Аңқасы да, қаңқасы да кеппейді

Президенттің биылғы Қазақстан халқына Жолдауында жерді пайдалану тиімділігін көтеру мәселесі – агроөнеркәсіп кеше­нін дамытудың ажырамас бір тармағы ретінде айтылды. Әрі бұл міндетті іске асырудың бас­ты жолдарының бірі суармалы ал­қаптардың көлемін кеңей­ту екендігі көрсетілді.

27.03.2017 201

Міне, Мем­лекет басшысының Жол­дауын­да Үкімет пен әкімдерге бер­ген басты тапсырмасының бірі осын­дай. Бүгінгі күні Прези­дент тапсырмасының орындалуы қандай деңгейде? Біз бұл сауал­ға еліміздегі аграрлық өн­ді­рі­сі біршама жақсы дамыған өңір­­лер­дің бірі Ақтөбе облысы мы­салын­да жауап іздегенді жөн көрдік. 

Суландырылатын алқаптар көлемі­нің өсуіне қажетті негізгі фак­тор су қоймалары екені белгілі. Егер бұл гидроинженерлік жүйелер аң­қа­сы мен қаңқасы қатар кеуіп бос тұрса суармалы жердің көлемін көтеру жөніндегі мәселелер әншейін құр, бос сөз күйінде қалып қоймақ. Сон­дық­тан бүгінгі күні бұларды қай­та құрылымдау, сонымен бірге, қосым­ша су қоймаларын салу қай кез­дегі­ден де қажеттірек. Өңірде Пре­зи­­дент тапсырмасын орындау дәл осы мәселеден бастау алып отыр. Мұны айтқанда біз бұл іс бұ­рын жүр­гізілмеген екен деген ой­ды мең­зеу­ден аулақпыз. Әрине жүргі­зілген. Алайда, кейінгі кезде бұған мүлдем жаңаша көзқарас, соны серпін берілген. 

Облыста аталған саладағы бас­ты нысан – Сазды су қоймасы. Қазір жергілікті атқарушы органдар тара­пынан оны қайта жаңғырту мен қайта құрылымдауға баса назар ауда­­ры­лып келеді. «Қазақ СуШар» РММ Ақтөбе филиалының басшысы Бекзат Нәметовтің мәлімдеуінше, аталған гидроинженерлік құрылым­ның кейбір қондырғылары мен жаб­дықтары табаны күректей қырық тоғыз жыл бойы үздіксіз пайдалануда болып келіпті. Әйтсе де, қазіргі күнге дейін соның бәрі толықтай қа­л­­пы­на келтіріліпті. Басты мәселе түп­кі нәтижеге қол жеткізу емес пе? Осы тұрғыдан қарастырғанда қай­та құ­ры­лымдау ісінің нәтижелі бол­­ға­нын аңғару қиын емес. Ай­талық, бұған дейін Сазды су қоймасының сыйымдылығы 6 мил­лион текше метр болса, күрделі жөн­деу жұмыстарынан кейін бұл көр­сеткіш 7,5 миллион текше метрге дейін жеткізіліпті. Со­ны­мен бір­ге, қой­ма­ның суару қабі­леті 400 гектар­дан 1000 гектарға дейін ұлғайтылмақ.

Бүгінгі күні аталған су қоймасын үйінділер мен шөгінділерден тазарту жұмыстары одан әрі жалғасуда. Гид­ро­нысанға су есептегіш құрал­дар ор­нату жұмыстарына да ерекше мән берілген. Бейнелеп айтқанда, су қой­масы дегеніңіз ішкі және сыртқы жаб­дық­тары, жарықтандыру жүйесі бір-бірі­мен тығыз ұштасып, үндесіп жат­­қан тұтас бір автономия іспеттес. Мұ­н­дай жағдайда күзет бекеттерін құру мен бейнебақылаулар ор­нату мәсе­лесін де назардан тыс қал­дыруға бол­май­ды. Қазір Сазды су қоймасында жүргізіліп жатқан жұмыстардың елеу­лі бір бөлігін осындай қосымша құры­лымдық жүйелер құрайды. Сон­дай-ақ, тоғандардың жоталарына дабыл бағамдарын орнату мен оны ас­фальттау ісі де айрықша нысанның мәртебесін көтере түспек. Сазды су қоймасын қай­та құрылымдауға жергілікті бюд­жет­тен 132 миллион теңгеге жуық қара­жат бөлінген. Оның негізгі бөлігі құры­лыс-мон­таж жұмыстарына жұм­сал­мақ. Өт­кен жылы аталған сома­ның 30 мил­лион теңгелік мөлшері игеріл­­ген. Ал биылғы жылы қойманы қай­та жаб­дықтауға бөлінген қомақты қара­­жатты түгелге дерлік игеру көз­­делген. Тұтастай алғанда, облыс әкім­­дігі тара­пы­нан аймақтағы жұ­мыс істеп тұрған су қой­мала­ры­ның екін­ші тынысын ашу шаралары бел­гі­­лен­ген. Бұл үшін бірінші кезекте олар­дың техникалық жағ­дайын одан әрі жақсартуға көңіл бөлінген. 


Мемлекет басшысы өз Жол­дау­ында агроөнеркәсіп кешенін да­мыту жаңа мемлекеттік бағ­дар­ламалар аясында іске асы­ры­латынын атап көрсеткені белгілі. Бұл бағытта белгіленген өңірлік бағ­дарлама 2017-2021 жылдар ара­лығын қамтиды. Соған сәйкес об­лыста көрсетілген кезеңде 10 жа­ңа су қоймасының құрылымын жо­балау қарастырылмақ. Аймақта суармалы жерлер көлемін көтеру жөніндегі үлкен істің басы осы гид­роинженерлік жүйелер құ­ры­лысынан бастау алатыны анық. Облыс аумағында, жоғарыда ай­тылғандай, 10 жаңа су қоймасы са­лынған кезде 600 миллион текше метр­ге дейін қар суын жинақтай алады екен. Алдын ала жасалған зерт­теулер мен болжамдар осындай есептер жасауға мүмкіндік береді.

Ақтөбе республикамыздағы ең үлкен, әйтсе де жартылай шө­лейтті облыстардың бірі. Мұн­да жерді тиімді пайдаланып, ба­бын таба білсе бұл жағдай ауыл­шаруашылық өнімдерінің ар­туына оң әсерін тигізбек. Облыста суар­малы алқаптар көлемін ұлғайту мә­се­лесіне жан-жақты көңіл бөлініп отыр­ғаны да сондықтан. Аталған жа­уапты міндетті екі кезең бой­ынша іске асыру жөнінде нақты бағ­дарлама қабылданған. Оның бірінші кезеңінде алқаптар аумағы бұған дейінгі 18 700 гектардан 40 мың гектарға дейін ұлғаймақ. Ал екінші кезеңде оның көлемі алдымен 70 мың, содан кейін 80 мың гектарды құрайды деп кү­тілуде.


Бұған жеткізетін жолдың басы жоғарыда айтып өткеніміздей, он саусақтай он жаңа су қоймасын салу болмақ.


Темір ҚҰСАЙЫН, "Егемен Қазақстан"

Ақтөбе облысы




КОЛУМНИСТЕР

Гүлзейнеп Сәдірқызы,

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

​Тарих кені – туған жер

«Қазағымның көп тарихы Көк­шеде, қаланып тұр Оқжетпестей текшеге»... Осыдан біраз жылдар бұ­рынғы бір өлеңімізде осылай деп­піз. Шын мәнінде де Көкшетау халқымыздың кенен тарихы қат­пар­ланған қасиетті жерлерінің қа­тарынан ойып тұрып орын алатынына сөз бар ма?

Алдан СМАЙЫЛ, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

​Ұлтты танып болдық па?

Өткен 25 жылдың ішінде дамыған елдердің үлгісінде технологиялық трансфертті жүзеге асырдық. Алыс-жақын мемлекеттермен экономикалық қарым-қатынастарды реттедік. Осы үдерістерді қорытындылаған ғылыми орталықтар Қазақстанда экономиканы нарыққа көшіру үрдісі аяқталды деп отыр. Яғни, ендігі кезекте әлеуметтік-рухани, адами-шығармашылық мұрат­тарды сол экономика арқылы баянды етуді шұғыл қолға алу керек.

Пікірлер(0)

Пікір қосу