Әлем елдері жазасын өтеушілерді қалай тәрбиелейді?

Әлемнің түкпір-түкпірінде жазасын өтеу орындарында отырғандарды тәрбиелеудің, өздеріне де, қоғамға да пайдалы еңбекке тартудың түрлі әдістері бар. Тіпті, жазасын өтеушілер тәп-тәуір табыс әкеліп отырған салалар да баршылық. Ал кейбір мемлекеттерде оларға жеңілдік беріп, мерзімін қысқарту шаралары да қарастырылған. Осыған орай түрмеде отырғандардың еңбегін пайдаланудың әлемдік тәжірибесінен бірнеше мысалды назарға ұсынбақпыз.

Егемен Қазақстан
28.11.2016 2893

АҚШ-та 146 ұйым жазасын өтеушілерді жұмысқа алған 

Америкада UNICOR атты мемлекеттік компания жазаланушылардың еңбегіне жүгінетін 146 кәсіпорынды біріктірген. Олардың қатарында танымал Motorola, Microsoft, Victoria’s Secret, Starbucks бар. Сонымен қатар қылмыскерлер Нью-Йоркте call-орталықтардың жұмысына, Миссуриде соқыр адамдарға арналған кітап шығару ісіне, Техас пен Вашингтонда полиция қызметкерлеріне арналған құрал-жабдықтар шығаруға жұмылдырылған. Бір айта кетерлігі,  жұмысқа сұхбаттасу нәтижесінде тек үлгілі тәртібі барлар алынады. 1

Бұл жүйе әлемнің барлық қылмыскерлерінің 25 пайызын қамтитын АҚШ үшін тиімді болып отыр. Себебі билік жыл сайын оларды қамтуға 48 миллиард доллар кетіреді екен. Ал 2016 жылдың бірінші жартысында жазасын өтеушілердің көмегімен түскен таза табыс 231 млн долларды құрапты. Оның 20 пайызы еңбекақы төлеуге кетсе, қалғаны түрмені қаржыландыруға жұмсалған.

Бразилия: жазаланушылар көшені жарықпен қамтиды

 2-1 Хосе Энрике Маллманн атты судья 2012 жылы Бразиялияның шығысындағы Санта-Рита-ду-Сапакаи түрмесінде көшені жарықтандыру үшін веложаттығу құрылғысын қолдану туралы шешім шығарады. Жазасын өтеушілерге бұл құрылғыларды аптасына 3 рет 8 сағаттан қолдануға рұқсат етілген. Нәтижесінде, 16 сағат педальды айналдырған адамға қамаудағы бір күні қысқартылады. Ал алынған энергия 10 көшенің жарығына жұмсалады. Феникстегі әйелдер түрмесінде де осындай тәжірибе бар.

Кейбір түрмелерінде тоқыма тоқытады

3

Бразиялияның Жуис-ди-Фора қаласындағы түрмеде сәнді тоқыма киімдер шығарылады. Жұмысқа кез келген қылмыскер өз қалауымен қатысып, сол үшін еңбекақы алады. Кей жағдайда уақытынан бұрын босату қарастырылған.

...кітап оқығандардың мерзімі қысқартылады

4-1

The Daily Telegraph газетінің айтуынша, Бразилияның 4 түрмесінде әр оқыған кітап үшін жазасын өтеу уақыты азаяды. Кез келген тақырыпта оқылған 12 кітап үшін әкімшілік жаза 48 күнге қысқарады. Бірақ олар қатесіз әрі сауатты эссе жазу талабын орындауы керек. Әрі жобаға қатысушылар арнайы кеңес шешімімен анықталады.

Италияда да жазаланушылар кітап оқиды

Бразилияның үлгісіне жүгінген Италия да әр оқыған кітап үшін жазаны өтеу уақытын үш күнге қысқартады. Италияның оңтүстігіндегі Калабрияның өңірлік комитеті қабылдаған заң бойынша жазаны жылына ең көбі 48 күнге қысқартуға рұқсат. Олар оқыған кітаптары бойынша міндетті түрде емтихан тапсырады. Еуроодақтың зерттеуіне сенсек, Италия түрмелері адам саны бойынша екінші орында тұр. Яғни, бұл шара мәселені шешудің жолы ретінде қарастырылады.

...мейрамханада басшылық қызмет атқарады   

Пиза маңындағы 500 жылдық тарихы бар Fortezza Medicea қамалында орналасқан мейрамханада тамақ дайындау, келушілерге қызмет көрсету, тіпті, басшылық қызмет те жазасын өтеушілердің қолында. Сонымен қатар олардың әрқайсысының қасында бақылаушылар жүреді. Келушілер қатаң тексерістен өтеді. Темір пышақ пен қасық, шанышқы пайдаланылмайды. 5-1

Миланның Болланте провинциясында орналасқан In Galera мейрамханасында да даяшы қызметі қамаудағыларға берілген. Ал басқа жұмыстарды жазасын өтеп болғандар атқарады. Бойыңа қорқыныш ұялатқанымен, тағамдары арзан-мыс.

Румынияда кітап жазады

Ресми статистикаға сенсек, 2015 жылы Румыния түрмелерінде жазасын өтеушілер 340 кітап жазыпты. Бұған себеп – елдің заңы бойынша әр баспадан шыққан кітап үшін жазаның 30 күнге қысқартылатыны. Кітапты қылмыскер өзі жазғанына сенімді болуы үшін мемлекет ЖОО-нан бекітілген ғылыми жетекшілерді тексеріп жатыр екен. Ал Әділет министрлігі бұл норманы алып тастауды ұсынып отыр.

Норвегияда кей жазаланушы 1,7 мың доллар жалақы алады

 tovary-kotorye-proizvodyatsya_114

Ослоға жақын маңдағы аралда  жазасын өтеп жатқан 115 адам орманда және фермада қызмет етеді. Алынған тауар дүкендерге жіберіледі. Олар өз еңбектері үшін 1,7 мың доллар жалақы алады. Тіпті, еңбек демалыстары да бар. Арал ішінде балыққа шығып, шаңғы тебуге, кітапханаға баруға еркіндік берілген.

Перуде жазасын өтеушілер банкте қызмет етеді

peru-1

Перудың астанасы Лима қаласындағы ең ірі түрмелердің бірінде тек жазаланушылар басқаратын, әрі қызмет ететін банк бар. Ол 3 жылдан артық қызмет етіп келеді. Банктің ұраны – «Сіздің ақшаңыз қауіпсіз жерде тұр. Бұл жерді ешкім тонай алмайды!». Түрме директоры Хулио Кастанеданың айтуынша, жобаның басты мақсаты – түрмеден босағанда қылмыскерлердің көпшілігі ақшасыз қалатындықтан, олардың қаражаттарын сақтау. Бұл түрменің 2400 жазаланушысы түрлі жұмыстар атқарады. Ал банктің 118 клиенті бар.

Эстония мен Боливияда киім шығарады

 yeko

Экологиялық таза материалдардан киім шығаратын Heavy Eco атты дизайнерлік компаниядағы барлық қызметтерді Шығыс Еуропаның түрмелерінде жазасын өтеушілер атқарады. Одан түскен табыс балалар үйі мен жетімдерге көмекке жіберіледі. Себебі бұл елде қылмыскерлердің көпшілігі солардың қатарынан шыққан екен.

Боливия түрмелерінің біріне барған француз дизайнері Томас Джейкоб та танымал бренд шығаруды ұйғарады. Мақсаты - түрмеде отырғандардың қолынан эксклюзив жасау келетінінкөрсету. Бірақ жұмысқа өзінің өткен ісіне өкінетіндер ғана жіберіледі. Олардың әрқайсысы сатылымнан түскен қаржының белгілі бір бөлігіне ие болады.

tovary-kotorye-proizvodyatsya_105

Дайындаған Гүлнұр Қуанышбекқызы, 

"Егемен Қазақстан"

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.05.2018

Лионель Месси «Алтын бутса» сыйлығын бесінші рет жеңіп алды

21.05.2018

Қазақстан мен Халықаралық ҚҚДБ арасындағы Қарыз туралы келісім туралы заң жобасы қаралды

21.05.2018

Қ. Тоқаев Толеранттық және бейбітшілік жөніндегі жаһандық кеңестің басшысымен кездесті

21.05.2018

Шымкент-2 жаңа теміржол вокзалы салынады

21.05.2018

Елбасы Өзбекстан Республикасының Президентімен телефон арқылы сөйлесті

21.05.2018

ОҚО-да Нобель сыйлығы лауретының қатысуымен ғылыми-практикалық дөңгелек үстел өтті

21.05.2018

Қазақстанның аграрлық ғылымының дамуына арналған баспасөз конференциясы өтті

21.05.2018

Филиппо Оноранти: Алқалы жиынның алар орны да ерекше

21.05.2018

Ханс-Пол Бюркнер: Мұнай мен газ ғана емес, басқа салалардың да дамуы керек

21.05.2018

Мырзакелді Кемел: Болашаққа бағдарланған форум

21.05.2018

«Нұр Отан» Атырау мен Павлодарда ІТ-мамандарын дайындатын ІТ-орталықтар ашты

21.05.2018

Бурабай ұлттық паркіне арналған «A day in Burabay» бірегей фотоальбомы жарық көрді

21.05.2018

Алматыда 5 жасар бала менингиттен көз жұмды

21.05.2018

Мекен-жай анықтамасын Telegram-бот арқылы алуға болады

21.05.2018

Нұрлан Ноғаев: Бизнес субъектілеріне мемлекеттің қолдауы аймақтың экспорттық әлеуетін арттыруға септігін тигізеді

21.05.2018

Алматылық педагогтар СДУ-да бас қосты

21.05.2018

Қазақстанда тұңғыш рет көз іші қатерлі ісігіне шалдыққан балаларға СИАХТ отасы жасалады

21.05.2018

Самал Еслямова: Біз бұл кинокартинаны түсіру үшін 7 жылымызды сарп еттік

21.05.2018

Жезқазған қаласының әкімі өз еркімен қызметінен кетті

21.05.2018

Айдос Қыдырма ҚР Премьер-Министрінің баспасөз хатшысы қызметінен кетті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қамбар Ахмет,

Каспий мен Қара теңіздерді жалғау кімге тиімді?

Мамырдың екінші онкүндігінде ақпарат һәм саясат алаңында қызу тал­қыланған тақырыптың бірі – Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Каспий мен Қара теңіздің арасын жал­ғайтын «Еуразия» каналын салу жөніндегі пікірі болды. 

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Кешегінің жұрнағы, бүгінгінің көнесі 

Әдебиетке әркімнің-ақ таласы бар заман өтіп кеткенін мойындау қалай болған күнде ауыр. Нарық зама­нының елең-алаңында қолына қалам ұста­ған жігіттердің арасынан адамдар кітап­қа оралады әлі дегенді сеніммен айт­қандарына қарағанда әдебиеттің өмірдегі артықшылығына үміттері күшті болған-ау, шамасы. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қолдан жасалған қасірет

Жылда мамырдың соңындағы Аза тұту күні жақындаған сайын мен қазақпын деген әрбір адамның жүрегі қарс айрылмауы, 30-шы жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің, ғаламат ашаршылықтың құрбандарын еске алып күңіренбеуі мүмкін емес дер едік. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Оразаның нығметі

«Зор сүйінші айтайын, Мұсылман болып туғанға. Ислам дінін қуғанға...» деп Майлықожа бабамыз жырлағандай, исламды дінім, Мұхаммедті пайғамбарым деп таныған мүміндер үшін қасиетті рамазан айы туды. Аллаға бойұсынушы қауым бұл айды «Айлардың сұлтаны» деп ерекше әспет­тесе, үлкен сахаба Абдулла Аббас «күн­­дердің қайырлысы – жұма, айлардың қайыр­лысы – рамазан» деген екен.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Жол апатын азайту жүргізуші мәдениетіне байланысты

Өткенде екі көлік соқтығысып қал­ды. Олар көшенің бағдаршамы жоқ қиылысында бір-біріне жол бермеген. Содан екі жүргізуші бірін-бірі кінәлап жатыр. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу