Ажыраспаңыздаршы!.. Немесе суицидтің бір себебі

Қол созым жердегі қос уыс дәріге көз сұғын қадап, қи­мылсыз отырған қыздың күр­сініске толы жалғыз ауыз сөзін ешкім естімеді. Бөлме іші қараңғылыққа шомылып, ақ пен қараның өзі көмескіленген сәт.
Егемен Қазақстан
10.04.2017 1102

Қараңғылықты серпілтердей сәтті есіне түсіргісі келгенімен, отбасындағы өзгеріс бар ой-сезімін жаулап алған қыз жарық сәуле іздеп аласұруда. Әкесі мен анасының еркелеткен сәттері, алаңсыз да бақытты балалық шағы... бәрі де уақытша және алдамшы бір көрініс іспетті. Өткен күндерді еске алғысы жоқ... Мұның жан дүниесін түсі­нер, жанайқайын тыңдар кім бар?.. Әке мен ана... Ана мен әке... Кеше ғана мақтанышы бол­ған, арқа сүйеген, үлгі тұт­қан, сенім артқан, пір тұтқан, өмі­ріндегі ең асыл жан­дар бүгін мұның пікірімен санас­қысы келмейді, елемейді, ескер­мейді. Ал қол созым жер­дегі қос уыс дәріге суық та жа­ралы жанарын қадаған қыз от­басының татулығын, бірлігін қа­лайды. Алайда қыздың «ажы­распаңыздаршы» деген сөзіне, отбасына қатысты жеке пікіріне құлақ асар кім бар? Қараңғыда қараңғы ойлар тұмшалаған қы­з­дың қолы ағараңдаған дәрі­лерге қарай созыла бергенде бөл­менің есігі ашылды...

Шымкент қаласында таяуда өткен «Қоғамды алаңдатқан – ұлт болашағы» атты конферен­цияда Әл-Фараби аудандық про­куратурасының прокуроры Закир Юсупов жасаған баяндама кезінде осындай бір көрініс көз алдымыздан өткендей болды. «Жақында қала мектептерінің бірінде он бірінші сыныптың оқушысы қатты күйзеліске түсіп, салдарынан өзін өлімге қиюға талпынған. Қыздың мінезіндегі өзгерісті байқаған мектеп пси­хологы дер кезінде кө­мек көр­сетіп, алматылық ма­манға жү­гін­ген. Он жеті жас­тағы қыз­дың не­ліктен мұндай әре­кетке барғанын сұ­рағанда ол ата-анасының ажы­рас­­қанын қа­ламайтынын айт­қан. Қыз­дың әлеу­меттік жағ­дайы жақ­сы. Әкесі мемлекеттік органда жо­­­­ға­ры лауазымдағы адам. Бұл от­­­­ба­сындағы кикілжіңнің бала­лар­дың психологиясына кері әсерін ти­гізетінін аңғартады. Оқушының ата-анасы ойланып, дұрыс шешім қа­былдайды деген ой­дамын», дейді прокурор.

Сондай-ақ, Закир Юсупов мектеп басшыларына өз өтінішін жет­­кізді. «Білім ұяларының бас­шы­лары көп жағдайда психологтар­ды басқа шаруалармен әрі-бері жұмсап, қосымша тапсырмалар жүктеп қояды. Бұл мамандардың жұмы­сына кедергі келтіретіні анық. Психологтар өз жұмысымен айналысуы керек. Сірә, мектеп басшылары психологтардың қолы бос деп ойласа керек», дейді прокурор.

Расында да, мектепте пси­хологтардың қызметі тиіс­ті дең­гей­де бағаланбайды. Бәл­кім, оған ма­ман­дардың өз ең­бе­гін көр­се­те алмауы немесе білік­ті­лі­гінің төмендігі де себеп болып отыр­ған шығар.

Бүгінде балалар арасындағы суицидтің себебін анықтауда түрлі дәй­ек­терге арқа сүйейтіндер көп. Мы­­салы, жоғарыда біз айтып өткен конференцияда Оңтүстік Қазақстан облысында жастарды суицидке итермелейтін «Көк кит» ойынының құрбандары жоқ екені айтылды. Маманның айтуынша, «В Контакте» желісінде суицидті ашық насихаттайтын парақшаларға өңірдегі 12 мен 18 жас аралығында 525 жеткіншек тіркеліпті. Оның 17-сі жоғары оқу орындарының, 36-сы колледждің студенттері, 107-сі мектеп оқу­шылары болса, қалғандарының оқу орындары анықталмаған. Бүгінгі таңда қауіпті ойынға еліктегендермен психологтар жұмыс істеп жатыр екен. Сондай-ақ, құқық қор­­­ғау органдарының маман­дары жас­өспірімдерді өз бақы­лау­ла­ры­на алған. Жалпы, өткен жылы Оң­түс­тік Қазақстан облысында 89 суи­цидтік жағдай тіркелген. Оның 53-і өз-өзіне қол жұмсауға әрекет жасаса, өкінішке қарай 36-сы суицидпен аяқталған. Прокурордың айтуынша, кәмелет жасқа толмаған балалардың мұндай сұмдық қадамға баруына әлеуметтік желілерден бөлек көптеген жағ­дайлар әсер етеді. Айта ке­тейік, бүгінде облыста 1474 пси­­холог маман білім саласында жұмыс істеуде. Облыс ор­­талығы − Шым­кентте 147 мек­­теп бар. Олар­дың 100-інде мектеп инспек­торы бар, қал­ған 47 мектеп инспектормен қамтылмапты.

Өкінішке қарай, соңғы кез­дері елімізде ажырасқандар саны азаймай отыр. Жоғарыда нақты деректермен айтып өт­кеніміздей, балалар арасындағы суицидтің бір себебі осында жатқан се­кілді. Өздерінің жеке қарым-қатынасына, сезіміне ерек­ше мән беретін ата-ана бала­ларының пікіріне немесе ішкі дүниесіне үңілуді, ескеруді қажетсінбейтін сияқты. Өк­ініш­ті-ақ. Деректерге жүгінсек, өткен жылы елімізде 51 775 отбасы ажы­расып кеткен. Ал Оңтүстік Қазақстан облысында 21 344 неке қиылып, 5067 отбасы ажы­расыпты. Ажырасу саны бойынша Оңтүстік Қазақстан Ал­маты қаласы мен Алматы облысынан кейінгі орында.

Ғалымжан Елшібай,

«Егемен Қазақстан»

Шымкент


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.12.2017

Дәурен Абаев ақпарат саласының үздіктерін марапаттады

15.12.2017

Елбасы ТМД елдерімен автокөлік құралдарын жымқыруға қарсы күресті қамтамасыз ету туралы келісімді ратификациялады

15.12.2017

Мемлекет басшысы ҚР мен ХҚҚДБ арасындағы Қарыз туралы келісімді ратификациялады

15.12.2017

Шымкентте Тәуелсіздік күні 558 отбасы қоныс тойын тойлады

15.12.2017

Қанат Ислам «Құрмет» орденімен марапатталды

15.12.2017

Астанада бес жылға арналған денсаулық сақтау саласын дамыту бағдарламасы әзірленіп жатыр

15.12.2017

ҚХЛ жұлдыздары матчының 70%-ға жуық билеті сатылды

15.12.2017

Тәуелсіздік күніне Атырау облысында жаңа демалыс саябағы ашылды

15.12.2017

ҚХА құттықтауы

15.12.2017

Газ транзиті де, экспорт та ұлғайды

15.12.2017

Самұрық-Қазына: бесжылдық дамудың көкжиектері

15.12.2017

Жаңаша экономикалық ойлау – Елбасы феноменінің бір қыры

15.12.2017

Қазынасы мол елді инвестордың өзі іздеп келеді

15.12.2017

Ұлы Дала халқының құрамдас бөлігі

15.12.2017

Алматыда «Қазақ деректі киносы күндері» аяқталды

15.12.2017

«Қайт, қазақ Отаныңа!»

15.12.2017

ШҚО-да роботтандырылған хирургия орталығы ашылады

15.12.2017

Барқыт үннің иесі

15.12.2017

Төрқаланы тұғырға қондырған қалам

15.12.2017

Тәуелсіздікке үлес – барлық мүддеден биік күрес 

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Елдіктің киесі

«Қазақ елі үшін ең басты құндылық не?» десе, мың-миллиондаған отандастарымыз: «Ол біздің алтыннан да ардақты, күмістен де салмақты Тәуелсіздігіміз!», деп жауап қатары шүбәсіз.

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Намыс туралы нақыл

Ата-бабалардан мирас болып жет­кен Ұлы Даланың түпкі тари­хына­ бармай, ХХ ғасыр басында, тура 100 жыл бұрын Ресей патша­лығы құрдымға кетуге таяп, ақ пен­ қызыл айқасқан кеңестік жаңа импе­рия күш ала бастаған шақта, 1917 жылы 5-12 желтоқсанда Алаш қай­раткерлерінің Алашорда автономиясын құру қадамы сан ғасыр­дың қойнауында қайнап піскен ұлттық намыстың тәуелсіз ел болуға ұмтылысының басы еді. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Әділеттің ақ жолынан Трампша аттау

Жуырда АҚШ президенті Дональд Трамп Иерусалимді Израильдің ас­та­на­сы дегенді мойындап, АҚШ ел­шілігінің Тель-Авивтен сол қалаға кө­шірілетінін мәлімдеді. Үстіміздегі жылдың маусым айында ғана елші­лікті көшіруді кейінге қалдырған Трамп­тың бұл шешімі қандай да бір қы­сы­мның күштілігінен екені көрініп тұр.   

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Дарын мен қарым

Дарын – тағдырдың сыйы. Ұстай алсаң құстай ұшасың, ұстай алмасаң мұрттай ұшасың. Ұстай алғанның қарымы зор. Бағы биік. Затына қарай аты, еңбегіне қарай өнбегі телегей теңіз. Ұстай алмағанның ұсқыны кірмейді. Қадамы ілгері жүрмейді. Қанша жетектегенмен, қамқорлық көрсеткен кері кетіп, күндердің күнінде күлкіге айналып, көлденең «кермеге» ұрына береді. Мұны өмір сабағына көз жібергенде көріп-біліп отырмыз.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Абыздар мен Алыптар

Кезінде қазақ әдебиетінің классик ақсақалы Ғабит Мүсіреповтің «Социалистік Қазақстан» газетінде шыққан «Дәстүр және жаңашылдық» деген мақаласы жан сарайын өзі айтатын есрафіл самалындай желпіп, зиялы қауым мен жазушы жамағатқа кеңестік тымырсықтың көбесін сөккен сәуледей әсер етіп еді. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу