Аңқасы да, қаңқасы да кеппейді

Президенттің биылғы Қазақстан халқына Жолдауында жерді пайдалану тиімділігін көтеру мәселесі – агроөнеркәсіп кеше­нін дамытудың ажырамас бір тармағы ретінде айтылды. Әрі бұл міндетті іске асырудың бас­ты жолдарының бірі суармалы ал­қаптардың көлемін кеңей­ту екендігі көрсетілді.
Егемен Қазақстан
27.03.2017 1976

Міне, Мем­лекет басшысының Жол­дауын­да Үкімет пен әкімдерге бер­ген басты тапсырмасының бірі осын­дай. Бүгінгі күні Прези­дент тапсырмасының орындалуы қандай деңгейде? Біз бұл сауал­ға еліміздегі аграрлық өн­ді­рі­сі біршама жақсы дамыған өңір­­лер­дің бірі Ақтөбе облысы мы­салын­да жауап іздегенді жөн көрдік. 

Суландырылатын алқаптар көлемі­нің өсуіне қажетті негізгі фак­тор су қоймалары екені белгілі. Егер бұл гидроинженерлік жүйелер аң­қа­сы мен қаңқасы қатар кеуіп бос тұрса суармалы жердің көлемін көтеру жөніндегі мәселелер әншейін құр, бос сөз күйінде қалып қоймақ. Сон­дық­тан бүгінгі күні бұларды қай­та құрылымдау, сонымен бірге, қосым­ша су қоймаларын салу қай кез­дегі­ден де қажеттірек. Өңірде Пре­зи­­дент тапсырмасын орындау дәл осы мәселеден бастау алып отыр. Мұны айтқанда біз бұл іс бұ­рын жүр­гізілмеген екен деген ой­ды мең­зеу­ден аулақпыз. Әрине жүргі­зілген. Алайда, кейінгі кезде бұған мүлдем жаңаша көзқарас, соны серпін берілген. 

Облыста аталған саладағы бас­ты нысан – Сазды су қоймасы. Қазір жергілікті атқарушы органдар тара­пынан оны қайта жаңғырту мен қайта құрылымдауға баса назар ауда­­ры­лып келеді. «Қазақ СуШар» РММ Ақтөбе филиалының басшысы Бекзат Нәметовтің мәлімдеуінше, аталған гидроинженерлік құрылым­ның кейбір қондырғылары мен жаб­дықтары табаны күректей қырық тоғыз жыл бойы үздіксіз пайдалануда болып келіпті. Әйтсе де, қазіргі күнге дейін соның бәрі толықтай қа­л­­пы­на келтіріліпті. Басты мәселе түп­кі нәтижеге қол жеткізу емес пе? Осы тұрғыдан қарастырғанда қай­та құ­ры­лымдау ісінің нәтижелі бол­­ға­нын аңғару қиын емес. Ай­талық, бұған дейін Сазды су қоймасының сыйымдылығы 6 мил­лион текше метр болса, күрделі жөн­деу жұмыстарынан кейін бұл көр­сеткіш 7,5 миллион текше метрге дейін жеткізіліпті. Со­ны­мен бір­ге, қой­ма­ның суару қабі­леті 400 гектар­дан 1000 гектарға дейін ұлғайтылмақ.

Бүгінгі күні аталған су қоймасын үйінділер мен шөгінділерден тазарту жұмыстары одан әрі жалғасуда. Гид­ро­нысанға су есептегіш құрал­дар ор­нату жұмыстарына да ерекше мән берілген. Бейнелеп айтқанда, су қой­масы дегеніңіз ішкі және сыртқы жаб­дық­тары, жарықтандыру жүйесі бір-бірі­мен тығыз ұштасып, үндесіп жат­­қан тұтас бір автономия іспеттес. Мұ­н­дай жағдайда күзет бекеттерін құру мен бейнебақылаулар ор­нату мәсе­лесін де назардан тыс қал­дыруға бол­май­ды. Қазір Сазды су қоймасында жүргізіліп жатқан жұмыстардың елеу­лі бір бөлігін осындай қосымша құры­лымдық жүйелер құрайды. Сон­дай-ақ, тоғандардың жоталарына дабыл бағамдарын орнату мен оны ас­фальттау ісі де айрықша нысанның мәртебесін көтере түспек. Сазды су қоймасын қай­та құрылымдауға жергілікті бюд­жет­тен 132 миллион теңгеге жуық қара­жат бөлінген. Оның негізгі бөлігі құры­лыс-мон­таж жұмыстарына жұм­сал­мақ. Өт­кен жылы аталған сома­ның 30 мил­лион теңгелік мөлшері игеріл­­ген. Ал биылғы жылы қойманы қай­та жаб­дықтауға бөлінген қомақты қара­­жатты түгелге дерлік игеру көз­­делген. Тұтастай алғанда, облыс әкім­­дігі тара­пы­нан аймақтағы жұ­мыс істеп тұрған су қой­мала­ры­ның екін­ші тынысын ашу шаралары бел­гі­­лен­ген. Бұл үшін бірінші кезекте олар­дың техникалық жағ­дайын одан әрі жақсартуға көңіл бөлінген. 


Мемлекет басшысы өз Жол­дау­ында агроөнеркәсіп кешенін да­мыту жаңа мемлекеттік бағ­дар­ламалар аясында іске асы­ры­латынын атап көрсеткені белгілі. Бұл бағытта белгіленген өңірлік бағ­дарлама 2017-2021 жылдар ара­лығын қамтиды. Соған сәйкес об­лыста көрсетілген кезеңде 10 жа­ңа су қоймасының құрылымын жо­балау қарастырылмақ. Аймақта суармалы жерлер көлемін көтеру жөніндегі үлкен істің басы осы гид­роинженерлік жүйелер құ­ры­лысынан бастау алатыны анық. Облыс аумағында, жоғарыда ай­тылғандай, 10 жаңа су қоймасы са­лынған кезде 600 миллион текше метр­ге дейін қар суын жинақтай алады екен. Алдын ала жасалған зерт­теулер мен болжамдар осындай есептер жасауға мүмкіндік береді.

Ақтөбе республикамыздағы ең үлкен, әйтсе де жартылай шө­лейтті облыстардың бірі. Мұн­да жерді тиімді пайдаланып, ба­бын таба білсе бұл жағдай ауыл­шаруашылық өнімдерінің ар­туына оң әсерін тигізбек. Облыста суар­малы алқаптар көлемін ұлғайту мә­се­лесіне жан-жақты көңіл бөлініп отыр­ғаны да сондықтан. Аталған жа­уапты міндетті екі кезең бой­ынша іске асыру жөнінде нақты бағ­дарлама қабылданған. Оның бірінші кезеңінде алқаптар аумағы бұған дейінгі 18 700 гектардан 40 мың гектарға дейін ұлғаймақ. Ал екінші кезеңде оның көлемі алдымен 70 мың, содан кейін 80 мың гектарды құрайды деп кү­тілуде.


Бұған жеткізетін жолдың басы жоғарыда айтып өткеніміздей, он саусақтай он жаңа су қоймасын салу болмақ.


Темір ҚҰСАЙЫН, "Егемен Қазақстан"

Ақтөбе облысы




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.05.2018

Солтүстік Қазақстан облысы мен «CLAAS» компаниясы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Торғайдағы Ахмет Байтұрсынов туған үй жөнделетін болды

20.05.2018

Қостанай облысында 18-ші өрт сөндіру бекеті ашылды

20.05.2018

Қостанай қаласы «мерейлі отбасын» таңдады

20.05.2018

Батыс Қазақстан мен Астана әріптестік туралы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Каспий жағалауында суға шомылу маусымына байланысты үгіт-насихат жұмыстары жүргізілді

20.05.2018

Ақтөбе және Орынбор облыстары ресми делегацияларының кездесуі өтті

20.05.2018

Павлодарда партиялық жоба аясында IT-орталық ашылады

20.05.2018

Екібастұздағы «Шығыс» кенішіне «Liebherr R-976 Litronic» экскаваторы әкелінді

20.05.2018

Павлодарда Медиаторлардың республикалық форумы өтті

20.05.2018

Павлодарда ауыл шаруашылық жерлері электронды картаға түсіріледі

20.05.2018

Павлодарда жүргізушілердің төленбеген көлік салығы 670 миллион теңгеге жеткен

20.05.2018

Хорватия Астанада дипломатиялық өкілдік ашпақ

20.05.2018

Самал Еслямова Канн кинофестивалінде үздік актриса атанды

20.05.2018

20 мамырға арналған ауа райы

20.05.2018

ҚарМУ-да «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру барысын талқылады

19.05.2018

АЭФ-2018 аясында жаһандық трансформация жағдайындағы азаматтық қоғам институттарының рөлі талқыланды

19.05.2018

Қазақстандық сарапшылар ғаламдық дамудың басты бес мегатренді туралы пікір білдірді

19.05.2018

Н. Назарбаев атап өткен бес мегатренд АЭФ-2018 алаңдарында кеңінен талқылануда

19.05.2018

QazaqGeography «Қазақстандық ұлттық географиялық қоғамының» кезектен тыс съезі өз жұмысын бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Кешегінің жұрнағы, бүгінгінің көнесі 

Әдебиетке әркімнің-ақ таласы бар заман өтіп кеткенін мойындау қалай болған күнде ауыр. Нарық зама­нының елең-алаңында қолына қалам ұста­ған жігіттердің арасынан адамдар кітап­қа оралады әлі дегенді сеніммен айт­қандарына қарағанда әдебиеттің өмірдегі артықшылығына үміттері күшті болған-ау, шамасы. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қолдан жасалған қасірет

Жылда мамырдың соңындағы Аза тұту күні жақындаған сайын мен қазақпын деген әрбір адамның жүрегі қарс айрылмауы, 30-шы жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің, ғаламат ашаршылықтың құрбандарын еске алып күңіренбеуі мүмкін емес дер едік. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Оразаның нығметі

«Зор сүйінші айтайын, Мұсылман болып туғанға. Ислам дінін қуғанға...» деп Майлықожа бабамыз жырлағандай, исламды дінім, Мұхаммедті пайғамбарым деп таныған мүміндер үшін қасиетті рамазан айы туды. Аллаға бойұсынушы қауым бұл айды «Айлардың сұлтаны» деп ерекше әспет­тесе, үлкен сахаба Абдулла Аббас «күн­­дердің қайырлысы – жұма, айлардың қайыр­лысы – рамазан» деген екен.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Жол апатын азайту жүргізуші мәдениетіне байланысты

Өткенде екі көлік соқтығысып қал­ды. Олар көшенің бағдаршамы жоқ қиылысында бір-біріне жол бермеген. Содан екі жүргізуші бірін-бірі кінәлап жатыр. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Қазақ қызы осындай

Ұлттық дүниетаным ілімінде халық­тың гүлі қазақ қызының болмысына, әдеп-ілтипатына, сұлулық, ізеттілік қасиеттеріне қатысты «Қызда оттай ыстық мейір бар», «Қызда 40 періште бар», «Қызда 40 көліктік бақыт бар», «Қыздың қабағында құт бар», «Қыз назы 40 кісіні мас қылады», «Қыз 40 істің қисынын біледі», «Бұрынғының қыздары бармағының шұңқырындағы асқа тояды» дейтін сұлулықтың тұңғиық сырларын мәлімдейтін інжу-маржан ойлар, толғамдар, лала лебіздер бар.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу