АҚШ-Үндістан: Өзара әріптестіктің өрісті қадамы

Өткен аптада Үндістанның премьер-министрі Нарендра Моди АҚШ-қа сапармен келді. Бұл оның Ақ үй басшылығы ауысқаннан кейінгі Вашингтонға алғашқы сапары болды.
Егемен Қазақстан
05.07.2017 1737
2

Алғашқыда Президент Дональд Трамп Үндістанға онша көңіл аудармайды деген күдік болған еді. Әсіресе, оның Қытай тарапына және сол елдің көшбасшысы Си Цзиньпинге ай­тылған мақтауынан кейін бұл «қорқыныш» үдей түс­кен болатын. Алайда, кез­де­­с­уден кейін күмән сейі­л­ді. «АҚШ Үндістанды қор­ға­ныс саласындағы өзінің жа­қын одақ­тастары және серік­тес­терімен тең дәрежедегі ірі әріп­тесі ретінде көргісі келеді», деп мә­­лім­деді Ақ үйдің жоғары лауазымды өкілі.
Келіссөздердің қорытын­ды­сын­да Трамп екі ел арасында бұ­рын-соңды болмаған байланыс орнағанын атап көрсетті. Ал Нарендра Моди болса, президент Трамптың көшбасшылығы «екіжақты стратегиялық серік­тес­тікті жаңа деңгейге көте­ре­тініне» сенім білдірді.
Сарапшылардың пікірін­ше, Модидің АҚШ-қа сапа­ры өте жемісті болды. Үндістан премьер-министрі Дона­льд Трам­ппен, АҚШ-тың мем­ле­кеттік хатшысы Р.Тил­лерсон­мен және қорғаныс министрі Джеймс Мэттиспен келіссөздер жүргізген. Дәл осы күні Ақ үй­де Нарендра Моди мен Дональд Трамптың командалары қатысқан кеңейтілген құрам­да­ғы кездесу өтіп, келісімдер жа­салған. Үндістан премьері АҚШ-тың 45-ші президентімен Ақ үйде кешкі ас ішкен алғашқы шетелдік көшбасшы болғанын айта кету ләзім.
Келіссөздерден кейін екі ел­дің басшылары Ақ үйде бір­лес­кен баспасөз мәслихатын өткіз­ді. «Бүгінгі кездесуден кей­ін түйгенім, АҚШ пен Үндіс­тан арасындағы байланыс дәл мұндай бекем әрі жоғары дең­гей­де болмаған. Біз айтылған мә­се­лелердің көбіне қосыламыз, түп­тің-түбінде, бәріне де келі­се­міз», деді Дональд Трамп риза кейіппен.
Әрине, Үндістан-АҚШ қа­рым-қатынасының жарқын жақ­тарымен қатар, күңгірт тар­тқан тұсы да бар. Әсіресе, екі­жақты байланыстың түйткілді мәселелерінің бірі – виза жа­йы. Үндістан жағы АҚШ-тың жо­ғары білікті мамандарға бе­рілетін қысқа мерзімді H1-B визасының сақталуына мүдделі. Сандарды сөйлетсек, был­тыр осы нұсқадағы виза Үн­діс­тан­ның 200 мың азаматына бе­ріл­ген екен. Бұл құжаттар үн­ді­нің ІТ-саласындағы маманда­рын жұмысқа шақыратын аме­ри­ка­лық компанияларға да ти­імді. Олар Үндістан аза­мат­­­та­рына жалақыны аме­ри­ка­лық­тардан азырақ төлейді.
Егер Б.Обама тұсындағы бас­шы­лық кезінде бұл проблема ре­тінде саналмаған. Ал АҚШ азаматтары үшін жұмыс орнын көбейтуді және America First сая­сатын жүзеге асыруды көздеп отырған Трамп H1-B визасын алып тастауы мүмкін.
Кездесудің нәтижесінде Үндістан мен АҚШ арасындағы сау­­да тапшылығын қысқарту жос­парланып, бірлескен әске­ри-теңіз жаттығуын құру, антитеррористік серіктестікті ны­ғай­ту көзделіп отыр.
Қауіпсіздік мәселелері тұр­ғы­­сындағы келіссөздер де тараптар үшін маңызды. «Әсіресе, өзара қауіпсіздік жөніндегі бай­ланыстарды тереңдету керек» деген Трамп екі елдің де «тер­рористердің шабуылына ұшырағанын» алға тартты. Оның мәлімдеуінше, Үндістан мен АҚШ радикалды ислам терроризмін жоюға уағдаласып отыр және террормен күрес жөніндегі әріптестікті нығайту бағытындағы жұмыстарды кү­шей­тпек. 
Сондай-ақ, Дональд Трамп пен Нарендра Моди арандату пиғылымен әлемге қауіп төн­діріп отырған Солтүстік Корея­ның мәселесін талқылады. Екі ел бас­шылары Солтүстік Кореяның бағ­­дарламасына қарсы үн қо­су­ға уағдаласып, Пхеньянды ха­лық­аралық құқық шеңберінде жұ­мыс істеуге шақырды.
Осыдан жарты айдай бұрын Нарендра Моди Ресейге келіп, Санкт-Петербургте өткен ха­лық­­аралық экономикалық фо­рум-
­ға қатысқан болатын. Ресей пре­­зиденті В.Путинмен де кез­десіп, жаңа келісімдер мә­се­лесін талқылаған. Содан кей­ін Қазақстанға атбасын бұр­ды. Н.Модидың осы сапа­рын­да Үндістан Шанхай ын­ты­мақ­тас­тық ұйымының то­лық­қанды мүшесі болып қабыл­дан­ды. 
Содан кейін АҚШ-та жал­ғас­қан сапар Үндістан бас­шы­лығының сыртқы саясат мә­се­лесінде дұрыс шешімдер қа­был­дап отырғанын тағы бір мәрте дәлелдегендей. 

Руслан ІЗІМОВ, саясаттанушы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу