен саясаттанушылар қатысты.

Еліміздің бас газеті «Егемен Қазақстан»  республикалық газетінде жарияланған «Рухани жаңғыру» мақаласының  жалғасы «Ұлы даланың жеті қыры» атты жаңа мақаласында Президент Ұлы көшпелі мәдениет пен оның қазақ халқының әлемдік өркениеттегі өзіндік орнына баса назар аударады.

- Ол мәдени жетістіктер, Ұлы даланың көне металлургиясы, Ұлы даланың Ұлы есімдері, түркі әлемінің генезисі еліміздің бүгінгі күні ел болып  қалыптасуына жол ашты,-дейді ғалымдар.

Шараға қатысқан қауым «Рухани жаңғыру» бағдарламасының жаңа компоненттері еліміздің бай мұрасын еске алумен қатар, бұл мұраны қазіргі заманда сұранысқа ие және өзекті етуге оң септігін тигізетінін алға тартты.

 Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан»

 ПАВЛОДАР

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

10.12.2018

Геннадий Головкин әлемдік рейтингте тағы бір сатыға төмендеді

10.12.2018

Футболдан әлемнің клубтық чемпионатында ойнайтын командалар анықталды

10.12.2018

Жетісу өңірінің өрендері Қазақстан кубогын иеленді

10.12.2018

Сәулет ескерткіштерінің 3D картасы жасалды

10.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Балалар кітаптары жарық көрді

10.12.2018

Әлемнің ең үздік футзалшылары анықталды

10.12.2018

«Қазақстан» телерадиокорпорациясы Тәуелсіздік күніне орай арнайы жобалар дайындады

10.12.2018

Жекпе-жекте жерлестеріміз жеңіске жетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу