Бірлесе дамудың бірегей жолы

Кеше Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қытай астанасы Бейжіңде «Белдеу және жол» халықаралық ынтымақтастық форумы аясында ұйымдастырылған көшбасшылар дөңгелек үстеліне қатысып, сөз сөйледі.
Егемен Қазақстан
16.05.2017 2896
2

Бейжіңдегі «Белдеу және жол» халықаралық ын­ты­мақ­тастығы форумының бұл екінші күні. Ал көшбасшылардың дөң­гелек үстелі форумның екінші кү­нін­де өткенімен, шара­ның ең маңыз­ды бөлігі саналады. Онда 24 мемлекеттің басшыла­ры сөз сөйлеген екен, Қазақстан Пре­зи­дентінің кезегі соның алғашқы бестігінің тізімінде болды. Әрине, алқа­лы басқосудың алғашқы сө­зін жиын «тізгінін ұстаған» Қытай Халық Республикасының Төр­­ағасы Си Цзиньпин бастады. Одан соң сөз кезегін Түр­кия Президенті Реджеп Тайип Эр­доған, Индонезия Пре­зи­денті Джо­ко Видодо, Ита­лия Премьер-министрі Паоло Джентилони, Қазақстан Пре­зиденті Нұрсұлтан Назарбаев жал­ғады. Жалпы, форум жұмы­сына 29 мемлекеттің бас­шы­лығы қатысқан бола­тын. Оның ішінде Ресей Прези­денті Владимир Путин, Бела­русь Пре­зиденті Александр Лука­шен­ко, Қырғызстан Президенті Ал­­мазбек Атамбаев, Өзбекстан Пре­зиденті Шавкат Мирзиёев, сондай-ақ, Аргентина, Чи­ли, Вьетнам, Филиппин, Ла­ос, Чехия, тағы басқа мем­ле­кеттердің басшылары бар. 

Көшбасшылар дөңгелек үстелі шеңберінде екі пленар­лық отырыс өтті. Оның бірі «Се­рік­тестікті одан әрі бекіте түсуге арналған бірлескен сая­си іс-қи­мылдар», ал екін­шісі, «Өзара бай­ланысты ынты­мақ­тастыққа арналған ұйымдасқан өзара іс-қимылдар» деп аталды. 
Бірінші пленарлық оты­рыста әлем экономикасы мен халықаралық ынтымақтас­тықтар ұшырасып отырған сын-қатерлер жайы, сон­дай-ақ, түрлі ұлттық, өңір­лік, ха­лық­аралық даму страте­гия­лар­ын­дағы мүдделер қақты­ғысы сияқты мәселелер талқы­лан­ды. Сондай-ақ, елдер арасын­дағы өзара түсіністік пен ымы­раластықты жетілдіру, серік­тестікке серпін беру сын­ды әрекеттерді күшейту төңірегінде әңгіме өрбіді.

Қытай көшбасшысы Си Цзиньпиннің «Бір белдеу, бір жол» бастамасы аясында тұңғыш рет ұйымдастырылған халықаралық шараның маңыз­дылығы мен деңгей-дәрежесі туралы кешегі мақаламызда да жазған болатынбыз. Қытай Халық Республикасының Төр­аға­сы пленарлық отырыста сөй­леген сөзінде де алдымен, фо­румның мән-мазмұнына тоқ­талып өтті. 

Ал Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев дөңгелек үстел жиынына қатысушылар алдында сөйлеген сөзінде Қы­тай Халық Республикасының Төр­ағасы Си Цзиньпиннің Еура­зияда ежелгі Жібек жолын жаңа, заманауи форматта қай­та жандандыру идеясы әлемде бе­лең алып келе жатқан саяси, эко­номикалық және гуманитарлық дағдарыстарға берілген уақтылы жауап екенін атап өтті. 

«Патернализм мен саяси астары бар санкцияларды қол­дану шаралары миллиондаған адамдардың экономикалық белсенділігін төмендетіп, өмір сүру деңгейіне әсер етті. Соның нәтижесінде, соңғы жылдары әлемдік экономика мен саудада босаңдық пен құлдырау байқала бастады. Осындай жағдайда халықаралық кооперацияны ынталандыру үшін әлем жаңа жетекші күштің қажеттілігін өткір сезінуде», деді Қазақстан Президенті. 

Нұрсұлтан Назарбаев Қы­тай билігінің «Бір белдеу, бір жол» бастамасы жаңа гео­эко­но­микалық парадигма қалып­тастыруға мүмкіндік беретінін атап өтті. Оның табысты іске асуы, жинақтап алғанда, 4,4 млрд адам тұрғынды қамтитын елдерге пайда әкеледі.
Мемлекет басшысы бас­та­маның өңірлік кооперациясының жаңа моделінің мықты тұс­тарына ерекше тоқталды. 

«Бірлесе даму арқылы тұ­рақ­­тылыққа қол жеткізу» ұс­танымы бүгінде ондаған елдің эконо­микалық мүддесіне сай келетін халықаралық ынты­мақ­тастықтың тартымды формасы болып саналады. Осыған орай, Жібек жолының нақты сұлбасы көріне бастаған қазіргі кезде бұл мак­роөңірлік кооперацияның бір­лескен стратегиялық үйлесімі қажет. Сондай-ақ, Жібек жолы бас­тамасын іске асыру тұтас бір өңірлерді, соның ішінде Орта­лық Азияны жаһандық контекс­те жаңа тұрпатта танытуға мүм­кіндік береді», деді Қазақстан Президенті. 

Нұрсұлтан Назарбаев Ор­та­лық Азия әлемнің ең ірі на­рық­­тары арасындағы басты дәне­керге айналып, қайтадан стра­тегиялық маңызға ие болғанын атап өтті.

Сонымен қатар, Қазақстан Президенті Еуразиялық эконо­ми­­калық одақтың осы процестегі маңызды рөліне тоқталды. 

«Үлкен Еуразияның» бір­тұ­тас экономикалық кеңістігін құру идеясы жаңа мәнге ие болуда. Жібек жолының эконо­микалық белдеуі Шанхай ынты­мақтастық ұйымы, Еуразиялық эко­номикалық одақ және Еуро­палық одақ платформаларын өркендеудің біртұтас өңір­лік аумағына ұтымды түрде тоғыстыра алады», деді Мем­лекет басшысы.

Нұрсұлтан Назарбаев «Бір белдеу, бір жол» бастамасын іске асыру жөнінде бірқатар нақты ұсыныстарын білдірді.

«Жібек жолы экономикалық белдеуінің транзиттік әлеуетін тиімді игеру үшін қызмет көрсету деңгейін жақсартып, әкімшілік кедергілерді жою арқылы тауар ағынын өткізуді бірте-бірте жеңілдету қажет. Қазақстан бұл мәселе бойынша нақты шаралар қабылдауда. Ол сараптама мен тиісті қаржыландыруды талап етеді. Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкі осындай бағдарламаларды белсенді түр­де қаржыландыруы керек деп есеп­теймін. Бұл – болашаққа арнал­ған инвестиция», – деді Қазақ­стан Президенті.  

Бұдан бөлек, Мемлекет басшысы жаңа Жібек жолы бойында орналасқан елдердің азық-түлік қауіпсіздігін қамта­ма­сыз ету мақсатымен ауыл-шаруашылығы кооперациясын дамытудың маңыздылығын атап өтті.

Сондай-ақ, Нұрсұлтан Назарбаев инновациялық және ғылыми-техникалық даму саласындағы ынтымақтастықты тереңдетуді ұсынды.    
«Жобаларды бірлесе қар­жы­лан­дыру, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструк­тор­лық жұмыстар мен технологиялар трансферті орталықтарын, инновациялық компанияларды, венчурлық қорларды құру мәселелерін қарастырған дұрыс. Осы орайда, қазақстандық ғалымдардың Жібек жолының Халықаралық ғылым академиясын құру жөніндегі ұсынысына назар аударғым келеді. Сонымен бірге, қоршаған ортаның, соның ішінде көлік артериялары бола алатын ішкі континенталды трансшекаралық өзендердің су ресурстарын тиімді басқару мәселесін де назардан тыс қал­дырмаған жөн», деді Елбасы.  

Соңында Мемлекет басшысы «Бір белдеу, бір жол» идеясын ойдағыдай іске асыру үшін мүд­делі елдер арасында өзара сенім­нің орнығуы, олардың тең құқық­тылыққа және жан-жақты ынты­мақтастыққа дайын болуы маңызды екенін атап өтті.

Мемлекет басшысы фо­рум­ның «Өзара байланысты ын­ты­мақтастық жолындағы бір­лескен іс-қимыл» тақырыбында өткен сессиясына да қатысты. Елба­сы онда сөйлеген сөзінде Қазақ­станның құрлық елдері ара­сын­дағы тату көршілік қаты­нас­тарды нығайтуды белсенді түрде жақтайтынын және Қытай­дың трансөңірлік кооперацияны дамыту жөніндегі талпынысын қолдайтынына тоқталды. 

Қазақстан Президенті бүгінгі таңда «Нұрлы жол» және Жібек жолы экономикалық белдеуі бағдарламаларын ұштастыру жоспары аясында Қазақстан мен Қытайдың индустрияландыру саласындағы ынтымақтастығын үйлес­тіру ісі басталып кетке­нін айтты.  Қытай Халық Республи­касының Төрағасы Си Цзиньпин Нұрсұлтан Назарбаевтың сөй­леген сөзін жоғары бағалап, Қазақстанды трансқұрлықтық транзиттік тасымалдаудың «чемпионы» деп атады. 

Соңында Мемлекет басшы­сы осындай кездесулерді жо­ға­ры деңгейде өткізудің маңыз­ды­лы­ғына назар аударып, Форум­ды ұйымдастырғаны үшін Си Цзинь­пинге алғыс айтты.
Қазақ мұндайда «төртеу түгел болса, төбедегі келеді» дей­тін. Әрине, екі күнді енші­леген ауқымды шараның ерек­шеленіп «ынтымақтастық фору­мы» деп аталуының өзі жайдан-жай болмаса керек. Шын­дығында, қазіргі таңда жаппай жаһанданудың да, болмаса күштеп әлімжеттік танытудың да, тіпті алпауыттардың ғана бі­рі­гіп алып әлемді билемекке ұмты­луы сияқты түсініктердің де кө­мескілене бастағаны сезіле­ді. Соған қарамастан, тома­ға тұйық, «жалғыз жолды» таң­даудың да тиімсіздігі білін­ді. Ендеше, адам­затты алға сүй­рейтін бір жол – ол ынтымақ­тастыққа құрыл­ған, келелі келі­сімдерге ғана негізделген бай­ланыстар екен­ін дамудың дара даңғылына ұм­тылғандар неге білмесін?! Бүкіл Орталық Азия­ны бір үстел басына жинап, пікір алмасудың да көздегені осы ойдың айналасы болатын. Енде­ше, кең ауқым­ды қамтыған халық­аралық ынты­мақ­тастық фору­мының жоғары деңгейде өт­кені мүдделі мақсат­тарды ме­желеді деуге дәлел болатындай. 

Динара Бітікова,
«Егемен Қазақстан» – 
Бейжіңнен 

Суреттер Президенттің баспасөз қызметінен алынды

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2019

Асықтан төсеніш пен ойыншықтар жасайды

17.01.2019

Оралда «Автобус» жедел шарасы өтуде

17.01.2019

27 ақпан күні «Нұр Отан» партиясының кезекті XVIII съезі өтеді

17.01.2019

Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілі емлесінің ережелері

17.01.2019

Тікұшақ апатынан қайтыс болған ұшқыштың кім екені анықталды

17.01.2019

СІМ мен Ауылшаруашылық министрлігі инвестициялар мен экспорт бағытындағы үйлестіру жұмыстарын нығайтуда

17.01.2019

Жүзге жуық оқушы Wiki Camp акциясына қатысты

17.01.2019

Қорықшыларға қастандық жасағандар анықталды (видео)

17.01.2019

Үшінші мегаполистің төрт ауданында әкімдер тұрғындар алдында есеп берді

17.01.2019

4 мешітті ҚМДБ меншігіне өткізуде кедергілер бар

17.01.2019

Ақтөбелік жастар тұрғын үймен қамтамасыз етіледі

17.01.2019

Нұрлан Сейтімов Сыртқы істер министрлігінің Жауапты хатшысы болып тағайындалды

17.01.2019

Қостанайда тергеуші кісі тонаушыны қылмысы үстінде ұстады

17.01.2019

Алматыда Денис Теннің өліміне қатысты сот үкімі шықты

17.01.2019

Алматыда тікұшақ апатқа ұшырады

17.01.2019

Алғашқы медициналық санитарлық көмек қызметіне қатысты мәселелер талқыланды

17.01.2019

Сенат бірқатар үкіметаралық келісімді ратификациялады

17.01.2019

Алматыда Жүрсін Ерманның бес томдық шығармалар жинағының тұсаукесері өтеді

17.01.2019

2250 әскери қызметші жеңілдікпен пәтер сатып алды

17.01.2019

Жамбылда экономиканың барлық саласында 4-5 пайыз өсім бар

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу