Дайындығың қалай, диқан?

Дала отқа оранып жатыр. Әр жерден аспанға жалын атып, будақтаған түтінді көз шалады. Жылда осылай. Өйткені, көктемгі егіс жұмысына дайындық бас­талды. Былтырдан қурап қалған шөптер өртеліп, жер жыртылып, «көктемнің бір күні жылға азық» деген тәмсілді ұстанған диқандардың белі бүгіліп, қызу тіршілікке білек түріп, кірісіп кеткен. Енді қара күзге дейін ты­ным жоқ. Ел қамбасын толтыру жолында тірнектеген еңбек басталады. Биылғы дала жұмы­сына Сырдың бойы нендей дайын­дықпен келді? Енді осыған ойы­сайық. Қызылорда облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы бізге мынадай дерек пен дәйек ұсы­ныпты.
Егемен Қазақстан
07.04.2017 1507

Тауық жылында облыс бо­йынша 168,7 мың гектар жерге дән түседі деген жоспар бар. Оның ішінде 84,5 мың гектарға дәндi дақылдар, 7,4 мың гектарға майлы дақылдар, 60,1 мың гектарға мал азықтық дақылдар, 16,7 мың гектарға картоп, көкөнiс, бақша өнімдері егілмекші. Дария бойындағы елдің негізгі дақылы күрiштің көлемі 78,4 мың гектар болмақ. Сонымен қатар, был­тырғы күзде қызылордалық ди­қандар 3089 гектар жерге күздік бидай егіп тастаған еді. Бүгінде егіс жағдайы жақсы деп отыр шаруалар. 

Шаруақор жұрт аман болса, егін егілер-ау. Бірақ жерге түс­кен дүниенің өнімді болмағы тұ­қымына тікелей байланысты емес пе? Оның жайы қалай? 2017 жылдың егісіне 612 тонна күз­дік бидай тұқымы дайындалып, егілді дедік. Ал көктемгі дала жұмыстарына 484 тонна жаздық бидай, 20,0 тонна арпа, 147,5 тонна мақсары, 223,5 тонна жоңышқа дап-дайын тұр. Ал күріштің 23 355 тонна тұқымы қамбада жатыр. Онда «Маржан», «Янтарь», «Лидер», «Анаит», «КазЕр-6», «Но­ваторь», «Фаворит», «Ай­сәуле», «Титаник», «КазНИИР-5» секілді күріш сорттары сұрыптан өткен. Минералды тыңайтқыштар мен гербицидтер дайындау мәселесі де жан-жақты шешіліп қойған. Аммоний сульфаты, карбамид, аммофос, аммиак селитрасы, фосфорит ұны мен байытылған суперфосфат сияқты тыңайтқыштар дайын. Шаруа шаршаусыз тіршілікке кірісіп кетіпті. Тұқымыңыз толық дайын екен. Минералды тыңайтқыштан да мәселе жоқ көрінеді. Ал енді техника мен жанар-жағармайдың жағдайы қандай?

Осы қаңтар айындағы есеп бойынша облыстағы шаруа­шы­лық­тардың қолында 1830 трактор, 491 соқа, 245 тұқымсепкіш, 394 автокөлік және 905 трактор тір­кемесі бар. Бұлардың бәрі тың­ғы­лықты тексерілген, жұмысқа жарамды. Биылғы көктемгі дала жұмыстарына барлығы 14 мың тонна дизель отыны қажет дейді мамандар. Осыған орай Ауыл шаруашылығы министрлігінің тікелей араласуымен Энергетика министрлігі тарапынан көктемгі дала жұ­мыс­тарын дизель отынымен қам­тамасыз ету кестесі бекітілді. Соған сәйкес, наурыз айында 3,5 мың тонна, сәуір айында 4,8 мың тонна, мамыр айында 5,7 мың тонна дизель отыны жет­кізіледі. 1 литр дизель отынын шаруашылықтарға жеткізіп беру құны 123 теңгені құрамақ. Қазіргі уақытта наурыз айына бөлінген 3,5 мың тонна арзандатылған дизель отынына толық қаржы аударылып, оның 2680 тоннасы аймаққа әкелінді. Шаруашылық құ­рылымдарында  көктемгі дала жұ­мыстарын жүргізуге өз қара­жаты есебінен 1500 тонна дизель отыны, 1186 тонна бензин, 384 тон­на дизель майы дайындалды.  

Көктемнің басында арнасын кер­неп ағып жатқан дария егіс жұ­мыстары басталғанда сараң­дық танытатын әдет бар еді. Биыл судан проблема болмай ма екен? 20 наурыздағы де­рек бо­йынша Шардара су қойма­сына жоғарыдан секундына 938 текше метр су келуде. Қоймадағы су көлемі 4,5 мил­лиард текше метрді құрап, төменге секун­дына 850 текше метр су жіберіліп отыр. Бүгінде Шардара мен Көк­сарай­да 7,3 миллиард текше метр су жиналып, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 1,2 миллиард текше метрге ар­тық. Көктемгі су тасқынына сәй­­кес, барлық аудандар мен Қызыл­­орда қаласының су шаруа­шы­­лығы нысандарын дайындау жос­пары жасалынған. Атап айтқан­да, күз-көктем айларында шаруашылықаралық және ішкі шаруа­шылық су жүйелерін тазалау, гидротехникалық құ­ры­лыс­тарды, насос қондырғыларын және гидробекеттерді жөндеу, егістік жерлерді ылғалдандырып, ша­бындық жерлерді суару жұ­мыс­тарының көлемі бел­гі­ленді. Яғни, биыл судан да аса тар­шы­лық көрмейміз деген сөз. Әңгі­менің аяғына қарай субси­дия мәселесіне аз-кем аялдап ке­те­йік. Биылдан бастап «гек­тар­лық» субсидия деген дүние тоқ­­т­а­тылатын болды. Оның ор­ны­­на мемлекеттік қолдау­дың басқа механизмдері мен түр­­лері ен­гізіледі. Күрішке келе­тін бол­сақ, облыстың өзін­дік ерек­­­­ші­ліктеріне байланыс­ты кү­рішті жер­гілікті бюджет есебінен гек­тарлы субсидия­лау Ауыл шаруашылығы министр­лігімен келісіліпті. Сондай-ақ, мұн­дай тә­­сіл жоңыш­қаға да қол­да­ны­ла­ды. Ты­ңайт­қыштар мен гер­би­­цид­­­­тер­дің құнын субсидия­лау мөл­­шері нарық­тық бағаның 50 па­­йы­зын құрамақ. Элиталық жә­не бі­рінші реп­ро­дукциялық тұқым­­­дар да субсидияланады. Суар­­­­малы суға субсидия төлеу же­­ңіл­­­­дейді және жылыжайда өсі­рі­­ле­­тін көкөністерді қолдау бұ­рын­­ғы күйінде қалмақ. Қысқасы, биыл­ғы егіс науқанына Қызылор­даңыз дап-дайын. Енді жасалатын жұ­мыстың берекелі болуын тілейік.


Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан»

Қызылорда облысы



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.06.2018

Мемлекет басшысының тапсырмасымен Б.Сағынтаев пен Ә.Жақсыбеков Түркістан облысының әкімін таныстырды

20.06.2018

Астанада робот техникасы бойынша ұлттық біріншілік басталды

20.06.2018

ҰБТ нəтижелерін Telegram-нан көруге болады

20.06.2018

Қазақстан азаматтары үшін Шенген визасының құны 80 еуроға дейін қымбаттауы мүмкін

20.06.2018

Ғ. Әбдірахымов Шымкент қаласының әкімі қызметіне тағайындалды

20.06.2018

Жансейіт Түймебаев Түркістан облысының әкімі болып тағайындалды

20.06.2018

Сенаторлар Президент бастамасын іске асыру барысын талқылады

20.06.2018

Астанада тамақ қалдықтарын тыңайтқышқа айналдырмақ

20.06.2018

Солтүстік Қазақстанда А.Винокуров атындағы халықаралық жарыс өтті

20.06.2018

Түркістаннан тарту» бағдарламасы «Түркия үні» радиосы арқылы тыңдаушыларға жол тартты

20.06.2018

Мақтаралда арнайы комиссия құрамы ҰБТ өтетін нысанды қабылдап алды

20.06.2018

Ұлттық кітапханадағы залға көрнекті ғалым Өмірзақ Сұлтанғазиннің есімі берілді

20.06.2018

Жұмат Әнесұлының шығармашылығы

20.06.2018

Қармақшылық мектеп бітіруші түлектер ҰБТ тапсыруды бастады

20.06.2018

Маңғыстауда «Мирас» кеңесінің отырысы өтті

20.06.2018

Маңғыстауда медицина мекемелерінің қызмет көрсету сапасы тексерілді

20.06.2018

Маңғыстаулық екі мемлекеттік қызметші республикалық байқауда топ жарды

20.06.2018

Қостанайда Астана күндері өтіп жатыр

20.06.2018

Кен алыбының жобасы салалық «Алтын Гефест» байқауында үздік деп танылды

20.06.2018

Қазақстан мен Өзбекстан бизнес-омбудсмендері келісімге қол қойды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Арайланған, абаттанған Астанам!

Махамбет «Еділдің бойы ен тоғай, ел қондырсам деп едім» деп жалынды жырына қосқандай, бүгінде еңсесі биіктеген елорда көз алдымызда қанатын жайып, өсіп-өркендеп, сары даланың сәніне сән қосқан керім қалаға айналғаны анық.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу