Астана процесі: бейбітшілік миссиясының маңызды қадамы

Кеше елордада Сирия мәселелерін реттеу бойынша екі күнге созылған халықаралық келіссөздердің төртінші раунды мәреге жетті. «Астана процесі» деген атауға ие болған келіссөздер қорытындысы бойынша Ресей, Түркия және Иран сынды кепіл мемлекеттер Сирия Араб Республикасында деэска­лация аймақтарын құру туралы меморандумға қол қойды.
Егемен Қазақстан
05.05.2017 5189
2

Екі күнге созылған келіссөз­дер­ден кейін кеше кешке өткен пле­нарлық отырыс кезінде еліміздің Сыртқы істер министрі Қайрат Әбдірахманов аталған құжат туралы хабарлады. 

– Соңғы екі күн ішінде Астана келіс­сөздеріне қатысушылар атыс­ты тоқтату және әскери іс-қимылдарды доғару режімі­не шолу жасады. Соның нәти­же­сінде кепіл мемлекеттер Сирия Араб Республикасында деэска­лация­лық ай­мақ­тар құру тура­лы мемо­ран­дум­ға қол қою­ға келісті,– деді Қайрат Әбдірахманов.

Аталған меморандум аясын­да қауіпсіз аймақтарда жанжал­дасу­шы тараптардың кез келген қақ­тығысын тоқтату қарастырылған.

«Қауіпсіз аймақтардың бойын жағалап, жанжалдасушы та­рап­тар арасында әскери қақ­ты­ғыс­­тарды болдырмайтын ай­­мақ­­тар құрылады. Деэска­ла­ция аймақтарының ішін­де жан­жалдасушы тарап­тар­дың кез келген қару түрін, ұшу құрыл­ғыларын қол­дан­ған қақ­ты­ғыс­тары тоқтатылады»,– делін­ген меморандум мәтінінде.

Бұл құжатқа сәйкес, қауіп­сіз ай­мақтарда қарусыз аза­маттардың және гумани­тар­лық көмектер­дің кедергісіз өткізілуін қамтама­сыз ететін бақылау-өткізу пункттері орна­ласады. Гума­нитарлық көмек­тердің жылдам әрі кедер­гісіз жеткізілуіне жағ­дай жаса­лады. Халыққа меди­цина­лық көмектің дер уақытын­да көр­сетілуіне көңіл бөлінеді. Ел ішінде бас сауғалап жүрген бос­қын­дардың өз еріктері­мен, қауіпсіз жүріп-тұруы қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар, атысты тоқтату режімінің сақталуын қамтамасыз ететін бақылау пункт­тері де болады.

«Бақылау-өткізу пункттері мен бақылау пункттерінің жұмысын, сондай-ақ қауіпсіз аймақ­тарды басқаруды кепіл мем­лекеттер өзара консенсус негізінде жүзеге асырады»,– делін­ген бұл құжатта.

Биылғы жылдың наурыз айында Астанада халықаралық ке­ліс­сөздердің үшінші раунды өт­ке­ні белгілі. Пленарлық отырыс­та қорытынды сөз сөйлеген Сыр­­­т­­қы істер министрі Қайрат Әб­ді­рах­манов содан бергі аралықта Си­­рияда бірқатар трагедиялық оқи­ғалар болғанына қарамастан, ел­дегі зорлық-зомбылық деңгейі тө­мендегенін айтып өтті.

– Үшінші наурызда Астана процесінің үшінші раунды өткен­нен бергі уақыт ішінде Сирияда бір­қатар қайғылы оқиғалар болды, Сириядағы ахуалға қысым күшейді. Сонымен қатар, Астана процесінің де рөлі айтарлықтай өсті. Сириядағы ахуалдың одан әрі ушығуы тараптардың ешқай­сы­сының мүддесіне сай келмейді.

Қа­зіргі таңда, ең бірінші кезек­те атысты тоқтату режімін сақ­тау, Астанада қол жеткізілген ке­лі­с­імдерді жүзеге асыру өте ма­ңыз­ды деп санаймыз. 

Осы жолы ке­ліс­сөздердің төртінші раундына бар­лық кепіл мемлекеттердің жә­не барлық мүдделі тараптардың жо­ғары деңгейдегі жауапты тұл­ға­лары қатысқанын атап өткім ке­леді, – деді министр.

Қайрат Әбдірахманов айтып өт­кендей, Астана процесінің бас­ты әрі жалғыз мақсаты – атыс қимылдарын тоқтату режімін қол­дау әрі нығайту арқылы Сирияда қантөгісті тоқтату.

– Сирияда сәуір айының со­ңында болған қайғылы оқи­ға­лар біздің алдымызда әлі өте көп жұмыс тұрғанын көрсетеді. Алай­да, Астанада бұған дейін болған ке­ліс­сөздердің үш раундында қол жеткізілген келісімдердің ар­қа­сында жыл басынан бері Сирия­да­ғы зорлық-зомбылық деңгейі ай­тарлықтай төмендеді.

Қазақстан Астана процесі аясында жоғары деңгейлі келіс­сөз­дердің келесі кезеңін өткізу мәр­тебесіне ие болды. Астана про­­цесінің жалғыз мақсаты – әс­­кери іс-қимылдарды тоқтату ре­жі­м­ін қолдап әрі нығайта отырып, Сирияда қантөгісті тоқтату. Бірақ бір фактіні мойындауымыз керек, Астанада қол жеткізілген келісімдер тараптардың шешім­тал­ды­ғынан және олардың Сирияда бейбітшілікке қол жеткізу жө­ніндегі ерік-жігерінен қолдау тап­­қанда ғана тиімді болады. Біз әр­қашан Сирияда әскери сцена­рийге жол беруге болмайтыны­на, ахуалдың бейбіт жолмен ше­ші­луі­не сендік,– деп атап өтті Қайрат Әбдірахманов.

Сыртқы саясат ведомство­сы­ның басшысы өз сөзінде Астана проце­сі­нің Женева келіссөздерінің ажыра­мас маңызды бөлігі екеніне тоқ­талып өтті. Қазақстандық тара­п­тың ұстанымына сәйкес, Женева БҰҰ аясында Сирия мәселелерін ше­шу жөніндегі негізгі алаң болып табылады. Онда күн тәртібінің сая­си мәселелері талқыланады. Пре­зидент Нұрсұлтан Назарбаевтың ті­келей және толық қолдауымен бас­талған Астана процесі Женева ке­­ліс­сөздерінің табысты болуына оң ықпалын тигізуге тиіс.

– Дей тұрғанмен, біз Женева про­цесінің табыстылығы Қазақ­стан астанасындағы ке­ліс­сөздердің нәтижелерімен тығыз бай­ланыста екенін түсінуіміз керек. Бұл орайда, біз жанжалда­сушы тараптардың атысты тоқ­та­ту келісімін сақтауы, оны кепіл мем­лекеттердің қамтамасыз етуі аса маңызды деп санаймыз. Егер біз әлемдік қоғамдастық пен Сирия азаматтарының сенімін сақ­­тап қалғымыз келсе, Астанада жа­­салған барлық келісімдер тек қана қағаз жүзінде қалмай, іс жүзіндегі нәтижелерге айналуға тиіс,– деді Сыртқы істер министрі өз сөзінде.

Қайрат Әбдірахманов атап өт­­к­ендей, Астана мүдделі та­рап­тардың баршасы өздерінің көз­­қарасын, ұстанымын кең ау­ди­торияға жеткізе алатын плат­фор­­­ма ретіндегі тиімділігі мен өзе­к­ті­лігін дәлелдеді. Елордадағы ма­ңызды форумға қатысқан кепіл мем­­лекеттердің өкілдері Сирия мә­­селелерін реттеу жөніндегі ке­зек­ті кездесу өтетін мерзімнің межесін белгілегені де осының бір көрінісі деуге болады. Төртінші рау­ндтың қорытындысы бойынша келіссөздерден кейінгі Ресей, Иран және Түркия елдерінің атынан жасалған құжатта:

«Халықаралық қоғам­дас­тық­тың барлық мүшелерін бұл процеске үлес қосып, Сирия дағдарысына қа­тысты ұзақмерзімді шешім та­буға шақырамыз. Қазақстан Рес­публикасының Президентіне Астанада Сирия мәселелері бойын­ша халықаралық кездесулер өт­кіз­гені үшін алғыс білдіреміз. Келесі жо­ғары деңгейдегі кез­де­суді Астанада 2017 жылдың шіл­де айы­ның ортасында өткізу туралы ше­шім қабылданды, тараптар алдын ала сарапшылық консультация­лар­ды бұл кездесуден екі апта бұ­рын Анкарада өткізуге келісті», – делінген.

Осылайша, Сирия мәселелерін реттеу­ге бағытталған Астана про­цесінің төртінші раунды қоры­тын­дыланды. Халықаралық келіс­сөз­дерге Ресей, Иран, Түркия ел­­де­­­р­інің, Сирия үкіметінің, Си­рия­­ның қаруланған оппо­зи­ция­сы­ның делегациялары келген бола­тын. Сондай-ақ, БҰҰ Бас хат­шы­сының Сирия мәселелері жө­нін­дегі ар­наулы өкілі Стаффан де Мис­тура, Иордания сыртқы істер министрінің кеңесшісі Науаф Уасфи Тель, АҚШ Мемлекеттік хатшысының көмекшісі Стюарт Джонс қатысқанын айта кету керек. Әуел бастан бейбіт бітімге ке­луді қолдайтынын ашық біл­діріп, бей­тарап ұстанымын аңғартқан Қазақстан алқалы жиынға алаң ұсы­нумен шектеледі. Ресми Аста­на­­ның ұстанымы – түйіні тар­қа­мағанына алты жылдан ас­қан мәселенің шешімін табуына, та­ра­птардың өзара мәмілеге ке­луі­не, бейбіт халықтың азап шегуін тоқ­татуға үлес қосу. Бұл миссия Қазақстанның халықаралық аре­на­­дағы мәмілегер ретіндегі бе­делін биіктететіні сөзсіз.


Арнұр АСҚАР,


Суретті түсірген

Ерлан Омаров,

«Егемен Қазақстан»


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу