Балықтыкөлдегі баспанадан – Қараөткелдегі Астанаға

Елбасының еңсе тіктеп, еңбекке етене араласып кеткен өңірі, әрине, Нұра ауданы. Нақты айтқанда, сол Нұра ауданына қарасты Балықтыкөл ауылы – Тұңғыш Президентімізге тұғыр болған тарихи мекен. Бүгінде алты құрлықты ауызына қаратқан Алаш жұртының көшбасшысы, көреген саясаткер Нұрсұлтан Назарбаевтың бозбала шағы өткен осы өңір жайлы көп айтуға болады. Соның бірі – осыдан жарты ғасырдан астам уақыт бұрын жақсы істің жанынан табылып, жаршысы болған жас Нұрсұлтанның студент кезінде іргетасын қалаған үйі жайлы әңгіме. Ол үй бүгінде қабырғасына ескерткіш тақта ілінген тарихи орынға айналған.
Егемен Қазақстан
04.07.2017 1182
2

Елбасының Нұра жерімен алғашқы таныстығы өткен ғасырдың 60-шы жылдары басталса керек. Сол кезеңдерде Қарағанды политехникалық институтының студенті Нұрсұлтан Назарбаев құрылыс отрядында жүріп, жаңадан құрылып жатқан Балықтыкөл ауылына тұрғын үй салуға келген. Осыдан елу үш жыл бұрын қой және жылқы шаруашылығы айналысқан кеңшарда ол кезде тек шопандардың киіз үйлері мен шатырлардың ғана қазығы қағылып тұрса керек. Тарихты тарқатар болсақ, енді бой түзеп келе жатқан Балықтыкөлге бір күні отыз шақты бозбала топ ете түседі. Арасында 24 жасар Нұрсұлтан да бар. Сол уақытта ауыл инженері болған Қорабай Досжанов ол оқиғаның майын тамызып айтады. Ол кісі Елбасының билік пен басқаруға деген зор қабілеті жастайынан қалыптасқанын бірнеше мысалмен дәлелдейді. Балықтыкөлге келген отыз студенттің ортасынан озып шығып, жалпыға бас болып, ұжымды ұйымдастырып, қыз-жігіттерді еңбекке жұмылдыра кеткенінің өзі көп жайтты аңғартса керек сонда. Әріптесіміз, журналист Бикен Ахметова өзінің «Елбасы және Нұра» атты мақаласында Қорабай ақсақалдың естелік әңгімесін тақырып өзегіне айналдырады.  
– 1964 жылы Қазақ КСР Үкіметінің «Шөлейт жерлерде қой шаруашылығын дамыту» туралы қаулысына сəйкес Нұра ауданында екі шаруашылық – «Амантау», «Балықтыкөл» кеңшарлары құрылды. «Балықтыкөл» кеңшарының құрылысына қазіргі Елбасы, ол уақытта Қарағанды политехникалық институтының студенті, студенттік құрылыс отрядының жетекшісі Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысқаны менің өмірімдегі тарихи оқиға болып қала береді. 1964 жылы Н.Назарбаевтың басшылығымен студенттер ауылдағы алғашқы екі пəтерлі төрт тұрғын үйдің қазығын қағып, қиын жағдайда еңбек етті. Өздері палаткаларда тұрды, құрылыс материалдары да тапшы еді. Соған қарамастан, Нұрсұлтан Əбішұлының жоғары ұйымдастырушылық қабілетінің арқасында құрылысты аяқтап берді. Бүгінде сол үйдің қабырғасында «Бұл үйді салуға Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қатысқан» деген мемориалдық тақта орнатылған. Сонымен қатар, олар ауылдың қоғамдық өміріне араласып, жаз бойы жастармен тамаша кештер, пайдалы іс-шаралар да ұйымдастырып, ауыл халқымен қоян-қолтық араласып кетті. Нұрсұлтан Əбішұлы адамдармен қарым-қатынаста өте қарапайым, үлкенге ізет көрсете білетін, өзінің ортасында ашық, жайдары мінезімен есімде қалды. Одан соң да мен ол кісімен бірнеше рет кездестім. Елбасының ерекше қасиеті, бір көрген адамын ұмытпайтын, есте сақтау қабілеті өте жоғары болатын. Кейін Балықтыкөл кеңшарында директор болып жүргенімде, ол кісімен жұмыс барысында кездестім. Ол кезде Нұрекең Теміртау қалалық партия комитетінің екінші хатшысы еді. Сөзге келместен менің мəселемді оң шешіп берді. Кейіннен Елбасы Карметкомбинатта партком хатшысы болып қызмет еткенде, ауылға қамқорлық танытып, шаруашылықты механикаландыруға көп септігін тигізді. Мал фермаларын механикалық қондырғылармен қамтамасыз етуде, оларды қажетті құрал-жабдықтармен қамту осы Карметкомбинат арқылы жүзеге асырылды. Біздің қарым-қатынасымыз кейінге дейін үзілген емес. 1976 жылы Қазақстан партия ұйымының ХІV сьезіне делегат болып барғанымда, мені бірден танып, қасыма келіп хал-жағдайды, елдің амандығын сұрады, – деп еске алады.
Біз айтып отырған студент Н.Назарбаев жетекшілігімен салынған үй 4 бөлмелі, заманында шопандарға арналған екен. Ғимараттың сырты қызыл кірпіштен қаланып, іші ағаштан өріліпті. Іргетасы берік, қабырғасы қалың, шаңыраңы биік қаланған көк шатырлы үй әлі сол беті тұр. Бір қарағанда біз айтып отырған ол үйдің басқа үйлерден еш айырмашылығы жоқ сияқты. Мәселе, Президент қалаған құтты қоныстың тарихында шығар. Бұл күнде кішігірім музейге айналып келе жатқан ол мекенжайды ауыл адамдары әр кез аялап, күтім жасап отырады екен. Сондай-ақ, небары екі айдың ішінде болашақ Президент бастаған жас студенттердің қолымен Балықтыкөл ауылында дәл осындай 11 үй тұрғызылыпты.
Одан әріде тұрғын үйлер бой түзеп, ел баспаналы бола бастағаннан Балықтыкөлдің шаруасы ширап, аз уақыттың ішінде қойдың саны 15 мыңға, жылқы 45 мыңға жеткен. Сол жылдардағы құрылыс отрядының елеулі еңбегі жайлы мәлімет аудандық тарихи өлкетану мұражайында әлі сақтаулы екен. Онда тіпті, сол кезде жұмыс істеген студенттердің жұмысы үшін алған жалақы көлемі де жазылған. Ол жайлы Нұра ауданындағы тарихи-өлкетану музейінің директоры Әдиша Есмағамбетова айтады.
– Тұңғыш Президентіміз еңбек жолын 1964 жылы студенттер құрылыс отряды құрамында Нұра ауданындағы Балықтыкөл ауылында бастағаны есімізде. Елбасына арналған экспозиция әзірлеп, деректер, құжаттар жинастырдық. Ойламаған жерден «ССО-64» жасағының студенттерге еңбек төлемақылары жазылған ведомость ауданның архивінен табылып, музейге тапсырылды. Сол тізімнің ішінде Назарбаев Нұрсұлтанның алғаны 45.53, қосымша шарт бойынша 259.81 сом. Және «Балықтыкөл» совхоз директоры Б.Балабиевтың бұйрығы №98 – 1964 жыл. Бұйрықта Қарағанды политехникалық институтының құрылыс отряды құрамындағы студенттерге алғыс білдіріп, мезгілінен бұрын құрылысты аяқтағаны үшін Нұрсұлтан Назарбаев алғыс хатпен марапатталғаны жазылған. Осы екі парақ қағазды экспозицияның ең құнды, маңызды жәдігері деп бағалаймыз, – дейді мұражай басшысы болған Әдиша Көнекбайқызы.
Балықтыкөлде болашақ Елбасының басшылығымен іргетасы қаланған үйлер ауылдың шырайлы шеті десек болады. Алдымен бұл көше политехникалық институт деп аталса, 2000 жылдан бері Нұрсұлтан Назарбаев есімі берілген.
Алғашқы кездесу жайлы айтқан Қорабай ақсақалдың сөздері  Н.Назарбаев­тың өзі жазған «Əділеттің ақ жолы» кіта­бында да тиянақты баяндалады. 
Қарап отырсақ, Елбасымыздың сол Нұра жерінен бастаған құрылысы әлі жалғасып жатыр. Данагөй Президент заманында Балықтыкөлде баспана сал­са, бүгінде Қараөткелдің бойында Астана салды. Бар­лығы ел игілігі үшін жасалып жатқан ұлы мұрат­тардың ұсақ бөлшектері, қайта­ланбас тарихтың бір-бір парағы. 

Мирас АСАН,
«Егемен Қазақстан»
Қарағанды облысы,
Нұра ауданы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу