ЭКСПО-2017: Жаңалықтар жаршысы һәм жарысы

ЭКСПО көрмесінің тарихы бір жарым ғасыр бұрыннан басталады. Алғашқы дүниежүзілік көрме 1851 жылы Лондондағы «Гайд» саябағында мемлекет қайраткері, кәсіпкер және дизайнер Генри Коул мен Альберт Девиз ханзаданың бастамасымен ұйымдастырылған екен. «Барлық елдер ұлы іспен, яғни адамзатты жетілдірумен айналыссын» деген ұранмен өткен шарадағы ең көрнекті ғимарат темір мен шыныдан тұрғызылған Хрусталь сарайы болған. Сәулетші Джозеф Пакстонның қолынан шыққан бұл туынды жеңіл жиналып, бөлшектенетін. Осыдан кейін жер бетіндегі ірі қалаларда Хрусталь сарайына ұқсас оқу залдары, пассаждар, тоғыспалы галереялар салына бастады. ЭКСПО көрмесінің әу бастан мақсаты – жаңадан шыққан ғылы­ми-техникалық жетістіктерді паш етіп, олардың болашақта дамуы­на сеп болу, сондай-ақ, қатысушы елдердің тарихын, салт-дәс­түрін және мәдениетін көпшілікке көрсету. Әлемнің 65 мем­лекеті бұл дәстүрден ажырамай, көрмені өз деңгейінде өткізіп келеді.
Егемен Қазақстан
05.06.2017 2412
2

Графеннің мүмкіндіктері және киіз үй

Қазақстан да халықаралық көрменің бастапқы деңгейін, дәрежесін сақтайды деген үміттеміз. Биылғы байрақты басқосуға дайындық барысы осындай ой түйгізеді. Айталық, Британ павильоны – көрмедегі ең ірі нысандардың бірі. Жалпы аумағы 1100 шаршы метрді құрайтын павильон танымал сәулетші Асиф Ханның шешімімен қазақтың киіз үйі пішінінде безендірілген.
«Біз – энергиямыз» тақырыбын ту еткен Ұлыбритания көрмеде озық технологиялар мен жаңғырмалы энергия көздерін пайдалану саласындағы инновацияларды таныстырады. Мәселен, «болашақтың материалы» деп аталып кеткен графеннің мүмкіндігін көпшілік біле бермейді. Бұл материал қазірдің өзінде көптеген салада теңдесі жоқ өнім ретінде бағаланады. Әлемдегі ең жеңіл әрі берік материал энергия жинақтау қасиетіне де ие. Сондай-ақ, көрме аясында британдықтар келушілерге елінің тарихын таныстырып, жетістіктерімен бөлісуді жоспарлап отыр.
Ұлыбритания павильоны Корольдік­тің ұлттық күнінде – 26 маусымда ашылатынын айта кету керек.

Шағын ел – шексіз энергия

Теңіз деңгейінен төмен орналасқан мемлекет ретінде Нидерланд тасқын сумен талай күрес жүргізді. Жергілікті билік табиғаттың алып күшіне төтеп беріп, суды баламалы энергия көзіне айнал­дыра білді. Сондықтан олар­дың ЭКСПО-2017 көрмесіндегі павильоны­ның жұмысы «Шағын ел, шексіз энергия: болашақ энергиясын қалыптастыратын дүниетаныммен таныс болыңыздар» деген ұранмен өтеді. «Жақын арада Қазақстан бүкіл әлемнің назарында болмақ. Көптеген елдер көрмеге «жасыл» энергетикаға қалай қол жеткізуге болатынын, оны қолжетімді, тұрақты етудің түрлі әдістерін талқылау үшін келеді. Нидерланд бұл саладағы түрлі шешімдерді ұсынып, өзгелермен жан-жақты қарым-қатынас жасауға ниетті. Біздің ел энергетикадағы өзгерістерді енгізуге әрқашан дайын», дейді павильон директоры Эвелин Бяйл.
Нидерланд жаңа энергия көздерін іздестіріп, оны пайдаланатын ел ретінде танымал. Бүкіл әлемде голландтық өнер­кәсіптік технологиялар, озық ноу-хау және инновациялар ерекше қызығу­шы­лық тудырады. Ал күн энергиясы саласын­дағы құрал-жабдықтардың жарты­сы голландтық технологиялар негізін­де жұмыс істейді. Корольдіктің өкіл­дері осының бәрі Астанадағы ЭКСПО көр­месі кезінде көрсетіледі деп уәде етті.
Келушілер голландтықтардың болашақ энергиясын қалыптастыруда пайдаланатын барлық әдіс-тәсілдерімен танысады. Павильон үш аймаққа бөлінеді: Голландияның шығармашылық және инновациялық жетістіктерінің көрме залы, голограмма, 5 минуттық лазер­лік шоу және 3D технологияларды ұсы­натын мультимедиялық зал, ал соң­ғысы, ересектер мен балаларға арнал­ған ойын-сауық аймағы. Мұның бар­лығы голландтық және ресейлік дизайнер­лердің көмегімен жасалады. Көрме аясында Нидерланд Корольдігі мен Қазақстанның дарынды жастары экологиялық мәселелерді шешуге арналған ортақ жобасын таныстырады. Бұған қоса, таяу уақытта павильонның мүмкіндіктерімен танысуға арналған веб-қосымша іске қосылады.
Павильонда 20 минутқа есептелген, жарық шашқан шоуды бір мезетте жетпіске жуық адам тамашалай алады. Экспозицияда қазақ, орыс және ағылшын тілін меңгерген 20 қазақстандық және 5 голландтық маман жұмыс істейтін болады.

Немістер не көрсетеді?

ЭКСПО-2017 халықаралық маман­дан­дырылған көрмесінде Германия өз павильонын «Энергия әлемді өзгерте алады» деген ұранмен таныстырмақ. 
Немістердің еліміздегі елшісі Рольф Мафаэльдің айтуынша, павильонның мазмұны аса қызықты болады. «Біздің павильонымыз 1700 шаршы метрді алып жатыр, бұл – қатысушы мемлекеттердің арасындағы ең үлкен аумақ. Энергия тиімділігі, климатты сақтау, қоршаған ортаны қорғау – Германия үшін аса маңызды. Баламалы энергия көздеріне көшу мәселесі әлемдік деңгейде талқы­ланып жатқанда, біз де үлесімізді қосуға ниеттіміз», дейді ол.
Неміс павильонын ұйымдастырумен айналысатын компанияның креативті директоры Андреас Хорбельттің сөзінше, Германия – Еуропада жаңғырмалы энергия көздерін тұрақты түрде пайдаланып, әлі де жетілдіріп отырған алғашқы мемлекет. 30 сәуірден бері елдегі электр қуатының 85 пайызы баламалы энергия көздеріне көшкен. Бұл – Германия үшін үлкен жетістік, тарихта болмаған оқиға. «Біздің түсінігіміздегі болашақ энергиясын «Болашақ қаласы» алаңында тамашалай аласыздар. Жалпы, павильонда бес жаңғырмалы энергия көзі – жел, күн, су, жылы су және биомасса көрініс табады. «Энергия әлемді өзгерте алады» деген сөз тек энергияға қатысты емес. Келешектің өзгеруі жер шарында тұрып жатқан миллиардтаған адамның энергиясына байланысты», дейді Андреас Хорбельт.
Павильонға табан тіреген әр адамға «smart-stick» кілті беріледі екен. Бұл батарея арқылы қатысушылар көрме залындағы барлық интерактивті эле­менттерді іске қосып, экспонаттарды көре алады. Элек­тронды кілттер қазақша, орысша, ағыл­шынша және немісше кодталған. Қонақтар баламалы энергия жайлы көптеген мағлұ­маттарға қанығып, ой-өрісін кеңейтеді. Сонымен қатар, Германияның энергия тиімділігі картасы сол саладағы ең үздік 35 жобаны ұсынады. Инновациялар адам өмірін жақсарта отырып, қоршаған ортаға келетін зиян мөлшерін неғұрлым азайтуды көздейді. Мәселен, «ақылды үй» технологиясынан бастап «BMW» маркасындағы электромобиль және мотоциклдің соңғы үлгілеріне дейін құрылыс және көлік саласындағы жа­ңа­лықтар мен өнімдер таныстырылады. Бұл жерде қазба отынды пайдаланбай-ақ плас­тмасса шығаруды ойлап тапқан өнертап­қыштардың еңбегін айрықша атап өту қажет.
Көрмеде немістер жаңғырмалы энергия көздерінен қуат алатын электр көлік­терді кеңінен насихаттамақ. Оған лимузин, «Е формуласы» жарыс автокөлігі, электр қозғалтқышы бар екі дөң­гелекті кө­лік және заманауи қуаттау жүйе­лері кіреді. Павильондағы ең қызық­ты сәттердің бірі деп «Энергети­калық шоуды» айтуға болады. Лазерлік шоуға қонақтардың барлығын қатыстыру жоспарланып отыр. Павильонды ара­лаған әр адам ортадағы дөңгелек үстел­ге кілтті қойса, одан жи­налған энергия лазерлік шоуға ұласпақ.
Көрме аймағынан бөлек, немістер кәдесый сататын дүкенді, ұлттық тағам­дар мен сусындарды ұсынатын мейрам­ха­наны және VIP аймақты ашуды ойлас­тыруда. Неміс павильоны бір сағатта 400-ге дейін қонақты қабылдауға қауқарлы. Аумақта 80 адам жұмыс істейтін болады, қызметкерлердің 75 пайызы қазақстандықтар болса, қалғаны Германиядан келеді деп күтілуде.

Асхат РАЙҚҰЛ,
«Егемен Қазақстан»

Суреттерді түсірген
Ерлан ОМАРОВ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.03.2019

Алматылық жастар Нұрсұлтан Назарбаевты гүл шоқтарымен қарсы алды

26.03.2019

UFC: Дамир Майрбекпен айқасуы мүмкін

26.03.2019

QAZAQ AIR ұшақтары Ресейге қатынайтын болды

26.03.2019

Ақмаржан Қалмұрзаева шаңғы акробатикасынан Қазақстан чемпионы атанды

26.03.2019

Үкімет отырысында Жастар жылын өткізу жөніндегі Жол картасына арналған толықтырулар мақұлданды

26.03.2019

Ірі кәсіпорындар Ақтөбедегі ЖОО түлектерін жұмысқа орналастыру туралы меморандумға қол қойды

26.03.2019

Алкоголь өнімдерін алып өтпек болғандар ұсталды

26.03.2019

Қазақстандық опера әншісі Айгүл Шамшиденова Австрияда жеке концертін өткізеді

26.03.2019

Жайсаңда 1,5 миллионнан астам теңгенің затын елден заңсыз шығармақ болғандар ұсталды

26.03.2019

Полиция қала тұрғындарына терезеден құлаудың алдын алу жөнінде ескертті

26.03.2019

Қорғаста шекарашылар 5 миллионға жуық теңгенің заттарын кеденшілерге өткізді

26.03.2019

Теннис: Путинцева Плишковадан ұтылды

26.03.2019

Қостанайда Ресейге кетіп бара жатқан автокөлік жүргізушісінен есірткі табылды

26.03.2019

Елордада күн райы +7°С дейін жылынады

26.03.2019

Бір жылда өнеркәсіп өсімі 4,1% құрады: Үкіметте ИИДМБ іске асыру барысы қаралды

26.03.2019

Елордадағы жантүршігерлік жол апаты: Автобустар жедел жәрдем көлігіне соқтығысқан

26.03.2019

Семейде «Астанамыз – Нұр-Сұлтан!» атты патриоттық акция өтті

26.03.2019

Мемлекеттік шекараны бұзып өтпек болған қырғыз азаматы ұсталды

26.03.2019

Бұл жаңа жұмыс форматы — А. Мамин Үкімет пен Ұлттық Банк арасындағы Келісім туралы

26.03.2019

Өскеменде патриоттық акция өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу