Дайындығың қалай, диқан?

Дала отқа оранып жатыр. Әр жерден аспанға жалын атып, будақтаған түтінді көз шалады. Жылда осылай. Өйткені, көктемгі егіс жұмысына дайындық бас­талды. Былтырдан қурап қалған шөптер өртеліп, жер жыртылып, «көктемнің бір күні жылға азық» деген тәмсілді ұстанған диқандардың белі бүгіліп, қызу тіршілікке білек түріп, кірісіп кеткен. Енді қара күзге дейін ты­ным жоқ. Ел қамбасын толтыру жолында тірнектеген еңбек басталады. Биылғы дала жұмы­сына Сырдың бойы нендей дайын­дықпен келді? Енді осыған ойы­сайық. Қызылорда облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы бізге мынадай дерек пен дәйек ұсы­ныпты.
Егемен Қазақстан
07.04.2017 1071

Тауық жылында облыс бо­йынша 168,7 мың гектар жерге дән түседі деген жоспар бар. Оның ішінде 84,5 мың гектарға дәндi дақылдар, 7,4 мың гектарға майлы дақылдар, 60,1 мың гектарға мал азықтық дақылдар, 16,7 мың гектарға картоп, көкөнiс, бақша өнімдері егілмекші. Дария бойындағы елдің негізгі дақылы күрiштің көлемі 78,4 мың гектар болмақ. Сонымен қатар, был­тырғы күзде қызылордалық ди­қандар 3089 гектар жерге күздік бидай егіп тастаған еді. Бүгінде егіс жағдайы жақсы деп отыр шаруалар. 

Шаруақор жұрт аман болса, егін егілер-ау. Бірақ жерге түс­кен дүниенің өнімді болмағы тұ­қымына тікелей байланысты емес пе? Оның жайы қалай? 2017 жылдың егісіне 612 тонна күз­дік бидай тұқымы дайындалып, егілді дедік. Ал көктемгі дала жұмыстарына 484 тонна жаздық бидай, 20,0 тонна арпа, 147,5 тонна мақсары, 223,5 тонна жоңышқа дап-дайын тұр. Ал күріштің 23 355 тонна тұқымы қамбада жатыр. Онда «Маржан», «Янтарь», «Лидер», «Анаит», «КазЕр-6», «Но­ваторь», «Фаворит», «Ай­сәуле», «Титаник», «КазНИИР-5» секілді күріш сорттары сұрыптан өткен. Минералды тыңайтқыштар мен гербицидтер дайындау мәселесі де жан-жақты шешіліп қойған. Аммоний сульфаты, карбамид, аммофос, аммиак селитрасы, фосфорит ұны мен байытылған суперфосфат сияқты тыңайтқыштар дайын. Шаруа шаршаусыз тіршілікке кірісіп кетіпті. Тұқымыңыз толық дайын екен. Минералды тыңайтқыштан да мәселе жоқ көрінеді. Ал енді техника мен жанар-жағармайдың жағдайы қандай?

Осы қаңтар айындағы есеп бойынша облыстағы шаруа­шы­лық­тардың қолында 1830 трактор, 491 соқа, 245 тұқымсепкіш, 394 автокөлік және 905 трактор тір­кемесі бар. Бұлардың бәрі тың­ғы­лықты тексерілген, жұмысқа жарамды. Биылғы көктемгі дала жұмыстарына барлығы 14 мың тонна дизель отыны қажет дейді мамандар. Осыған орай Ауыл шаруашылығы министрлігінің тікелей араласуымен Энергетика министрлігі тарапынан көктемгі дала жұ­мыс­тарын дизель отынымен қам­тамасыз ету кестесі бекітілді. Соған сәйкес, наурыз айында 3,5 мың тонна, сәуір айында 4,8 мың тонна, мамыр айында 5,7 мың тонна дизель отыны жет­кізіледі. 1 литр дизель отынын шаруашылықтарға жеткізіп беру құны 123 теңгені құрамақ. Қазіргі уақытта наурыз айына бөлінген 3,5 мың тонна арзандатылған дизель отынына толық қаржы аударылып, оның 2680 тоннасы аймаққа әкелінді. Шаруашылық құ­рылымдарында  көктемгі дала жұ­мыстарын жүргізуге өз қара­жаты есебінен 1500 тонна дизель отыны, 1186 тонна бензин, 384 тон­на дизель майы дайындалды.  

Көктемнің басында арнасын кер­неп ағып жатқан дария егіс жұ­мыстары басталғанда сараң­дық танытатын әдет бар еді. Биыл судан проблема болмай ма екен? 20 наурыздағы де­рек бо­йынша Шардара су қойма­сына жоғарыдан секундына 938 текше метр су келуде. Қоймадағы су көлемі 4,5 мил­лиард текше метрді құрап, төменге секун­дына 850 текше метр су жіберіліп отыр. Бүгінде Шардара мен Көк­сарай­да 7,3 миллиард текше метр су жиналып, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 1,2 миллиард текше метрге ар­тық. Көктемгі су тасқынына сәй­­кес, барлық аудандар мен Қызыл­­орда қаласының су шаруа­шы­­лығы нысандарын дайындау жос­пары жасалынған. Атап айтқан­да, күз-көктем айларында шаруашылықаралық және ішкі шаруа­шылық су жүйелерін тазалау, гидротехникалық құ­ры­лыс­тарды, насос қондырғыларын және гидробекеттерді жөндеу, егістік жерлерді ылғалдандырып, ша­бындық жерлерді суару жұ­мыс­тарының көлемі бел­гі­ленді. Яғни, биыл судан да аса тар­шы­лық көрмейміз деген сөз. Әңгі­менің аяғына қарай субси­дия мәселесіне аз-кем аялдап ке­те­йік. Биылдан бастап «гек­тар­лық» субсидия деген дүние тоқ­­т­а­тылатын болды. Оның ор­ны­­на мемлекеттік қолдау­дың басқа механизмдері мен түр­­лері ен­гізіледі. Күрішке келе­тін бол­сақ, облыстың өзін­дік ерек­­­­ші­ліктеріне байланыс­ты кү­рішті жер­гілікті бюджет есебінен гек­тарлы субсидия­лау Ауыл шаруашылығы министр­лігімен келісіліпті. Сондай-ақ, мұн­дай тә­­сіл жоңыш­қаға да қол­да­ны­ла­ды. Ты­ңайт­қыштар мен гер­би­­цид­­­­тер­дің құнын субсидия­лау мөл­­шері нарық­тық бағаның 50 па­­йы­зын құрамақ. Элиталық жә­не бі­рінші реп­ро­дукциялық тұқым­­­дар да субсидияланады. Суар­­­­малы суға субсидия төлеу же­­ңіл­­­­дейді және жылыжайда өсі­рі­­ле­­тін көкөністерді қолдау бұ­рын­­ғы күйінде қалмақ. Қысқасы, биыл­ғы егіс науқанына Қызылор­даңыз дап-дайын. Енді жасалатын жұ­мыстың берекелі болуын тілейік.


Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан»

Қызылорда облысы



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2018

Татар инженерлері «көшпелі қонақүй» ойлап тапты

20.01.2018

Ертең еліміздің басым бөлігінде күн ашық болады

20.01.2018

Қауіпсіздік Кеңесінің отырысына «Болашақ» бағдарламасымен АҚШ-та оқып жатқан студенттер қатысты

20.01.2018

Алматыда автобус ағашқа соғылып, 8 адам жарақат алды

20.01.2018

Қысқы Олимпиадаға Шығыс Қазақстаннан қанша спортшы қатысады?

20.01.2018

Астана тұрғын үй құрылысына тартылған инвестициялардың көлемі бойынша көш бастап тұр

20.01.2018

Орталық Азия елдері Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің төрағалық ету жұмыстарына жоғары баға берді

20.01.2018

Франция үкіметі қазақстандық студенттерге 100 стипендия қарастырып отыр – Франция елшісі

20.01.2018

БҰҰ ҚК-де Терроризмнен азат әлемге қол жеткізу тәртібі кодексінің жобасы таныстырылды

20.01.2018

ІІМ: Ақтөбедегі автобус өрті қауіпсіздік шараларын сақтамағаннан болған

20.01.2018

Желаяқ Элина Михина «Altay Athletics» клубымен келісімшартқа отырды

20.01.2018

Өскеменде құқық қорғаушылар бір айда 200-ден астам тұрғынға қызмет көрсетті

20.01.2018

Алматыда балалар психикасын нығайтуға бағытталған конференция өтті

20.01.2018

Оралда 276 пәтерлік көпқабатты екі үй пайдалануға берілді

20.01.2018

Сыр өңірі Татарстан Республикасымен өзара әріптестік туралы меморандумдарға қол қойды

20.01.2018

Бауыржан Жолшиев «Астана» футбол клубының Дубайдағы оқу-жаттығу жиынына қосылды

19.01.2018

"Мұзбалақ" көркем анимациялық фильмінің трейлері жарияланды

19.01.2018

Астана әкімі алдағы аязды күндерге байланысты қауіпсіздік шараларына назар аударуға шақырды

19.01.2018

Өзбекстан тарапы автобус өрті кезінде көмектескен Қазақстанға алғыс айтты

19.01.2018

Қазақстанда алдағы күндері 40-45 градус аяз болады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Дархан ӨМІРБЕК, «Егемен Қазақстан»

Сөз еркіндігі және балама пікірге төзімділік

АҚШ-та білім алып жүргенімізде екі апта бойы сөз бостандығы абсолют­тік болуы тиіс пе деген тақырыпты тал­қыладық. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ғажайып жаңалықтар

Заманауи экономиканың дамуы адамзатқа орасан зор жаңа мүмкіндіктер ұсынатындығын, соған сай экономиканың кейбір дәстүрлі салаларының түбегейлі өзгеріске түсетінін қазірдің өзінде байқауға болады. Тек бір ғана ауыл шаруашылығын алып қарайықшы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қайдасың, менің ертегім?!

Алпысыншы жылдардың басында мектеп табалдырығын аттаған біздің толқынның бала қиялын баураған ғажап – қазақтың ертегілері мен батырлар жыры еді-ау. Сол кезде сол бір ғажайыптар әлемінен санамызға сің­ген сансыз суреттер бұл күнде сағындырып, сабырымызды сарқып ішкендей болады. Сондағы небір керемет сиқырларды көруге көңіл ынтығып, көкірек көзі құмартып, құштарлана ашылғандай күйге енеті­німіз бар.

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Тажалды тізгіндеудегі байыпты бітімгерлік

Вашингтондағы кездесулер жоғары деңгейде өтті. Әлемнің белді, белгілі ақпарат құралдары да ол туралы жарыса жазуда. Маңызды кездесулердің өзекті тұсы – Қазақстанның ядролық қаруды таратпау жөніндегі табанды ұстанымы мен байыпты қызметін жоғары бағалау болды. Бұл іс жүзінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың жаһандық бейбітшілікті сақтау мақсатындағы жеке бастамалары мен осы бағыттағы қажырлы қызметіне, әлем­дік деңгейдегі қайраткерлік болмысы­на берілген баға деп пайымдаймыз. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тілді кез келген жаста үйренуге болады

Әлемде қанша тіл болса, адам сол тілдерді үйренуге ұмтыла береді жә­не бұл қызығушылық ешқашан тоқ­тамайды. Әрине кейде бір тіл басқаларына қарағанда маңызды, танымал, оңай, әдемі болып көрі­нуі мүмкін. Дегенмен адамның қы­зығушылығы мен сүйіспеншілігі ой­ға келмеген тілдерді де үйренуге жетелейді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу