Ажыраспаңыздаршы!.. Немесе суицидтің бір себебі

Қол созым жердегі қос уыс дәріге көз сұғын қадап, қи­мылсыз отырған қыздың күр­сініске толы жалғыз ауыз сөзін ешкім естімеді. Бөлме іші қараңғылыққа шомылып, ақ пен қараның өзі көмескіленген сәт.
Егемен Қазақстан
10.04.2017 878

Қараңғылықты серпілтердей сәтті есіне түсіргісі келгенімен, отбасындағы өзгеріс бар ой-сезімін жаулап алған қыз жарық сәуле іздеп аласұруда. Әкесі мен анасының еркелеткен сәттері, алаңсыз да бақытты балалық шағы... бәрі де уақытша және алдамшы бір көрініс іспетті. Өткен күндерді еске алғысы жоқ... Мұның жан дүниесін түсі­нер, жанайқайын тыңдар кім бар?.. Әке мен ана... Ана мен әке... Кеше ғана мақтанышы бол­ған, арқа сүйеген, үлгі тұт­қан, сенім артқан, пір тұтқан, өмі­ріндегі ең асыл жан­дар бүгін мұның пікірімен санас­қысы келмейді, елемейді, ескер­мейді. Ал қол созым жер­дегі қос уыс дәріге суық та жа­ралы жанарын қадаған қыз от­басының татулығын, бірлігін қа­лайды. Алайда қыздың «ажы­распаңыздаршы» деген сөзіне, отбасына қатысты жеке пікіріне құлақ асар кім бар? Қараңғыда қараңғы ойлар тұмшалаған қы­з­дың қолы ағараңдаған дәрі­лерге қарай созыла бергенде бөл­менің есігі ашылды...

Шымкент қаласында таяуда өткен «Қоғамды алаңдатқан – ұлт болашағы» атты конферен­цияда Әл-Фараби аудандық про­куратурасының прокуроры Закир Юсупов жасаған баяндама кезінде осындай бір көрініс көз алдымыздан өткендей болды. «Жақында қала мектептерінің бірінде он бірінші сыныптың оқушысы қатты күйзеліске түсіп, салдарынан өзін өлімге қиюға талпынған. Қыздың мінезіндегі өзгерісті байқаған мектеп пси­хологы дер кезінде кө­мек көр­сетіп, алматылық ма­манға жү­гін­ген. Он жеті жас­тағы қыз­дың не­ліктен мұндай әре­кетке барғанын сұ­рағанда ол ата-анасының ажы­рас­­қанын қа­ламайтынын айт­қан. Қыз­дың әлеу­меттік жағ­дайы жақ­сы. Әкесі мемлекеттік органда жо­­­­ға­ры лауазымдағы адам. Бұл от­­­­ба­сындағы кикілжіңнің бала­лар­дың психологиясына кері әсерін ти­гізетінін аңғартады. Оқушының ата-анасы ойланып, дұрыс шешім қа­былдайды деген ой­дамын», дейді прокурор.

Сондай-ақ, Закир Юсупов мектеп басшыларына өз өтінішін жет­­кізді. «Білім ұяларының бас­шы­лары көп жағдайда психологтар­ды басқа шаруалармен әрі-бері жұмсап, қосымша тапсырмалар жүктеп қояды. Бұл мамандардың жұмы­сына кедергі келтіретіні анық. Психологтар өз жұмысымен айналысуы керек. Сірә, мектеп басшылары психологтардың қолы бос деп ойласа керек», дейді прокурор.

Расында да, мектепте пси­хологтардың қызметі тиіс­ті дең­гей­де бағаланбайды. Бәл­кім, оған ма­ман­дардың өз ең­бе­гін көр­се­те алмауы немесе білік­ті­лі­гінің төмендігі де себеп болып отыр­ған шығар.

Бүгінде балалар арасындағы суицидтің себебін анықтауда түрлі дәй­ек­терге арқа сүйейтіндер көп. Мы­­салы, жоғарыда біз айтып өткен конференцияда Оңтүстік Қазақстан облысында жастарды суицидке итермелейтін «Көк кит» ойынының құрбандары жоқ екені айтылды. Маманның айтуынша, «В Контакте» желісінде суицидті ашық насихаттайтын парақшаларға өңірдегі 12 мен 18 жас аралығында 525 жеткіншек тіркеліпті. Оның 17-сі жоғары оқу орындарының, 36-сы колледждің студенттері, 107-сі мектеп оқу­шылары болса, қалғандарының оқу орындары анықталмаған. Бүгінгі таңда қауіпті ойынға еліктегендермен психологтар жұмыс істеп жатыр екен. Сондай-ақ, құқық қор­­­ғау органдарының маман­дары жас­өспірімдерді өз бақы­лау­ла­ры­на алған. Жалпы, өткен жылы Оң­түс­тік Қазақстан облысында 89 суи­цидтік жағдай тіркелген. Оның 53-і өз-өзіне қол жұмсауға әрекет жасаса, өкінішке қарай 36-сы суицидпен аяқталған. Прокурордың айтуынша, кәмелет жасқа толмаған балалардың мұндай сұмдық қадамға баруына әлеуметтік желілерден бөлек көптеген жағ­дайлар әсер етеді. Айта ке­тейік, бүгінде облыста 1474 пси­­холог маман білім саласында жұмыс істеуде. Облыс ор­­талығы − Шым­кентте 147 мек­­теп бар. Олар­дың 100-інде мектеп инспек­торы бар, қал­ған 47 мектеп инспектормен қамтылмапты.

Өкінішке қарай, соңғы кез­дері елімізде ажырасқандар саны азаймай отыр. Жоғарыда нақты деректермен айтып өт­кеніміздей, балалар арасындағы суицидтің бір себебі осында жатқан се­кілді. Өздерінің жеке қарым-қатынасына, сезіміне ерек­ше мән беретін ата-ана бала­ларының пікіріне немесе ішкі дүниесіне үңілуді, ескеруді қажетсінбейтін сияқты. Өк­ініш­ті-ақ. Деректерге жүгінсек, өткен жылы елімізде 51 775 отбасы ажы­расып кеткен. Ал Оңтүстік Қазақстан облысында 21 344 неке қиылып, 5067 отбасы ажы­расыпты. Ажырасу саны бойынша Оңтүстік Қазақстан Ал­маты қаласы мен Алматы облысынан кейінгі орында.

Ғалымжан Елшібай,

«Егемен Қазақстан»

Шымкент


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2017

Премьер қорғаныс-өнеркәсіп кешені кәсіпорындарының жұмысымен танысты

19.08.2017

Президент «Бурабай» гольф клубының ашылу рәсіміне қатысты

19.08.2017

Барселонадағы теракт бойынша басты күдікті анықталды

19.08.2017

Біз қазақша білуге міндеттіміз және болашағымызды осы тілмен байланыстырамыз

19.08.2017

Батысқазақстандық бастауыш сынып оқушылары биыл да ыстық тамақпен қамтылады

19.08.2017

Президент «Көкшетауминводы» акционерлік қоғамында болды

19.08.2017

Нұрсұлтан Назарбаев жұмыс сапарымен Ақмола облысына барды

19.08.2017

Бақытжан Сағынтаев Ауғанстан Атқарушы билігінің басшысымен кездесті

19.08.2017

Мемлекеттік хатшы Қазыбек бидің 350 жылдық мерейтойына қатысты

19.08.2017

Рудныйда облыстық жазғы «Тың-Целина-2017» спартакиадасы басталды

19.08.2017

Шымкентте шығарылатын аяқ киімдер Ресейге экспортталмақ

19.08.2017

Қостанайда пәтер ұрлығы едәуір азайды

19.08.2017

Жамбыл облысында шекарадан заңсыз өтпек болғандар ұсталды

19.08.2017

Қытайда селден 10 адам қаза болды

19.08.2017

Астананың бірнеше көшесінде көлік қозғалысы шектеледі

19.08.2017

Футболдан жасөспірімдер құрамасының аға жаттықтырушысы тағайындалды

18.08.2017

Павлодардан Астанаға 10 тонна қарбыз жеткізіледі

18.08.2017

Ақтөбе мектептері жаңа оқу жылына 95 пайыз дайын

18.08.2017

Бурабайда Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен кеңейтілген отырыс өтті

18.08.2017

Павлодарда 98 ауыл әкімі сайланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Қызметтегі мәдениет мәйегі

Патшаның барымтасына, кеңес­тік кезеңнің күнде қырық құбылған қулығына бой алдырмай, тұнық ойына дақ түсірмей өткен нағыз ұлт көсемі Әлихан Бөкейхан: «Тірі бол­­сам, қазаққа қызмет қылмай қой­май­мын. Ұлтына, жұртына қызмет ету − білімнен емес, мінезден», деп еді. Шы­нында, ол кезде білім кем, мінез мық­ты еді. Қазір білім ұшан-теңіз, бі­рақ ұлттық мінез олқы, ала-құла, тіл мү­кіс, намыс пен ар ақшаға тәуелді болып барады.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Жұмысты жалғастырар жастар қайда?

Қолында қолақпандай дипломы бола тұра жас мамандардың ауылда жұмыс істеуге құлшынысы жоқ. Көбінің ойы − қызығы мен у-шуы көп қалада қалып, өзіндей өрім жастардың ортасында болу. Бұл үшін оларды күстаналаудың да жөні жоқ шығар, бәлкім. Өйткені, қалада тұра ма, ауылда тұра ма, әркімнің өз қалауы. Солай десек те, жастар жаппай қалаға қарай ағылып жатқанда қазақтың алтын бесігі – ауылдарымыздың келешегі қалай болмақ? Бала саны жетпей, мектептер мен басқа да мекемелердің жабылуы жалғаса берсе, ата-баба кәсібін жалғастыратын лайықты ізбасарлар жоқ болса, ауылдардың ертеңгі күні не болмақ? Ойлаудың өзі қорқынышты. 

Нұрғали ОРАЗ,

Тәуелсіздік дегеніміз – мәңгілік күрес

Кешкілік аллеяда серуендейтін осы бір кішіпейіл, мәдениетті кісіні жиі көріп қаламын. Алғашында бас изесіп қана жүрдік. Бірте-бірте тіл қатысып, тротуардың жиегіндегі сәкіге тізе бүгіп, әңгіме-дүкен құратын болдық.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Кикілжің келіссөз арқылы шешіледі

Бүгінгі таңда әлемді алаңдатқан мә­селенің бірі Корей Халық-Де­мо­­кратиялық Республикасының яд­ролық қаруға қол жеткізу сая­саты болып отыр.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

ЭКСПО екі айналып келмес саған...

Алаштың алтын алқасындай Ас­та­на­ның ажар-көркіне аспанда­ғы ай қызығып, көктегі күн сүй­сін­гендей. Сарыарқадағы шамшы­рақтай сама­ла шаһар қазір тіпті құл­­пырып тұр. Сұлулығы көз суырғандай. Жер-жа­һан­ның жетіс­тік­тері жайнап төрінде тұр­са, бес құрлықты бетіне қаратар бе­дел жинамай қайтеді енді.

Пікірлер(0)

Пікір қосу