Әскерін алып кетемін деп еді...

Жақын күндері Пентагон АҚШ президенті Дональд Трампқа өз­де­рі тарапы­­нан дайын­далған Ау­ған­­стан­­ға қатысты жаңа стратегия­сын ұсын­бақ. Стратегияда «Ислам мемлеке­тін» (Қазақстан­да тыйым салынған) талқандау және «Талибан» қозғалысының шабуыл­дарын тоқ­та­ту үшін Ауғанстанға америка­лық­тардың қосымша әскери континген­тін жіберу көзделген.

Соғыс қимылдарын көз алдыңа елестететін әскери мақсаттағы мұндай стратегия жайдан-жай әзірленбейді. Оның түп негізінде көпшілікке белгісіз мүдделер қақтығысы мен мүдделер бәсекелестігі жатады. Ал Ақ үйдің баспасөз хатшысы Шон Спайсердің сөзіне қарағанда, Д.Трамп генералдардан исламшылармен күресудің іс-жоспарын ұсынуды сұраған. «Ол өз командасы мүшелерінен алға қойған мақсатқа жету үшін қазіргі қауіп-қатерді тәртіпке келтірудің стратегия­сын жасау қажеттігін талап етті», − дейді Ш. Спайсер осы мәселе жөнінде.

АҚШ президенті Д.Трамп өт­кен жылғы президенттік сайлау нау­қаны кезінде Ауғанстан проблемалары­на байланысты басқаша пікір біл­дір­ген еді. Ол АҚШ әскерлерінің Ауған­станнан кететін уақыты жет­кенін, АҚШ Ауғанстанға жыл са­йын он­даған миллиард доллар қаржы шы­ғын­дап жатқанын айтқан болатын. «Мені Ауғанстаннан бұрын өз елім қы­зықтырады, − деген еді сонда ол. – Бұл елде біз мектептер мен жолдар сала­мыз. Оларды жарып жібереді, қай­­та сала­мыз, тағы жарып тастайды. Бәрінен бұрын сол соғыстан өз үй­леріне оралған жастарға қиын. Өйт­кені, олар өмірден өз орнын таба алмай, әуреге түседі. Қанеки, біздер Ауғанстанды емес, АҚШ-ты қалпына келтірейік».

Дональд Трамп президенттікке кандидат болмай тұрған 2013 жылы ауған проблемасын шешудің жолын ұсынған еді. Сондықтан да Кабул билігі оның президент болып сайлануын және оның шешімін асыға күтті. Бірақ, АҚШ-тың жаңа басшысының ұйғарымы жоғары­дағыдай болды. Егер Ауғанстанға қатысты стратегияны Ақ үй басшы­лығы мақұлдаса, онсыз да ондаған жылдар бойы оқ пен оттың арасында өмір сүріп келе жатқан бейбіт тұрғындарға қиын соғатыны анық. Өйткені, арнайы жіберілген америкалық әскерилер де, «Ислам мемлекеті» мен «Талибанның» содырлары да ауған жерінде қарап жатпайтыны белгілі.

Бұл жерде мәселе АҚШ-тың Ауған­стан­ға қанша әскер жөнелтетінінде  және олар­дың қандай операцияларға қатысатынында болып отыр. Кейбір ақпараттар бойынша, Ауғанстанға жіберілетін әскерилердің саны 5 мың адамды құрайды. Қазіргі кезде бұл елде АҚШ-тың 8,5 мың, НАТО-ның 4,5 мың әскериі бар. Олар бірлесіп, ауғанстандықтардың ғана емес, бірқатар елдердің де «бас ауруына» айналған «Ислам мемлекеті» мен «Талибан» қозғалысының күштеріне қарсы аяусыз күрес жүргізбек.

Жасыратыны жоқ, қазіргі кезде Ауғанстан армиясы ұрыс қимылда­рында біраз қиындықтарды басынан кешіруде. Мысалы, өткен жылы олар жараланғандарды қоспағанда, 6,8 мыңдай адамынан айырылған. Көктем келіп, ауа райы жылына салысымен үкімет әскер­лері мен талибтер арасында қарулы соғыс қыза түсетіні бар. Оның қыза түсуі есірткі саудасына тікелей байланысты. Бұл үрдіс жылда қайталанады. Жақында, яғни 7 мамырда Құндыз провинциясындағы Калай-зал уезіне бақылау орнату толықтай талибтерге көшті. Құндыз провинция­сы губернаторының баспасөз хатшысы М.Акбаридің мәлімдеуінше, олар бірнеше бағыт бойынша шабуыл жасаған. Сарбаздар мен полицейлер барынша қарсылық көрсетсе де, көмек – күшті күтпестен шегінуге мәжбүр бол­ған.

Жалпы, «Ислам мемлекеті» де­ген­­­ді түбірі­нен құртпай, біраз ел­ге ты­ныш­тық орнамайтыны анық.  Бұл мәселе Пентагон басшысы Д.Мэт­тис­тің Дания астанасы – Копенга­генде «Ислам мемлекетіне» қарсы соғы­сып жатқан 14 елдің әскери басшы­лары­мен кездесуінде де сөз болды. Кездесу қорытындысы бо­йын­ша өткен бас­пасөз мәслихатында Д.Мэт­тис Ауған­станда өздерінің «ай­тар­лық­тай те­геу­рінді қарсыласпен бетпе-бет ке­ліп отырғанын» жасыр­май, ашық мәлімдеді. Соған қарағанда, Ауған­станға қосымша әскер жіберілетін күн алыс емес сияқты.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

27.05.2017

Қанат Ислам: Бапкерім 12 раунд жекпе-жекке тапсырма берді 

27.05.2017

СҚО-да «Мерейлі отбасы» конкурсының жеңімпаздары анықталды

27.05.2017

Солтүстік Қазақстанда 60,5 мың бала жазғы лагерьде демалады

27.05.2017

Қостанайға жаңа вагондар келді

27.05.2017

БҚО-да экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің көшпелі отырысы өтті

27.05.2017

Павлодарда шіркейлерге қарсы жұмыс қолға алынды

27.05.2017

Еліміздің барлық аймағында ауа райы тұрақсыз болады

27.05.2017

Қанат Ислам қарсыласын ұпай санымен жеңді

27.05.2017

Жанқош Тұраров мексикалық боксшыны нокаутқа түсірді

26.05.2017

Астанада «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» атты форум өтті

26.05.2017

Премьер ТМД елдері үкімет басшылары кеңесінің отырысына қатысты

26.05.2017

Мадрид конференциясы Астана процесі нәтижелерін жоғары бағалады - СІМ

26.05.2017

«Ұлы дала» II форумы аясында шетелдік ғалымдар құнды ойларымен бөлісті

26.05.2017

Солтүстік Қазақстанда әкім әкесіне заңсыз субсидия алып берген

26.05.2017

Алтай Көлгінов: Біз биыл «Алаш» музейін ашамыз

26.05.2017

Түркі тілінің халықаралық мәртебесі туралы мәселе қозғалды

26.05.2017

Ұлытауды ұлықтау жұмыстары басталды – Ерлан Қошанов

26.05.2017

Жандос Асанов: Түркі тілдерін зерттеу – ТүркПА-ның назарындағы мәселе

26.05.2017

Жансейіт Түймебаев: Елдік мүддедегі есебіміз түгенделе түсуде

26.05.2017

Манзур Хусейн Сумро: «Біз өз құндылықтарымыздан ажырамауымыз керек»

КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Ер мен Жер

Қазақтың әзелден ардақ тұтып қастерлейтін қасиетті ата құн­ды­лық­тарының арасында Ер мен Жердің ала­тын орны ерекше. Ер қашанда туып-өскен жеріне тартып туады. Осы бір жайды «Тау баласы тауға қа­рап өседі» деп жырлаған тұма жырлы Тұманбай Молдағалиевтай ақын аға­мыз да кезінде жақсы аңдатқан еді. Се­бебі, ер жерге кіндігімен байланады, ту­ған жерінің барша қадір-қасиетін тұ­ла бойына сіңіріп, көкірегіне құй­ып, соған бүкіл жан-жүрегімен із­гі­лік қайнарына бас қойғандай сусын­дап өседі. Осылайша туған жер ал­дын­да­ғы перзенттік парыз жүгі сал­мақ­та­на бермек, туған жерге деген пер­зент­тік ыстық ілтипат пен махаббат тұр­паттанып толағайлана түспек.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Басты құндылық – рухани тазалық

«Өмір сүру үшін өзгере білу керек», деді Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында. Заман талабына сай лайықты өмір сүру үшін қазіргі уақыттағы жаңғырудың да негізгі мақсаты – осы.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ киносы неге дәстүрді ұлықтай алмайды?

Бір жылдары Қазақстанның мә­дениет күндері аясында Үндістанға сапарлап бардық. Көнеден көнермей жеткен мәдениеті, өнердің қай түрінен де әлемдік өркениетке қосар қомақты үлесі бар, бай тарихты, жер жүзіндегі жәдігерлер бесігінің бірі Үндістанға табан тірегенде таңданарлық қай­шылыққа тап болғанбыз. Сенің санаңда қалып­тасқан бай мәдениет, өр­кениет, ежелгі дәстүріне сызат түс­пеген ғажайып әлемге кереғар тір­шілік – қағаз жәшіктерден үй жасап, көшеде туып, көшеде тұрып жатқан халық менмұндалап алдымыз­дан шыққан. Тілім өкше ересек, кір қожалақ бала, қол жайған қайыр­шыдан аяқ алып жүре алмайсыз.

Әйіп ЫСҚАҚОВ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Біліктілік – ауыл дамуының алғышарты

Мал шаруашылығы ата кәсібі­міз ғана емес, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ете­тін маңызды салалардың бірі сана­ла­ды. Мал басының басым бөлігі, яғни 80 пайыздан астамы қосал­қы шаруашылықтарда шоғыр­ланған­дықтан, Елбасы тапсыр­масымен оларды кооперативтерге бірікті­ріп, оңтайландыру шаралары­ның қолға алына бастауы өте құптарлық.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ұрпақ тағдырымен ойнаған оңбайды

Ұлттың ұлылығы ұрпағынан көрі­неді. Бұл – әлімсақтан белгілі нәрсе. Ал сол ұрпақ тағдырына былық араласса, ар былғанады. Содан да шығар, ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Ба­ланы ұлша тәрбиелесең – ұл бол­мақ­шы. Құлша тәрбиелесең – құл бол­мақ­шы», деп өсиет қалдырып кеткені. Біз осы өсиетті орындай алдық па, әлде бәрін заманға теліп, теріс басқан аяғымызды, дүниенің құлы болуға ұм­тылған ниетімізді түзеуге мұршамыз жет­пей жүр ме? Бұл санамыздағы ақау­дан, ұлтты ұлт ететін мәдени-ге­не­тикалық кодымыздың әлсіздігінен, тіп­ті мүлде кеміп кеткенінен болып отыр ма?

Пікірлер(0)

Пікір қосу