Қылмыс жазасыз қалмайды

Қазіргі күні мемлекет тарапынан экстремизм мен терроризмге қарсы күрес кешенді жүргізіліп жатқаны белгілі. Оның ішінде, жастардың жат ағымдардың жетегінде кетуінің құқықтық, ақпараттық, діни, әлеуметтік-экономикалық себептері екшеліп, нақты іс-қимылдар қолға алынған. Сонымен қатар еліміздің құқық қорғау органдары лаңкестік қаупінің алдын алуда да үлкен іс-шараларды жүзеге асыруда. Соңғы екі-үш жылдың өзінде осындай бірнеше әрекеттің жолы кесілді. Жуырда ғана Ұлттық қауіпсіздік комитеті өткізген арнайы операция нәтижесінде террорлық акті жасауға дайындалған деген күдікпен шетел азаматтарынан құралған топ мүшелері ұсталды.

Егемен Қазақстан
18.01.2019 2614
2

Күдіктілердің уақытша тұрып жат­қан мекенжайларын тінту кезінде олар­дан өте қуатты жарылғыш заттар әзірлеуге арналған көп мөлшердегі ком­поненттер, сондай-ақ қару-жа­рақ пен оқ-дәрілер табылған. Тер­геу болжамына сай, ұсталған тұл­ғалар шетелдегі ИЛИМ/ДАИШ со­дыр­ла­рының тапсырмасымен және солар­дың бас­шылық етуімен әрекет еткен. Жа­рылғыш заттар мен атыс қару­ларын қолдану арқылы Алматы қа­ла­сында халық көп шоғырланатын орын­дарда шабуыл жасауға оқталған. 

Мемлекет басшысының тапсырмасымен жақында ғана «Жусан» ат­ты күрделі операция өтіп, Сириядан бір топ отандасымыздың елге қай­та­рылғандығы белгілі. Нағыз со­ғыс пен қақтығыстар ортасынан жер­лестеріміздің аман оралуына аз күш жұмсалған жоқ. Бұл гума­ни­тарлық операцияны қазір әлемдік қоғам­дастық жоғары бағалауда. 

Ал өткен жылдың қазан айында Бас прокуратура сотқа жүгіну арқылы «Йақын Инкар» ұйымын экстремистік деп тануға қол жеткізген болатын. Аталған ұйымның Қазақстанда тыйым­ салынған «Таблиғи Жамағат» экс­тремистік ұйымының негізінде құ­рылғаны анықталып, Астананың Есіл аудандық сотында дәлелін тап­қан. 

Ұйымның астыртын жымысқы ойы жекелеген мемлекеттерде, со­ның ішінде Қазақстан аумағында кон­с­­титуциялық құрылысты күштеп өзгерту, егемендікті бұзуды болжайтын «халифат» құру болған. Осы идеяларын жүзеге асыру жолында ұйымның алдымен көзге, сонан соң қолға түскен бірқатар мүшелері бас бостандықтарынан айырылған екен. Бұл мысал еліміздің аумағында теріс ағымдардың жетегіне ілесіп, сойылын соғып, адасып жүрген ағайындардың әлі де бар екендігін дәлелдей түседі. 

Өткен жылдың қазан айында Ұлт­тық қауіпсіздік комитеті Ал­маты қала­сының, Ақмола, Алматы және Қарағанды облыстарының 10 тұр­ғы­нын ұстады. Олар интер­неттің әлеу­меттік желілері мен мес­сенджер­лерінде жүйелі түрде экстре­мистік кон­тентті тарату жолымен тер­роризмді насихаттады және діни алауыздықты қоздырды деген кү­дікке іліккен. Діни материалдар орналастырылған чаттар мен қо­ғам­дастықтарда Қазақстанның 15 өңірінің діндар тұрғындары қата­рынан барлығы 180-нен артық қаты­сушы тіркелген болып шықты. Соны­мен қатар ұсталған адамдардың тер­роризмді қаржыландыру мен өзге де көмек көрсетуге жеке қатыстылығы туралы деректер тексерілуде.

Сауатсыз «ғұламалар» заманы

Жалпы, жоғарыда аталған «Йақын Инкар» болсын, басқалары болсын қақтығысқа алып келу мүмкіндігін біле тұра өзге діндерді жоққа шығару арқылы көзге оңай түседі. Дегенмен, ата дәстүріміз бен салттарымызды қызғыштай қорғаған халқымыздың бойында белгілі бір жат ағымдарға қарсы иммунитет қалыптасып қалды. 

Теологтардың айтуларына қараған­да, тіпті отбасындағы жанжалдың сал­дарынан жақындарына ерегісіп теріс ағымға бой ұрып жатқандар да кез­деседі. Мәселен, «Нұр-Мү­барак» Еги­пет Ислам мәдениеті универ­ситеті, Экстремизмнің алдын алу сала­­сындағы мамандарды қайта даяр­лау институтының басшысы, исламтану­шы Асқар Сабдиннің айтуын­ша, жас­тар­дың ессіздігінің астары тереңде жатыр. 

– Дінді желеу еткен экстремизмнің қайнары әлеуметтік әділетсіздікке, адам құқықтарының шектелуіне, де­мо­­кратияның жоқтығына және ха­лық­тың кедейленуіне байланыс­ты деген пікірлер бар. Алайда сол де­мо­­кратиясы кемелденген және әлеу­меттік жағдайы жақсы Еуропа елдері, оның ішінде Бельгия, Гер­мания, Фран­ция, Швеция, тіпті Швей­цария мем­лекеттері ИЛИМ-тің қата­рын содырлармен толықтыруда кедейленген Батыс Африка елдерінен асып түсті. Мәселен, аталған елдерден шыққан содырлар саны 5700 адам болса, Батыс Африкадан соғысқа кеткендер саны 5300 адам, – дейді дінтанушы. 

Сонда, тоңып секіргендер көп пе, тойып секіргендер көп пе? Демек, елдегі жұмыссыздық пен әді­лет­сіздікті сылтау қылып, басбұзар­лардың теріс қылығын ақтап алуға тырысу ақылға сыя ма? 

Статистикалық мәліметтердің бірінде 2014 жылдан бастап елімізден Сирияға 800-ге жуық адамның аттан­ғандығы көрсетіледі. Бала-шағасын шұ­быртып, соғыс ошағына аттанған адамдардың көксегені не? 

– Жихадты бәзбіреулер «қасиетті соғыс» деп ақтап алғылары келіп, жас­тардың санасын улауда. «Қасиетті соғыс» деген ұғым Құранда, хадис­терде мүлдем кездеспейді. Бір де бір ислам ғалымы «қасиетті соғыс» деген тіркесті ешқашан қолданбаған. Бұл мұсылманның да сөзі емес, – дейді А.Сабдин. 

Бүгінде соғыс ошағына айналған Сирия мен Ирак халқының жағдайы біраз жыл бұрын кімнен кем еді? Әр­түрлі желеумен осы елдерге басып кірген саяси-әскери күштер мил­лиондаған халықтың қырылуына себеп болып, кектенген ұрпақты, адас­қан жақтастарының жиналуына түрт­кі болды. Бірақ бұл соғыстарға қазақ жігіттерінің қандай қатысы бар?

 Астыртын әрекеттер түрленіп келеді

Жоғарыда айтып өткеніміздей, елімізде экстремизмге, лаңкестікке қарсы күресуші органдардың жұмысы қарқындап келеді. Парламент қабыр­ғасында ай сайын алыс-жақын шет мемлекеттермен қылмыскерлерді қай­тару, ұстап беруге бағытталған шарттар қабылданып жатыр. 

Мәселен, тек былтырғы қазан айы­­­ның ішінде ғана Бас прокуратура­ мен Ұлттық қауіпсіздік комитеті елі­­міздің аумағында террористік әре­кетпен байланысты қылмыстар жасады деген күдікке ілінген 36 жастағы Дастан Хайсинді Грекиядан, ал 2011 жылы Атырау қаласының аумағында террористік қылмыстарды жасаған деген күдікпен халықаралық іздеу жарияланған Елдос Күншығаровты Түркиядан елге әкеліп, қамауға алды. Күдіктілердің уақытша қонысы мен тұрғылықты жерін анықтауға, ұс­тауға және Қазақстанға жеткізуге сол мемлекеттердің арнаулы органдары мен еліміздің елшіліктері жәр­демдескен. Осы деректерге қарап отырып, қылмыскерлерді, әсіресе тер­рористік іс-қимылдарға қатысы бар делінген тұлғаларды ұстауға әлем ел­­дерінің күш біріктіргендігін аңғару қиын емес. 

Бұл арада тағы бір атап өтуге тұрар­лық мәселе бар. Осыдан бір­неше жыл бұрын жат ағымдардың жақ­тастарын жұрттан оқшаулайтын сыртқы белгілерімен ел болып күресті бастадық. Күрес барлық бағытта жү­ріп жатыр. Осы орайда жат ағым­ның өкілдері де азғырудың әдіс-тәсіл­дерін жетілдіре түсуде. Қазіргі күні олар ақпараттық технологияның мүм­кіндіктерін кеңінен пайдалануға кө­шіп, астыртын іс-қимыл жүргізуді белсендірген. Мәселен, 2016 жылы Ақтөбе қаласында қару-жарақ дүкені мен әскери бөлімге шабуылдаған содырлардың «көсемі» Дмитрий Таңатаров интернетте бар-жоғы бір айға ашық қалған сайттардың бірінен шетелдік ұстаздарының соғысқа шақырған үгітін жазып алып үлгергені айтылады. Оның соңы нақақтан қан төгіліп, елді дүрліктіруге әкелгені белгілі. 

Жуырда ғана ақпарат құрал­да­рында Сириядан елге қайтуға бел буған қазақстандық қыз-келін­шек­тердің ақша үшін бір-бірін өлтір­гендігі туралы ақпараттар жарияланды. Тіпті, марқұмдардың бірін ақтө­белік отбасы өздерінің қызы деп жорамалдайтындығы туралы жазылды. Міне, адасудың соңы отбасын ойран қылып, ата-анасын зар илетіп қоюға соқтыруда.

Серік ӘБДІБЕК,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу