Дайындығың қалай, диқан?

Дала отқа оранып жатыр. Әр жерден аспанға жалын атып, будақтаған түтінді көз шалады. Жылда осылай. Өйткені, көктемгі егіс жұмысына дайындық бас­талды. Былтырдан қурап қалған шөптер өртеліп, жер жыртылып, «көктемнің бір күні жылға азық» деген тәмсілді ұстанған диқандардың белі бүгіліп, қызу тіршілікке білек түріп, кірісіп кеткен. Енді қара күзге дейін ты­ным жоқ. Ел қамбасын толтыру жолында тірнектеген еңбек басталады. Биылғы дала жұмы­сына Сырдың бойы нендей дайын­дықпен келді? Енді осыған ойы­сайық. Қызылорда облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы бізге мынадай дерек пен дәйек ұсы­ныпты.
Егемен Қазақстан
07.04.2017 757

Тауық жылында облыс бо­йынша 168,7 мың гектар жерге дән түседі деген жоспар бар. Оның ішінде 84,5 мың гектарға дәндi дақылдар, 7,4 мың гектарға майлы дақылдар, 60,1 мың гектарға мал азықтық дақылдар, 16,7 мың гектарға картоп, көкөнiс, бақша өнімдері егілмекші. Дария бойындағы елдің негізгі дақылы күрiштің көлемі 78,4 мың гектар болмақ. Сонымен қатар, был­тырғы күзде қызылордалық ди­қандар 3089 гектар жерге күздік бидай егіп тастаған еді. Бүгінде егіс жағдайы жақсы деп отыр шаруалар. 

Шаруақор жұрт аман болса, егін егілер-ау. Бірақ жерге түс­кен дүниенің өнімді болмағы тұ­қымына тікелей байланысты емес пе? Оның жайы қалай? 2017 жылдың егісіне 612 тонна күз­дік бидай тұқымы дайындалып, егілді дедік. Ал көктемгі дала жұмыстарына 484 тонна жаздық бидай, 20,0 тонна арпа, 147,5 тонна мақсары, 223,5 тонна жоңышқа дап-дайын тұр. Ал күріштің 23 355 тонна тұқымы қамбада жатыр. Онда «Маржан», «Янтарь», «Лидер», «Анаит», «КазЕр-6», «Но­ваторь», «Фаворит», «Ай­сәуле», «Титаник», «КазНИИР-5» секілді күріш сорттары сұрыптан өткен. Минералды тыңайтқыштар мен гербицидтер дайындау мәселесі де жан-жақты шешіліп қойған. Аммоний сульфаты, карбамид, аммофос, аммиак селитрасы, фосфорит ұны мен байытылған суперфосфат сияқты тыңайтқыштар дайын. Шаруа шаршаусыз тіршілікке кірісіп кетіпті. Тұқымыңыз толық дайын екен. Минералды тыңайтқыштан да мәселе жоқ көрінеді. Ал енді техника мен жанар-жағармайдың жағдайы қандай?

Осы қаңтар айындағы есеп бойынша облыстағы шаруа­шы­лық­тардың қолында 1830 трактор, 491 соқа, 245 тұқымсепкіш, 394 автокөлік және 905 трактор тір­кемесі бар. Бұлардың бәрі тың­ғы­лықты тексерілген, жұмысқа жарамды. Биылғы көктемгі дала жұмыстарына барлығы 14 мың тонна дизель отыны қажет дейді мамандар. Осыған орай Ауыл шаруашылығы министрлігінің тікелей араласуымен Энергетика министрлігі тарапынан көктемгі дала жұ­мыс­тарын дизель отынымен қам­тамасыз ету кестесі бекітілді. Соған сәйкес, наурыз айында 3,5 мың тонна, сәуір айында 4,8 мың тонна, мамыр айында 5,7 мың тонна дизель отыны жет­кізіледі. 1 литр дизель отынын шаруашылықтарға жеткізіп беру құны 123 теңгені құрамақ. Қазіргі уақытта наурыз айына бөлінген 3,5 мың тонна арзандатылған дизель отынына толық қаржы аударылып, оның 2680 тоннасы аймаққа әкелінді. Шаруашылық құ­рылымдарында  көктемгі дала жұ­мыстарын жүргізуге өз қара­жаты есебінен 1500 тонна дизель отыны, 1186 тонна бензин, 384 тон­на дизель майы дайындалды.  

Көктемнің басында арнасын кер­неп ағып жатқан дария егіс жұ­мыстары басталғанда сараң­дық танытатын әдет бар еді. Биыл судан проблема болмай ма екен? 20 наурыздағы де­рек бо­йынша Шардара су қойма­сына жоғарыдан секундына 938 текше метр су келуде. Қоймадағы су көлемі 4,5 мил­лиард текше метрді құрап, төменге секун­дына 850 текше метр су жіберіліп отыр. Бүгінде Шардара мен Көк­сарай­да 7,3 миллиард текше метр су жиналып, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 1,2 миллиард текше метрге ар­тық. Көктемгі су тасқынына сәй­­кес, барлық аудандар мен Қызыл­­орда қаласының су шаруа­шы­­лығы нысандарын дайындау жос­пары жасалынған. Атап айтқан­да, күз-көктем айларында шаруашылықаралық және ішкі шаруа­шылық су жүйелерін тазалау, гидротехникалық құ­ры­лыс­тарды, насос қондырғыларын және гидробекеттерді жөндеу, егістік жерлерді ылғалдандырып, ша­бындық жерлерді суару жұ­мыс­тарының көлемі бел­гі­ленді. Яғни, биыл судан да аса тар­шы­лық көрмейміз деген сөз. Әңгі­менің аяғына қарай субси­дия мәселесіне аз-кем аялдап ке­те­йік. Биылдан бастап «гек­тар­лық» субсидия деген дүние тоқ­­т­а­тылатын болды. Оның ор­ны­­на мемлекеттік қолдау­дың басқа механизмдері мен түр­­лері ен­гізіледі. Күрішке келе­тін бол­сақ, облыстың өзін­дік ерек­­­­ші­ліктеріне байланыс­ты кү­рішті жер­гілікті бюджет есебінен гек­тарлы субсидия­лау Ауыл шаруашылығы министр­лігімен келісіліпті. Сондай-ақ, мұн­дай тә­­сіл жоңыш­қаға да қол­да­ны­ла­ды. Ты­ңайт­қыштар мен гер­би­­цид­­­­тер­дің құнын субсидия­лау мөл­­шері нарық­тық бағаның 50 па­­йы­зын құрамақ. Элиталық жә­не бі­рінші реп­ро­дукциялық тұқым­­­дар да субсидияланады. Суар­­­­малы суға субсидия төлеу же­­ңіл­­­­дейді және жылыжайда өсі­рі­­ле­­тін көкөністерді қолдау бұ­рын­­ғы күйінде қалмақ. Қысқасы, биыл­ғы егіс науқанына Қызылор­даңыз дап-дайын. Енді жасалатын жұ­мыстың берекелі болуын тілейік.


Ержан БАЙТІЛЕС,

«Егемен Қазақстан»

Қызылорда облысы



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2017

Qazaqstan3d.kz – елімізді таныстырудың таптырмас жобасы

22.09.2017

Кірісіңіздің 5-10%-ын балаңыздың болашағына жинаңыз!

22.09.2017

Шығанақ жолымен немесе тары өсіру дәстүрі жалғаса береді

22.09.2017

Латын әліпбиіне көшу туралы пікірлер

22.09.2017

Рухани тәуелсіздікке жеткізетін қадам

22.09.2017

Өркениет ағымына жетелейтін тарихи шешім

22.09.2017

«Харви» дауылы және мұнай бағасы

22.09.2017

Балалардың демалысы бақылаусыз қалмасын

22.09.2017

Үлгіліден үйренуге асық болайық

22.09.2017

Зейнетақы қорының қаражаты қайтарылады

22.09.2017

Қазақ қарияларының кеңдігі 

22.09.2017

БҰҰ Бас Ассамблеясының жаңа төрағасы Қазақстанның халықаралық істердегі рөлін жоғары бағалады

22.09.2017

Халықаралық зейнетақы және әлеуметтік қорлар қауымдастығының жетекшісі – Қазақстан

22.09.2017

ЭКСПО технологиялары білім саласында қолданылады

22.09.2017

Сербиямен қатынас құжаты қаралды

22.09.2017

Рухани даму жаңа әліпбиден бастау алады

22.09.2017

Елбасы жұмыс сапарының қорытындысы бойынша мәлімдеме жасады

22.09.2017

Назарбаев Алматы қаласындағы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының қорына барды

21.09.2017

Абаев Қазақстан мен АҚШ президенттерінің телефонмен сөйлесуіне пікір білдірді

21.09.2017

Дәурен Абаев: ИЫҰ саммитінің мәртебесі ЕҚЫҰ саммитінен кем түспейді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

«Харви» дауылы және мұнай бағасы

Американың мұнайлы өңір­леріне үлкен зардап әкелген таби­ғи апаттар әлемдік рыноктағы мұнай бағасының тұрақтануына оң ықпалын тигізетін түрі бар. Соңғы уақытта АҚШ-та мұнай өндіру көлемінің артуы және оның қорының ұлғаюы әлемдік нарық­­тағы мұнай бағасының күрт құл­ды­­рауына әкеліп соқтырған еді.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ қарияларының кеңдігі 

Өткен уақыт қайтып оралмайтын есіл өмір екенін көңіл күйдің аумалы-төкпелі қилы-қилы шағында ойласаң – шырғалаңы көп кермек шындықтар санаңды шарлай жөнелетіні несі екен. Желтоқсан көтерілісінен кейін Мәскеу газет­тері жалпақ жалғанға жария қыл­ған қазақ ұлтшылдығын идеяло­гия­лан­дырылған бояумен баттастыра қалың көрсеткеніне өзге тұрмақ өзің иланып, орнынан алынған сол кездегі биліктің кінәсі қорытылған қорғасындай сал­мақ­ты сияқтанды. Ендеше, жазасын құдай өзі берсін дегеннен артыққа бар­­май на­за­ланған сезімге қорыну қосы­лып, сі­лей­ген қалпы отырасың да қоясың.

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Сапасыз білім сан соқтырады

Спортшылардың «спорттық ғұ­мы­ры» қамшының сабындай қыс­қа. Жұрттың бәрі Головкиндей отыз­дың жуан ортасында жай оғындай жар­қылдап жүрмейді. Жасы келіп, күш-қуаты кемігенде боксшы қолғабын, фут­­болшы бутсысын шегеге іледі. Иә,­­ талай жылғы серігімен қош ай­­­тыс­қан ардагер спортшының қай-­қайсысы болса да «Әрі қарай не­ істеймін?» деген тағдыршешті сұрақ­қа түбі бір маңдай тірейді. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Өрелі өрен іздеймін

Халқымыз  «Ұлың өссе ұлық­ты­мен, қызың өссе қылықтымен ауылдас бол» деп бекер айтпаған. Өйткені, жа­ңа көктеп келе жатқан жас шыбық қа­тарына қарап бой түзейді, бір-бі­рінің ойын байытады немесе кері әсерімен қисық, қыңыр болып өсуіне де әсерін тигізеді. Қанатты сөз осындайларды көріп ой түйгеннен туса керек.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Такси мен «тәбет»

Астанадағы автобустардың қыз­мет көрсету сапасы жайлы мақала шық­қан­нан кейін («Қоғамдық көлік және жолаушы мәдениеті», «Егемен Қазақ­стан», 7 қыркүйек, 2017 жыл) бірнеше оқырман хабарласып, «Так­сист болып бір-екі күн жұмыс істеп көріңізші, біраз мәселеге қанығар едіңіз» деп ой тастады. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу