Балықтыкөлдегі баспанадан – Қараөткелдегі Астанаға

Елбасының еңсе тіктеп, еңбекке етене араласып кеткен өңірі, әрине, Нұра ауданы. Нақты айтқанда, сол Нұра ауданына қарасты Балықтыкөл ауылы – Тұңғыш Президентімізге тұғыр болған тарихи мекен. Бүгінде алты құрлықты ауызына қаратқан Алаш жұртының көшбасшысы, көреген саясаткер Нұрсұлтан Назарбаевтың бозбала шағы өткен осы өңір жайлы көп айтуға болады. Соның бірі – осыдан жарты ғасырдан астам уақыт бұрын жақсы істің жанынан табылып, жаршысы болған жас Нұрсұлтанның студент кезінде іргетасын қалаған үйі жайлы әңгіме. Ол үй бүгінде қабырғасына ескерткіш тақта ілінген тарихи орынға айналған.
Егемен Қазақстан
04.07.2017 1700
2

Елбасының Нұра жерімен алғашқы таныстығы өткен ғасырдың 60-шы жылдары басталса керек. Сол кезеңдерде Қарағанды политехникалық институтының студенті Нұрсұлтан Назарбаев құрылыс отрядында жүріп, жаңадан құрылып жатқан Балықтыкөл ауылына тұрғын үй салуға келген. Осыдан елу үш жыл бұрын қой және жылқы шаруашылығы айналысқан кеңшарда ол кезде тек шопандардың киіз үйлері мен шатырлардың ғана қазығы қағылып тұрса керек. Тарихты тарқатар болсақ, енді бой түзеп келе жатқан Балықтыкөлге бір күні отыз шақты бозбала топ ете түседі. Арасында 24 жасар Нұрсұлтан да бар. Сол уақытта ауыл инженері болған Қорабай Досжанов ол оқиғаның майын тамызып айтады. Ол кісі Елбасының билік пен басқаруға деген зор қабілеті жастайынан қалыптасқанын бірнеше мысалмен дәлелдейді. Балықтыкөлге келген отыз студенттің ортасынан озып шығып, жалпыға бас болып, ұжымды ұйымдастырып, қыз-жігіттерді еңбекке жұмылдыра кеткенінің өзі көп жайтты аңғартса керек сонда. Әріптесіміз, журналист Бикен Ахметова өзінің «Елбасы және Нұра» атты мақаласында Қорабай ақсақалдың естелік әңгімесін тақырып өзегіне айналдырады.  
– 1964 жылы Қазақ КСР Үкіметінің «Шөлейт жерлерде қой шаруашылығын дамыту» туралы қаулысына сəйкес Нұра ауданында екі шаруашылық – «Амантау», «Балықтыкөл» кеңшарлары құрылды. «Балықтыкөл» кеңшарының құрылысына қазіргі Елбасы, ол уақытта Қарағанды политехникалық институтының студенті, студенттік құрылыс отрядының жетекшісі Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысқаны менің өмірімдегі тарихи оқиға болып қала береді. 1964 жылы Н.Назарбаевтың басшылығымен студенттер ауылдағы алғашқы екі пəтерлі төрт тұрғын үйдің қазығын қағып, қиын жағдайда еңбек етті. Өздері палаткаларда тұрды, құрылыс материалдары да тапшы еді. Соған қарамастан, Нұрсұлтан Əбішұлының жоғары ұйымдастырушылық қабілетінің арқасында құрылысты аяқтап берді. Бүгінде сол үйдің қабырғасында «Бұл үйді салуға Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қатысқан» деген мемориалдық тақта орнатылған. Сонымен қатар, олар ауылдың қоғамдық өміріне араласып, жаз бойы жастармен тамаша кештер, пайдалы іс-шаралар да ұйымдастырып, ауыл халқымен қоян-қолтық араласып кетті. Нұрсұлтан Əбішұлы адамдармен қарым-қатынаста өте қарапайым, үлкенге ізет көрсете білетін, өзінің ортасында ашық, жайдары мінезімен есімде қалды. Одан соң да мен ол кісімен бірнеше рет кездестім. Елбасының ерекше қасиеті, бір көрген адамын ұмытпайтын, есте сақтау қабілеті өте жоғары болатын. Кейін Балықтыкөл кеңшарында директор болып жүргенімде, ол кісімен жұмыс барысында кездестім. Ол кезде Нұрекең Теміртау қалалық партия комитетінің екінші хатшысы еді. Сөзге келместен менің мəселемді оң шешіп берді. Кейіннен Елбасы Карметкомбинатта партком хатшысы болып қызмет еткенде, ауылға қамқорлық танытып, шаруашылықты механикаландыруға көп септігін тигізді. Мал фермаларын механикалық қондырғылармен қамтамасыз етуде, оларды қажетті құрал-жабдықтармен қамту осы Карметкомбинат арқылы жүзеге асырылды. Біздің қарым-қатынасымыз кейінге дейін үзілген емес. 1976 жылы Қазақстан партия ұйымының ХІV сьезіне делегат болып барғанымда, мені бірден танып, қасыма келіп хал-жағдайды, елдің амандығын сұрады, – деп еске алады.
Біз айтып отырған студент Н.Назарбаев жетекшілігімен салынған үй 4 бөлмелі, заманында шопандарға арналған екен. Ғимараттың сырты қызыл кірпіштен қаланып, іші ағаштан өріліпті. Іргетасы берік, қабырғасы қалың, шаңыраңы биік қаланған көк шатырлы үй әлі сол беті тұр. Бір қарағанда біз айтып отырған ол үйдің басқа үйлерден еш айырмашылығы жоқ сияқты. Мәселе, Президент қалаған құтты қоныстың тарихында шығар. Бұл күнде кішігірім музейге айналып келе жатқан ол мекенжайды ауыл адамдары әр кез аялап, күтім жасап отырады екен. Сондай-ақ, небары екі айдың ішінде болашақ Президент бастаған жас студенттердің қолымен Балықтыкөл ауылында дәл осындай 11 үй тұрғызылыпты.
Одан әріде тұрғын үйлер бой түзеп, ел баспаналы бола бастағаннан Балықтыкөлдің шаруасы ширап, аз уақыттың ішінде қойдың саны 15 мыңға, жылқы 45 мыңға жеткен. Сол жылдардағы құрылыс отрядының елеулі еңбегі жайлы мәлімет аудандық тарихи өлкетану мұражайында әлі сақтаулы екен. Онда тіпті, сол кезде жұмыс істеген студенттердің жұмысы үшін алған жалақы көлемі де жазылған. Ол жайлы Нұра ауданындағы тарихи-өлкетану музейінің директоры Әдиша Есмағамбетова айтады.
– Тұңғыш Президентіміз еңбек жолын 1964 жылы студенттер құрылыс отряды құрамында Нұра ауданындағы Балықтыкөл ауылында бастағаны есімізде. Елбасына арналған экспозиция әзірлеп, деректер, құжаттар жинастырдық. Ойламаған жерден «ССО-64» жасағының студенттерге еңбек төлемақылары жазылған ведомость ауданның архивінен табылып, музейге тапсырылды. Сол тізімнің ішінде Назарбаев Нұрсұлтанның алғаны 45.53, қосымша шарт бойынша 259.81 сом. Және «Балықтыкөл» совхоз директоры Б.Балабиевтың бұйрығы №98 – 1964 жыл. Бұйрықта Қарағанды политехникалық институтының құрылыс отряды құрамындағы студенттерге алғыс білдіріп, мезгілінен бұрын құрылысты аяқтағаны үшін Нұрсұлтан Назарбаев алғыс хатпен марапатталғаны жазылған. Осы екі парақ қағазды экспозицияның ең құнды, маңызды жәдігері деп бағалаймыз, – дейді мұражай басшысы болған Әдиша Көнекбайқызы.
Балықтыкөлде болашақ Елбасының басшылығымен іргетасы қаланған үйлер ауылдың шырайлы шеті десек болады. Алдымен бұл көше политехникалық институт деп аталса, 2000 жылдан бері Нұрсұлтан Назарбаев есімі берілген.
Алғашқы кездесу жайлы айтқан Қорабай ақсақалдың сөздері  Н.Назарбаев­тың өзі жазған «Əділеттің ақ жолы» кіта­бында да тиянақты баяндалады. 
Қарап отырсақ, Елбасымыздың сол Нұра жерінен бастаған құрылысы әлі жалғасып жатыр. Данагөй Президент заманында Балықтыкөлде баспана сал­са, бүгінде Қараөткелдің бойында Астана салды. Бар­лығы ел игілігі үшін жасалып жатқан ұлы мұрат­тардың ұсақ бөлшектері, қайта­ланбас тарихтың бір-бір парағы. 

Мирас АСАН,
«Егемен Қазақстан»
Қарағанды облысы,
Нұра ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу