ЕАЭО бізге не берді? Бішкекте экономикалық одақтың саммиті өтуде

Бүгін Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қырғызстанның Бішкек қаласында өткен Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің отырысына және Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымына мүше мемлекеттер басшыларының бейресми кездесуіне қатысты.
Егемен Қазақстан
14.04.2017 2162
2

Төрт көз түгел...

Бұл жолы «төрт көз түгел» жиналды. Әрине, бұлайша түгендей сөйлеуімізге түрткі болған былтырғы жылдың соңында Санкт-Петербургте өткен дәл осындай жиынға Беларусь Президенті Александр Лукашенконың қатыспауынан қалған алаң еді. Бірақ бұл жолы одаққа мүше бес елдің де президенттері – Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев, Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин, Беларусь Президенті Александр Лукашенко, Армения Республикасының Президенті Серж Саргсян, Қырғыз Республикасының Президенті Алмазбек Атамбаев қатысты. Тіпті, жиында алтыншы президент – одаққа өздерін бақылаушы ел ретінде ұсынған Молдова президенті Игорь Додон және ЕЭК алқасының төрағасы Тигран Саркисян болды.

Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің отырысы әдеттегідей алдымен шағын, одан соң кең құрамда өтті. Онда Еуразиялық экономикалық кеңестің 2015-2016 жылдары атқарған жұмыстары талқыланды. ЕАЭО іске қосылғаннан бері оған мүше елдер қандай жетістіктерге қол жеткізді, неден ұтылды, неден ұтты, міне, осы сауалдардар төңірегінде мәселе қаралды.

Молдова бақылаушы ел атанды

Алқалы жиынды кеңестің биылғы төрағасы ретінде Қырғызстан Президенті Алмазбек Атамбаев жүргізіп отырды. Қырғызстан Президенті шағын құрамдағы кездесуде Жоғары кеңес мүшелері Молдова президенті Игорь Додонның ресми үндеуіне байланысты Молдоваға ЕАЭО бақылаушы мәртебесін беру туралы шешім қабылдағанын атап өтті. Сондай-ақ, Қырғызстан одаққа төрағалығын жылдың соңына дейін жалғастыра отырып, ұйым аясында кәсіпкерлікті дамытуға барынша жағдай туғызып, еуразиялық экономикалық кеңістік шеңберінде мүмкіндікті молайта беру керектігі туралы ұстанымын жалғастыратынын жеткізді. Себебі, Қырғызстан Президенті кәсіпкерлікті дамытуды экономиканың негізгі қозғаушы күші санайды. Бұл ретте одақ жұмысын жандандыратын негізгі төрт басымдық – еркін тауар айналымы, еркін қызмет, еркін еңбек нарығы және еркін қаржы айналымын дамыту бағытында бірлескен жұмыстарды жалғастыра беру керектігіне тоқталды. А.Атамбаев бұл мәселеде кейбір кедергілердің де кездесетінін тілге тиек етті. Осыған орай одаққа мүше мемлекеттер мемлекеттік органдармен қоса бизнес өкілдерімен де тығыз байланыста жұмыс істеуі керек. Қырғызстан Президенті, өкінішке қарай, елдерінен жұмыс іздеп шетелге кетушілердің аз еместігін алға тарта отырып, бұл ретте еңбек мигранттары мәселесіне де баса назар аударуды сұрады. Сондай-ақ, еркін еңбек нарығындағы жұмыс күшін ертеңгі күндері зейнетақымен қамту жайын да назардан тыс қалдыруға болмайтынын жеткізді. А.Атамбаевтың айтуынша, Қырғызстан үшін одақ аясында ауыл шаруашылығы, жеңіл өнеркәсіп, қайта өңдеу өнеркәсібі сияқты салаларда жұмыстың жандануы аса маңызды. Бұл ретте Қырғызстан Президенті өздеріне көрсеткен қолдаулары үшін Ресей және Қазақстан Президенттеріне зор алғыс айтты. А.Атамбаев сөзінің қорытындысында жалпы одаққа мүше болу Қырғызстан үшін мол мүмкіндік әрі мәртебе екенін айтты.

Күрделі кезең кедергі болды

Бұдан ары сөз кезегін Армения Республикасының Президенті Серж Саргсянға ұсынды. Ол өз елінің одақ жұмысына үлесі жайында баяндай отырып, ұйымның құрылуы күрделі кезеңге дөп келгенін атап өтті. Әлемдік экономикадағы тұрақсыздықтың салдары одақ жұмысына белгілі деңгейде өзіндік салқынын тигізінен алға тартты. Алайда, оған қарамастан бұл интеграциялық ұйым елдердің макроэкономикалық өсіміне жақсы әсерін тигізіп, дағдарыстан шығудың жолы болғанын атап өтті.

Ал Беларусь Президенті Александр Лукашенко өз кезегінде одақ аясында кейбір проблемалар да бар екенін тілге тиек етті. Мәселен, келісілген кейбір келісімдердің нақты іс жүзінде жүзеге асып жатқанына күмәні бар. Осыған байланысты Беларусь Президенті одақтың ішкі тәртібін қолға алу керектігін, бұл ретте комиссия құрылып, орындалмаған бастамаларға сұрыптау жүргізуді қолға алу қажеттігін ұсынды.

Одақ жұмысына оң баға

Кеңейтілген құрамда сөйлеген сөзінде Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев алдағы мамырда үш жыл толатын Одақ аясында бастапқы күрделі кезеңде көп жұмыстар жасалғанын айтты. Елбасының мәлімдеуінше, қазір ұйымның шарттық құқықтық базасы құрылып, тұрақты кеңею үстінде. Ұзақмерзімді, ортамерзімді басымдықтар айқындалды. Практикада тауарлар, қызметтер, капитал, жұмыс күші еркін қозғала бастады. Түрлі елдермен, халықаралық ұйымдармен байланыс реттеле түсуде. «ЕАЭО-ның қалыптасу кезеңі барлық елдердің дағдарыс құбылыстарын еңсеруі тиіс қиын кезеңге дөп келді. Мұның барлығы соңғы уақыттарда елеулі төмендеп, қауіп тудырған ұйымның көрсеткіштерінен байқалды. Дағдарыс мәңгілік емес. Төмендеу бар жерде өсу де бар. Өткен жылы біздің елдердің басым бөлігі экономикалық өсім көрсетті. Оның ішінде Қазақстан да бар. 2017 жылдың басындағы статистика деректері бізде ерекше оптимизм оята түсуі қажет», деді Н.Назарбаев.

Екі ай қорытындысы бойынша ЕАЭО сыртқы сауда көлемі 37 пайызға, өзара сауда 38 пайызға артқан. «Мысалы, Қазақстанның ЕАЭО-мен саудасы – 56,5 пайызға, Ресеймен – 50 пайызға, Беларусьпен – 50 пайызға, Қырғызстанмен – 41 пайызға, Армениямен 3,5 есеге артты. Яғни, кемшілік кемшілігімен, ал біз одан әрі жұмыс істеуіміз қажет екенін көрсетіп жатырмыз», деді Қазақстан Президенті.

Ресей Президенті Владимир Путин де өз кезегінде одақ жұмысы табысты жүргізіліп жатқанын атап өтті. Одақ дағдарыс қиындықтарынан құтқарған қауіпсіздік құралы болғанын алға тартты. Бұған әлемдік экономиканың тұрақсыздығына қарамастан Одаққа мүше мемлекеттер қол жеткізіп отырған экономикалық көрсеткіштер дәлел болатынын мысалға келтірді. Ресей Президенті бұл ретте Қазақстан Президентінің пікірін құптайтынын айтып, тіпті Н.Назарбаевтың сөзінен дәйексөз де келтірді. Интеграциялық байланыстардың арқасында қазіргі экономикалық тұрақтылыққа қол жеткізіп отырғанымыз туралы ойын нақтылай түсті.

«Белгілі бір дәрежеде одақ сыртқы конъюнктураның ықпалын жойып, ұлттық экономиканы жаңа бағыттарға бейімдеді», деді РФ басшысы.

Бұдан ары Молдова Президенті сөз алды. Ол Молдова елі үшін бұл шараға қатысу айрықша оқиға екенін айтып өтті. Интеграциялық байланыстардың беки түсуіне Молдова Республикасы ерекше маңыз беретінін айтып, ЕАЭО-ға бақылаушы ел мәртебесін үлкен жауапкершілікпен сезінетінін жеткізді.

Отырыс қорытындысында бірқатар келісімдерге қол қойылды. ЕЭК жұмыс тәртібіне өзгерістер енгізу туралы шешім қабылданып, ЕАЭО экономикалық қызметін дамытуға бағытталған құжаттар рәсімделді.

Динара БІТІКОВА,

«Егемен Қазақстан»,

Бішкектен

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны төсеніштермен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

21.09.2018

Халқына демесін болған күйші

21.09.2018

Жер үстінде жұмақ бары рас па?

21.09.2018

Зейнетақы қоры жалған қауесетті жоққа шығарды

21.09.2018

Димаш Акимов: Көрерменім «Адам» атандырып жіберді

21.09.2018

Қостанайда 11500 адам бірыңғай жиынтық төлем төлейтін болады

21.09.2018

Вьетнам президенті Чан Дай Куанг көз жұмды

21.09.2018

Роналду алғаш рет ойыннан қуылды

21.09.2018

Qasiet pen qasiret

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу