АҚШ-Үндістан: Өзара әріптестіктің өрісті қадамы

Өткен аптада Үндістанның премьер-министрі Нарендра Моди АҚШ-қа сапармен келді. Бұл оның Ақ үй басшылығы ауысқаннан кейінгі Вашингтонға алғашқы сапары болды.
Егемен Қазақстан
05.07.2017 2089
2

Алғашқыда Президент Дональд Трамп Үндістанға онша көңіл аудармайды деген күдік болған еді. Әсіресе, оның Қытай тарапына және сол елдің көшбасшысы Си Цзиньпинге ай­тылған мақтауынан кейін бұл «қорқыныш» үдей түс­кен болатын. Алайда, кез­де­­с­уден кейін күмән сейі­л­ді. «АҚШ Үндістанды қор­ға­ныс саласындағы өзінің жа­қын одақ­тастары және серік­тес­терімен тең дәрежедегі ірі әріп­тесі ретінде көргісі келеді», деп мә­­лім­деді Ақ үйдің жоғары лауазымды өкілі.
Келіссөздердің қорытын­ды­сын­да Трамп екі ел арасында бұ­рын-соңды болмаған байланыс орнағанын атап көрсетті. Ал Нарендра Моди болса, президент Трамптың көшбасшылығы «екіжақты стратегиялық серік­тес­тікті жаңа деңгейге көте­ре­тініне» сенім білдірді.
Сарапшылардың пікірін­ше, Модидің АҚШ-қа сапа­ры өте жемісті болды. Үндістан премьер-министрі Дона­льд Трам­ппен, АҚШ-тың мем­ле­кеттік хатшысы Р.Тил­лерсон­мен және қорғаныс министрі Джеймс Мэттиспен келіссөздер жүргізген. Дәл осы күні Ақ үй­де Нарендра Моди мен Дональд Трамптың командалары қатысқан кеңейтілген құрам­да­ғы кездесу өтіп, келісімдер жа­салған. Үндістан премьері АҚШ-тың 45-ші президентімен Ақ үйде кешкі ас ішкен алғашқы шетелдік көшбасшы болғанын айта кету ләзім.
Келіссөздерден кейін екі ел­дің басшылары Ақ үйде бір­лес­кен баспасөз мәслихатын өткіз­ді. «Бүгінгі кездесуден кей­ін түйгенім, АҚШ пен Үндіс­тан арасындағы байланыс дәл мұндай бекем әрі жоғары дең­гей­де болмаған. Біз айтылған мә­се­лелердің көбіне қосыламыз, түп­тің-түбінде, бәріне де келі­се­міз», деді Дональд Трамп риза кейіппен.
Әрине, Үндістан-АҚШ қа­рым-қатынасының жарқын жақ­тарымен қатар, күңгірт тар­тқан тұсы да бар. Әсіресе, екі­жақты байланыстың түйткілді мәселелерінің бірі – виза жа­йы. Үндістан жағы АҚШ-тың жо­ғары білікті мамандарға бе­рілетін қысқа мерзімді H1-B визасының сақталуына мүдделі. Сандарды сөйлетсек, был­тыр осы нұсқадағы виза Үн­діс­тан­ның 200 мың азаматына бе­ріл­ген екен. Бұл құжаттар үн­ді­нің ІТ-саласындағы маманда­рын жұмысқа шақыратын аме­ри­ка­лық компанияларға да ти­імді. Олар Үндістан аза­мат­­­та­рына жалақыны аме­ри­ка­лық­тардан азырақ төлейді.
Егер Б.Обама тұсындағы бас­шы­лық кезінде бұл проблема ре­тінде саналмаған. Ал АҚШ азаматтары үшін жұмыс орнын көбейтуді және America First сая­сатын жүзеге асыруды көздеп отырған Трамп H1-B визасын алып тастауы мүмкін.
Кездесудің нәтижесінде Үндістан мен АҚШ арасындағы сау­­да тапшылығын қысқарту жос­парланып, бірлескен әске­ри-теңіз жаттығуын құру, антитеррористік серіктестікті ны­ғай­ту көзделіп отыр.
Қауіпсіздік мәселелері тұр­ғы­­сындағы келіссөздер де тараптар үшін маңызды. «Әсіресе, өзара қауіпсіздік жөніндегі бай­ланыстарды тереңдету керек» деген Трамп екі елдің де «тер­рористердің шабуылына ұшырағанын» алға тартты. Оның мәлімдеуінше, Үндістан мен АҚШ радикалды ислам терроризмін жоюға уағдаласып отыр және террормен күрес жөніндегі әріптестікті нығайту бағытындағы жұмыстарды кү­шей­тпек. 
Сондай-ақ, Дональд Трамп пен Нарендра Моди арандату пиғылымен әлемге қауіп төн­діріп отырған Солтүстік Корея­ның мәселесін талқылады. Екі ел бас­шылары Солтүстік Кореяның бағ­­дарламасына қарсы үн қо­су­ға уағдаласып, Пхеньянды ха­лық­аралық құқық шеңберінде жұ­мыс істеуге шақырды.
Осыдан жарты айдай бұрын Нарендра Моди Ресейге келіп, Санкт-Петербургте өткен ха­лық­­аралық экономикалық фо­рум-
­ға қатысқан болатын. Ресей пре­­зиденті В.Путинмен де кез­десіп, жаңа келісімдер мә­се­лесін талқылаған. Содан кей­ін Қазақстанға атбасын бұр­ды. Н.Модидың осы сапа­рын­да Үндістан Шанхай ын­ты­мақ­тас­тық ұйымының то­лық­қанды мүшесі болып қабыл­дан­ды. 
Содан кейін АҚШ-та жал­ғас­қан сапар Үндістан бас­шы­лығының сыртқы саясат мә­се­лесінде дұрыс шешімдер қа­был­дап отырғанын тағы бір мәрте дәлелдегендей. 

Руслан ІЗІМОВ, саясаттанушы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Арыстанбек Мұхамедиұлы Димаш пен Данелияға сәттілік тіледі

17.02.2019

Ауған ардагерлері оқушылармен кездесті

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу