Биатлонның бәсі неге төмен?

Өңірімізде қысқы спорттың бірнеше түрі бойынша даму көңіл көншіткенімен, өкінішке қарай, биатлон туралы олай айта алмаймыз. «Солтүстікқазақстандықтардың бұл спорт түріне деген қызығушылығы неге төмен?» деген сауал төңірегінде ойласатын мәселелер аз емес.
Егемен Қазақстан
17.03.2017 591
2

Бір кездері кеңестік дәуірде атағы жер жарған жерлестеріміз Надежда Белова, Талғат Тұғынбаев, Сергей Глуховскийдің есімдерін жастар түгіл үлкендердің өздері біле бермейді. Кезінде биатлоннан әлем чемпионаттарында, халықаралық жарыстарда тамаша нәтижелерге жеткен саңлақтардың бүгінгі күнде лайықты ізбасарларының жоқтығы қынжылтпай қоймайды. Ақ көрпесін алты ай бойы айқара жамылып, қысқы спорт түрлерінің өркендеуіне табиғаттың өзі зор мүм­кіндіктер туғызатынына қара­­мастан, әлі күнге дейін бұл сала өңір­де қағажу көріп келеді. Оған биатлоннан облыстың бас жаттық­тырушысы Игорь Ильин былай деп жауап берді.

– Нарықтық экономикада жарыстар өткізу, спорт секцияларын құру, клубтардың материалдық-техникалық базасын қалыптастыру көбіне қаржыландыру ісіне келіп тірелетіндіктен, көптеген түйт­кілдер орын алып отыр. Осындай қиын жағдайдың биатлонға да ті­келей қатысы бар. Әрине, қыс­қы спорт түрлерінің дамуына қолдау көрсетілмейді деп ауызды қу шөппен сүртуден аулақпыз. Қаз­бек Байболов атындағы балалар мен жасөспірімдердің облыстық маман­дандырылған спорт мектебінде қысқы спорттың биатлон, конькимен жүгіру, шаңғы, шайбалы хоккей сияқты бөлімшелері бар. Қызылжар ауданының Рассвет, Сивково ауыл­дарында, Мамлютка қаласында филиалдар жұмыс істейді. Балалар мен жасөспірімдердің шеберлігін шыңдауға арналған екі шаңғы базасы Борки кентінде орналасқан. Шаңғымен жазда да шұғылдану үшін бұл жерде ұзындығы 25 ша­қырым болатын шаңғыроллер және шаңғы жолдары салынған. Биатлон жаттығулары мен жарыстарына арналған ату алаңы, айып айналма жолы, 20 нысана қондырғысы бар. Халықаралық талаптарға сәйкес келетін жаттығу орнында сексеннен астам жас өрен биатлонмен айналысады. Жаттықтырушылардың басты мақсаты байрақты сайыстарда еліміздің намысын абырой­мен қор­ғайтын спортшылар тәрбиелеп шығару болса, бұл салада бірқыдыру жетіс­тіктер бар. Атап айтқанда, алты спортшы еліміздің жастар құра­масына қабылданса, тоғыз жас­өспірім жас ерекшелігіне қарай әр­түрлі деңгейдегі сайыстарға үзбей қатысып жүр. Былтыр осы бөлім­шенің бір топ тәрбиеленушісі спорт шеберінен үміткер және бірінші разрядшы нормативтерін орындады. Денис Чуманов, Рустам Набиуллин, Дастан Дельдеш, Сергей Щербаков сынды өрендер ел біріншілігінің жеңімпаздары саналады.

Білікті бапкердің сөзіне қара­ғанда, биатлон ең қымбат спорт түр­леріне жатады. Оған со­ған сай жан-жақты жағдай жасалмағандықтан, спортшылар жаттығу барысында көп қиналатын көрінеді. Басты кедергілердің бірі – қажетті спорт тауарларын сатып алуға екінің бірінің шамасы жете бермейді. Соның сал­дарынан ата-аналар биатлоншы болуды арман еткен балаларын басқа қысқы спорт түрлеріне беруге мәжбүр.

– Соңғы жиырма жыл бойы облыста биатлон төменгі деңгейде қалып отыр. Қарапайым есепке жүгініп көрейік. Спортшыға қажетті киімдер жиынтығы шамамен 2 мың еуро тұрады. Бір оқтың бағасы – 40-50 теңге. Жаттығу барысында әр балаға жылына бес мың оқ қажет. Спорт­тық мылтық 2 мың еуро төңірегінде. Әрі қарайғы дайындық жұмыстары мен жарыстарға да қыруар қаржы қажет екені белгілі. Бұдан кейін қандай нәтиже күтуге болады? Алматы қаласында өткен қысқы Универсиада ойындарына облыстан бірде-бір биатлоншының қатыспауы – осы сөзіміздің дәлелі, – дейді бапкер.

Саланың жілік майын ша­ғып ішкен мамандардың айтуынша, спортшылардың дене күшін жетілдіру, моральдық-психо­ло­­гиялық әзірліктерін нығайту, кәсі­би деңгейін көтеру үшін заманауи құрал-жабдықтар базасын қалып­тастырмай болмайды.

– Облысымыздағы жасөс­пірім­дердің шеберлігін шыңдауға арналған екі шаңғы базасы талапқа сай жаб­дықталмаған. Бұл нысандардың инфра­құрылымы әбден тозған. 25 шақырымдық шаңғыроллер тас жолына күрделі жөндеу қажет. Жол үсті ойқы-шойқы. Соңғы жылдары Петропавлда биатлонның тек кросстық түрi бойынша ғана жарыс­тардың өткізілуінің сыры осында, – дейді мамандар.

Екінші бір мәселе, тәжірибелі бапкерлердің жетіспеушілігі үлкен тұсау болып отырған сыңайлы. Бұл спорт саласына олардың келуі сирек. Жалақы аз болғандықтан, жастар көп тұрақтамайды. Амалы таусылған дип­ломды мамандардың еңбекақысы жоғары салаларды сағалауына тура келеді.

Бас бапкер биатлонның дамуына кедергі болып отырған тағы бір жайтты ашып айтты.

– Аудандарда да спортқа құштар балалардың биатлонмен түбегейлі айналысуына мүмкiндiктер туды­рылмаған деуге болады. Тек Мам­лют, Тайынша, Шал ақын аудандары ғана облыс құрамасын спортшылармен қамтамасыз етіп отыр. Алдағы уақытта тиісті орындар осы жағына көңіл аударса, нұр үстіне нұр болар еді, – дейді ол.

Бұл спорт түрінің өрісін кеңейтеміз десек, көрші облыстармен, Ресейдің шекаралас аймақтарымен тығыз ынтымақтастық орнатудың кезі келген сияқты. Барлық тараптар үшін тиімді тәжірибелер алмасылса, жарыстар жүйелі ұйымдастырылса, биатлонның өрісі ұзарып, тынысы кеңейері сөзсіз.

Міне, негізгі тақырып арқауына айналған өңірдегі биатлонның бүгінгі ахуалы осындай. «Қыс арбаң­ды, жаз шанаңды сайла» демекші, биатлонның болашағын осы бастан ойластыра бергеннің ұтары көп болмақ деген ойдамыз.

Өмір ЕСҚАЛИ,
«Егемен Қазақстан»

Қанат АТАМАНОВ,
журналист

Солтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.11.2018

Елбасы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевті қабылдады

20.11.2018

Қайырымды қала тұрғындары тегін дүкен ашты

20.11.2018

Гүлшара Әбдіқалықова Албания Республикасының Еуропа істері және сыртқы істер министрімен кездесті

20.11.2018

Қ.Тоқаев Албанияның Еуропа және сыртқы істер министрі Д.Бушатиді қабылдады

20.11.2018

Павлодардағы электр қуаты 4 процентке төмендеді

20.11.2018

Түркі киносын әлемге таныту тақырыбына арналған дөңгелек үстел өтті

20.11.2018

Атырауда мемлекеттік-жекеменшік әріптестік шеңберінде көшелерді жарықтандыру жобасы іске асырылады

20.11.2018

Павлодарда Елбасының өмірі туралы көрініске әртістер таңдалуда

20.11.2018

Түркістанда «Agrofest – 2018» фестивалі өтті

20.11.2018

Албанияның Сыртқы істер министрі Қазақстанға алғашқы ресми сапармен келді

20.11.2018

«Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Жетпіс мың адамның жалақысы өседі

20.11.2018

Алматыда жаңа комедиялық фильмнің тұсауы кесілді

20.11.2018

Түркістан аймағының Берлинде басылған көне картасы

20.11.2018

Алматыда «Құлагер» ұлттық жүлдесі табысталды

20.11.2018

Талғат Ешенұлы. Жүрегі бар жалғыз үй

20.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Отырар сазы» оркестрінің жетекшісі Дінзухра Тілендиеваны қабылдады

20.11.2018

Қазақ ғалымы Швецияда су тазартудың экологиялық таза әдісін ойлап тапты

20.11.2018

«Қазақстан темір жолы» және «ҚазМұнайГаз» басқармаларының жаңа төрағалары тағайындалды

20.11.2018

Қайрат Әбдірахманов ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблея басшылығымен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Stokgolm sındromy

Jumyr jerdiń betinde sany jaǵynan bizden áldeqaıda kóp, alaıda táýelsiz el atanýdy mańdaılaryna jazbaǵan, ol oryndalmas armandaı kórinetin halyqtar az emes jeterlik. Jaratqannyń qalaýymen qolǵa tıgen táýelsizdik qazaq balasynyń eń bir asyl muraty edi.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу