Барымызды қашан ұқсатамыз?

​Қазақтың байлығы мол дейміз, кейде кейбіреулер үшін сол байлық шайлығына жетпей, шарадай басы шақшадай болатынын қайтерсің. Осының арғы жағына үңілсең көп нәрсе барымызды ұқсата, еңбектегі нарымызды бағалай алмай жатқанымыздан болса керек.

05.04.2017 126

Бұлай деуге себеп, осы күн­де­рі ауыл-елдердегі, үлкен қа­ла­­лар­дың маңындағы малмен ай­на­­лысатын, нақтылай түссек, жұ­рт­ты етпен қамтамасыз етіп отыр­ған қожалықтардың қора-қоп­сыларының төңірегінен үйі­ліп жатқан жылқы, сиыр, қой, ешкі терілерін көресің. Домалап жат­қан бастар да баршылық. Қо­жалық иелерінен бұл туралы сұ­ра­саң «Алушы жоқ», дейді. Кел­меске кеткен кеңес дәуірінде қыстау мен жайлауды, көктеу мен күздеуді, ауыл-ауылды, көше-көшені аралап жүріп, жүн-жұрқа мен тері-терсек алатындар мықты тұ­ратын еді. Өйткені, әлгі өнім­дер­ге сұраныс бар. Қар­жы қа­рас­тырылған. Ұтымды ұйым­дас­­тырылған. Асыл ешкінің жүні ал­тынмен пара-пар болатын. Әде­мілеп үйтіп, қауындай етіп жу­ған қойдың басы − ол кезде дү­кендердің мұздатқышында толып тұратын. Оның қызығын көп жағ­дайда студенттер көруші еді.

Ал, қазіргі үйіліп жатқан әл­гі аста-төк байлықты қашан қа­же­ті­міз­ге жаратар екенбіз? Егер оны ақау­сыз, нақты тірлікте орындай ал­сақ: шетелдің әлем-жә­лем жасан­дысынан құтылып, өзі­міздің табиғи өнімімізді иы­ғы­мызға ілер едік. Бір замандары Түркия еліне бас сауғалап барған қандастарымыз, қазіргідей керемет технология жоқ кездің өзінде былғары өндірумен абыройларын асырғаны мәлім. Олардың ұрпағы атажұртта баршылық. Келістіре алсақ, тері затына қай заманда да сұраныс сиремейді. Қоспасыз, қойыртпақсыз табиғи дүние ғой!

Осы бір түйткіл көкейден ке­тер емес. Бұл жайлы қожалық ие­лерімен сөйлессек, «Біз көп жағ­дайда ет өндіріп қана отырмыз. Ал, малдың өзге өнімдері еш­кімге керексіз болып тұр. Шір­кін, байтағымыздағы басынан бастап қара тұяғына дейінгі тө­рт түліктің «байлығын» толық иге­рсек, бұйымымыз пұл болып, дәу­­летіміз артып, сәулетіміз көз тар­тар еді. Қара тұяқтан «өне­тін» түймеміз де табиғи болып шы­ғары хақ. Осыны тиісті орын­дар ескеріп, жете мән берсе ұты­л­мас едік. Қожалықтардың қау­қа­ры көбейіп, қарымы артар еді. Бә­секелестік өрістеп, ша­рық­та­ған баға төмендер еді», дейді. Жөн сөз.

Тағы бір қожалықта ең­бек етіп жүрген азаматпен тіл­дес­ке­німізде, билік тар­ма­ғы­ның бір өкілі базарға апарған қой етін алушыға серейген күйде бұз­бай беру керектігін, бұл заң­да бекітілгенін айтыпты. Ол өзінің мұндай талапты естімегенін, кейбір азаматтар бұзып беруді сұрайтынын алға тартыпты. «Қазақ ет бұзған кезде әр мүшенің орнын білумен бірге, адам ағзасына зиянын тигізетін бездерді алып тастап отырған. Мұны бүгінгі жастар, кей­бір үлкендердің өзі біле бер­мейді. Біз көп жағдайда ет алушыларға осыны ескерткен­де олар, бұзып беруімізді өті­не­ді. Тіпті, соны біліп алсақ де­ген ниет танытушылар да аз кез­деспейді», деген ол, кейбір бел­сенділер түсіндірудің орны­на дікеңдейтініне, заңды ая­қ­ас­тынан талап ететініне өкініш біл­дірді. «Әрине, заң талабына қарсылығымыз жоқ. Білсек орын­дау міндетіміз. Ол бізге жет­пей жатады. Осы жағын да ескерсе», деген тілегін алға тарт­ты.

Иә, қазақ даласындағы тө­рт түліктің еті ғана емес, өзге де өнімдері ұлт байлығы еке­ні сөзсіз. Дегенмен, осы бай­лықты ұқсата алмай келе жат­қанымыз рас. Бұл істе өткеннің тә­жі­ри­бе­сін зерттей келе, зейін қой­ып, игілікке жаратсақ, еңбек адам­да­рының ауқаты артуымен бірге, ха­л­ыққа да тиімді болар еді. Тері мен жүннен жасалған дүниелер, өзге де заттар басқалардың қы­зы­­ғушылығын тудыратыны­на еш күмәніміз жоқ . Тері мен жүннен жасалған ұлттық құн­дылықтар қаншама? Киім үл­гі­лері, үй жасаулары, ең аяғы мұ­­­ражайларда тұрған мүйіз на­сы­бай шақшалардың өзі неге тұ­­рады? Жаһандану дәуірінде ұл­т­қа тән нәрсенің үлкен-кі­ші­сі болмаса керек. Қазақтың қа­­зақ екенін көрсететін осы бір іс­тің қазіргі барын місе тұ­тып отыра бермей, елдік тұр­ғыда мал өнімдерін жүйелі өн­діру ау­қымды жұмысын ке­шеу­ілдете бермей қолға алсақ, ұл­ты­мыз ұтылмас еді, жұртымыз жұ­таң­дық­тан құтылар еді.

Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

27.04.2017

Елбасы оңтүстікте ауыл шаруашылығы мен туризмді дамыту керектігін айтты

27.04.2017

Инвестицияны шикізаттық емес секторға да тартатын уақыт жетті

27.04.2017

Қыран құстың сыны мен сипаты

27.04.2017

Биылғы 28 маусымда Сенат сайлауы өтеді

27.04.2017

Президент «Ел қорғаны» медалін тағайындады

27.04.2017

Алматы әуежайы директорлар кеңесінің басшысы тағайындалды

27.04.2017

Отандық азық-түлік Ресей мен Беларусь импортына төтеп бере алмай жатыр

27.04.2017

ҚР Президенті ОҚО-дағы алма өсіру технологиясымен танысты

27.04.2017

Сана сапасы серпілісте

27.04.2017

Жас ғалымдар жетістігі

27.04.2017

Инвестиция тартудың жаңа тәсілдері енгізілді

27.04.2017

Қазақстанға әлем бойынша ең ірі инвестиция салынады

27.04.2017

Қазақстанның Сингапурдағы Елшісі Елбасы мақаласын талқылау-лекциясын өткізді

27.04.2017

Оңтүстік Кореядан Қазақстан азаматтарын депортациялау мәселесі талқыланды

27.04.2017

Елбасы Оңтүстік Қазақстандағы «Қазақ еліне мың алғыс!» монументімен танысты

КОЛУМНИСТЕР

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Көрменің көрігін спорт қыздырады

Ағымдағы жылдың 10 маусы­мында Астанада ЭКСПО-2017 ха­лық­аралық мамандандырылған көр­месі келушілерге айқара есік ашады. Күллі әлем көз тіккен көрменің өтетін мерзімі жақындаған сайын бойды толқыныс сезімінің билейтіні түсінікті жайт. Иә, «Қонақ аз отырып, көп сынайды». Әлемнің әр қиырынан ағылған меймандардың алдында жайылып жастық, иіліп төсек болу өз алдына, қолдағы барды көрсете білудің өзі өнер һәм зор міндет.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Этностар мүддесі барынша қорғалған ел

Қазақстан заманауи өмірге, ха­лықаралық қоғамдастыққа се­німді түрде кірігіп отыр. Біз елі­міз­дің имиджін көтере отырып, ин­вестициялық және экспорттық әлеуетімізді, экономикамызды қа­р­қынды дамытуға баса назар ау­дарып келеміз. Осы саясаттың ар­қасында Қазақстан әлем мой­ын­даған елге айналды.

Гүлзейнеп Сәдірқызы, «Егемен Қазақстан»

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Пікірлер(0)

Пікір қосу