Бейбітшілік пен тұрақтылықтың жақтаушысы

Қазақстанның көрші мемлекеттер­мен және әлемнің өзге де ай­мақ­тарымен бейбіт қатар өмір сүруі, ын­ты­мақтастығы елдің халықаралық қа­ты­­настар саласындағы стратегиялық ше­­шімдерінің оң нәтижесі болып табы­лады.
Егемен Қазақстан
03.04.2017 547

Байсалды іс-қимыл берекеге бастайды

Қазақстанның көрші мемлекеттер­мен және әлемнің өзге де ай­мақ­тарымен бейбіт қатар өмір сүруі, ын­ты­мақтастығы елдің халықаралық қа­ты­­настар саласындағы стратегиялық ше­­шімдерінің оң нәтижесі болып табы­лады. Мен осы орайда, ең алдымен, Қазақстан мемлекеттілігінің қалыптасуы мен дамуында Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың еңбегі өте зор екенін атап өткім келеді. Қазіргі таңда жүргізіліп отырған сындарлы саясаттың арқасында Қазақстан өсіп-өркендеген, бейбітшілік сүйгіш мемлекет ретінде әлемге танылды.

Қазақстанда қолға алынған консти­ту­циялық реформалар қазіргі әлемдік сын-қатерлерге елдің лайықты жауабы бо­лып табылады. Осыған байланысты Пре­зи­дент Нұрсұлтан Назарбаевтың өзі әлемде мемлекеттік құрылыстың әм­бебап моделі жоқ, бәрі де ізденіс үс­тінде екенін атап көрсетті.

«Қазақстан Республикасының Консти­ту­циясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жо­басы бүкілхалықтық талқылауға ұсы­нылды. Оны халық бір ай бойы жан-жақ­ты талқылады. Бұл өте маңызды ша­ра болды. Яғни, әрбір қазақ­стан­дық­қа конституциялық реформа ж­ө­ніндегі пікірін білдіріп, ұсыныстарын айтуға мүмкіндік берілді. Менің ойымша, Қазақстан осылайша өзінің де­мо­кра­тиялық тұрғыда дамудың даңғыл жо­лында екенін тағы бір рет дәлелдеді.

Қазақстанда болып жатқан елеулі оқи­ға­ларға біздің ұйымға мүше мем­лекеттердің барлығы ерекше қы­зы­ғу­шылық білдіреді. Біз әрқашанда Қазақстанның таңдауына, халқының еркіне құрметпен қараймыз.

Түркі кеңесі – беделі биік ұйым

Түркітілдес мемлекеттер ынты­мақ­­тас­­тығы кеңесі (Түркі кеңесі) – түр­­кі­тіл­дес елдер арасындағы ын­ты­мақ­тас­тықты жан-жақты қолдауды бас­ты мақсаты санайтын мемлекетаралық ұйым болып табылады. Ұйым 2009 жы­лы Әзербайжанның Нахчыван қа­ла­­сын­­да өткен Түркітілдес мемлекеттер бас­­шы­ларының саммитіне қол қойыл­ған На­хчыван келісімі негізінде құрыл­ған.

Ұйымның құрылтайшылары әрі мүшелері Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия мемлекеттері болып табылады. Ал бүгінгі Түркі кеңесі өткен ғасырдың тоқсаныншы жылдарында ұйымдастырылған Түркітілдес мемлекеттер басшылары саммиттерінің нәтижесінде дүниеге келген халықаралық ұйым десек, артық айтқандық емес.

Түркі кеңесі құрылғалы бері мүше елдер сыртқы істер министрлерінің 11 рет ресми және бейресми отырыстарын өткізіпті.

Қазіргі таңда Түркі кеңесінің Хат­шы­лығы 14 бағыт бойынша мүше мем­­лекеттер арасындағы көпжақты ын­­тымақтастықты жүзеге асыруда. Нақтылай айтқанда, Хатшылық Түрк­СОЙ, ТүркПА, Халықаралық Түр­кі акаде­миясы, Түркі мәдениеті мен мұра­сы қоры сынды мәдениет саласына қа­тыс­ты басқа да еншілес ұйымдармен бір­лесе отырып, саяси-экономикалық, мәдени-гуманитарлық және білім беру салаларында қызмет етуде.

Мәселен, Түркі кеңесі түркі мемле­кет­терінің эко­номикалық ынтымақ­тасты­ғына баса назар аударады. Жыл сайын түркі­тілдес елдердің Іскер­лік кеңесі және бизнес-форум ұйым­дас­тырылып отырады. Бұл өз кезегінде мүше мемлекеттер кәсіпкерлерін бірік­тіріп, олардың өзара ынты­мақтасуына жол аша­ды. Мүше мемлекеттер экономикасын ынталан­дыру, инвестициялық белсенділікті арттыру және жеке сектор­лар арасындағы іскерлік байланыстарды кеңейту мақ­сатында бір­лескен инвес­тициялық портал іске қо­сылған. Түркі кеңесі Транс­каспий көлік бағытын құруға көп күш жұмсады. Бұл Батыс пен Шы­ғыс ара­сындағы тиімді сауда жолы болып табылады.

Соңғы екі жыл көлемінде туризм саласы бойынша өзара ынты­мақтастықты кеңей­ту жұмыстары қар­қын алды. Бұл орайда ту­рис­тік бағыттардың тар­тымдылығын арттыру үшін елдеріміз арқылы өтетін Ұлы Жібек жолын жаңғырту маңызды. Түркі кеңесінің «Заманауи Жібек жолы» атты бірлескен қа­нат­қақты жобасын дайындауы аталған саладағы ынтымақтастықты дамытудың маңызды қадамы болып табылады.

Түркі кеңесі бұқаралық ақпарат құралдарына баса көңіл аударады. Мүше мемле­кеттердің ресми ақ­парат агенттіктері Түркі кеңесі аясында ынты­мақ­тасуда. Сондай-ақ, Ха­лық­аралық Түркі телеарнасын құру жұмыстары жал­ғастырылуда. Жалпы, Түр­кі кеңесі үшін ақпарат­тық-коммуникациялық тех­­нология және энерге­ти­ка салаларындағы ынты­мақтастық жаңа бағыттар болып саналады.

Түркітілдес мемле­кеттердің ортақ мәдениеті, тілі және тарихы­ның арқа­сында Түркі кеңесі өңірлік ынтымақтастықтың бірегей үлгісін көрсетуде. Мәселен, білім беру саласындағы нақ­ты нәтижелерінің бірі XV ғасырдағы түркі халық­тарының тарихы туралы ортақ түр­кі тарихы оқулығын әзірлеу болып табылады. Бұл оқулықты мүше мемлекеттердің тиісті минис­трліктерінің мақұлдауымен Халық­аралық Түркі академиясы дайындады. Қазіргі таңда академия география және әдебиет бойынша жалпы түркі оқулықтарын, сондай-ақ, түркі әлемі тарихының анықтамалығын әзірлеу үстінде.

Кеңес құзыретті халық­аралық ұйымдармен ынты­мақтасу және үйлесімді жұмыс істеу мәселесін жолға қойды. Ол БҰҰ және оның инсти­туттарымен, сондай-ақ, 19 халықаралық ұйыммен мықты қатынас, сенімді әріптестік орната білді. Мүше мемлекеттер органдары мен халықаралық ұйымдар арасында 30-дан астам меморандум және хаттамаларға қол қойылды. Түр­кі кеңесі Экономикалық ынты­мақтастық ұйымының (ЭЫҰ) бай­қаушысы мәр­тебесін алды. Бұдан бөлек БҰҰ Бас Ассамблеясы мен Ислам Ынтымақтастығы Ұйымына (ИЫҰ) байқаушы мәртебесін иелену мәселесі қарастырылуда.

Сонымен қатар, Түркі кеңесі Еуро­падағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы (ЕҚЫҰ), Дүниежүзілік кеден ұйымы (ДКҰ), Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім ша­ралары жөніндегі кеңес (АӨСШК) секілді тағы басқа да беделді құрылымдармен жақсы қарым-қатынас орнатқан.

Қазақстанның рөлі айрықша

Түркі әлеміндегі Қазақ­станның рөлі және Президент Нұрсұлтан Назарбаев­тың аса маңызды орны дау туғызбайды. 2015 жылғы 11 қыркүйекте Астанада өт­кен Түркі кеңесінің 5-Сам­митінде мен Мем­лекет басшысы Н.Назарбаевтың қабыл­­дауында болдым. Сол сәтте мен Қа­­зақ­стан басшысының көшбасшы ре­тіндегі көрегендігіне анық көз жеткіздім.

Н.Назарбаевтың бастамасымен, біздің ұйымымыздан бөлек, штаб-пәтері Баку қаласында орналасқан Түркітілдес мемлекеттердің Парла­менттік Ассамблеясы (ТүркПА), штаб-пәтері Астанада орналасқан Ха­лық­аралық Түркі академиясы сынды халықаралық ұйымдар құрылды.

Президент Н.Назарбаев 2006 жылы Түркітілдес мемлекеттер басшыларының саммитінде Түркі­тілдес мем­лекеттердің ынтымақ­тастық одағы деп аталатын (Түркі кеңесі) халықаралық ұйым құру туралы ұсыныс білдірді. 2009 жылы біздің Хатшылық құрылды. Түркі кеңесі құрылғанға дейінгі және кейінгі кеңестердің барлығын есепке алар болсақ, бас-аяғы 15 саммит өтті. Олардың барлығына Нұрсұлтан Назарбаев тіке­лей өзі қатысып отырды. Қазақстан Президенті Түркі кеңесінің көп­теген жобаларының идеялық баста­машысы болып табылады. 2012 жы­лы Пре­зидент Н.Назарбаев Түркия прези­денті Абдолла Гүлмен бірге Түркі кеңе­сі туының көте­рілуінің ресми салтанатына қатысқаны символдық мәнге ие.

Қазақстан екі жылдан бері біздің ұйымның төрағасы болып, бұл міндетті табысты атқарып келе жатқанын атап өту керек. Қазақ­станның төрағалығы ке­зін­де көптеген жобалар жүзеге асырыл­ды. Бұл орайда Түркі кеңесінің БҰҰ және ИЫҰ байқаушысы мәртебесін ие­ленуі мәселесін ілгерілетуде Қазақстан ма­ңызды рөл атқарғанын атап өткім келеді.

Астана – бітімгершілік бастауында

Сириядағы ахуалды реттеу жөнінде қосымша платформа ретінде Ас­тананың таңдалуы Қазақ­станның бітімгерлік қыз­метінің аса зор ма­ңызға ие екендігінің айқын көрінісі.

Қазақстан өз тәуел­сіздігінің алғаш­қы жылда­рында-ақ қуатты ядролық арсеналдан бас тартып, сол арқылы халықаралық қауіп­сіздікті нығайтуды, мемлекет­тердің арасындағы бейбіт ынты­мақтастықты және жаһандық проблемалар мен қақтығыстарды шешуде халықаралық ұйым­дардың рөлін арттыруды қол­дайтынын іс жүзінде дәлелдеді. Күні бүгінге дейін Қазақстан әлемге ядролық қарусыздану және оны таратпау бойынша көш­басшылардың бірі ретінде танымал.

Сонымен қатар, тәуел­сіздіктің 25 жылында Қазақ­стан мемлекетаралық деңгейдегі халықаралық шараларды жоғары дәрежеде өткізу ісінде үлкен тәжірибе жинады. Жыл сайы­н Қазақ­станда түрлі деңгейдегі көп­теген халықаралық шаралар өтеді. Қазақстанда ЕҚЫҰ, ИЫҰ, ШЫҰ, ТМД, Түркі кеңесінің және басқа да халықаралық ұйымдардың саммиттері өтті. Менің ойымша, Қазақстан әлемдік деңгейдегі түрлі шаралар мен келіссөздер үшін тұрақты әрі сенімді алаң болып табылады.

Сонымен қатар, Қазақ­станның Ресей мен Түркия қатынастарын жақ­сартудағы мәмілегер ретіндегі рөлін айрықша атап өткен жөн. Қазақстанның БҰҰ Қауіп­сіздік Кеңе­сінің тұрақты емес мүшелігіне сайлануы барша дүние жүзінің елдің бітімгерлік қызметіне деген берік сенімінің дәлелі.

Сол себепті, Сириядағы ахуалды реттеу мәселелерін талқылау бойын­ша қосым­ша платформа ретінде Аста­наның таңдалғаны ешкімді таңғалдырған жоқ. Астанадағы келіссөздер Сириядағы ахуалды реттеу бойынша маңызды шешімдердің қабылдануына ықпал етеді.

Рамил Хасанов,

Түркі кеңесінің Бас хатшысы



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.07.2017

Астанада XIII Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі ашылды (фото)

22.07.2017

Мемлекет басшысы «Еуразия» кинофестиваліне өз құттықтауын жолдады

22.07.2017

Астанада қағаз жинайтын арнайы қоқыс жәшіктері орнатылады

22.07.2017

Түркиядағы ҚР Елшілігі Бодрумдағы қазақстандықтармен байланыс орнатты

22.07.2017

Жамбыл облысында егінжай күні өтті

22.07.2017

«Оскар» сыйлығының иегері қазақ киносына түскісі келетінін айтты

22.07.2017

Астанада рұқсатсыз орындарда сауда жасаумен күрес күшейтілді

22.07.2017

«Алматы» ӘКК басқармасына жаңа басшы келді

22.07.2017

ОҚО Сайрам ауданында әлеуметтік-психологиялық сүйемелдеу орталығы ашылды

22.07.2017

Дәурен Абаев Аргентинаның қоғамдық пікір және бұқаралық ақпарат федералды жүйесі министрімен кездесті

22.07.2017

Шығыста мектеп оқушыларына Таласбек Әсемқұлов атындағы стипендия тағайындалды

22.07.2017

Елеусінов ұлттық құрамаға қайта оралды

22.07.2017

Абель Санчес: Головкин қартайып қалды дейтіндер қателеседі

22.07.2017

Роза Рымбаева Астанада өнер көрсетеді

22.07.2017

Солтүстік Қазақстанда жас туристер слеті өтті

22.07.2017

Елордада Ақтөбе облысының жәрмеңке күндері өтіп жатыр

22.07.2017

Солтүстік Қазақстанда кәсіптік даярлық курстарынан 650 адам өтті

22.07.2017

Елордада тіркеу ережесін бұзған пәтер иелеріне 1,5 млн теңге айыппұл салынды

22.07.2017

"Қайраттың" бас бапкері қызметінен кетті

22.07.2017

Бірнеше өңірде бұршақ жаууы мүмкін

КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Жасанды интеллект

Жасанды интеллектіні қол­дай­тын­дар да, қолдамайтындар да көп. Соң­­ғы кездері осы тақырыпқа бай­ла­­нысты кітаптар мен түрлі ма­те­риалдарды оқи жүріп, жасанды ин­теллектіні қолдамайтындар қа­та­рын тағы бір адамға көбейткен си­яқ­тымын.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ осы!

Қадағаңның – атақты ақын Қадыр Мырза-Әлінің «Қазақ осы!» деген атпен кең таралған, тамаша мақамды әнмен шалқыта шырқалатын өлеңін білмейтін адам кемде-кем болар, сірә. Шетелдік мейманға қазақты таныстыру ретімен жазылған өлеңнің айтары астарлы, мағынасы қатпарлы. Осындай форма арқылы кеңестің әр сөзден пәле іздеген қырағы көздерін адастырып кеткен ақын шын мәнінде қазақ деген халықтың жан дүниесін, бекзат болмысын жарқыратып ашып, көзіқарақты жұртқа ұлттың керемет қасиеттерін тамыршыдай тап басып таныта білген.

Әйіп ЫСҚАҚ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Ғылым және жалған атаққұмарлық

Ғылымды көбіне қоғамды материал­дық жағынан қамтамасыз ететін, ілгері­лететін, алға жетелейтін ғылыми-тех­ника­лық прогрестің алғышарты ретінде қарастырып, ал рухани кемел­де­ну тетігі ретіндегі рөлін бағалай бермейтініміз бар. Ғалым тұлғасы қашанда ерекше құрметке ие екенін елеп-ескерудің орнына жалған атаққа ұмтылушылықтың тамырына балта шаба алмай келе жатқанымыз сондықтан болу керек. Адамзат тарихына үңілетін болсақ, өркениеттің шарықтап дамуы ғылымға қалтқысыз еңбек еткен ұлы тұлғалар есімдерімен тығыз байланысты. 

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қырғызстан: сайлау «дүбірі» мен «күбірі»

Көршіміз Қырғызстанда кезекті пре­зиденттік сайлауға кандидат ре­тінде тіркелуге ниеттенген үміт­кер­лердің құжаттарын қабылдау бас­талғанына бір айдан асты. Кан­ди­даттардың сайлаушылармен кез­де­сіп, үгіт-насихат жұмыстары 10 қыр­күйек пен 14 қазан аралығында жүр­гізіледі. Ал президенттік сайлау 15 қазанда өтеді.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Бизнес және біздің іс

Жақында бір фирмаға жиһаз жасау жөнінде тапсырыс бердім. Обалы не керек, тапсырысымды сөз айтпастан қабылдап, ақшамды да қағып алды. Сөйтті де, күтіңіз, үш күннен кейін дайын болады деді. Риза болып мен кеттім. Арада үш күн өткенде телефоным шыр ете қалды. Баяғы өзім тапсырыс берген фир­ма екен. «Кешіріңіз, жұмыс көбейіп кет­кендіктен сіздің тапсырысыңызды уа­қытында орындай алмайтын болып отырмыз. 

Пікірлер(0)

Пікір қосу