Көші-қонға тиянақтылық қажет

Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен палатаның жалпы отырысында депутаттар Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы көші-қон, азаматтардың болу тәртібі, реадмиссиясына және Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа Қырғыз Республикасының қосылуына байланысты құжаттарға қатысты заң жобаларын қабылдады.

Егемен Қазақстан
18.01.2019 1475
2

Барыс-келіс жеңілдетілді

Біріккен Ұлттар Ұйымының мәлі­меттеріне қарағанда, 2050 жылға қарай әлемдегі мигранттар саны 400 миллионға жетіп жығылуы мүмкін. Оған қоса қазірдің өзінде заңсыз көші-қонға тартылғандардың есебі заңды миграциядан бірнеше есеге артып кетті. Осының салдарынан Еуропа елдері абдырап, АҚШ тарапы Мексикамен арада темір қамал тұрғызуға байланысты даудың астында қалды. 

Мигранттарға қатысты қалыптасқан әлемдік құқықтық тәртіп біздің елімізден де етек-жеңін жинап, олардың мәртебесіне қатысты заңнамаларды жетілдіруді талап етеді. Сондықтан халықаралық шарттар негізінде көршілес елдермен көші-қонға қатысты келісімдер ратификацияланып жатыр.

Мәселен, кеше Сенаттың жалпы отырысында Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы көші-қонға қатысты үш бірдей заң жобасын сенаторлар толық қабылдады.  Аталған құжат азаматтардың Отанына оралуына және атажұртымен байланысын үзбеуіне, барыс-келісіне, тарихи Отанымен мәдени байланысын сақтауына, өз мемлекетінің саяси өміріне араласуға кепілдік берілуіне және табысын жіберіп тұруына жағдай жасауды көздейді. Ал құжатсыз мигранттарға жалпыға ортақ декларацияға сәйкес адам құқықтарының қорғалуына жағдай жасайды. 

– Келісім азаматтардың екі тарап аумағында 30 күнге дейін тіркеусіз және тараптар аумағында жалпы 90 күн болуын

көздейді. Келісімді ратификациялау тараптардың аумағындағы азаматтардың болу мәселелерін құқықтық реттеуге мүмкіндік береді, – деді жалпы отырыс­та баяндама жасаған Ішкі істер министрі Қалмұханбет Қасымов. 

Қосымша баяндамашы депутат Владимир Волков Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы стратегиялық әріптестік байланысты жоғары бағалай келе, құқықтық тәртіп мәселелеріне де назар аударды. Оның айтуынша, Тәжікстан азаматтары көбіне біздің елді Ресейге өткел ретінде пайдалануда. 

– Құқықтық жеңілдіктерді қабылдау Тәжікстан азаматтары біздің елімізге ағылып келеді дегенді білдірмейді. Өткен жылдың 11 айында елімізде Тәжікстанның 56 мыңдай азаматы уақытша тіркеуге тұрған. Олардың 33 мыңдайы – жеке шаруаларымен, 10 мыңдайы – турист ретінде, ал тағы 10 мыңдайы жұмыс істеу мақсатында келген. Сондай-ақ 11 ай ішінде Тәжікстанның 3777 азаматы әкімшілік, 41 азаматы қылмыстық жауапкершілікке тартылған. 41 адам елден шығарылған, – деп түйіндеді В.Волков. 

Сайып келгенде, ұлттық қауіпсіздікке тікелей байланысты үш заң жобасы да толық қабылданды. 

Депутаттық сауал негізі – «Egemen» көтерген мәселе

 Жалпы отырыстың күн тәртібіндегі мәселелер толық қаралып болған соң, сенаторлар дәстүр бойынша депутаттық сауалдарын жолдады. Нақтырақ айтқанда, бір топ депутаттың Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртановқа арналған сауалын оқып берген Динар Нөкетаева қант диабетінің 1-түріне шалдыққан балалардың ата-аналарының жанайқайын жеткізді. Оның айтуынша, 2018 жылдың қазан айына диспансерлік есепте тұрған қант диабетімен ауыратын науқастардың саны 326 449 адамды құрағанымен, науқастардың нақты саны ресми көрсеткіштерден айтарлықтай асып түседі. Медицина қызметкерлерінің айтуларына қарағанда, қазақстандықтардың көпшілігі қандағы қант деңгейін бақылауға ерекше мән бермейді, денсаулық жағдайына немқұрайлы қарайды, соның салдарынан өз сырқаты туралы кеш біліп жатады. Халықаралық диабет қауымдастығының мәліметтері бойынша, Қазақстанда 700 мыңға жуық қант диабетімен ауыратын науқас бар және қант диабеті елімізде індет сипатына ие болған.

– Қант диабетіне шалдыққан балалардың ата-аналары соңғы бірнеше жыл ішінде жалпы алғанда мемлекеттік органдар мен Денсаулық сақтау министрлігі тарапынан немқұрайлы қарым-қатынас байқалатынын өкінішпен айтып отыр. Аталған мәселе бұқаралық ақпарат құралдарында да кеңінен көтерілуде. Мәселен, тек «Egemen Qazaqstan» газетінде аталған жағдайлар бойынша бірнеше мақала шығып, Алматы қаласында қант диабетінің 1-түріне шалдыққан балалардың ата-аналарының қатысуымен бірнеше баспасөз конференциялары болып өтті, – деген Д.Нөкетаева Денсаулық сақтау министріне бірнеше ұсыныс берді. Ал сенатор Әли Бектаев өзінің депутаттық сауалында Үкімет басшысынан ауыл жастарына қамқорлық көрсетуді сұрады. 

– Бүгінгі таңда ауылдағы мамандардың орта жасы 50-ден асқан, ал ветеринарлар бойынша 58-60 жасты құрайды. Аграрлық секторда 2500-ден астам маман жетіспейді. Жыл сайын оқу бітірген 5000-ға жуық түлектердің көпшілігі ауылға бармай, өз мамандығына сай келмейтін түрлі жұмыстарда жүр, болмаса жұмыссыз. Білім және ғылым министрлігінің  мәліметіне сүйенсек, аграрлық мамандықтар бо­йынша білім алғандардың тек 68 пайызы ғана жұмысқа орналасады екен, яғни жыл сайын мемлекет есебінен мамандық алған 670-тен астам түлек жұмыссыз қалады. Ауыл шаруашылығы мамандықтарын жастардың көпшілігі әйтеуір бір диплом алу үшін таңдайтын сияқты. Сараптамалар көрсеткендей, аграрлық жоғары оқу орындарындағы студенттердің 40 пайызға  жуығы – қалалықтар, ал 70 пайыздайы қыз балалар, – деген Ә.Бектаев осыған байланысты өзінің бірнеше ұсынысын жеткізді. 

Жалпы отырыс соңында депутаттар Еділ Мамытбеков пен Сәуле Айтпаева елдегі өзекті мәселелер бойынша сауалдарын жолдады.

Серік ӘБДІБЕК,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.03.2019

Қажыр-қайратқа халықтың қайтарымы

25.03.2019

Әділетті әрі дер кезінде қабылданған шешім

25.03.2019

Тұңғыш сапар Түркістаннан басталды

25.03.2019

Елдік пен мемлекеттіліктің жаңа бренді

25.03.2019

Әз-Наурыз мерекесі тойланды

24.03.2019

Солтүстік Кореяның келесі қадамы қандай болмақ?

24.03.2019

Қ.Тоқаев Қазақстан - Ресей кездесуін тамашалады

24.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен хаттар

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен құттықтаулар

24.03.2019

Футбол: Қазақстан құрамасы Ресейден ойсырай ұтылды

24.03.2019

Куршад Зорлу: Түркі әлемінің Ақсақалы

24.03.2019

Нұр-Сұлтан қаласы. Астананың атауы өзгерді (видео)

24.03.2019

Алматыда дәстүрлі әндер кеші өтті

24.03.2019

Қаламқас кен орнында болған апат себептері анықталып жатыр

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Алик Шпекбаевты қабылдады

24.03.2019

Астана мен Алматы ТМД-да ең танымал қалалардың қатарына қосылды

24.03.2019

Елорда атауының өзгеруіне байланысты құжаттарды ауыстыру қажет емес

24.03.2019

Жетісудағы жетістіктер Үкімет басшысының назарына ұсынылды

24.03.2019

Қазақстан және Ресей матчы 20:00-де басталады

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу