Бейбітшілік пен тұрақтылықтың жақтаушысы

Қазақстанның көрші мемлекеттер­мен және әлемнің өзге де ай­мақ­тарымен бейбіт қатар өмір сүруі, ын­ты­мақтастығы елдің халықаралық қа­ты­­настар саласындағы стратегиялық ше­­шімдерінің оң нәтижесі болып табы­лады.
Егемен Қазақстан
03.04.2017 1005

Байсалды іс-қимыл берекеге бастайды

Қазақстанның көрші мемлекеттер­мен және әлемнің өзге де ай­мақ­тарымен бейбіт қатар өмір сүруі, ын­ты­мақтастығы елдің халықаралық қа­ты­­настар саласындағы стратегиялық ше­­шімдерінің оң нәтижесі болып табы­лады. Мен осы орайда, ең алдымен, Қазақстан мемлекеттілігінің қалыптасуы мен дамуында Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың еңбегі өте зор екенін атап өткім келеді. Қазіргі таңда жүргізіліп отырған сындарлы саясаттың арқасында Қазақстан өсіп-өркендеген, бейбітшілік сүйгіш мемлекет ретінде әлемге танылды.

Қазақстанда қолға алынған консти­ту­циялық реформалар қазіргі әлемдік сын-қатерлерге елдің лайықты жауабы бо­лып табылады. Осыған байланысты Пре­зи­дент Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі әлемде мемлекеттік құрылыстың әм­бебап моделі жоқ, бәрі де ізденіс үс­тінде екенін атап көрсетті.

«Қазақстан Республикасының Консти­ту­циясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жо­басы бүкілхалықтық талқылауға ұсы­нылды. Оны халық бір ай бойы жан-жақ­ты талқылады. Бұл өте маңызды ша­ра болды. Яғни, әрбір қазақ­стан­дық­қа конституциялық реформа ж­ө­ніндегі пікірін білдіріп, ұсыныстарын айтуға мүмкіндік берілді. Менің ойымша, Қазақстан осылайша өзінің де­мо­кра­тиялық тұрғыда дамудың даңғыл жо­лында екенін тағы бір рет дәлелдеді.

Қазақстанда болып жатқан елеулі оқи­ға­ларға біздің ұйымға мүше мем­лекеттердің барлығы ерекше қы­зы­ғу­шылық білдіреді. Біз әрқашанда Қазақстанның таңдауына, халқының еркіне құрметпен қараймыз.

Түркі кеңесі – беделі биік ұйым

Түркітілдес мемлекеттер ынты­мақ­­тас­­тығы кеңесі (Түркі кеңесі) – түр­­кі­тіл­дес елдер арасындағы ын­ты­мақ­тас­тықты жан-жақты қолдауды бас­ты мақсаты санайтын мемлекетаралық ұйым болып табылады. Ұйым 2009 жы­лы Әзербайжанның Нахчыван қа­ла­­сын­­да өткен Түркітілдес мемлекеттер бас­­шы­ларының саммитіне қол қойыл­ған На­хчыван келісімі негізінде құрыл­ған.

Ұйымның құрылтайшылары әрі мүшелері Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия мемлекеттері болып табылады. Ал бүгінгі Түркі кеңесі өткен ғасырдың тоқсаныншы жылдарында ұйымдастырылған Түркітілдес мемлекеттер басшылары саммиттерінің нәтижесінде дүниеге келген халықаралық ұйым десек, артық айтқандық емес.

Түркі кеңесі құрылғалы бері мүше елдер сыртқы істер министрлерінің 11 рет ресми және бейресми отырыстарын өткізіпті.

Қазіргі таңда Түркі кеңесінің Хат­шы­лығы 14 бағыт бойынша мүше мем­­лекеттер арасындағы көпжақты ын­­тымақтастықты жүзеге асыруда. Нақтылай айтқанда, Хатшылық Түрк­СОЙ, ТүркПА, Халықаралық Түр­кі акаде­миясы, Түркі мәдениеті мен мұра­сы қоры сынды мәдениет саласына қа­тыс­ты басқа да еншілес ұйымдармен бір­лесе отырып, саяси-экономикалық, мәдени-гуманитарлық және білім беру салаларында қызмет етуде.

Мәселен, Түркі кеңесі түркі мемле­кет­терінің эко­номикалық ынтымақ­тасты­ғына баса назар аударады. Жыл сайын түркі­тілдес елдердің Іскер­лік кеңесі және бизнес-форум ұйым­дас­тырылып отырады. Бұл өз кезегінде мүше мемлекеттер кәсіпкерлерін бірік­тіріп, олардың өзара ынты­мақтасуына жол аша­ды. Мүше мемлекеттер экономикасын ынталан­дыру, инвестициялық белсенділікті арттыру және жеке сектор­лар арасындағы іскерлік байланыстарды кеңейту мақ­сатында бір­лескен инвес­тициялық портал іске қо­сылған. Түркі кеңесі Транс­каспий көлік бағытын құруға көп күш жұмсады. Бұл Батыс пен Шы­ғыс ара­сындағы тиімді сауда жолы болып табылады.

Соңғы екі жыл көлемінде туризм саласы бойынша өзара ынты­мақтастықты кеңей­ту жұмыстары қар­қын алды. Бұл орайда ту­рис­тік бағыттардың тар­тымдылығын арттыру үшін елдеріміз арқылы өтетін Ұлы Жібек жолын жаңғырту маңызды. Түркі кеңесінің «Заманауи Жібек жолы» атты бірлескен қа­нат­қақты жобасын дайындауы аталған саладағы ынтымақтастықты дамытудың маңызды қадамы болып табылады.

Түркі кеңесі бұқаралық ақпарат құралдарына баса көңіл аударады. Мүше мемле­кеттердің ресми ақ­парат агенттіктері Түркі кеңесі аясында ынты­мақ­тасуда. Сондай-ақ, Ха­лық­аралық Түркі телеарнасын құру жұмыстары жал­ғастырылуда. Жалпы, Түр­кі кеңесі үшін ақпарат­тық-коммуникациялық тех­­нология және энерге­ти­ка салаларындағы ынты­мақтастық жаңа бағыттар болып саналады.

Түркітілдес мемле­кеттердің ортақ мәдениеті, тілі және тарихы­ның арқа­сында Түркі кеңесі өңірлік ынтымақтастықтың бірегей үлгісін көрсетуде. Мәселен, білім беру саласындағы нақ­ты нәтижелерінің бірі XV ғасырдағы түркі халық­тарының тарихы туралы ортақ түр­кі тарихы оқулығын әзірлеу болып табылады. Бұл оқулықты мүше мемлекеттердің тиісті минис­трліктерінің мақұлдауымен Халық­аралық Түркі академиясы дайындады. Қазіргі таңда академия география және әдебиет бойынша жалпы түркі оқулықтарын, сондай-ақ, түркі әлемі тарихының анықтамалығын әзірлеу үстінде.

Кеңес құзыретті халық­аралық ұйымдармен ынты­мақтасу және үйлесімді жұмыс істеу мәселесін жолға қойды. Ол БҰҰ және оның инсти­туттарымен, сондай-ақ, 19 халықаралық ұйыммен мықты қатынас, сенімді әріптестік орната білді. Мүше мемлекеттер органдары мен халықаралық ұйымдар арасында 30-дан астам меморандум және хаттамаларға қол қойылды. Түр­кі кеңесі Экономикалық ынты­мақтастық ұйымының (ЭЫҰ) бай­қаушысы мәр­тебесін алды. Бұдан бөлек БҰҰ Бас Ассамблеясы мен Ислам Ынтымақтастығы Ұйымына (ИЫҰ) байқаушы мәртебесін иелену мәселесі қарастырылуда.

Сонымен қатар, Түркі кеңесі Еуро­падағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы (ЕҚЫҰ), Дүниежүзілік кеден ұйымы (ДКҰ), Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім ша­ралары жөніндегі кеңес (АӨСШК) секілді тағы басқа да беделді құрылымдармен жақсы қарым-қатынас орнатқан.

Қазақстанның рөлі айрықша

Түркі әлеміндегі Қазақ­станның рөлі және Президент Нұрсұлтан Назарбаев­тың аса маңызды орны дау туғызбайды. 2015 жылғы 11 қыркүйекте Астанада өт­кен Түркі кеңесінің 5-Сам­митінде мен Мем­лекет басшысы Н.Назарбаевтың қабыл­­дауында болдым. Сол сәтте мен Қа­­зақ­стан басшысының көшбасшы ре­тіндегі көрегендігіне анық көз жеткіздім.

Н.Назарбаевтың бастамасымен, біздің ұйымымыздан бөлек, штаб-пәтері Баку қаласында орналасқан Түркітілдес мемлекеттердің Парла­менттік Ассамблеясы (ТүркПА), штаб-пәтері Астанада орналасқан Ха­лық­аралық Түркі академиясы сынды халықаралық ұйымдар құрылды.

Президент Н.Назарбаев 2006 жылы Түркітілдес мемлекеттер басшыларының саммитінде Түркі­тілдес мем­лекеттердің ынтымақ­тастық одағы деп аталатын (Түркі кеңесі) халықаралық ұйым құру туралы ұсыныс білдірді. 2009 жылы біздің Хатшылық құрылды. Түркі кеңесі құрылғанға дейінгі және кейінгі кеңестердің барлығын есепке алар болсақ, бас-аяғы 15 саммит өтті. Олардың барлығына Нұрсұлтан Назарбаев тіке­лей өзі қатысып отырды. Қазақстан Президенті Түркі кеңесінің көп­теген жобаларының идеялық баста­машысы болып табылады. 2012 жы­лы Пре­зидент Н.Назарбаев Түркия прези­денті Абдолла Гүлмен бірге Түркі кеңе­сі туының көте­рілуінің ресми салтанатына қатысқаны символдық мәнге ие.

Қазақстан екі жылдан бері біздің ұйымның төрағасы болып, бұл міндетті табысты атқарып келе жатқанын атап өту керек. Қазақ­станның төрағалығы ке­зін­де көптеген жобалар жүзеге асырыл­ды. Бұл орайда Түркі кеңесінің БҰҰ және ИЫҰ байқаушысы мәртебесін ие­ленуі мәселесін ілгерілетуде Қазақстан ма­ңызды рөл атқарғанын атап өткім келеді.

Астана – бітімгершілік бастауында

Сириядағы ахуалды реттеу жөнінде қосымша платформа ретінде Ас­тананың таңдалуы Қазақ­станның бітімгерлік қыз­метінің аса зор ма­ңызға ие екендігінің айқын көрінісі.

Қазақстан өз тәуел­сіздігінің алғаш­қы жылда­рында-ақ қуатты ядролық арсеналдан бас тартып, сол арқылы халықаралық қауіп­сіздікті нығайтуды, мемлекет­тердің арасындағы бейбіт ынты­мақтастықты және жаһандық проблемалар мен қақтығыстарды шешуде халықаралық ұйым­дардың рөлін арттыруды қол­дайтынын іс жүзінде дәлелдеді. Күні бүгінге дейін Қазақстан әлемге ядролық қарусыздану және оны таратпау бойынша көш­басшылардың бірі ретінде танымал.

Сонымен қатар, тәуел­сіздіктің 25 жылында Қазақ­стан мемлекетаралық деңгейдегі халықаралық шараларды жоғары дәрежеде өткізу ісінде үлкен тәжірибе жинады. Жыл сайы­н Қазақ­станда түрлі деңгейдегі көп­теген халықаралық шаралар өтеді. Қазақстанда ЕҚЫҰ, ИЫҰ, ШЫҰ, ТМД, Түркі кеңесінің және басқа да халықаралық ұйымдардың саммиттері өтті. Менің ойымша, Қазақстан әлемдік деңгейдегі түрлі шаралар мен келіссөздер үшін тұрақты әрі сенімді алаң болып табылады.

Сонымен қатар, Қазақ­станның Ресей мен Түркия қатынастарын жақ­сартудағы мәмілегер ретіндегі рөлін айрықша атап өткен жөн. Қазақстанның БҰҰ Қауіп­сіздік Кеңе­сінің тұрақты емес мүшелігіне сайлануы барша дүние жүзінің елдің бітімгерлік қызметіне деген берік сенімінің дәлелі.

Сол себепті, Сириядағы ахуалды реттеу мәселелерін талқылау бойын­ша қосым­ша платформа ретінде Аста­наның таңдалғаны ешкімді таңғалдырған жоқ. Астанадағы келіссөздер Сириядағы ахуалды реттеу бойынша маңызды шешімдердің қабылдануына ықпал етеді.

Рамил Хасанов,

Түркі кеңесінің Бас хатшысы



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2018

Астанада сөйлеу процессорларын баптау жұмыстары жүргізілді

17.01.2018

Қостанайда боксит өндіретін жаңа карьерлердің құрылысы аяқталды

17.01.2018

Үндістанмен арадағы Қосарланған салық салуды болдырмау туралы конвенцияға түзетулер қаралды

17.01.2018

Қ.Тоқаев: «Басты міндетіміз – Елбасы Жолдауын заңнамалық қамтамасыз ету»

17.01.2018

Құдық қазу жұмыстарына кеткен шығынның 80 пайызы қайтарылады

17.01.2018

Астанада заманауи балабақша ашылды

17.01.2018

Мәскеуде Қазақстанның жаңа консулы тағайындалды

17.01.2018

Тайландта босанған ана санавиациямен елге жеткізілді

17.01.2018

Нұрсұлтан Назарбаев пен Дональд Трамптың кездесуі әлемдік БАҚ назарында

17.01.2018

Асқар Жұмағалиев «Қорғас-Шығыс қақпасы» аймағының жұмысымен танысты

17.01.2018

Құлсарыда жылыжай  ашылды

17.01.2018

Қ.Тоқаев Елбасының АҚШ сапары туралы пікір білдірді

17.01.2018

Президенттің АҚШ-қа сапары. Стратегиялық серіктестіктің жаңа кезеңі

17.01.2018

АҚШ-та Қазақстан әдебиеті мен мәдениет орталығы ашылады

17.01.2018

Аяз мүйізді, мүйіз тұқылды қалай қысады?..

17.01.2018

Түлкиевтің туындысы

17.01.2018

Атырауда көкпар тартушылар көбейді

17.01.2018

Абайдың алғашқы кітабы

17.01.2018

Сыр өңірінде жаңа аурухана ашылды

17.01.2018

Алматыда ауған соғысының ардагері Борис Керімбаевтың мерейтойы атап өтілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тілді кез келген жаста үйренуге болады

Әлемде қанша тіл болса, адам сол тілдерді үйренуге ұмтыла береді жә­не бұл қызығушылық ешқашан тоқ­тамайды. Әрине кейде бір тіл басқаларына қарағанда маңызды, танымал, оңай, әдемі болып көрі­нуі мүмкін. Дегенмен адамның қы­зығушылығы мен сүйіспеншілігі ой­ға келмеген тілдерді де үйренуге жетелейді.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Дамудың даңғыл жолы

Елімізде жүргізіліп жатқан ірі реформалар нәтижесі қазір өз жемісін бе­руде. Қолға алынған зор мін­дет­тер­дің негізгі мәні – Қазақ­стан­ның жан-жақты дамуы, көр­кеюі болатын. Сондықтан бұл реформалар аяқ астынан пайда бола қойған жоқ. За­ман­ның дидары ө+згеруіне орай, мем­лекеттік салалардың жүгі де, ісі де өзгеруі тиіс еді.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Рухсыздық – оқымаудан, тыңдамаудан

Құдірет адамзатты керемет хикметпен, ілтипатпен, мейірбандықпен, көркемдік сұлулығымен қызықтырып, сыңғырлатып жаратқаны мәлім. Ойлау мен қарекет жасау үшін жаралған адамның тұлғасы, таратыңқырап айтқанда, оның қолынан, қиялынан, білімдарлығынан шыққан сәулет, сурет, мүсін, қолөнер, музыка, сөз өнерінің таңғажайып жәдігерлері, телегей-теңіз шынайы жан сырлары, ғылыми-шығар­машылық ғаламат жетістіктері өлшеусіз ғой. 

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Ұжымдық ұстаным

Ұжымдық рух ұлы жеңістерге қол жеткізеді. Қазақ айтады: «Үш адамның басы қосылса – қауым». Қауым­дасқаннан бері адамзат сан түрлі қоғамдық құрылысты өт­кер­ді. Ал қазіргі нарықтық қоғам­ның кілті – табыс. Яғни биік мүдде жолында ұжымдасу және белгілі нәтижеге қол жеткізу.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қазақстанның жаһандық қауіпсіздік бастамалары

Еліміз егемендіктің бастапқы ке­зінде-ақ өңірлік және жаһандық қауіпсіздік Қазақстанның сырт­қы саясатының негізгі басым­дық­тарының бірі болатынын төрт­күл дүниеге жария еткен еді. Содан бері еліміз халық­аралық аренада сол бағытты берік ұстанып, оны бел­сенді түрде жүзеге асырып келеді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу