Бұл – біздің көптен күткен жаңалық

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» атты бағдарламалық мақаласы ел ішінде ғана емес, шет мем­лекеттерде, соның ішінде бауырлас елдерде зор қызығушылық ту­дырды. Латын әліпбиіне көшу мәселесін Әзер­байжан елі қуана қабылдады. Бұл хабар Azerbaycan, Trend.az, Lent.Az, Modern.Az, Metbuat.Az, Teleqraf.Az секілді беделді жергілікті ба­сылымдар мен BBC Azeri, Radio Liberty сынды шетелдік басылымдарда күннің басты жаңалығы ретінде жарияланды.
Егемен Қазақстан
14.04.2017 2024
2


Әзербайжанның мемлекеттік ақпарат агенттігі – AzerTac өз кезегінде «Нұрсұлтан Назарбаев латын әліпбиіне көшу туралы тап­­сырма берді» деп хабар тарат­ты. Ел­дегі ең көп оқылатын басы­лым­дардың бірі Şərq газеті Әзербай­жанның бұрынғы білім ми­нистрі, түркітанушы, профессор Фери­дун Джелиловтің мына пікірін келтіреді:

«Әрине, Қазақстанның бұл бас­та­масы өте құптарлық қадам. Енді бауыр­лас елдер арасында әріп кедергісі жойы­лып, білім беру саласы, әдебиет пен ғылымда бай­ланыс нығая түседі, мәде­ни қатынастарымыз бекиді. Қазақ әде­­бие­тімен біз бұрынғыдан да жақын таны­сатын боламыз. Бұ­рын біз Орталық Азия әдебиетін кирилл әріптерімен оқуға мәж­бүр едік. Енді бұл кедергіден құ­ты­латын болдық. Тарихи ортақ әде­би құндылықтарымыз қайта жаңғыра түседі. Біз де әліпбиді ауыстырғанда кітаптар мен мер­зімді басылымдарымызды жаңарт­тық. Қазақстан да осы жол­­дан өтеді. Әрине, қиын­дық­тар болады. Бірақ уақыт өте ке­ле бар­лығы орнына түседі. Қа­зір әлем латын әріптеріне бет бұруда».

Сонымен қатар, Қазақ­стан­­дағы «Бұл бастаманың түпкі мақ­сатында не жа­тыр?», «Жер­гілік­ті халық бұған қалай қарай­ды?» деген сауалға жауап ізде­ген ба­сы­лым Әзер­байжан Пар­ламен­ті төмен­гі пала­та­сы­ның де­пу­таты, бұқаралық ақпа­рат құ­рал­­дары саласындағы белгілі сарап­­шы Айдын Мирзезаденің мына сөзімен бөліседі:

«Қазақстан Әзербайжанмен дос мем­лекет және арамызда кең байланыс бар. Бір-біріміздің же­тістіктерімізге қуану­мен қа­тар, сын сағатта қолұшын беру­ге әр­­­дайым әзірміз. Түркітілдес елдер­­­дің ба­сым көпшілігі латын әліп­­биін қол­дана­ды. Қазақстан осы бағытта ұзақ уақыттан бері жұмыс істеп келеді. Енді Қазақ­стан Мем­лекет басшысы 8 жыл ішінде латын әліп­биіне көшу туралы нақты тапсырма бе рді.

Қазақстан қазіргі таңда тұ­ра­қ­ты да тату ел ретінде қалып­тасып болды. Латын әліпбиіне көшу­дегі басты мақсат – әлем­дік қоғамдастыққа бір табан жақын­дай түсу, түркі халық­тарының бірлігін нығайта түсу».

Жергілікті APA агенттігі мен APA TV арнасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған мақаласын мазмұндай келе, Елбасының жоғарыдағы шешімін «тарихи қадам» деп бағалады. «Назарбаев тарихи қадам жасады. Қазақстан латын әліпбиіне көшеді» деген атпен шыққан бас мақалада Қазақстандағы осы өзгеріс жан-жақты талданады. 

Ал Moderator.az порталы «Қазақ­станның латын әліпбиіне көшуі түркі халықтарына ортақ жазу қалыптастыруға түрткі бола ала ма?» деген сауалға жауап іздейді. 


«Ерте ме, кеш пе, түркі елдері ортақ әліпбиге ауысады» деген тақырыпта жарияланған мақалада «Бұл – біздің көптен күткен жаңалығымыз. Қазақстан мұндай қадамға баруы арқылы үлкен батылдық танытып отыр. Осыдан 20-25 жыл бұрын мұндай бастама көтеру мүмкін емес еді. Бүгінде уақыт дегенін істеді. Барша түркі елдеріне ортақ әліпби жасаудың негізі қаланды. Бұл қадам саяси тұрғыда да өте маңызды», делінген мақалада.

Sputnik Azerbaycan агенттігі Мем­лекет басшысының «Егемен Қазақ­стан­дағы» мақаласынан үзінді ала оты­рып, латын әліпбиіне көшу туралы бастама Қазақ­станды әлемдік өркениетке жақын­дата түсу және келешек ұрпақтың ағылшын тілін үйренуіне барынша қолайлы жағдай жасау жолы екенін айтады. 

Физули МЕДЖИДЛИ, 

арнайы «Егемен Қазақстан» үшін


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу