Ел брендіне бет бұрған Назарбаев Университет

12 сәуір – ғылым қызметкерлері күні. «ХХІ ғасыр − білім мен ғылым ғасыры», деген Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев еліміздің дамуында білім мен ғылымның алатын орнын, бағыт-бағдарын дәстүрлі Жол­дау­ларында да, ұзақ мерзімге арналған «Қазақстан-2050» Стра­тегиясында да айқындай келіп: «Біздің басты мақсатымыз − 2050 жылға қарай мықты мемлекеттің, дамыған эконо­мика­ның және Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамының негізінде берекелі қоғам құру», деген болатын.

12.04.2017 302

Елбасы стратегияны іске асыруға қатыс­ты міндеттер мен тапсыр­маларды белгілеп берген «Қазақ­стан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты 2014 жылғы Жолдауында: «Ғылы­ми қамтымды экономика құру – ең алдымен, Қазақстан ғылы­мы­ның әлеуетін арттыру. Бұл бағыт бойынша венчурлік қаржы­ландыру, зияткерлік мен­ші­кті қорғау, зерттеулер мен ин­но­­ва­цияларды қолдау, сондай-ақ, ғылыми әзірлемелерді ком­мер­цияландыру жөніндегі заңна­маны жетілдірген жөн. Ғылымды қаржыландыру көлемін біртіндеп арттырып, оны дамыған мемлекет­тердің көрсеткіштеріне жеткізу қажет», деп атап өткен еді. 

Аталған жұмыстар қазір шеші­мін тауып келеді. Отаны­мыз­дағы білім мен ғылымды ұштас­тыра жүргізуде оң өзгерістер бар.

Бұрынғы желіні жалғастыра отырып, уақыт талабына сай жаңа университет ұйымдастыру ісі 2009 жылы қолға алынып, 2010 жылы заманауи білім ордасы алғашқы студенттерге есігін ашқан еді. Бұл − Назарбаев Университет болатын. Оқумен қатар, инно­ва­циялық зерттеу қызметін жүр­гізуге бағытталған білім орда­сының ғылыми инфра­құры­лымы қай жағынан да қа­рым­ды. Жаңа университет инновациялық зерттеу қызметін жүр­гізуге бағытталған осы заман­ға сай ғылыми орталық болу­ды мақсат тұтады. Осы орай­да білім мен ғылым ордасына ең үздік ұлттық және халықаралық оқы­мыс­ты ғалымдар мен зерделі зерттеу­шілер шақырылып, оларға барлық жағдай жасалды. Университеттің академиялық және ғылыми саясаты университет құрамына кіре­тін мектептер (институттар) жүйесіне қарай қарастырылған. Бұл еліміздің индустриялық-инновациялық мақсаттарын орындау үшін білім, ғылым және өндірістің арқасындағы өзара байланысты қамтамасыз етуге мүмкіндік беретіні алдын ала ойластырылған болатын.

Назарбаев Университеттің басты миссиясы қандай дегенге келе­тін болсақ, Қазақстанда білім мен ғылыми-зерттеу қыз­метінің дамуына мүмкіндік беру, сонымен қатар, Астананы Еура­зия кеңістігіндегі зерттеу және білім беру орталығы ретін­де қалыптастыру болып сана­лады. Университет жан-жақты ойлас­тырылған өзіндік білім стандарты бойынша жұмыс істейтінін айта кетсек дейміз.

Назарбаев Университетте ғылыми жұмыстар жүйелі жүр­гізіліп отырады. Жыл сайын 700-ден астам үздік грантпен оқу орнына қабылданады. Олардың алды білім ордасын бітіріп, ел дамуына өздерінің үлестерін қоса бастағаны мәлім. Бір ғана мысал, өткен жылы бітірген екінші лектің 622 түлегінің 444-і бака­лавриат, 178-і магистратура бағ­дарламасы бойынша тәмам­дады. Түлектердің көпшілігі ғылым және технологиялар, инженерия, гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар, жоғары бизнес, жоға­ры мемлекеттік саясат мектеп­терінен қанат қағыпты.

Университет бітірушілер теориялық білімдерін өздері таңдап алған мамандық бойын­ша тәжірибе жүзінде дәйек­теп келеді. Жалпы, ғылымға бет бұр­ған азаматтар университеттің химия, физика, роботтытехника, геномика, материалтану және өзге де зертханаларында жұмыс жасайды. Олардың ізденістері­не білім ордасындағы қазы­на­лы кітапхана да септігін тигізіп отыр. Мәселен, онда 210 000-ға жуық электронды кітап, 101 000-нан астам ғылыми журнал, 228 дерекқор бар екенін атап айтуға болады.

Қазір елімізде зерттеу уни­вер­­ситеттері экономиканың дамуына, ұлттық инновациялық жүйе­лердің өрістеуіне мүмкіндік тудырып отыр. «Назарбаев Уни­верситет» дербес білім беру ұйымы Зерттеу университетінің негізгі міндеті жоғары және жо­ғары оқу орнынан кейінгі білім беру­дің барлық деңгейлеріндегі ғылыми қызмет пен білім беру үрдісін интеграциялау болып табылады.

Бұл күндері Назарбаев Уни­верситеттегі ғылыми жетістік­тер атап өтуге тұрарлық. Студент­тер­ге шетелдік оқытушылар сабақ беріп келеді. Ал отандастары­­мыз ғылыми-зерттеу жұмыстары­­на өз үлестерін қосуда. Айталық, 518 халықаралық ұйыммен, оның ішінде Оксфорд, Гарвард, Кембридж, Принстон, Токио және басқа да беделді универси­тет­тер бар, тығыз қарым-қаты­нас орнатылды. Мысалы, биоме­ди­цина, биоинформатика, био­ин­же­нерия, ғылымның жаңа тех­но­ло­гиялары, энергетика, су ресурс­тары, ауыл шаруашылы­ғы инфрақұрылымы бойынша зерт­теулер жүргізіледі. Осындай ауқым­ды жұмысқа 458 оқытушы мен зерттеуші тартылған.

Ғылыми жетістіктердің айна­лымға түсуіне келсек, 2011-2017 жылдар ішінде 1100 ғылы­ми ма­қала халықаралық басылым­дар­да жарық көріп, баға­сын алып­ты. Томсен Рейтерс ком­па­ния­­­сы Назарбаев Универ­ситетті Қазақ­стандағы ең танымал ғылыми ұйым деп атаған. Ал өткен жылы уни­­верситет студенттерінің 90 ғы­лы­ми мақаласы әлемдік журнал­дарда жарияланса, бұл көр­сеткіш 2015 жылы 8 жарияланымды ғана құраған болатын.

Заманауи университеттің тақы­рыптар аясында ғылыми жария­ланымы қай дәрежеде дегенге көңіл бөлсек, медицина саласы − 7,9 пайыз, биохимия және молекулярлық ғылым – 6,1 пайыз, компьютерлік ғылым – 12,2 па­­йыз, математика – 5,9 пайыз, фи­зи­­ка және астрономия – 11,2 пайыз. Уни­верситет ғалымдары мен қызметкерлеріне бөлінген грант­­тарға келсек, Ұлыбритания, АҚШ, Швейцария сынды бірқатар елдер грант бөліп, әріптестік байла­ныстарды нығайтып келеді.

Бір сөзбен айтқанда, ғылым мен білімнің бүгінгі іргелі орта­лығына айнала бастаған Назарбаев Университеттегі жұмыстар, оның оң нәтижелері жұртшылықтың ілтипатына бөленуде. Универ­ситет ел брендіне айналуға тал­пыну үстінде. Басты мақсаты − тәуел­сіз елдің жас ұрпағын өрке­ниет көшіне қосу болса, қазірдің өзінде бұл игілікті іс ілгері ба­сып, мыңдаған талапкер білім орда­сында оқуға ниет танытып келеді. Университеттің білім бағдарламасы бірте-бірте еліміздің жоғары оқу орындарында қол­данысқа ене беретіні ақиқат.


Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.05.2017

Премьер ТМД елдері үкімет басшылары кеңесінің отырысына қатысты

26.05.2017

Мадрид конференциясы Астана процесі нәтижелерін жоғары бағалады - СІМ

26.05.2017

«Ұлы дала» II форумы аясында шетелдік ғалымдар құнды ойларымен бөлісті

26.05.2017

Солтүстік Қазақстанда әкім әкесіне заңсыз субсидия алып берген

26.05.2017

Алтай Көлгінов: Біз биыл «Алаш» музейін ашамыз

26.05.2017

Түркі тілінің халықаралық мәртебесі туралы мәселе қозғалды

26.05.2017

Ұлытауды ұлықтау жұмыстары басталды – Ерлан Қошанов

26.05.2017

Жандос Асанов: Түркі тілдерін зерттеу – ТүркПА-ның назарындағы мәселе

26.05.2017

Жансейіт Түймебаев: Елдік мүддедегі есебіміз түгенделе түсуде

26.05.2017

Манзур Хусейн Сумро: «Біз өз құндылықтарымыздан ажырамауымыз керек»

26.05.2017

Дархан Қыдырәлі Моңғолия ғылым академиясының құрметті докторы атанды

26.05.2017

Оңтүстік Қазақстанда қамыс плитасын шығаратын зауыт ашылады

26.05.2017

Қордайда Сағадат Нұрмағамбетовке арналған ескерткіш ашылды

26.05.2017

Елбасы бастамасын ел қолдады - Нұрлан Ноғаев

26.05.2017

Рухани жаңғыру – тарихты қайта тануға жетелейді

26.05.2017

Астанада «Мұңмен алысқан адам» атты пьеса сахналанды

26.05.2017

Сергей Саламацкий: «Успен ауданының түлектеріне ҰБТ-ға қатысу маңызды емес»

26.05.2017

«ONTUSTIK өнімдері-2017» көрме-жәрмеңкесі өтуде

26.05.2017

Солтүстік Қазақстан имамы Рамазан айындағы сауапты іс-шараларды айтты

26.05.2017

Жансай Смағұлов – Азия чемпионатының қола жүлдегері

КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Ер мен Жер

Қазақтың әзелден ардақ тұтып қастерлейтін қасиетті ата құн­ды­лық­тарының арасында Ер мен Жердің ала­тын орны ерекше. Ер қашанда туып-өскен жеріне тартып туады. Осы бір жайды «Тау баласы тауға қа­рап өседі» деп жырлаған тұма жырлы Тұманбай Молдағалиевтай ақын аға­мыз да кезінде жақсы аңдатқан еді. Се­бебі, ер жерге кіндігімен байланады, ту­ған жерінің барша қадір-қасиетін тұ­ла бойына сіңіріп, көкірегіне құй­ып, соған бүкіл жан-жүрегімен із­гі­лік қайнарына бас қойғандай сусын­дап өседі. Осылайша туған жер ал­дын­да­ғы перзенттік парыз жүгі сал­мақ­та­на бермек, туған жерге деген пер­зент­тік ыстық ілтипат пен махаббат тұр­паттанып толағайлана түспек.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Басты құндылық – рухани тазалық

«Өмір сүру үшін өзгере білу керек», деді Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында. Заман талабына сай лайықты өмір сүру үшін қазіргі уақыттағы жаңғырудың да негізгі мақсаты – осы.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ киносы неге дәстүрді ұлықтай алмайды?

Бір жылдары Қазақстанның мә­дениет күндері аясында Үндістанға сапарлап бардық. Көнеден көнермей жеткен мәдениеті, өнердің қай түрінен де әлемдік өркениетке қосар қомақты үлесі бар, бай тарихты, жер жүзіндегі жәдігерлер бесігінің бірі Үндістанға табан тірегенде таңданарлық қай­шылыққа тап болғанбыз. Сенің санаңда қалып­тасқан бай мәдениет, өр­кениет, ежелгі дәстүріне сызат түс­пеген ғажайып әлемге кереғар тір­шілік – қағаз жәшіктерден үй жасап, көшеде туып, көшеде тұрып жатқан халық менмұндалап алдымыз­дан шыққан. Тілім өкше ересек, кір қожалақ бала, қол жайған қайыр­шыдан аяқ алып жүре алмайсыз.

Әйіп ЫСҚАҚОВ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Біліктілік – ауыл дамуының алғышарты

Мал шаруашылығы ата кәсібі­міз ғана емес, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ете­тін маңызды салалардың бірі сана­ла­ды. Мал басының басым бөлігі, яғни 80 пайыздан астамы қосал­қы шаруашылықтарда шоғыр­ланған­дықтан, Елбасы тапсыр­масымен оларды кооперативтерге бірікті­ріп, оңтайландыру шаралары­ның қолға алына бастауы өте құптарлық.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ұрпақ тағдырымен ойнаған оңбайды

Ұлттың ұлылығы ұрпағынан көрі­неді. Бұл – әлімсақтан белгілі нәрсе. Ал сол ұрпақ тағдырына былық араласса, ар былғанады. Содан да шығар, ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Ба­ланы ұлша тәрбиелесең – ұл бол­мақ­шы. Құлша тәрбиелесең – құл бол­мақ­шы», деп өсиет қалдырып кеткені. Біз осы өсиетті орындай алдық па, әлде бәрін заманға теліп, теріс басқан аяғымызды, дүниенің құлы болуға ұм­тылған ниетімізді түзеуге мұршамыз жет­пей жүр ме? Бұл санамыздағы ақау­дан, ұлтты ұлт ететін мәдени-ге­не­тикалық кодымыздың әлсіздігінен, тіп­ті мүлде кеміп кеткенінен болып отыр ма?

Пікірлер(0)

Пікір қосу