Бірлесе дамудың бірегей жолы

Кеше Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қытай астанасы Бейжіңде «Белдеу және жол» халықаралық ынтымақтастық форумы аясында ұйымдастырылған көшбасшылар дөңгелек үстеліне қатысып, сөз сөйледі.
Егемен Қазақстан
16.05.2017 1907

Бейжіңдегі «Белдеу және жол» халықаралық ын­ты­мақ­тастығы форумының бұл екінші күні. Ал көшбасшылардың дөң­гелек үстелі форумның екінші кү­нін­де өткенімен, шара­ның ең маңыз­ды бөлігі саналады. Онда 24 мемлекеттің басшыла­ры сөз сөйлеген екен, Қазақстан Пре­зи­дентінің кезегі соның алғашқы бестігінің тізімінде болды. Әрине, алқа­лы басқосудың алғашқы сө­зін жиын «тізгінін ұстаған» Қытай Халық Республикасының Төр­­ағасы Си Цзиньпин бастады. Одан соң сөз кезегін Түр­кия Президенті Реджеп Тайип Эр­доған, Индонезия Пре­зи­денті Джо­ко Видодо, Ита­лия Премьер-министрі Паоло Джентилони, Қазақстан Пре­зиденті Нұрсұлтан Назарбаев жал­ғады. Жалпы, форум жұмы­сына 29 мемлекеттің бас­шы­лығы қатысқан бола­тын. Оның ішінде Ресей Прези­денті Владимир Путин, Бела­русь Пре­зиденті Александр Лука­шен­ко, Қырғызстан Президенті Ал­­мазбек Атамбаев, Өзбекстан Пре­зиденті Шавкат Мирзиёев, сондай-ақ, Аргентина, Чи­ли, Вьетнам, Филиппин, Ла­ос, Чехия, тағы басқа мем­ле­кеттердің басшылары бар. 

Көшбасшылар дөңгелек үстелі шеңберінде екі пленар­лық отырыс өтті. Оның бірі «Се­рік­тестікті одан әрі бекіте түсуге арналған бірлескен сая­си іс-қи­мылдар», ал екін­шісі, «Өзара бай­ланысты ынты­мақ­тастыққа арналған ұйымдасқан өзара іс-қимылдар» деп аталды. 
Бірінші пленарлық оты­рыста әлем экономикасы мен халықаралық ынтымақтас­тықтар ұшырасып отырған сын-қатерлер жайы, сон­дай-ақ, түрлі ұлттық, өңір­лік, ха­лық­аралық даму страте­гия­лар­ын­дағы мүдделер қақты­ғысы сияқты мәселелер талқы­лан­ды. Сондай-ақ, елдер арасын­дағы өзара түсіністік пен ымы­раластықты жетілдіру, серік­тестікке серпін беру сын­ды әрекеттерді күшейту төңірегінде әңгіме өрбіді.

Қытай көшбасшысы Си Цзиньпиннің «Бір белдеу, бір жол» бастамасы аясында тұңғыш рет ұйымдастырылған халықаралық шараның маңыз­дылығы мен деңгей-дәрежесі туралы кешегі мақаламызда да жазған болатынбыз. Қытай Халық Республикасының Төр­аға­сы пленарлық отырыста сөй­леген сөзінде де алдымен, фо­румның мән-мазмұнына тоқ­талып өтті. 

Ал Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев дөңгелек үстел жиынына қатысушылар алдында сөйлеген сөзінде Қы­тай Халық Республикасының Төр­ағасы Си Цзиньпиннің Еура­зияда ежелгі Жібек жолын жаңа, заманауи форматта қай­та жандандыру идеясы әлемде бе­лең алып келе жатқан саяси, эко­номикалық және гуманитарлық дағдарыстарға берілген уақтылы жауап екенін атап өтті. 

«Патернализм мен саяси астары бар санкцияларды қол­дану шаралары миллиондаған адамдардың экономикалық белсенділігін төмендетіп, өмір сүру деңгейіне әсер етті. Соның нәтижесінде, соңғы жылдары әлемдік экономика мен саудада босаңдық пен құлдырау байқала бастады. Осындай жағдайда халықаралық кооперацияны ынталандыру үшін әлем жаңа жетекші күштің қажеттілігін өткір сезінуде», деді Қазақстан Президенті. 

Нұрсұлтан Назарбаев Қы­тай билігінің «Бір белдеу, бір жол» бастамасы жаңа гео­эко­но­микалық парадигма қалып­тастыруға мүмкіндік беретінін атап өтті. Оның табысты іске асуы, жинақтап алғанда, 4,4 млрд адам тұрғынды қамтитын елдерге пайда әкеледі.
Мемлекет басшысы бас­та­маның өңірлік кооперациясының жаңа моделінің мықты тұс­тарына ерекше тоқталды. 

«Бірлесе даму арқылы тұ­рақ­­тылыққа қол жеткізу» ұс­танымы бүгінде ондаған елдің эконо­микалық мүддесіне сай келетін халықаралық ынты­мақ­тастықтың тартымды формасы болып саналады. Осыған орай, Жібек жолының нақты сұлбасы көріне бастаған қазіргі кезде бұл мак­роөңірлік кооперацияның бір­лескен стратегиялық үйлесімі қажет. Сондай-ақ, Жібек жолы бас­тамасын іске асыру тұтас бір өңірлерді, соның ішінде Орта­лық Азияны жаһандық контекс­те жаңа тұрпатта танытуға мүм­кіндік береді», деді Қазақстан Президенті. 

Нұрсұлтан Назарбаев Ор­та­лық Азия әлемнің ең ірі на­рық­­тары арасындағы басты дәне­керге айналып, қайтадан стра­тегиялық маңызға ие болғанын атап өтті.

Сонымен қатар, Қазақстан Президенті Еуразиялық эконо­ми­­калық одақтың осы процестегі маңызды рөліне тоқталды. 

«Үлкен Еуразияның» бір­тұ­тас экономикалық кеңістігін құру идеясы жаңа мәнге ие болуда. Жібек жолының эконо­микалық белдеуі Шанхай ынты­мақтастық ұйымы, Еуразиялық эко­номикалық одақ және Еуро­палық одақ платформаларын өркендеудің біртұтас өңір­лік аумағына ұтымды түрде тоғыстыра алады», деді Мем­лекет басшысы.

Нұрсұлтан Назарбаев «Бір белдеу, бір жол» бастамасын іске асыру жөнінде бірқатар нақты ұсыныстарын білдірді.

«Жібек жолы экономикалық белдеуінің транзиттік әлеуетін тиімді игеру үшін қызмет көрсету деңгейін жақсартып, әкімшілік кедергілерді жою арқылы тауар ағынын өткізуді бірте-бірте жеңілдету қажет. Қазақстан бұл мәселе бойынша нақты шаралар қабылдауда. Ол сараптама мен тиісті қаржыландыруды талап етеді. Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкі осындай бағдарламаларды белсенді түр­де қаржыландыруы керек деп есеп­теймін. Бұл – болашаққа арнал­ған инвестиция», – деді Қазақ­стан Президенті.  

Бұдан бөлек, Мемлекет басшысы жаңа Жібек жолы бойында орналасқан елдердің азық-түлік қауіпсіздігін қамта­ма­сыз ету мақсатымен ауыл-шаруашылығы кооперациясын дамытудың маңыздылығын атап өтті.

Сондай-ақ, Нұрсұлтан Назарбаев инновациялық және ғылыми-техникалық даму саласындағы ынтымақтастықты тереңдетуді ұсынды.    
«Жобаларды бірлесе қар­жы­лан­дыру, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструк­тор­лық жұмыстар мен технологиялар трансферті орталықтарын, инновациялық компанияларды, венчурлық қорларды құру мәселелерін қарастырған дұрыс. Осы орайда, қазақстандық ғалымдардың Жібек жолының Халықаралық ғылым академиясын құру жөніндегі ұсынысына назар аударғым келеді. Сонымен бірге, қоршаған ортаның, соның ішінде көлік артериялары бола алатын ішкі континенталды трансшекаралық өзендердің су ресурстарын тиімді басқару мәселесін де назардан тыс қал­дырмаған жөн», деді Елбасы.  

Соңында Мемлекет басшысы «Бір белдеу, бір жол» идеясын ойдағыдай іске асыру үшін мүд­делі елдер арасында өзара сенім­нің орнығуы, олардың тең құқық­тылыққа және жан-жақты ынты­мақтастыққа дайын болуы маңызды екенін атап өтті.

Мемлекет басшысы фо­рум­ның «Өзара байланысты ын­ты­мақтастық жолындағы бір­лескен іс-қимыл» тақырыбында өткен сессиясына да қатысты. Елба­сы онда сөйлеген сөзінде Қазақ­станның құрлық елдері ара­сын­дағы тату көршілік қаты­нас­тарды нығайтуды белсенді түрде жақтайтынын және Қытай­дың трансөңірлік кооперацияны дамыту жөніндегі талпынысын қолдайтынына тоқталды. 

Қазақстан Президенті бүгінгі таңда «Нұрлы жол» және Жібек жолы экономикалық белдеуі бағдарламаларын ұштастыру жоспары аясында Қазақстан мен Қытайдың индустрияландыру саласындағы ынтымақтастығын үйлес­тіру ісі басталып кетке­нін айтты.  Қытай Халық Республи­касының Төрағасы Си Цзиньпин Нұрсұлтан Назарбаевтың сөй­леген сөзін жоғары бағалап, Қазақстанды трансқұрлықтық транзиттік тасымалдаудың «чемпионы» деп атады. 

Соңында Мемлекет басшы­сы осындай кездесулерді жо­ға­ры деңгейде өткізудің маңыз­ды­лы­ғына назар аударып, Форум­ды ұйымдастырғаны үшін Си Цзинь­пинге алғыс айтты.
Қазақ мұндайда «төртеу түгел болса, төбедегі келеді» дей­тін. Әрине, екі күнді енші­леген ауқымды шараның ерек­шеленіп «ынтымақтастық фору­мы» деп аталуының өзі жайдан-жай болмаса керек. Шын­дығында, қазіргі таңда жаппай жаһанданудың да, болмаса күштеп әлімжеттік танытудың да, тіпті алпауыттардың ғана бі­рі­гіп алып әлемді билемекке ұмты­луы сияқты түсініктердің де кө­мескілене бастағаны сезіле­ді. Соған қарамастан, тома­ға тұйық, «жалғыз жолды» таң­даудың да тиімсіздігі білін­ді. Ендеше, адам­затты алға сүй­рейтін бір жол – ол ынтымақ­тастыққа құрыл­ған, келелі келі­сімдерге ғана негізделген бай­ланыстар екен­ін дамудың дара даңғылына ұм­тылғандар неге білмесін?! Бүкіл Орталық Азия­ны бір үстел басына жинап, пікір алмасудың да көздегені осы ойдың айналасы болатын. Енде­ше, кең ауқым­ды қамтыған халық­аралық ынты­мақ­тастық фору­мының жоғары деңгейде өт­кені мүдделі мақсат­тарды ме­желеді деуге дәлел болатындай. 

Динара Бітікова,
«Егемен Қазақстан» – 
Бейжіңнен 

Суреттер Президенттің баспасөз қызметінен алынды

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.08.2018

Еңбек ері – ұрпаққа үлгі

17.08.2018

Тарихи текетірес:Олжабай ма, Жаяу Мұса ма?

17.08.2018

Мемлекет басшысы «Агрофирма Эксимнан» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

«Нұрлы жер» аясында миллионнан астам шаршы метрі пайдалануға берілді

17.08.2018

Өзбекстанға Қазақстан арқылы өтетін автокөлік ағыны көбейді

17.08.2018

Озық идеядан – өндіріске

17.08.2018

Қазақстан және Германия Сыртқы істер министрлері екі елдің ынтымақтастығын талқылады

17.08.2018

Балаларға лагерь, лагерьлерге қаражат жеткіліксіз

17.08.2018

Елбасы Ильичевка ауылындағы тұрғын үй құрылысымен танысты

17.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Тайынша май» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

17.08.2018

«Корея» синдромы

17.08.2018

Жақсы іс жалғасын табады

17.08.2018

ШҚО-да Шәкәрімнің160 жылдығы тойланып жатыр

17.08.2018

Шекарадағы құқық бұзушылық азайып келеді

17.08.2018

Сүт өнімдеріндегі баға теңсіздігі белең алып тұр

17.08.2018

Ауыл кооперативінің артықшылығы

17.08.2018

Отандық балмұздақтардың 10 тоннасы Алматыдан Шанхайға жіберілді

17.08.2018

Басты бағыт – цифрландыру

17.08.2018

Жамбылда ет экспорты мың тоннаға артады

17.08.2018

Рустам МИННИХАНОВ: Экономикалық байланысты кеңейтуге мүдделіміз

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу