Ажыраспаңыздаршы!.. Немесе суицидтің бір себебі

Қол созым жердегі қос уыс дәріге көз сұғын қадап, қи­мылсыз отырған қыздың күр­сініске толы жалғыз ауыз сөзін ешкім естімеді. Бөлме іші қараңғылыққа шомылып, ақ пен қараның өзі көмескіленген сәт.
Егемен Қазақстан
10.04.2017 682

Қараңғылықты серпілтердей сәтті есіне түсіргісі келгенімен, отбасындағы өзгеріс бар ой-сезімін жаулап алған қыз жарық сәуле іздеп аласұруда. Әкесі мен анасының еркелеткен сәттері, алаңсыз да бақытты балалық шағы... бәрі де уақытша және алдамшы бір көрініс іспетті. Өткен күндерді еске алғысы жоқ... Мұның жан дүниесін түсі­нер, жанайқайын тыңдар кім бар?.. Әке мен ана... Ана мен әке... Кеше ғана мақтанышы бол­ған, арқа сүйеген, үлгі тұт­қан, сенім артқан, пір тұтқан, өмі­ріндегі ең асыл жан­дар бүгін мұның пікірімен санас­қысы келмейді, елемейді, ескер­мейді. Ал қол созым жер­дегі қос уыс дәріге суық та жа­ралы жанарын қадаған қыз от­басының татулығын, бірлігін қа­лайды. Алайда қыздың «ажы­распаңыздаршы» деген сөзіне, отбасына қатысты жеке пікіріне құлақ асар кім бар? Қараңғыда қараңғы ойлар тұмшалаған қы­з­дың қолы ағараңдаған дәрі­лерге қарай созыла бергенде бөл­менің есігі ашылды...

Шымкент қаласында таяуда өткен «Қоғамды алаңдатқан – ұлт болашағы» атты конферен­цияда Әл-Фараби аудандық про­куратурасының прокуроры Закир Юсупов жасаған баяндама кезінде осындай бір көрініс көз алдымыздан өткендей болды. «Жақында қала мектептерінің бірінде он бірінші сыныптың оқушысы қатты күйзеліске түсіп, салдарынан өзін өлімге қиюға талпынған. Қыздың мінезіндегі өзгерісті байқаған мектеп пси­хологы дер кезінде кө­мек көр­сетіп, алматылық ма­манға жү­гін­ген. Он жеті жас­тағы қыз­дың не­ліктен мұндай әре­кетке барғанын сұ­рағанда ол ата-анасының ажы­рас­­қанын қа­ламайтынын айт­қан. Қыз­дың әлеу­меттік жағ­дайы жақ­сы. Әкесі мемлекеттік органда жо­­­­ға­ры лауазымдағы адам. Бұл от­­­­ба­сындағы кикілжіңнің бала­лар­дың психологиясына кері әсерін ти­гізетінін аңғартады. Оқушының ата-анасы ойланып, дұрыс шешім қа­былдайды деген ой­дамын», дейді прокурор.

Сондай-ақ, Закир Юсупов мектеп басшыларына өз өтінішін жет­­кізді. «Білім ұяларының бас­шы­лары көп жағдайда психологтар­ды басқа шаруалармен әрі-бері жұмсап, қосымша тапсырмалар жүктеп қояды. Бұл мамандардың жұмы­сына кедергі келтіретіні анық. Психологтар өз жұмысымен айналысуы керек. Сірә, мектеп басшылары психологтардың қолы бос деп ойласа керек», дейді прокурор.

Расында да, мектепте пси­хологтардың қызметі тиіс­ті дең­гей­де бағаланбайды. Бәл­кім, оған ма­ман­дардың өз ең­бе­гін көр­се­те алмауы немесе білік­ті­лі­гінің төмендігі де себеп болып отыр­ған шығар.

Бүгінде балалар арасындағы суицидтің себебін анықтауда түрлі дәй­ек­терге арқа сүйейтіндер көп. Мы­­салы, жоғарыда біз айтып өткен конференцияда Оңтүстік Қазақстан облысында жастарды суицидке итермелейтін «Көк кит» ойынының құрбандары жоқ екені айтылды. Маманның айтуынша, «В Контакте» желісінде суицидті ашық насихаттайтын парақшаларға өңірдегі 12 мен 18 жас аралығында 525 жеткіншек тіркеліпті. Оның 17-сі жоғары оқу орындарының, 36-сы колледждің студенттері, 107-сі мектеп оқу­шылары болса, қалғандарының оқу орындары анықталмаған. Бүгінгі таңда қауіпті ойынға еліктегендермен психологтар жұмыс істеп жатыр екен. Сондай-ақ, құқық қор­­­ғау органдарының маман­дары жас­өспірімдерді өз бақы­лау­ла­ры­на алған. Жалпы, өткен жылы Оң­түс­тік Қазақстан облысында 89 суи­цидтік жағдай тіркелген. Оның 53-і өз-өзіне қол жұмсауға әрекет жасаса, өкінішке қарай 36-сы суицидпен аяқталған. Прокурордың айтуынша, кәмелет жасқа толмаған балалардың мұндай сұмдық қадамға баруына әлеуметтік желілерден бөлек көптеген жағ­дайлар әсер етеді. Айта ке­тейік, бүгінде облыста 1474 пси­­холог маман білім саласында жұмыс істеуде. Облыс ор­­талығы − Шым­кентте 147 мек­­теп бар. Олар­дың 100-інде мектеп инспек­торы бар, қал­ған 47 мектеп инспектормен қамтылмапты.

Өкінішке қарай, соңғы кез­дері елімізде ажырасқандар саны азаймай отыр. Жоғарыда нақты деректермен айтып өт­кеніміздей, балалар арасындағы суицидтің бір себебі осында жатқан се­кілді. Өздерінің жеке қарым-қатынасына, сезіміне ерек­ше мән беретін ата-ана бала­ларының пікіріне немесе ішкі дүниесіне үңілуді, ескеруді қажетсінбейтін сияқты. Өк­ініш­ті-ақ. Деректерге жүгінсек, өткен жылы елімізде 51 775 отбасы ажы­расып кеткен. Ал Оңтүстік Қазақстан облысында 21 344 неке қиылып, 5067 отбасы ажы­расыпты. Ажырасу саны бойынша Оңтүстік Қазақстан Ал­маты қаласы мен Алматы облысынан кейінгі орында.

Ғалымжан Елшібай,

«Егемен Қазақстан»

Шымкент


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

28.06.2017

Үркер-2017. Қазақстан туралы үздік танымдық мақала авторы анықталды

28.06.2017

Жанболат Аупбаев "Үздік журналистік зерттеу" номинациясы бойынша "Үркер" сыйлығын алды

28.06.2017

«Егеменнің» фототілшісі «Үркер-2017» сыйлығын алды

28.06.2017

Елбасы Әсет Исекешевті қабылдады

28.06.2017

Орал қаласының әкімі Нариман Төреғалиев сенатор атанды

28.06.2017

Премьер-Министр Қызылордада «Нұрлы жер» бағдарламасының іске асырылу барысымен танысты

28.06.2017

«Мерейлі отбасы» лауреаты атағын беру жөніндегі комиссия отырысы өтті

28.06.2017

Премьер-Министр Қызылордада Елбасы Жолдауын іске асыру барысын талқылады

28.06.2017

Биылғы «Қазақстан барысы» турнирінде қандай өзгеріс бар?

28.06.2017

Қызылорда облысында балық экспорты үш есеге артты

28.06.2017

Дәурен Абаев журналистерді мерекемен құттықтады

28.06.2017

Елбасы Астана маңындағы көлдердің туристік әлеуетін арттыру қажеттігін айтты

28.06.2017

Қазақстанда дін саласындағы мемлекеттік саясат тұжырымдамасы бекітілді

28.06.2017

Үкімет басшысы Сыр өңірінің білім беру саласындағы жобаларымен танысты

28.06.2017

Премьер Қызылордадағы Кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығын аралады

28.06.2017

ОҚО-да бюджет қаржысын тиімсіз жарату деректері әшкереленді

28.06.2017

Премьер Қызылордада МӘМС жүйесін енгізуге дайындық барысымен танысты

28.06.2017

Премьер-Министр Сырдария өзеніндегі гидротехникалық құрылыспен танысты

28.06.2017

ҚР Омбудсмені Қазақстандағы Нидерланды Корольдігінің Төтенше және Өкілетті елшісімен кездесті

28.06.2017

Қостанайда жаңа басқармаға жаңа басшы тағайындалды

КОЛУМНИСТЕР

Атамұрат  ШӘМЕНОВ,

Кәсіпке баулудың кейбір мәселелері

Елімізде еңбекке қабілетті адамдар саны 9 миллион екен, оның ішінде жұмыспен қамтылғандар 8,5 миллион, 6,3 миллион – жалдамалы жұмыскерлер, 2,2 миллион – өз бетінше жұмыспен қамтылғандар. Ал жұмыссыздар 445 мың адам. Ал жұмыспен қамтылған­дар саны жұмысқа жарамды адам­дар санының 67 пайызын құрайды, ал бұл көрсеткіш біз ұмтылып жүрген өркениетті 30 елде орташа алғанда 82 пайызды құрайды. Яғни, Қазақстан үшін халықты шынайы жұмыспен қамту жайы өзекті болып отыр.

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Болашақтың мамандықтары

Білім – шамшырақ. Алдағы жол андыздап көрінеді. Сүрінбейсіз, жортақтауыңыз, желе жортуыңыз, бауырыңызды кең жазған шабысыңыз жиған білімге байла­ныс­ты. Білім – ырыстың тіз­гіні. Ырысты тал бесіктен жер бе­сік­ке дейін іздейтін уақыт туды. Өй­т­кені, білгірге ділгірлік бар. Тес­тілеу қортындысы бойынша жо­­ға­ры оқу орындарына құжат тап­сы­ратын талапкердің өмірлік мақ­­сат-мұратын айқындауы – ел болашағына қосар үлесін ай­қын­да­уы. Сондықтан мамандық таң­дау­ға бейжай қарауға болмайды.

Нәзира РАХМАНҚЫЗЫ, кинотанушы

Қазақ киносы және киноархив

Бүгінгі күн ертең тарих болып қалары сөзсіз. Ертең кешегі күннің ізін іздейміз. Өнерде де дәл солай. Өт­кен күннің іздерін сол күйінде «қал­пына келтіру» арқылы жеке шы­ғар­ма­лардың ғана емес, тұтас бір ке­зең­нің тарихын мейлінше объек­тив­ті түр­де шынайы суреттеуде, зерт­теу­де ар­хивтің, ондағы сақталған ма­те­ри­ал­дардың маңызы орасан зор.

Нұрлан СЕЙДІН, саясаттанушы

Төрағалық табыстары

Қазақстан өзінің Шанхай ынтымақ­тастық ұйымындағы (ШЫҰ) 2016-2017 жылдардағы кезекті төрағалығын үстіміздегі жылдың 9 маусымында Астанада өткен Мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында қоры­тын­дылады. Әдеттегідей, еліміз бұл төраға­лыққа үлкен дайындық­пен келіп, ұйымның жаңа сатыға көтерілуіне, аймақ мемлекеттері ара­сын­­дағы саяси-экономикалық, қауіп­сіз­дік және мәдени-гуманитарлық сала­лар­дағы ынтымақтастықты нығай­туға барынша күш салғаны белгілі.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Төрінен қонақ үзілмейтін үлкен үй

Кез келген қаладағы келімді-кетімді жолаушыларға лайықты қызмет көрсетіп, адамдардың демалуы мен жүріп-тұруына жағдай жасау – жауапты міндет. Әлемнің дамыған елдері бұл бағыттағы жұ­мыстарды логистикалық карта аясында жүргізіп, қонақ қабылдау мен қызмет көрсетудің де озық үлгі­лерін қалыптастырып отыр. Яғни, туризмнің дамуына күш, қай­рат, қаржы жұмсау арқылы оны есе­леп қайтарып алу қамында көптеген жұ­мыстар жасалуда. Қуанарлығы, еліміздегі логистика бағытындағы дамыту жұмыстары өз деңгейінде жүріп жатыр. 

Пікірлер(0)

Пікір қосу