Шағын фермалардағы жоғарғы технология

Ривенделл фермасындағы 150-ге жуық сиырға олардың қозғалысын, не жегенін және күйсегенін бақылап отыратын құрылғы тағылған. Оларды робот машиналар сауады. 

Егемен Қазақстан
21.01.2019 18786
2 Ривенделл фермасындағы жем беретін робот. Росс МАНТЛ, «Нью-Йорк Таймс»

Стив ЛОР,

«Нью-Йорк Таймс» – Пенсильвания (АҚШ)

Таяу маңдағы кале, қышатүс және сәбізге толы жылыжай да автоматтандырылған. Ондағы температура, ылғалдық, күн сәулесі сенсор мен метал экран арқылы басқарылады. Сәлден кейін шағын роботтар үш гектар көкөніс алқабын аралап, ауруды анықтап, дән себумен айналысады.

Фермамен айналысу технологияға арқа сүйеп келеді. Дрондар, жерсерік суреттері, топырақ сапасын анықтайтын құрылғылар, супер компьютерлер тамақ өнеркәсібіне үлкен көмек береді. Әйтсе де, ондай технология негізінен алқабының ұшы-қиыры жоқ алпауыт фермаларға арналған.

Іске қосылғанына бір жыл толған Ривенделл фермасы шағын фермаларға қолжетімді технологиялар түрін ұсынады. Әдетте ондай қожалықтар көп күтімді қажет етпейтін арнайы дақылдар өсіреді. Ривенделлге арналған роботтар Питсбургтегі Carnegie Mellon университетінде құрастырылған.

Ривенделлда озық технология мен ғылыми тәжірибе жүргізуге мүмкіндік бар. Өйткені оның иесі Томас Тулл – миллиардер кәсіпкер, технология саласының инвесторы және бұрынғы продюсер. Ол Ривенделлға миллиондаған доллар жұмсады. Оның айтуынша, жоба 2020 жылға қарай өз-өзін қамтамасыз ете алуы керек.

Сондықтан Ривенделл басқа қожалықтардың қолы жетпейтін технологияны бір сәтте пайдалана алады. Сарапшылардың айтуынша, ферманың бағыты қалыптасқан үдеріске ұқсайды. Яғни, шағын қожалықтар денсаулыққа пайдалы тамақ өндіріп, мал шаруашылығымен айналысу үшін тыңайтқыштар мен өңделген жем пайдаланбауды жөн көреді.

Жайылымды, егістік алқабы мен орманды қосқанда Ривенделлдың аумағы 70 гектарға созылып жатыр. АҚШ-тағы шаруа қожалықтары он жылдан бері бірігіп келеді. 2017 жылы олардың орташа көлемі 180 гектарға жеткен. Жыл сайын елде өндірілетін ауыл шаруашылығы өнімдерінің жартысынан көбін аумағы орташа есеппен 1080 гектар болатын бірнеше алып ферма өндіреді.

Ривенделлдағы сауын албарына бара қалсаңыз, тірі жан көрмейсіз. Онда сиырлар, автоматтандырылған жем беру жүйесі және сауынмен айналысатын үш робот машинасы тұр.

«Бақытты сиырлар сүтті көбірек береді және сапасы да жоғары», дейді Ривендалл фермасының бас менеджері Кристин Греди. Росс МАНТЛ, «Нью-Йорк Таймс»

Сүті жиналған сиырлар күніне төрт мезгіл сауылады. Ал мұндай жұмысты адам күніне екі-ақ мәрте орындай алады. Ферманың бас менеджері Кристин Гредидің айтуынша, мұндағы сиырлар протеині мен майы мол жем берілген ірі-қараға қарағанда 15 пайызға көп сүт береді екен.

«Олар қалаған кезде шөп жеп, қалаған кезде жатып, қалаған кезде жем жейді. Бақытты сиырлар сүтті көбірек береді және сапасы да жоғары» дейді ол.

Робот сауыншылар бірнеше жылдан бері бар. Алайда технология дамығандықтан, қазір роботтар бұрынғыға қарағанда адамның көмегін аз қажет етеді.

Әр құрылғының құны шамамен 200 000 долларды құрайды. Греди ханымның сөзіне сүйенсек, сауыншы роботтар мен автоматтандырылған жемдеу жүйесі болмағанда Ривенделлдегі сауын фермасы 5 жұмысшыны қажет ететін еді. Қазір мұнда 1 ғана адам қызмет атқарады.

Мұндағы құрылғыларды Германияның Lely компаниясы құрастырып шыққан. Пенсильвания мемлекеттік университетінің қызметкері Мэттью Хаанның есептеуі бойынша, Еуропадағы кейбір елдерде сиырлардың 30 пайызға жуығы осындай құрылғымен сауылса, АҚШ-та бұл көрсеткіш 2 пайызға тең. Оның сөзіне сүйенсек, Еуропада автоматты сауын машиналарына көптеп инвестиция салынуы құрлықтағы жұмыс күшінің қымбаттығымен байланысты.

Тулл мырза технологияның қарыштап дамуы шағын фермалардың өзгеруіне зор үлес қосатынына сенімді.  Бірақ былтырғы жағдайды сараптап шыққан ол «Фермерлердің еңбегіне зор құрмет көрсеті керек. Олардың жұмысы – ауыр әрі қиын. Ең басты мәселе – ғылым мен еңбекті дұрыс байланыстыра білу» дейді.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.02.2019

Бірге барайық: Интеллектуал дос тапқыңыз келе ме?

15.02.2019

Назгүлдің фото нысанасында – бейкүнә сәбилер қасіреті

15.02.2019

Е.Біртанов медицина саласындағы сапасыз қызметтерді атады

15.02.2019

Смартфоныңыз денсаулығыңыздың көмекшісіне айналады

15.02.2019

Мұхтар Тайжан ауылшарушылығы жерлерін жалға беру туралы пікір білдірді

15.02.2019

Өскемен көшелері  жаңғырып жатыр

15.02.2019

Батырхан Шүкеновтің естелік медалін анасына табыстау рәсімі өтті

15.02.2019

Бердібек Сапарбаев халық алдында есеп берді

15.02.2019

Абайдың латын графикасындағы кітаптары көрмеге қойылды

15.02.2019

Тағам өндірушілерінің І халықаралық форумы өтті

15.02.2019

Адамзат тарихында ең қымбатқа бағаланған картина

15.02.2019

Әлемге әйгілі болған қазақ қызы алдағы уақытта Америкаға аттанады  

15.02.2019

Дипломатиялық қатынастар орнату туралы бірлескен коммюникеге қол қойылды

15.02.2019

Сенатор Ә.Құртаев Азия елдері парламентшілерінің кездесуіне қатысты

15.02.2019

Қолжетімді баспанамен қамтуда қозғалыс бар

15.02.2019

Астана әкімі Бақыт Сұлтанов көпбалалы аналармен кездесті

15.02.2019

Семейде өлкетану оқулары өтті

15.02.2019

Испанияда кезектен тыс сайлау болады

15.02.2019

Киногерлер Шәкен Аймановтың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

15.02.2019

Зауыттар көбейсе, жұмыссыздық азаяр еді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу