«Архив – 2025» жаңа жобаларды қолға алды

Қазақстандағы архившілер қауымдастығы Президенттің «Архив – 2025» бағдарламасын құру туралы бастамасын қызу қолдап, тарихи маңызы зор архивтік құжаттарды тауып, сақтау мәселесіне мән бере қарап отыр. Мемлекет басшысы белгілеп берген бағдарламаны жүзеге асыру тетіктері бойынша «Архив – 2025» орталығының жетекшісі Берік Әбдіғалиұлы  ҚР Президенті Архивіне келіп, архив жұмысымен танысып, қызметкерлердің ой-пікірін тыңдады.

Егемен Қазақстан
08.02.2019 1763
2

Кездесуде Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласында архившілер алдына қойылған міндеттер бірлесе талқыланды. Ұсынылып отырған бағдарлама жаңа маңызы зор құжаттар іздеу ісін кеңейтіп, мұрағат ісінің басты үдерістерін жаңғырту арқылы құжаттардың сандық контентімен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. «Архив және қоғам» жобасы негізінде ілкімді істер атқарып отырған  ҚР Президенті Архивінің директоры Жәмилә Әбдіқадырова отандық архивтер жаңа құжаттарды іздестіру ісімен айналысып қана қоймай, бүкіл жұмысын жаңғыртуды қолға алуы тиіс екенін атап өтті. Ол үшін өндірістік үдерістерге жаңа технологияларды енгізіп, архившілердің білігін көтеріп, архив қоймасын біртұтас Data-орталықпен біріктіретін архив саласындағы инфрақұрылымдар заманауи талапқа сәйкес жабдықталуы керек. Ғылыми-іздестіру жұмысының әдістемесінен бастап, жаңа архивтік материалдарды іздестіру жұмысы толықтай жүйеленуі тиіс.

Тек Қазақстанның ғана емес, шетелдердің де көптеген мекемесі үшін архивтегі үдеріс жаңғыруының үлгісін көрсетіп отырған Президент Архивінде «Архив – 2025» бағдарламасы өз қатарына шетелдік әріптестерді тарту арқылы іске асырылмақ. Архив Белорусь, Германия, Корея, Қырғызстан, Ресей, АҚШ секілді 7 мемлекеттің 16 ұйымымен келісімшартқа отырған. Арасында шетелдік ғалымдары бар, жыл сайын бұл архивтің қызметіне 400-ге жуық зерттеуші жүгінеді.

Өз кезегінде Берік Әбдіғалиұлы өзі басқарып отырған орталықтың жұмысын Мәдениет және спорт министрлігі мен Білім және ғылым министрлігі үйлестіріп отыратынын айтты. Себебі іздестіру жұмысына архившілермен бірге зерттеуші ғалымдар да жұмылдырылады. Орталық «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында шетелдік архивтер мен кітапханалардан табылған архив материалдарын тізімге алу бойынша жұмысын бастап та кетті. Өзге іздестіру кезінде қайталанбас үшін шетел архивтеріндегі 60 мыңға жуық құжат алдағы уақытта біртұтас базаға енгізілетін болады. Назар аударатын тағы бір жайт, архив қоймасын жеке адамдардың қолында сақталып отырған құжаттармен толықтыру мүмкіндігінің туып отырғаны. Бұл архившілер мен ғалымдардың, зерттеушілердің игілікті ортақ мақсат үшін жұмыла алатынына байланысты жүзеге аспақ.  

Іздестіру экспедицияларының жұмысына ғылыми танымы кең, тіл білетін тәжірибелі зерттеушілер тартылуы тиіс. «Архив – 2025» орталығы Ресей, Қытай, Еуропа және АҚШ архивтерінің жұмыс істеу тәсілін зерделеуді жоспарлап отыр. Алматыдағы Орталық мемлекеттік архив ХҮІІІ-ХІХ ғасырлардағы Қазақстанның тарихына қатысты құжаттарды анықтау бойынша Ресей мемлекеттік тарихи архивімен бірлесе жұмыс атқарды. Ғалымдар өз зерттеу еңбектерінде кеңінен пайдалану үшін жаңадан табылған архивтік құжаттар белсенді түрде ғылыми айналымға енуі тиіс. «Архив – 2025» орталығының жақын арадағы жоспарына сәйкес, барлық архив құжаттарын пайдаланудың тиімділігін арттыру үшін Ортақ электронды каталог құрылады.

Президент Архивіне келген қонақтар мекеменің зертханалық бөліміндегі архив құжаттарын цифрлаумен, сақтандыру қорының микрофишаларын жасайтын стансалармен, баспа кешенімен, мемлекеттік сақтауға түсетін құжаттарды алдын ала өңдейтін жабдықтардың жұмысымен және электронды оқырман залының мүмкіндіктерімен таныстырылды.

Айгүл АХАНБАЙҚЫЗЫ,

«Eqemen Qazaqstan»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

Орал қатты қалдықты өңдеуге кірісті

18.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» «Адмиралдан» ұтылды

18.02.2019

Семейде математикадан аймақтық олимпиада өтті

18.02.2019

Шымкентте өртеніп жатқан үйден сәбилерді аман алып қалған жас батыр марапатталды

18.02.2019

Семейде татар халқы  «Самавыр янында» бас қосты

18.02.2019

Жетісу кәсіпкерлері көшелерді  жарықтандыруға кіріседі

18.02.2019

Мәскеуде Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің кезекті отырысы өтеді

18.02.2019

Жапония мен Түрікменстан өкілдері кездесті

18.02.2019

Баку қаласында Каспий теңізі мәселелері жөнінде отырыс өтеді

18.02.2019

Алматыда 120 көшеге энергия үнемдейтін жарықдиодты жарықтандыру орнатылады

18.02.2019

Астана-Қарағанды тас жолы қатты бұрқасын салдарынан жабылды

18.02.2019

Алматы облысында 365 күнде 365 кәсіпкерден өтініш қабылданды

18.02.2019

Атақты дизайнер қиын жағдайға тап болған әйелдерге 50 киім үлгісін сыйлайды

18.02.2019

2018 жылы қызылшамен ауырғандар саны өскен

18.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығының әскери бөлімдері дабыл бойынша көтерілді

18.02.2019

Ақтаулық ата-аналар Оксфордтық курсты оқыды

18.02.2019

Қостанай ювеналдық сотында «Отбасы бөлмесі» ашылды

18.02.2019

Донецк қаласында бірнеше жарылыс болды

18.02.2019

Үндістан үкіметі Эверестің биіктігін қайта өлшемек

18.02.2019

Қазақстанда қанша қасқыр бар?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу