Астанада арманыма жеттім – Айман Мұсақожаева

Қазақстанның Еңбек Ері, Қазақ Ұлттық өнер университетінің ректоры Айман Мұсақожаевамен сұхбат
Егемен Қазақстан
06.07.2017 3407
2

– Айман Қожабекқызы, бүгінде өзіңіз басқарып отыр­ған оқу ор­да­сының ашылуына Елбасы тікелей қол­дау көрсеткені белгілі. Тарих қай­талауды қалайтындықтан соны тағы бір рет есіңізге түсі­ріп көріңізші, қалай болып еді? 
– Менің өмірімнен ойып орын алған осы оқиға ойыма жиі оралады. Бәрі есімде. 1997 жылы Республика сарайында үлкен шабыт үстінде шығармашылық кешімді өткіздім. Соған арнайы қатысқан ардақты Президентіміз концерттен кейінгі дастарқан үстінде алда қандай жоспарларым бар екендігін сұрады. Алғашқыда аңтарылып қалдым да, артынша бойымды жылдам жинап алдым. Орайлы сәтті пайдаланып, көптен көкейімде жүрген ойымды жайып салдым. Гастрольдік сапармен шетелдерге барғанымда талантты жастарды тәрбиелейтін талай оқу орындарында болғанымды, соларға қызығатынымды алға тарта отырып, Алматыда өнер академиясын ашқым келетінін айттым. «Аша­сың, − деді Нұрсұлтан Әбішұлы бір­ден қолдау білдіріп. – Бірақ, сен жос­парлағандай Алматыда емес, Ақ­мо­лада!». Сөйтіп, санамды сан саққа жү­гірт­кен күрмеуі көп күрделі мәселе осы­лайша күт­пеген жерде шешімін тапты. Еге­мен­діктің елең-ала­ңынан елімізді өркениет өріне сүйреп келе жатқан Елба­сымыз халқына қажет игі идея­­ларды іліп әкетер іскерлігін көрсетіп, ірі мінез танытқанына іштей қатты сүйсіндім. 
Астана ауыстыру оңай ма? Жаңалық атаулыға жатырқай қарайтын қашанғы әдетімізбен әу баста кежегеміздің кейін тартқанын жасырып қайтеміз. Майда самалы маңдайынан сипаған мамыражай Алатау баурайын сақылдаған аязы сай-сүйегіңнен өтетін Сары­арқа төсіне айырбастауға ешқайсымыз құлықты емеспіз. Есіл жағасында жайнаған елор­да орнайтынына онша сенің­кіремейтін секілдіміз. Әйтсе де, әртүрлі алып-қашпа әңгі­мелердің әсеріне берілмей, әрі-сәрі күйден ада-күде арылып, тәуе­келге бел будым. Оның үстіне Отаны­мыз тарихындағы ора­сан іргелі іске араласқым келді. Қараша ай­ында қалың көштің алды Арқаға аттанды. 
– Солардың соңын ала Сіз де жаңа елор­дамыз жаққа ат басын бұрдыңыз ғой...
– Иә, қарлатып-борандатып, қыстың көзі қырауда Ақмолаға жеттім. Қала әкімі Әділбек Жақсыбековтің қабылдауында болып, мәселенің мән-жайын түсін­дірдім. Ол кісі менің қа­да­мымды құптап, бас ша­һарда мәйекті мәдени-рухани орта қалыптастыруға аянбай атсалысатыныма сенім арт­ты. Әкімнің идеология жөніндегі орынбасары Төлеген Мұхамеджанов та қуа­на қарсы алып, бұйымтайымды бұлжытпай орындайтынын жеткізді. Ескі таныстар емеспіз бе, тез тіл табыстық. Аз-кем пікір алмасудан кейін алдағы атқарылар ауқымды шаруаларды айқындап алдық. Содан көп кешікпей қала әкімінің Ақмола музыка училищесінің негізінде академия ашу туралы шешімі шықты. Іле-шала Үкімет қаулы қабылдап, рес­публикалық бюджеттен қажетті мөл­шерде қаржы бөлді. 
Академияның ашылу салтанатына қатысқан Елбасы қазіргі күнге дейін бізге қамқорлық көрсетіп келеді. Осы орайда, Мемлекет басшысының қазақ өнерінің қарыштап дамуына өлшеусіз үлес қосқанын атап өткеніміз абзал. Анау «Астана Опера» театрының ға­жайып ғимараты ішкі-сыртқы көр­кемдігімен көздің жауын алады.  «Қазақ­стан» орталық концерт залының сахнасына шықпаған әйгілі әртістер кемде-кем. Былтыр ғана шаңырақ кө­тер­ген Хореография академиясының қа­бырғасынан талай балет жұлдыздары түлеп ұшары талассыз.
– Қайсыбір жылы орган залын салу­ға және аталған аспапты сатып алу­­ға қа­жет қаржы сұрап Пар­ла­мент де­пу­тат­­та­рының алдына бар­ға­ны­ңызды білеміз. 
– Кезінде журналистер жеңіл юмор­мен жазған бұл жайында... Академия­мыздың атына лайық кең концерт залы керек болды. Болса да зәулім сарай салдырған соң оның ішіне неге орган орнатпасқа деген ой келді өзінен өзі. Мәскеудің Чайковский атындағы консерваториясында оқып жүргенімде көргем. Біз де сондай мүмкіндікке ие болып жатсақ, жаман емес қой. Ендеше, не тұрыс? Үмітімді үкілеп Үкімет үйінің табалдырығынан аттадым. Ондағылар мақсатымды мақұлдағандарымен, қара­­жат жағын қарастыру Парламент құзы­рына кіретінін, депутаттар демеп жіберсе ғана дегенім болатынын айтып, сыпайы шығарып салды. 
Көздеген көмбенің кілті қайда екенін біліп алған соң қарап отырамын ба, қатталған-шотталған қағаздарымды көте­ріп, Парламентке тарттым. Сон­дағы сұрай­тыным – 300 миллион теңге. Ол кезде бұл әжептәуір ақша. Эко­номикалық-әлеуметтік саланы кө­теруге күш салып жатқанда менің мына келісім кейбіреулерге күлкілілеу көрін­генін қайтерсің. Бір депутат тіпті, «Осы уақытқа дейін органсыз-ақ өмір сүрдім, ендігі қалған ғұмырымда да сол шіркіннің қажеті бола қоймас» деп залдағылардың ішек-сілесін қатырғаны бар. Мен оны, әрине, түсіндім. Жомарттың қолын жоқ байлағандай жетімсіздік жетегіндегі кезіміз еді ғой. Дегенмен, депутаттарымыз біраз бұлталақтағанмен түсіністік білдіріп, беттерін бері бұрды. 
– Ұстаздар ұжымын қалыптасты­руда қандай принциптерді ұстан­ды­ңыз?
– Бұл мәселеде біраз қиындықтар туындағанын мойындауға тиіспіз. Өйткені, бұл арада жоғары дәрежелі мамандар жоқтың қасы-тұғын. Сондықтан, сырттан «сырттандарды» шақыруға тура келді. Достық қарым-қатынасымды бетке ұстап, біраз әріптестеріме қолқа салдым. Өтінішімді жерге тастамаған сыйлас азаматтарға әрдайым ризамын. Алматыдан аттай қалап алдырған Нұрлан Измайлов, Алтай Құсайынов, Светлана Әлиакпарқызы, Дина Мәмбетова, Сәуле Омарова, Қанат Омарбаев және бас­қалар алғашында жатақханада тұрды. Жайлы пәтерлерін тастап келгендердің жағдайы мұнда жетісе қоймағаны анық. Алайда, олар өнердің кемесі өрге жүзуі үшін барлық қиындықтарға шыдап бақты. Академия университетке айналуына байланысты керегеміз кеңейіп, профессорлар мен оқытушылар қатары толыға түсті. 
– Айтпақшы, сіздердің универ­ситеттеріңіз Құрманғазы атындағы консерваториядан немесе Темірбек Жүргеновтің есімін иеленген өнер академиясынан несімен ерекшеленеді?
– Біздің университетте жоғарыда аты аталған екі оқу орнында тіркелген мамандықтардың бәріне баулимыз. Әртістерді де, музыканттарды да, опера әншілерін де, драма актерлерін де, киногерлерді де, мүсіншілерді де даярлаймыз. Астын сызып тұрып, атап көрсетерлік жайт, университетімізде білім берудің үш буынды біртұтас кешенді жүйесі қалыптасқан. Қара­пайым тілмен қайырсақ, аталмыш оқу ордасының табалдырығын аттаған қаршадай өнерпаз жоғары дәрежелі дипломын алып бір-ақ шығады. Мақ­сатымыз – кәсіби шеберліктері әлемдік талаптарға сай мамандар әзірлеу. 
– Жағымды жаңалықтарды жерде жатқызбайтын ақпарат құрал­дары арқылы халықаралық байқау­ларда жүл­дегер атанып жүрген өнерпаз өрен­­деріңіз туралы жиі естиміз.
– Оныңыз рас. Дүниежүзілік додаларда топ жарған лауреаттарымыздың саны 500-ден асты. Қазақ өнерінің ертеңін жарқын қылатын қабілетті жастардың көптігіне шүкіршілік етеміз. Тай күні­нен танылған жүйріктердей Айша Досымова, Оразбек Дүйсен, Владимир Де тәрізді талантты ұл-қыздарымыз көрермендердің көзайымына айналып үлгерді. Ал опера аспанында жарқыраған Сүндет Байғожин, Салтанат Ахметова, Айгүл Ниязова сынды жұлдыздарымызды атасақ атақ-даңқымыздың алыстарға жетіп, мәртебеміздің асқақтары сөзсіз. 
– «Сегіз ұлым – бір төбе, Ертөстігім – бір төбе» дегендей дауысы көкте дамылдаған Димаш Құдайбергеннің жөні бөлек, әрине...
– Дүлдүл Димаш алғаш рет «Жас қанат» бәйгесінде көзімізге түсті. Дара дарын иесін өзімізге оқуға шақыр­дық. Әке-шешесі Қанат және Света Айт­баев­тар келісімін берді. Содан эс­трада кафедрасындағы Майра Дәулет­бақованың класына қабылданды. Бірінші курста Белоруссияда өткен «Славян базары» халықаралық байқауында Гран-приге ие болып, абыройға бөленді. Биылғы Қытайды әнмен «қырған» жеңісін өздеріңіз теледидардан көр­діңіз­дер. Үлкен құрметке бөленді. Президент қабылдап, ақ батасын берді.
Димаш – дарқан дарын иесі. Ата-әжесінің тәрбиесін алған көргенді жет­кіншек. Өзін өте қарапайым ұстайды. Үнемі ізденіс үстінде. Шеберлігін шың­даудан жалықпайды. Өрелі өнерпазға тән осы қасиетінен ажырамаса оның алар асулары әлі алда. Келешекте оқуын шет­елдердің бірінде жалғастыруы мүмкін.
– Сіз тек ректор ғана емес, сахнадан қол үзбеген саңлақ скрипка­шы­сыз. Қалай, қыруар қиын­дыққа толы қызметіңіз жеке шығар­ма­шы­лығыңызға кедергі келтірмей ме?
– Өзіңіз айтпақшы, ректорлықтың шаш етектен шаруасына қарамастан, жеке шығармашылығымды назардан тыс қалдырмауға тырысамын. Құстың қос қанатындай қызметімді де, әртістігімді де қатар алып келе жатырмын. Жақында ғана өз шәкірттеріммен бірге ЭКСПО қонақ­тары алдында өнер көрсеттім. Ректорлық – міндетім, скрипка – жан серігім.
– Елбасы қолынан Еңбек Ерінің алтын жұлдызын алғанда қандай кө­ңіл-күйде болғаныңыз есіңізде ме?
– О, ондай сәулелі сәтті ұмытуға бола ма? Ең алдымен, мұны мен қазақ өнеріне көрсетілген құрмет белгісі ретінде қабылдадым. Еңбегімізді елеп-ескерген Елбасына рахметімді айттым. Ең бастысы, иығыма артылған жауапкершілік жүгін сезіндім. 
– Бүгін туған күні тойланып жат­қан Астана жөнінде не айтасыз?
– Астанада мен өзімнің арманыма жеттім. Жиырма жылдай уақытта елордамыз еңсесін тіктеп, шартарапқа нұрлы шуағын шашқан шамшырақ шаһарға айналды. 

Әңгімелескен
Талғат БАТЫРХАН,

«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.10.2018

Қазақстан Президенті «Ақтөбе» индустриялық аймағына барды

15.10.2018

Елбасы «ACE Tennis Center» теннис орталығына барды

15.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Мұз сарайын аралап көрді

15.10.2018

Мемлекет басшысы Ақтөбедегі «Аяла» балаларды сауықтыру орталығына барды

15.10.2018

Елбасы «DaruZharygy» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің офтальмология орталығына барды

15.10.2018

«Қазақ радиолары» ЖШС-ның Бас директоры тағайындалды

15.10.2018

Брексит: келісімге қол жетпеді

15.10.2018

Геннадий Шиповских: Мұғалім мәртебесін асқақтату еліміз үшін аса маңызды (ВИДЕО)

15.10.2018

Сенаторлар Атырау қалалық Бизнес және құқық колледжінде кездесу өткізді

15.10.2018

Станимир Стоилов: Әлеуетін толық көрсете алмай жүрген футболшылар бар

15.10.2018

Павлодарда құрылысы ұзаққа созылған 25 нысан анықталды

15.10.2018

Елбасы жұмыс сапарымен Ақтөбе облысына барды

15.10.2018

Қыздар университеті «Туған жерге тағзым» жобасын жүзеге асыруға кірісті

15.10.2018

«Ұстаз мәртебесі туралы» заңды әзірлеуге салалық кәсіподақ белсенді түрде атсалысады

15.10.2018

Өзбекстанда импорт өсіп, экспорт көрсеткіші төмендеді

15.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Арыстанбек Мұхамедиұлын қабылдады

15.10.2018

Мұратхан Шүкеев Жамбыл облысы әкімінің орынбасары болып тағайындалды

15.10.2018

Теннисшілердің әлемдік рейтингі жаңартылды

15.10.2018

Ұшқындағы үшем

15.10.2018

Армения әскері Таулы Қарабаққа қатысты атысты тоқтату режимін бұзды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Týrızmdi damytý qonaqjaılyqtan bastalady

Tetigin tapqan elder týrızm salasyn sarqylmaıtyn tabys kózine aınaldyryp alǵan. Qyzyǵa qarap otyrsaq, bul saladan qyrýar qarajat túsetinin aıtpaǵanda, kóptegen jumys orny ashylyp,  eldiń tórtkúl álemge jaqsy aty shyǵyp jatady eken.  Al kez kelgen qonaqtyń kóńilin tabýǵa eń birinshi ashyq-jarqyn qabaǵyń, odan keıin dámdi tamaǵyń kerek ekeni álmısaqtan belgili aksıoma emes pe.  

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу