Әке – ырыс, ана – береке

Егемен Қазақстан
02.12.2016 141
era_4075«Отан-отбасынан басталады» дейтін қанатты сөз, шынында да өте дәл айтылған тағылым. Әр отбасы үшін оның амандығы, уайымының жоқтығы, көңілінің түгелдігі, маздаған ошағының сөнбей, береке, бірлігінің тасуы қандай маңызды болса, Отан үшін де әр отбасының ішкі қуатының мықтылығы, әлеуетінің зор, рухани жан дүниесінің тазалығы, өз шаңырағына ғана емес, маңайына жылылығын молынан төгуі аса маңызды. Өйткені, әрбір қазақстандық отбасы біздің Тәуелсіз еліміздің қымбатты бөлшегі екендігіне, Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың жүйелі түрде назар аударып отыратынын көпшілік жақсы біледі. Сондықтан да, Президент жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демо­гра­фиялық саясат жөніндегі ұлттық ко­миссия жұмысының негізгі өзегі– еліміздегі отбасылық саясатты күшейту, халқымыздың қашаннан қанында бар, отбасылық құндылықтарды қастерлей білетін болмысындағы керемет қа­с­иет­терінің кейде көмескіленген тұс­та­рын қайтадан ояту, бағыттау, осы құн­дылықтарды сақтауға қоғамды шақыру десем қателеспеспін. Комиссияның іс-жоспарлары мен жыл бойы атқаратын көптеген ша­ра­ла­ры­ның қомақты бөлігі отбасылық тәр­биені дамытуға бағытталады. Елбасы бекіткен «Мерейлі отбасы» ұлттық кон­­­курсының республикалық күзгі қо­р­­ы­тындысы шығарылғанға дейін өт­кі­зі­летін барлық кезеңдерінде ел ішін­де үлгі болар, көзге түсер әулеттер, от­­­­басыларға айрықша көңіл бөлінеді. Құт берекесін шаңырақтарында шал­қыт­­­қан барлық әулеттер назарға алынып, олардың әрқайсысына құрмет көр­се­тіліп, тәрбиелік өнегесі халыққа на­сихатталады. Мәңгілік ел құрудағы мемлекеттің алтын діңгегі – тамыры терең отбасы. Ол мықты болмаса, қазіргі ақпараттық технологиялар дамыған заманда, әртүрлі ағымдардың ықпалына түсу зиянды ықтималдығы жоғары болып тұрған кезде жастар тәрбиесінде отбасылық құндылықтарды сақтауды түсіндіру оңай шаруа болып тұрған жоқ. Сондықтан отбасының мықтылығын, халқымыздың дәстүрін сақтауда әр­қайсымыздың жадымыздан ұлт алдын­дағы жауапкершілік шықпауы тиіс. Өкінішке қарай, статистика бойынша, қазір жастар құрған әрбір үш отба­сының біреуі ажырасып кетеді екен. Бұл әлемде бар үрдіс болғанымен, Қа­зақ­стан халқы арасында отбасылық құн­дылықтар тұғырының мықты екен­дігіне дәлел ретінде мына бір фак­тілерді келтірейін. Алдағы жылдары біздің Комиссия өткізген әлеу­меттік сауалнама нәтижесінде, қазақ­с­- тан­­дықтарға қойылған сауалда бел­гі­ленген құндылықтар шкаласында респонденттердің 87 пайызы ең бірінші отбасының амандығы, содан кейін ғана басқа игіліктерді атады. Қазақстан Республикасының мем­ле­кеттік хатшысы, Әйелдер істері жә­не отбасылық-демографиялық саясат жө­нін­дегі ұлттық комиссия төрайымы Гүл­шара Наушақызы Әбдіқалықова өткі­зетін Комиссия отырыстарында әрдайым отбасының қадір-қасиетін арттырар өзекті мәселелер қаралып, жауапты мемлекеттік органдар мен қо­ғам­дық ұйымдардың қатысуымен қы­руар жұ­мыстар атқарылуда. 2016 жыл – Тәуелсіздігіміздің 25 жыл­дық мерейтой жылы – Ұлттық комиссия «25 жылдыққа – 25 пайдалы іс» жобасын жүзеге асырды. Жоспарланған шараларды, атап айтқанда: қайырымдылық акциялары, ауылдағы кәсіпкер әйелдерге, мүмкүндігі шектеулі әйелдерге көмек, жемқорлыққа қарсы, ұлттық дәстүрлерді сақтау сияқты тағы да басқа көптеген шаралар республикалық және аймақтық әйелдер комиссияларының мұрындық болуымен, жыл бойы өте тиянақты және жоғары ұйымдастырушылық деңгейде жүзеге асты. Осы 25 пайдалы істің бірі – отбасы институтын нығайтудың басты кө­р­сеткішінің бірі – елордада әке­лер форумының өтуі. Бұрын­ғы дәс­түрлі қазақ отбасында әке беделіне тең келер ештеңе болмайтын. Тіпті, «Әке қарғысы-оқ» деген сөз де бар. Отан, от­басы, отағасы бір-бірі­нен ажы­рағысыз ұғымдар. Осы не­гіздерді бір­тұ­ғыр­лы етіп, жастар санасын­да қа­лып­тастыру үшін әлі де көп еңбек­тену­ге, халық болып ұйысуға тура келеді. Жас­ыратыны жоқ, қазіргі заманауи әйелдерде әкесіз де баланы өсіре аламын, адам қатарына өзім-ақ қосамын деген ой бар. Әрине, бұл жерде ерлер қауымына да атқарылар жүк жоғары. Олар дұрыс жар, жауапкершілікті әке бола білуі қа­жет. Осындай мәселені қоғамдық талқылауға алып шыққан комиссия 400 әкенің басын қосқан үлкен кеңес өткізді, кеңеске байтақ еліміздің барлық аймақ­тарынан делегаттар қатысты. Әкелерге қатысты барлық проблемалар айтылды, осы жұмысты дамытуға ынталы азаматтармен әкелер кеңесін жыл сайын өткізіп тұруға келістік. Ең бастысы, ұр­пақ тәрбиесіне мүдделі тек өз отбасы­на ғана емес, жүрген ортасына асқар тау болып жүрген әкелерді көріп кө­ңі­ліміз марқайды. Әке абыройын кө­теру, әкелердің мұнымен қоса ұр­пақ алдындағы жауапкершілігін арт­ты­ру арқылы сапалы, бәсекеге қабі­лет­ті же­т­- кін­шектерді тәрбиелеу өзекті еке­ніне мән берілді. Әкелер кеңесі биыл Ас­та­на­да өтсе, келер жылы Қара­ған­ды­да бас қо­сатын болады. Осындай шаралардың әрі қарай да­мып, отбасының моральдік-пси­хол­огия­лық климатын қалып­тас­ты­руда мықты бір сүйеу болатыны белгілі. Негізі дәс­түрлі қазақ отбасыларында әке – бел, әке – айбын, әке – қорған болса, ана – береке, ана – мейірім, ана – жылылық, ал осы екі қай­нардан қанып ішкен, мейірге шөлдемей өскен, айбынды қорғанға сүйенген балаға қоғамның өзі тәрбиеші болатын. Отбасы да қоғамнан өзін бөліп қарамай, баласын жақсыға ұмты­лдырып, жаманынан жирентіп өсі­ретін, бәленшекеңнің баласы қандай жақсы оқиды, ата-анасына қалай жаны ашып көмектеседі, содан үлгі ал деп бі­реу­дің оң ықпалын айтса, енді бірінен аулақ жүр, сол баланың жүрісі сұйық, деп абайлап, қақпайлап отыратын. Біз­дің бүгінгі қоғам үшін де осындай тәр­бие жүйесі маңызын жоймайды. Сон­дықтан да қоғамның өзін-өзі реттеп отыра­тын тәрбиелік тетікті қалпына келтіре алсақ, біз көп ретте ұтқан болар едік және көптеген келеңсіздіктердің алдын алуға болар еді. Отбасының құндылығы – қазақ­стан­дық қоғам үшін өте үлкен ауқымды құрай­тын отбасы, әулет, ағайын мен көр­ші-қолаң, ауылдас араласатын дәстүрге негізделген қасиет. Осыны ұмытпай қадіріне жетсек, ұлтымыздың үні мәңгілікке жететіні кәміл. Ләззат СҮЛЕЙМЕН, Президент жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия төрайымының орынбасары
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.09.2018

СДУ әлемге танылған бүркітші Айшолпанға білім грантын ұсынды

26.09.2018

Мырзашөлде «Ақ керуен-2018» салтанатты іс-шарасы өтті

26.09.2018

Мемлекеттік қызметшінің жалақысы жаңаша төленеді

26.09.2018

Ақтөбелік аграршылар 500 мың тоннадан астам бидай жинауды жоспарлап отыр

26.09.2018

Бақыт Сұлтанов 7 жасар баланы құтқарған астаналықты марапаттады

26.09.2018

Бала құқықтары жөніндегі уәкіл С.Айтпаева тұрғындарды қабылдады

26.09.2018

Michael Kors Versace сән үйін сатып алады

26.09.2018

Ақтөбе облысында тұрақтандыру қорын құруға 309 млн теңге бөлінді

26.09.2018

Мұхамеджан Тынышбаев пен Тұрар Рысқұловтың ескерткіші ашылды

26.09.2018

Атырау облысының әкімі халықтан түскен шағымдарға уақтылы жауап беруді тапсырды

26.09.2018

Бүгін WSB-ның финалы өтеді

26.09.2018

Аса ауыр салмақтағы дзюдошыларымыз жеңілді

26.09.2018

Astana Media Week: Қазақстан телеарналары шетелдік экрандарда

26.09.2018

Қазақстанның тумасы суперчемпион атағы үшін айқасады

26.09.2018

Бокстан қыздар арасындағы әлем чемпионаты Үндістанда өтетін болды

26.09.2018

«Астана Опера» сахнасында «Астана – Әлем дауысы» халықаралық фестивалі ашылады

26.09.2018

Қостанайда төртінші Цифрлы ХҚО ашылды

26.09.2018

Семей ядролық сынақ полигонының жағдайы ғылыми басқосуда талқыланды

26.09.2018

Конуэй қалашығы су астында қалып отыр

26.09.2018

Қазақстанда неміс технологияларын қолдануды жоспарлап отыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

Jańa mamandyq jaıy

«Erinbe. Eńbek et, mal tap» degen sózdi Abaıdan keıin ata-analarymyz jıi aıtatyn. Alaıda áleýmettanýshylar eńbek etý men tabysty bolýdyń mazmuny men shynaıylyǵy ózgerdi degendi alǵa tartady. Al eńbektiń formýlasy jumys isteý, kásip ashyp, tabys tabý ekeni belgili. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу