Ел брендіне бет бұрған Назарбаев Университет

12 сәуір – ғылым қызметкерлері күні. «ХХІ ғасыр − білім мен ғылым ғасыры», деген Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев еліміздің дамуында білім мен ғылымның алатын орнын, бағыт-бағдарын дәстүрлі Жол­дау­ларында да, ұзақ мерзімге арналған «Қазақстан-2050» Стра­тегиясында да айқындай келіп: «Біздің басты мақсатымыз − 2050 жылға қарай мықты мемлекеттің, дамыған эконо­мика­ның және Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамының негізінде берекелі қоғам құру», деген болатын.

12.04.2017 156

Елбасы стратегияны іске асыруға қатыс­ты міндеттер мен тапсыр­маларды белгілеп берген «Қазақ­стан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты 2014 жылғы Жолдауында: «Ғылы­ми қамтымды экономика құру – ең алдымен, Қазақстан ғылы­мы­ның әлеуетін арттыру. Бұл бағыт бойынша венчурлік қаржы­ландыру, зияткерлік мен­ші­кті қорғау, зерттеулер мен ин­но­­ва­цияларды қолдау, сондай-ақ, ғылыми әзірлемелерді ком­мер­цияландыру жөніндегі заңна­маны жетілдірген жөн. Ғылымды қаржыландыру көлемін біртіндеп арттырып, оны дамыған мемлекет­тердің көрсеткіштеріне жеткізу қажет», деп атап өткен еді. 

Аталған жұмыстар қазір шеші­мін тауып келеді. Отаны­мыз­дағы білім мен ғылымды ұштас­тыра жүргізуде оң өзгерістер бар.

Бұрынғы желіні жалғастыра отырып, уақыт талабына сай жаңа университет ұйымдастыру ісі 2009 жылы қолға алынып, 2010 жылы заманауи білім ордасы алғашқы студенттерге есігін ашқан еді. Бұл − Назарбаев Университет болатын. Оқумен қатар, инно­ва­циялық зерттеу қызметін жүр­гізуге бағытталған білім орда­сының ғылыми инфра­құры­лымы қай жағынан да қа­рым­ды. Жаңа университет инновациялық зерттеу қызметін жүр­гізуге бағытталған осы заман­ға сай ғылыми орталық болу­ды мақсат тұтады. Осы орай­да білім мен ғылым ордасына ең үздік ұлттық және халықаралық оқы­мыс­ты ғалымдар мен зерделі зерттеу­шілер шақырылып, оларға барлық жағдай жасалды. Университеттің академиялық және ғылыми саясаты университет құрамына кіре­тін мектептер (институттар) жүйесіне қарай қарастырылған. Бұл еліміздің индустриялық-инновациялық мақсаттарын орындау үшін білім, ғылым және өндірістің арқасындағы өзара байланысты қамтамасыз етуге мүмкіндік беретіні алдын ала ойластырылған болатын.

Назарбаев Университеттің басты миссиясы қандай дегенге келе­тін болсақ, Қазақстанда білім мен ғылыми-зерттеу қыз­метінің дамуына мүмкіндік беру, сонымен қатар, Астананы Еура­зия кеңістігіндегі зерттеу және білім беру орталығы ретін­де қалыптастыру болып сана­лады. Университет жан-жақты ойлас­тырылған өзіндік білім стандарты бойынша жұмыс істейтінін айта кетсек дейміз.

Назарбаев Университетте ғылыми жұмыстар жүйелі жүр­гізіліп отырады. Жыл сайын 700-ден астам үздік грантпен оқу орнына қабылданады. Олардың алды білім ордасын бітіріп, ел дамуына өздерінің үлестерін қоса бастағаны мәлім. Бір ғана мысал, өткен жылы бітірген екінші лектің 622 түлегінің 444-і бака­лавриат, 178-і магистратура бағ­дарламасы бойынша тәмам­дады. Түлектердің көпшілігі ғылым және технологиялар, инженерия, гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар, жоғары бизнес, жоға­ры мемлекеттік саясат мектеп­терінен қанат қағыпты.

Университет бітірушілер теориялық білімдерін өздері таңдап алған мамандық бойын­ша тәжірибе жүзінде дәйек­теп келеді. Жалпы, ғылымға бет бұр­ған азаматтар университеттің химия, физика, роботтытехника, геномика, материалтану және өзге де зертханаларында жұмыс жасайды. Олардың ізденістері­не білім ордасындағы қазы­на­лы кітапхана да септігін тигізіп отыр. Мәселен, онда 210 000-ға жуық электронды кітап, 101 000-нан астам ғылыми журнал, 228 дерекқор бар екенін атап айтуға болады.

Қазір елімізде зерттеу уни­вер­­ситеттері экономиканың дамуына, ұлттық инновациялық жүйе­лердің өрістеуіне мүмкіндік тудырып отыр. «Назарбаев Уни­верситет» дербес білім беру ұйымы Зерттеу университетінің негізгі міндеті жоғары және жо­ғары оқу орнынан кейінгі білім беру­дің барлық деңгейлеріндегі ғылыми қызмет пен білім беру үрдісін интеграциялау болып табылады.

Бұл күндері Назарбаев Уни­верситеттегі ғылыми жетістік­тер атап өтуге тұрарлық. Студент­тер­ге шетелдік оқытушылар сабақ беріп келеді. Ал отандастары­­мыз ғылыми-зерттеу жұмыстары­­на өз үлестерін қосуда. Айталық, 518 халықаралық ұйыммен, оның ішінде Оксфорд, Гарвард, Кембридж, Принстон, Токио және басқа да беделді универси­тет­тер бар, тығыз қарым-қаты­нас орнатылды. Мысалы, биоме­ди­цина, биоинформатика, био­ин­же­нерия, ғылымның жаңа тех­но­ло­гиялары, энергетика, су ресурс­тары, ауыл шаруашылы­ғы инфрақұрылымы бойынша зерт­теулер жүргізіледі. Осындай ауқым­ды жұмысқа 458 оқытушы мен зерттеуші тартылған.

Ғылыми жетістіктердің айна­лымға түсуіне келсек, 2011-2017 жылдар ішінде 1100 ғылы­ми ма­қала халықаралық басылым­дар­да жарық көріп, баға­сын алып­ты. Томсен Рейтерс ком­па­ния­­­сы Назарбаев Универ­ситетті Қазақ­стандағы ең танымал ғылыми ұйым деп атаған. Ал өткен жылы уни­­верситет студенттерінің 90 ғы­лы­ми мақаласы әлемдік журнал­дарда жарияланса, бұл көр­сеткіш 2015 жылы 8 жарияланымды ғана құраған болатын.

Заманауи университеттің тақы­рыптар аясында ғылыми жария­ланымы қай дәрежеде дегенге көңіл бөлсек, медицина саласы − 7,9 пайыз, биохимия және молекулярлық ғылым – 6,1 пайыз, компьютерлік ғылым – 12,2 па­­йыз, математика – 5,9 пайыз, фи­зи­­ка және астрономия – 11,2 пайыз. Уни­верситет ғалымдары мен қызметкерлеріне бөлінген грант­­тарға келсек, Ұлыбритания, АҚШ, Швейцария сынды бірқатар елдер грант бөліп, әріптестік байла­ныстарды нығайтып келеді.

Бір сөзбен айтқанда, ғылым мен білімнің бүгінгі іргелі орта­лығына айнала бастаған Назарбаев Университеттегі жұмыстар, оның оң нәтижелері жұртшылықтың ілтипатына бөленуде. Универ­ситет ел брендіне айналуға тал­пыну үстінде. Басты мақсаты − тәуел­сіз елдің жас ұрпағын өрке­ниет көшіне қосу болса, қазірдің өзінде бұл игілікті іс ілгері ба­сып, мыңдаған талапкер білім орда­сында оқуға ниет танытып келеді. Университеттің білім бағдарламасы бірте-бірте еліміздің жоғары оқу орындарында қол­данысқа ене беретіні ақиқат.


Сүлеймен МӘМЕТ,
«Егемен Қазақстан»


КОЛУМНИСТЕР

Гүлзейнеп Сәдірқызы,

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

​Тарих кені – туған жер

«Қазағымның көп тарихы Көк­шеде, қаланып тұр Оқжетпестей текшеге»... Осыдан біраз жылдар бұ­рынғы бір өлеңімізде осылай деп­піз. Шын мәнінде де Көкшетау халқымыздың кенен тарихы қат­пар­ланған қасиетті жерлерінің қа­тарынан ойып тұрып орын алатынына сөз бар ма?

Алдан СМАЙЫЛ, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

​Ұлтты танып болдық па?

Өткен 25 жылдың ішінде дамыған елдердің үлгісінде технологиялық трансфертті жүзеге асырдық. Алыс-жақын мемлекеттермен экономикалық қарым-қатынастарды реттедік. Осы үдерістерді қорытындылаған ғылыми орталықтар Қазақстанда экономиканы нарыққа көшіру үрдісі аяқталды деп отыр. Яғни, ендігі кезекте әлеуметтік-рухани, адами-шығармашылық мұрат­тарды сол экономика арқылы баянды етуді шұғыл қолға алу керек.

Пікірлер(0)

Пікір қосу