Абайдың латын графикасындағы кітаптары көрмеге қойылды

Абайдың «Жидебай-Бөрілі» мемлекеттік тарихи-мәдени және әдеби мемориалдық қорық-музейінде «Латын әліпбиі – рухани жаңғыру негізі» атты көрменің ашылу рәсімі өтті. Абайдың «Жидебай-Бөрілі» мемлекеттік қорық-музейі директорының ғылыми жұмыстары жөніндегі орынбасары Мейрамгүл Қайрамбаева арнайы сөз сөйлеп, латын графикасының маңыздылығына тоқталды.

Егемен Қазақстан
15.02.2019 7387
2

Шара барысына Семейдегі Тілдерді дамыту орталығының директоры Зәуреш Исабаева  мен Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті «Абай» институтының директоры Ақмарал Смағұловалар да  белсене атсалысты. Ал  әскери жұмыспен өнерді қатар алып жүрген әнші, сазгер Тынышгүл Ақайқызы авторлық әндерін орындады. «Абай» өнер мектебінің шәкірттері Хәкім Абайдың өлеңдерін оқып, оны тақтаға латын әріптерімен жазып көрсетті.

- Абайдың 95 жылдығын атап өтуге байланысты жарлық ең алғаш латын гарфикасында шыққан екен, осыны көрмеге қойып отырмыз. Сондай-ақ,  Абайдың 95 жылдығын атап өтуге байланысты арнайы мерейтойлық комитеттің мөрі,  Шәкәрімнің латын қарпіндегі «Ләйлі-Мәжнүн» поэмасы да осы көрмемізден орын алып отыр,-деді музейдің бас қор сақтаушысы Меруерт Абламбаева,-1929-40 жылдар аралығында Қазақстанда латын әліпбиі болған. Түрлі газеттер мен журнал басылымдары осы әліпбиде шыққан. 1936 жылғы Бейімбет Майлиннің латын әліпбиіндегі толық жинағын да осы көрмеге қойдық.

Көрменің мақсаты - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың ұлт көшбасшысының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласында атап көрсеткен латын қарпіне көшу міндеттемесін мойнына ала отырып, кемеңгерліктің кілтімен даналықтың есігін ашқан Абай бастаған ұлы тұлғалардың мол мұрасын халыққа жеткізу болып табылды. Көрме сөрелерінен музей қорындағы латын графикасындағы сирек басылымдар мен қолжазбалар орын алыпты.

Музейдің бас қор сақтаушысы Меруерт Абламбаеваның айтуынша,   қазақ тілінің латын әліпбиіне көшіру мәселесін 1924-29 жылдары  алашордашылар, ғалымдар, мемлекет және қоғам қайраткерлері көтеріп, өзара талқыға салған екен.

Айта кету керек, Абай музейінде көптеген құнды жәдігерлер бар. Солардың қатарындағы Ұлы Абайдың латын тілінде 1933 жылғы,  1934 жылғы, 1936 жылғы, 1939 жылғы жинақ кітаптары көрермендердің қызығушылығын тудырды.

Раушан НҰҒМАНБЕКОВА,

«Егемен ҚАЗАҚСТАН»

суретті түсірген автор

СЕМЕЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.03.2019

Елордада Наурыз мерекесі тойланды

21.03.2019

«Астана Опера» Наурызды жаңа форматта атап өтті

21.03.2019

Біз астаналықтар болып қала береміз - Бақыт Сұлтанов

21.03.2019

Таразда сауықтыру орталығы ашылды

21.03.2019

Әулиеатадағы әсерлі мереке

21.03.2019

Тараз қаласында жастарға арналған аллея ашылды

21.03.2019

Ономастикалық комиссия көше атауларының өзгеруін қолдады

21.03.2019

Назарбаев пен Тоқаев Наурыз мейрамына қатысты

21.03.2019

Наурыз мейрамын ЮНЕСКО-да атап өтті

21.03.2019

Наурыз мейрамында шаңырақ көтерген жастарға Нұрсұлтан Назарбаев ақ батасын берді

21.03.2019

Астанадағы Наурыз тойына Нұрсұлтан Назарбаев пен Қасым-Жомарт Тоқаев қатысты

21.03.2019

Президент кеңсесіне жаңа басшы келді

21.03.2019

Ерлан Баттақов Президенттің іс басқарушысы болып тағайындалды

21.03.2019

Футбол: Бүгін Шотландияға қарсы ойнаймыз

21.03.2019

Мәнерлеп сырғанау: Алғашқы жүлдегерлер анықталды

21.03.2019

Көкшетаудағы Максим Горький көшесі Нұрсұлтан Назарбаев даңғылы болып өзгерді

21.03.2019

Талдықорғандағы Тәуелсіздік көшесінің атауы Нұрсұлтан Назарбаевтың есімін иеленді

21.03.2019

Кәсіпкер көпбалалы отбасына 3 бөлмелі пәтер сыйлады

21.03.2019

Астана маңындағы елдімекендерде Наурыз мейрамы тойлануда

21.03.2019

Ақтөбеде Әбілқайыр хан даңғылы Нұрсұлтан Назарбаев көшесі болып өзгертілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу