Ажыраспаңыздаршы!.. Немесе суицидтің бір себебі

Қол созым жердегі қос уыс дәріге көз сұғын қадап, қи­мылсыз отырған қыздың күр­сініске толы жалғыз ауыз сөзін ешкім естімеді. Бөлме іші қараңғылыққа шомылып, ақ пен қараның өзі көмескіленген сәт.
Егемен Қазақстан
10.04.2017 1462

Қараңғылықты серпілтердей сәтті есіне түсіргісі келгенімен, отбасындағы өзгеріс бар ой-сезімін жаулап алған қыз жарық сәуле іздеп аласұруда. Әкесі мен анасының еркелеткен сәттері, алаңсыз да бақытты балалық шағы... бәрі де уақытша және алдамшы бір көрініс іспетті. Өткен күндерді еске алғысы жоқ... Мұның жан дүниесін түсі­нер, жанайқайын тыңдар кім бар?.. Әке мен ана... Ана мен әке... Кеше ғана мақтанышы бол­ған, арқа сүйеген, үлгі тұт­қан, сенім артқан, пір тұтқан, өмі­ріндегі ең асыл жан­дар бүгін мұның пікірімен санас­қысы келмейді, елемейді, ескер­мейді. Ал қол созым жер­дегі қос уыс дәріге суық та жа­ралы жанарын қадаған қыз от­басының татулығын, бірлігін қа­лайды. Алайда қыздың «ажы­распаңыздаршы» деген сөзіне, отбасына қатысты жеке пікіріне құлақ асар кім бар? Қараңғыда қараңғы ойлар тұмшалаған қы­з­дың қолы ағараңдаған дәрі­лерге қарай созыла бергенде бөл­менің есігі ашылды...

Шымкент қаласында таяуда өткен «Қоғамды алаңдатқан – ұлт болашағы» атты конферен­цияда Әл-Фараби аудандық про­куратурасының прокуроры Закир Юсупов жасаған баяндама кезінде осындай бір көрініс көз алдымыздан өткендей болды. «Жақында қала мектептерінің бірінде он бірінші сыныптың оқушысы қатты күйзеліске түсіп, салдарынан өзін өлімге қиюға талпынған. Қыздың мінезіндегі өзгерісті байқаған мектеп пси­хологы дер кезінде кө­мек көр­сетіп, алматылық ма­манға жү­гін­ген. Он жеті жас­тағы қыз­дың не­ліктен мұндай әре­кетке барғанын сұ­рағанда ол ата-анасының ажы­рас­­қанын қа­ламайтынын айт­қан. Қыз­дың әлеу­меттік жағ­дайы жақ­сы. Әкесі мемлекеттік органда жо­­­­ға­ры лауазымдағы адам. Бұл от­­­­ба­сындағы кикілжіңнің бала­лар­дың психологиясына кері әсерін ти­гізетінін аңғартады. Оқушының ата-анасы ойланып, дұрыс шешім қа­былдайды деген ой­дамын», дейді прокурор.

Сондай-ақ, Закир Юсупов мектеп басшыларына өз өтінішін жет­­кізді. «Білім ұяларының бас­шы­лары көп жағдайда психологтар­ды басқа шаруалармен әрі-бері жұмсап, қосымша тапсырмалар жүктеп қояды. Бұл мамандардың жұмы­сына кедергі келтіретіні анық. Психологтар өз жұмысымен айналысуы керек. Сірә, мектеп басшылары психологтардың қолы бос деп ойласа керек», дейді прокурор.

Расында да, мектепте пси­хологтардың қызметі тиіс­ті дең­гей­де бағаланбайды. Бәл­кім, оған ма­ман­дардың өз ең­бе­гін көр­се­те алмауы немесе білік­ті­лі­гінің төмендігі де себеп болып отыр­ған шығар.

Бүгінде балалар арасындағы суицидтің себебін анықтауда түрлі дәй­ек­терге арқа сүйейтіндер көп. Мы­­салы, жоғарыда біз айтып өткен конференцияда Оңтүстік Қазақстан облысында жастарды суицидке итермелейтін «Көк кит» ойынының құрбандары жоқ екені айтылды. Маманның айтуынша, «В Контакте» желісінде суицидті ашық насихаттайтын парақшаларға өңірдегі 12 мен 18 жас аралығында 525 жеткіншек тіркеліпті. Оның 17-сі жоғары оқу орындарының, 36-сы колледждің студенттері, 107-сі мектеп оқу­шылары болса, қалғандарының оқу орындары анықталмаған. Бүгінгі таңда қауіпті ойынға еліктегендермен психологтар жұмыс істеп жатыр екен. Сондай-ақ, құқық қор­­­ғау органдарының маман­дары жас­өспірімдерді өз бақы­лау­ла­ры­на алған. Жалпы, өткен жылы Оң­түс­тік Қазақстан облысында 89 суи­цидтік жағдай тіркелген. Оның 53-і өз-өзіне қол жұмсауға әрекет жасаса, өкінішке қарай 36-сы суицидпен аяқталған. Прокурордың айтуынша, кәмелет жасқа толмаған балалардың мұндай сұмдық қадамға баруына әлеуметтік желілерден бөлек көптеген жағ­дайлар әсер етеді. Айта ке­тейік, бүгінде облыста 1474 пси­­холог маман білім саласында жұмыс істеуде. Облыс ор­­талығы − Шым­кентте 147 мек­­теп бар. Олар­дың 100-інде мектеп инспек­торы бар, қал­ған 47 мектеп инспектормен қамтылмапты.

Өкінішке қарай, соңғы кез­дері елімізде ажырасқандар саны азаймай отыр. Жоғарыда нақты деректермен айтып өт­кеніміздей, балалар арасындағы суицидтің бір себебі осында жатқан се­кілді. Өздерінің жеке қарым-қатынасына, сезіміне ерек­ше мән беретін ата-ана бала­ларының пікіріне немесе ішкі дүниесіне үңілуді, ескеруді қажетсінбейтін сияқты. Өк­ініш­ті-ақ. Деректерге жүгінсек, өткен жылы елімізде 51 775 отбасы ажы­расып кеткен. Ал Оңтүстік Қазақстан облысында 21 344 неке қиылып, 5067 отбасы ажы­расыпты. Ажырасу саны бойынша Оңтүстік Қазақстан Ал­маты қаласы мен Алматы облысынан кейінгі орында.

Ғалымжан Елшібай,

«Егемен Қазақстан»

Шымкент


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.05.2018

Солтүстік Қазақстан облысы мен «CLAAS» компаниясы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Торғайдағы Ахмет Байтұрсынов туған үй жөнделетін болды

20.05.2018

Қостанай облысында 18-ші өрт сөндіру бекеті ашылды

20.05.2018

Қостанай қаласы «мерейлі отбасын» таңдады

20.05.2018

Батыс Қазақстан мен Астана әріптестік туралы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Каспий жағалауында суға шомылу маусымына байланысты үгіт-насихат жұмыстары жүргізілді

20.05.2018

Ақтөбе және Орынбор облыстары ресми делегацияларының кездесуі өтті

20.05.2018

Павлодарда партиялық жоба аясында IT-орталық ашылады

20.05.2018

Екібастұздағы «Шығыс» кенішіне «Liebherr R-976 Litronic» экскаваторы әкелінді

20.05.2018

Павлодарда Медиаторлардың республикалық форумы өтті

20.05.2018

Павлодарда ауыл шаруашылық жерлері электронды картаға түсіріледі

20.05.2018

Павлодарда жүргізушілердің төленбеген көлік салығы 670 миллион теңгеге жеткен

20.05.2018

Хорватия Астанада дипломатиялық өкілдік ашпақ

20.05.2018

Самал Еслямова Канн кинофестивалінде үздік актриса атанды

20.05.2018

20 мамырға арналған ауа райы

20.05.2018

ҚарМУ-да «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру барысын талқылады

19.05.2018

АЭФ-2018 аясында жаһандық трансформация жағдайындағы азаматтық қоғам институттарының рөлі талқыланды

19.05.2018

Қазақстандық сарапшылар ғаламдық дамудың басты бес мегатренді туралы пікір білдірді

19.05.2018

Н. Назарбаев атап өткен бес мегатренд АЭФ-2018 алаңдарында кеңінен талқылануда

19.05.2018

QazaqGeography «Қазақстандық ұлттық географиялық қоғамының» кезектен тыс съезі өз жұмысын бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Кешегінің жұрнағы, бүгінгінің көнесі 

Әдебиетке әркімнің-ақ таласы бар заман өтіп кеткенін мойындау қалай болған күнде ауыр. Нарық зама­нының елең-алаңында қолына қалам ұста­ған жігіттердің арасынан адамдар кітап­қа оралады әлі дегенді сеніммен айт­қандарына қарағанда әдебиеттің өмірдегі артықшылығына үміттері күшті болған-ау, шамасы. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қолдан жасалған қасірет

Жылда мамырдың соңындағы Аза тұту күні жақындаған сайын мен қазақпын деген әрбір адамның жүрегі қарс айрылмауы, 30-шы жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің, ғаламат ашаршылықтың құрбандарын еске алып күңіренбеуі мүмкін емес дер едік. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Оразаның нығметі

«Зор сүйінші айтайын, Мұсылман болып туғанға. Ислам дінін қуғанға...» деп Майлықожа бабамыз жырлағандай, исламды дінім, Мұхаммедті пайғамбарым деп таныған мүміндер үшін қасиетті рамазан айы туды. Аллаға бойұсынушы қауым бұл айды «Айлардың сұлтаны» деп ерекше әспет­тесе, үлкен сахаба Абдулла Аббас «күн­­дердің қайырлысы – жұма, айлардың қайыр­лысы – рамазан» деген екен.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Жол апатын азайту жүргізуші мәдениетіне байланысты

Өткенде екі көлік соқтығысып қал­ды. Олар көшенің бағдаршамы жоқ қиылысында бір-біріне жол бермеген. Содан екі жүргізуші бірін-бірі кінәлап жатыр. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Қазақ қызы осындай

Ұлттық дүниетаным ілімінде халық­тың гүлі қазақ қызының болмысына, әдеп-ілтипатына, сұлулық, ізеттілік қасиеттеріне қатысты «Қызда оттай ыстық мейір бар», «Қызда 40 періште бар», «Қызда 40 көліктік бақыт бар», «Қыздың қабағында құт бар», «Қыз назы 40 кісіні мас қылады», «Қыз 40 істің қисынын біледі», «Бұрынғының қыздары бармағының шұңқырындағы асқа тояды» дейтін сұлулықтың тұңғиық сырларын мәлімдейтін інжу-маржан ойлар, толғамдар, лала лебіздер бар.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу