ЕАЭО бізге не берді? Бішкекте экономикалық одақтың саммиті өтуде

Бүгін Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қырғызстанның Бішкек қаласында өткен Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің отырысына және Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымына мүше мемлекеттер басшыларының бейресми кездесуіне қатысты.
Егемен Қазақстан
14.04.2017 2060

Төрт көз түгел...

Бұл жолы «төрт көз түгел» жиналды. Әрине, бұлайша түгендей сөйлеуімізге түрткі болған былтырғы жылдың соңында Санкт-Петербургте өткен дәл осындай жиынға Беларусь Президенті Александр Лукашенконың қатыспауынан қалған алаң еді. Бірақ бұл жолы одаққа мүше бес елдің де президенттері – Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев, Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин, Беларусь Президенті Александр Лукашенко, Армения Республикасының Президенті Серж Саргсян, Қырғыз Республикасының Президенті Алмазбек Атамбаев қатысты. Тіпті, жиында алтыншы президент – одаққа өздерін бақылаушы ел ретінде ұсынған Молдова президенті Игорь Додон және ЕЭК алқасының төрағасы Тигран Саркисян болды.

Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің отырысы әдеттегідей алдымен шағын, одан соң кең құрамда өтті. Онда Еуразиялық экономикалық кеңестің 2015-2016 жылдары атқарған жұмыстары талқыланды. ЕАЭО іске қосылғаннан бері оған мүше елдер қандай жетістіктерге қол жеткізді, неден ұтылды, неден ұтты, міне, осы сауалдардар төңірегінде мәселе қаралды.

Молдова бақылаушы ел атанды

Алқалы жиынды кеңестің биылғы төрағасы ретінде Қырғызстан Президенті Алмазбек Атамбаев жүргізіп отырды. Қырғызстан Президенті шағын құрамдағы кездесуде Жоғары кеңес мүшелері Молдова президенті Игорь Додонның ресми үндеуіне байланысты Молдоваға ЕАЭО бақылаушы мәртебесін беру туралы шешім қабылдағанын атап өтті. Сондай-ақ, Қырғызстан одаққа төрағалығын жылдың соңына дейін жалғастыра отырып, ұйым аясында кәсіпкерлікті дамытуға барынша жағдай туғызып, еуразиялық экономикалық кеңістік шеңберінде мүмкіндікті молайта беру керектігі туралы ұстанымын жалғастыратынын жеткізді. Себебі, Қырғызстан Президенті кәсіпкерлікті дамытуды экономиканың негізгі қозғаушы күші санайды. Бұл ретте одақ жұмысын жандандыратын негізгі төрт басымдық – еркін тауар айналымы, еркін қызмет, еркін еңбек нарығы және еркін қаржы айналымын дамыту бағытында бірлескен жұмыстарды жалғастыра беру керектігіне тоқталды. А.Атамбаев бұл мәселеде кейбір кедергілердің де кездесетінін тілге тиек етті. Осыған орай одаққа мүше мемлекеттер мемлекеттік органдармен қоса бизнес өкілдерімен де тығыз байланыста жұмыс істеуі керек. Қырғызстан Президенті, өкінішке қарай, елдерінен жұмыс іздеп шетелге кетушілердің аз еместігін алға тарта отырып, бұл ретте еңбек мигранттары мәселесіне де баса назар аударуды сұрады. Сондай-ақ, еркін еңбек нарығындағы жұмыс күшін ертеңгі күндері зейнетақымен қамту жайын да назардан тыс қалдыруға болмайтынын жеткізді. А.Атамбаевтың айтуынша, Қырғызстан үшін одақ аясында ауыл шаруашылығы, жеңіл өнеркәсіп, қайта өңдеу өнеркәсібі сияқты салаларда жұмыстың жандануы аса маңызды. Бұл ретте Қырғызстан Президенті өздеріне көрсеткен қолдаулары үшін Ресей және Қазақстан Президенттеріне зор алғыс айтты. А.Атамбаев сөзінің қорытындысында жалпы одаққа мүше болу Қырғызстан үшін мол мүмкіндік әрі мәртебе екенін айтты.

Күрделі кезең кедергі болды

Бұдан ары сөз кезегін Армения Республикасының Президенті Серж Саргсянға ұсынды. Ол өз елінің одақ жұмысына үлесі жайында баяндай отырып, ұйымның құрылуы күрделі кезеңге дөп келгенін атап өтті. Әлемдік экономикадағы тұрақсыздықтың салдары одақ жұмысына белгілі деңгейде өзіндік салқынын тигізінен алға тартты. Алайда, оған қарамастан бұл интеграциялық ұйым елдердің макроэкономикалық өсіміне жақсы әсерін тигізіп, дағдарыстан шығудың жолы болғанын атап өтті.

Ал Беларусь Президенті Александр Лукашенко өз кезегінде одақ аясында кейбір проблемалар да бар екенін тілге тиек етті. Мәселен, келісілген кейбір келісімдердің нақты іс жүзінде жүзеге асып жатқанына күмәні бар. Осыған байланысты Беларусь Президенті одақтың ішкі тәртібін қолға алу керектігін, бұл ретте комиссия құрылып, орындалмаған бастамаларға сұрыптау жүргізуді қолға алу қажеттігін ұсынды.

Одақ жұмысына оң баға

Кеңейтілген құрамда сөйлеген сөзінде Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев алдағы мамырда үш жыл толатын Одақ аясында бастапқы күрделі кезеңде көп жұмыстар жасалғанын айтты. Елбасының мәлімдеуінше, қазір ұйымның шарттық құқықтық базасы құрылып, тұрақты кеңею үстінде. Ұзақмерзімді, ортамерзімді басымдықтар айқындалды. Практикада тауарлар, қызметтер, капитал, жұмыс күші еркін қозғала бастады. Түрлі елдермен, халықаралық ұйымдармен байланыс реттеле түсуде. «ЕАЭО-ның қалыптасу кезеңі барлық елдердің дағдарыс құбылыстарын еңсеруі тиіс қиын кезеңге дөп келді. Мұның барлығы соңғы уақыттарда елеулі төмендеп, қауіп тудырған ұйымның көрсеткіштерінен байқалды. Дағдарыс мәңгілік емес. Төмендеу бар жерде өсу де бар. Өткен жылы біздің елдердің басым бөлігі экономикалық өсім көрсетті. Оның ішінде Қазақстан да бар. 2017 жылдың басындағы статистика деректері бізде ерекше оптимизм оята түсуі қажет», деді Н.Назарбаев.

Екі ай қорытындысы бойынша ЕАЭО сыртқы сауда көлемі 37 пайызға, өзара сауда 38 пайызға артқан. «Мысалы, Қазақстанның ЕАЭО-мен саудасы – 56,5 пайызға, Ресеймен – 50 пайызға, Беларусьпен – 50 пайызға, Қырғызстанмен – 41 пайызға, Армениямен 3,5 есеге артты. Яғни, кемшілік кемшілігімен, ал біз одан әрі жұмыс істеуіміз қажет екенін көрсетіп жатырмыз», деді Қазақстан Президенті.

Ресей Президенті Владимир Путин де өз кезегінде одақ жұмысы табысты жүргізіліп жатқанын атап өтті. Одақ дағдарыс қиындықтарынан құтқарған қауіпсіздік құралы болғанын алға тартты. Бұған әлемдік экономиканың тұрақсыздығына қарамастан Одаққа мүше мемлекеттер қол жеткізіп отырған экономикалық көрсеткіштер дәлел болатынын мысалға келтірді. Ресей Президенті бұл ретте Қазақстан Президентінің пікірін құптайтынын айтып, тіпті Н.Назарбаевтың сөзінен дәйексөз де келтірді. Интеграциялық байланыстардың арқасында қазіргі экономикалық тұрақтылыққа қол жеткізіп отырғанымыз туралы ойын нақтылай түсті.

«Белгілі бір дәрежеде одақ сыртқы конъюнктураның ықпалын жойып, ұлттық экономиканы жаңа бағыттарға бейімдеді», деді РФ басшысы.

Бұдан ары Молдова Президенті сөз алды. Ол Молдова елі үшін бұл шараға қатысу айрықша оқиға екенін айтып өтті. Интеграциялық байланыстардың беки түсуіне Молдова Республикасы ерекше маңыз беретінін айтып, ЕАЭО-ға бақылаушы ел мәртебесін үлкен жауапкершілікпен сезінетінін жеткізді.

Отырыс қорытындысында бірқатар келісімдерге қол қойылды. ЕЭК жұмыс тәртібіне өзгерістер енгізу туралы шешім қабылданып, ЕАЭО экономикалық қызметін дамытуға бағытталған құжаттар рәсімделді.

Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан»,

Бішкектен

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.06.2018

Парламентте балалар денсаулығына қатысты заң жобасы қаралды

19.06.2018

ОҚО-ның әкімшілік орталығы Түркістан қаласына көшіріледі

19.06.2018

Елімізде газ нарығында үлкен өзгерістер болады

19.06.2018

Энергетика министрі халық алдында есеп берді

19.06.2018

Асхат Аймағамбетов: «Алтын белгі» төсбелгісіне үміткерлердің 98,4%-ы білімдерін растады

19.06.2018

Ақсуда Қымызмұрындық мерекесі өтті

19.06.2018

Мемлекет басшысы Түркістан облысын құру туралы Жарлыққа қол қойды

19.06.2018

Қ. Тоқаев сарапшылар алдына жаңа міндеттер қойды

19.06.2018

Бүгін Үкімет отырысында қандай мәселелер талқыланды?

19.06.2018

Павлодарда казактар мәдениеті мен өнері күні өтті

19.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова «Ұлы Дала» гуманитарлық ғылымдар форумына қатысты

19.06.2018

Головкинге The Ring журналының белбеуі табысталды

19.06.2018

Чемпиондар лигасы. «Астананың» іріктеу кезеңіндегі қарсыласы белгілі болды

19.06.2018

Астанада Дүниежүзілік тау-кен конгресі өтіп жатыр

19.06.2018

Сенаторлар валюталық реттеу туралы заң жобаларын талқылады

19.06.2018

«Жетісу көктемі» атты республикалық форум: жас қаламгерлер не дейді?

19.06.2018

СҚО-ның Бостандық ауылында қуғын-сүргін құрбандарына арнап ескерткіш-тақта орнатылды

19.06.2018

Мемлекет басшысы Қайрат Мәмиді қабылдады

19.06.2018

Бурабайда «Қазақтану» ғылыми-ағартушылық жобасының тұсауы кесілді

19.06.2018

Солтүстік Қазақсанда жаңа мешіт ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Арайланған, абаттанған Астанам!

Махамбет «Еділдің бойы ен тоғай, ел қондырсам деп едім» деп жалынды жырына қосқандай, бүгінде еңсесі биіктеген елорда көз алдымызда қанатын жайып, өсіп-өркендеп, сары даланың сәніне сән қосқан керім қалаға айналғаны анық.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

Ақмолаға бақ ерте қонды, оның аумағы тіпті патша заманында облыс болған. Орталығы Омбы қаласы болғанымен облыстың Ақмола атануының өзі оның ерте танылғандығының белгісі. Әйтпесе осы облыс құрамында сол кездегі Ақмола­дан үлкен Омбы, Қызылжар, сәл кішірек Көкшетау, Атбасар қалалары болған, бірақ соған қарамай облыс атауын Ақмо­ла иемденген.

Жарқын ШӘКӘРІМ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Нағыз қазақ...

 Домбыра – қазақтың жаны, қазақтың көзі, терең тамырлы тұңғиығы, сан ғасыр­лық серігі, ағыл-тегіл күйі. Сандаған ғасыр­­лардан жеткен Қорқыттың қобы­зы үніндей інжу-маржан сазды әуені. Домбыра күй күм­безін көкке өрлеткен кө­ненің көзі, тәңірдің құдіреті. Кетбұғаның күй күңіренісі, Ноғайлының зар заманы, Сы­пыра жырау, Асан Қайғы, Қазтуған, Дос­панбет, Шалкиіз­дердің жыр арқауы, қанаты. Байжігіт пен Абы­лай ханның күй төгілткен жан серігі. Күні кешегі Нұрғиса мен Қаршығалардың дүл­дүл күйшілігі. Бүгінгі музыка өнері бәйте­регінің тамырлы шежіресі. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу