Академик Кеңес Нұрпейісұлының залы ашылды

Халық тарихына сергектікпен қарап, оның кірпияз екенін, бір әрпінен, бір жолынан қате жіберсең талайды адастырасың, деп ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Қазақты кім жем қылмай отыр? Қазақтың ақысы қазақпен араласқан жұрттың бәріне де ауысып жатыр», деген сөзіне ұйып, әсіресе Алаш арыстарына арқа сүйеген, алаштану ғылымының негізін салған академик, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Кеңес Нұрпейісұлына арналған ғылыми зал елордадағы Ұлттық кітапханада ашылды.

19.04.2017 226

Осы игілікті істің алдында Алаш партиясы мен Алашорда үкі­метінің 100 жылдығына ар­нал­ған «Кеңес Нұрпейісұлының Алаш тарихына қосқан үлесі» ат­ты ғылыми-практикалық конфе­ренция бо­лып, алғашқы сөзді Мемлекет та­рихы институтының директоры, про­фессор Бүркітбай Аяған алып, ға­лымның ұлт тарихына қосқан үлесін тарата айтып, өзі бастаған шәкірттерін де еске салды. Ел­ба­сы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Б­олашаққа бағдар: рухани жаң­­ғыру» атты мақаласындағы ха­лық­тық идеяларға тоқталды. 

Академик Болат Көмеков бұл шара қазақ ғылымына, оның ішінде тарихшыларға көрсетілген құрмет екенін, алаштану ғылымының не­гізін салған ғалымның екінші өмірі бас­талғанын, ол елдің рәмізі – ер­кін­дік деп білгенін, қай еңбегінде де дерексіз сөйлемейтінін тілге

ти­ек етіп, жарты ғасыр бірге қызмет ет­кенін, рухының тазалығы сонша, бар қазақты өзіне санағанын, мен өмірден озғанда арулап аққа орай­тындар Болат пен Карл (Байпақов) болсын деп кеткенін толқи тұрып еске түсірді. Ол сонымен қатар, Қазақстан тарихының 5 томдығын шығару тұсында 4-томына жете­к-

­шілік жасағанын, алаштануды ай­налымға қосқанын, Елбасының соңғы мақаласындағы 100 тұлғаның қатарынан орын алатын азамат екенін жеткізді.

Қоғам қайраткерлері, профес­сорлар Әділ Ахметов адами қа­си­е­ттерін, кішілігі мен кісілігін үл­гі етсе, Камал Бұрханов бірінші алаштанушы деп, классикалық академиктің үлгісі, тіпті эталоны Кеңес Нұрпейісұлы деген байла­мын ортаға салып, қазір ака­де­миктердің көбейіп кеткенін де атады. Шынын­да, ғылымға кім­нің қандай үлес қос­қанын уақыт анық­тар, әйтсе де ел біл­мейтін ака­демияның академиктері мен шикі «членкорлары» қаптап кет­кені рас. Академик Ғарифолла Есім Елбасының мақаласы туралы жан-жақты ой тербей келіп, ұлтымызға ұйысатын, бірігетін кез­дің келгенін, рухани залы ашылып отырған шын зиялының мықты қа­зақ болғанын, ол зерттеген Алаш та­рихын жан-жақты білу бәрімізге сын болып тұрғанын атаса, жазушы Шәрбану Бейсенова нағыз санасы ояу, өресі биік ғалымның ба­сылымдарға мақала жазудағы сау­аттылығы мен өнегесінен дә-

й­ек­­­тер келтірді. Профессорлар Қа­зы­­бекби Бүйтекұлы құнарлы жер­­ден шыққан азаматтың тек тамырына тоқталса, Қадыр Ахметов қазақ тілін тарих ғылымында ғылым тіліне айналдырған бірден-бір тұлға Кеңес Нұрпейісұлы деген байламын назарға салды.

Ал академиктің рухани мұ­ра­сын көзінің қарашығындай сақ­­тап, Ұлттық кітапханаға тап­­сы­рып отырған профессор Тал­ды­бек Нұрпейіс әкесінің бү­кіл өмір жолына барлау жасап, Алаш­ты зерттеуіне Бауыржан Мо­мышұлының ой салғанына дәлелдер келтірді. Қас батыр «Сен халық жауының баласы екенсің, бірақ оның ақиқаты Аллаға ғана аян, партия мен совет тарихын академик Ақай Нүсіпбеков екеуің жазып болған шығарсыңдар. Енді Алаш тарихына баруларың керек, ұлт ақиқаты сонда жатыр!» деп Әлихан, Ахмет, Міржақып туралы аз-кем мәлімет беріпті.

Ғылыми залдың ашылу рә­сі­мінен кейін де академиктің шә­­кірттері Ж.Қуанышев, З.Дү­кен­ба­ева, Қ.Еркінбекова, Қ.Еңсенов ұстаздарының қамқор­лы­ғынан, көрген шарапаттарынан мысалдар келтірсе, магистрант Е.Тоқтарбай ғалымның рухани дүниесінің Астанаға келуі жастар үшін тиімді екенін жеткізді. Әдемі істі Ұлттық кітапхананың директоры Үмітхан Мұңалбаева қорытып, осындай жақсы іске жол ашқан Мәдениет және спорт министрлігіне, тілектес барлық азаматтарға шын ниеттен алғысын білдірді.


Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»


Суретті түсірген
Орынбай Балмұрат, «Егемен Қазақстан»


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

30.04.2017

​Бүркіт балапаны және оның сыны

30.04.2017

Алты Алаштан – Ассамблеяға

30.04.2017

СҚО-да төрт елді мекеннің тұрғындары эвакуацияланды

30.04.2017

Мектептерде сабақтардың басталу уақыты бұрынғыша қалады - Исекешев

30.04.2017

Жексенбіде ел аймақтарында күн райы құбылмалы

29.04.2017

Сағынтаев Сауд Арабиясының министрі Халид Әл-Фалихпен кездесті

29.04.2017

Назарбаев қырғыз президентіне көңіл айту жеделхатын жолдады

29.04.2017

Жоғарғы Сот ұжымы жалпықалалық сенбілікке қатысты

29.04.2017

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы түрік тіліне аударылды

29.04.2017

Қызылорда облысының әкімі Қазақстан этносаясаты бойынша дәріс оқыды

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

29.04.2017

Елбасы Өзбекстан президентімен кездесті

29.04.2017

Сенаторлар сенбілікке қатысты

29.04.2017

Назарбаев табиғат апатына байланысты Қырғызстан Президентіне көңіл айтты

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жол салсаң, мол сал

Санаулы күндерден кейін әлемдік деңгейдегі айтулы шаралардың бірі – ЭКСПО-2017 Халықаралық көр­ме­сінің де жалауы желбіремек. Яғ­ни, бас қала ел айнасы болса, жол-кө­лік инфрақұрылымы оның беделін арт­тыратын бренді болып табылады. Мемлекет басшысының елорданы одан әрі өркендету мәселесінде қа­ла­ның базалық инфрақұрылымын, оның ішінде қала жолдары мен жол ай­рықтарын барынша дамытуға үнемі ба­сымдық беріп келе жатқандығы да сон­дықтан.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Дәріге байланған ғұмыр

«Қазір еліміздегі донор жетіс­пеу­шілігі өте өткір мәселе. Бүгінде ал­мас­тырылған органның 90 пайызы ті­рі донорлардан алынады. Егер бұ­лай кете берсе, енді бір 20 жылда бір бүй­ректі ұлт атану қаупі барлығын жа­сыруға болмайды. Одан шығудың жо­лы қандай?

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Көрменің көрігін спорт қыздырады

Ағымдағы жылдың 10 маусы­мында Астанада ЭКСПО-2017 ха­лық­аралық мамандандырылған көр­месі келушілерге айқара есік ашады. Күллі әлем көз тіккен көрменің өтетін мерзімі жақындаған сайын бойды толқыныс сезімінің билейтіні түсінікті жайт. Иә, «Қонақ аз отырып, көп сынайды». Әлемнің әр қиырынан ағылған меймандардың алдында жайылып жастық, иіліп төсек болу өз алдына, қолдағы барды көрсете білудің өзі өнер һәм зор міндет.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Этностар мүддесі барынша қорғалған ел

Қазақстан заманауи өмірге, ха­лықаралық қоғамдастыққа се­німді түрде кірігіп отыр. Біз елі­міз­дің имиджін көтере отырып, ин­вестициялық және экспорттық әлеуетімізді, экономикамызды қа­р­қынды дамытуға баса назар ау­дарып келеміз. Осы саясаттың ар­қасында Қазақстан әлем мой­ын­даған елге айналды.

Гүлзейнеп Сәдірқызы, «Егемен Қазақстан»

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Пікірлер(0)

Пікір қосу