Еңбек адамына – ерекше көзқарас

Егемен Қазақстан
06.12.2016 139
Елбасының Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамы идеясы айрықша әлеуметтік жаңғыртуға жол ашты. Ол еңбек адамдарының мүдделеріне жауап беретін көп қырлы, әмбебап жоба болып саналады. Ондағы 20 қадамды жүзеге асыру қоғамның елеулі бөлігі саналатын еңбеккерлер ұйымы – кәсіподақтар жұмысымен тығыз байланысты Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам идеясын жүзеге асыру үшін арнайы мереке – Еңбек күні бекітіліп, жаңа марапаттар – 3 дәрежелі Еңбек ордені мен «Еңбек ардагері» медалі енгізілді. Кәсіби шеберлік, үздік маман, Еңбек әулеті сынды байқаулар өткізіледі, еңбек адамының беделін арттыру және оның әл-ауқатын жақсарту мақсатында және тұрғындарды әлеуметтік қорғау үшін жағдайлар жасалуда, ардагерлер мен мүгедектер қамқорлыққа алынуда. Мәселен, биылғы жылдың өзінде «Еңбек жолы» байқауында еңбек адамдары негізгі үш номинация бойынша марапатталды. Айталық, байқауда «Үздік еңбек әулеті» номинациясы бойынша Атырау облысынан Аралбековтер әулеті үздік теміржолшылар деп танылды. «Өндірістің үздік жас маманы» аталымында Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы Бейсетай ауылы «Мамбетов және К» шаруа қожалығының наубайшысы Тұрар Қасымов жеңімпаз атанды. Үшінші «Жұмыс істейтін жастардың үздік тәлімгері» номинациясы бойынша «Соколов-Сарыбай тау-кен байыту өндірістік бірлестігі» АҚ-тың экскаватор машинисі Андрей Соколов жеңімпаз атанған болатын. Сондай-ақ, Қазақстан экономикасын дамытуға және нығайтуға үлес қосқан өндіріс салаларының 9 еңбеккері «Еңбек ардагері» төсбелгісімен марапатталды. Мұның бәрі еңбек адамдарына көрсетілген айрықша құрмет. Сонымен қатар, заң жобалары мен мемлекеттік бағдарламаларды дайындау және талқылау барысында Парламентпен және Үкіметпен ықпалдасу арқасында Федерация кәсіподақ ұйымдарының қызмет етуіне қажетті құқықтық кеңістікті кеңейтуге мүмкіндік алды. «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыру аясында қазіргі күні республикада ауқымды заңнамалық жұмыстар атқарылды, ел дамуы үшін жаңа құқықтық негіз құрған 59 заң қабылданды. Оның ішінде жылдың басынан бастап күшіне енген жаңа Еңбек кодексін бөле-жара айтуға болады. Ол Халықаралық еңбек ұйымы мен Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының стандарттарына сай жасалған еңбек қатынастарының жаңа заңдық құжатына айналды. Жаңа еңбек заңнамасы жұмыс беруші үшін де, жұмыскер үшін де көп мүмкіндіктерге жол ашты, өйткені, ұжымдық келісім процесі еңбек қатынастарының негізі болып бекітілді. Жаңа Еңбек кодексіне сәйкес елімізде ұжымдық келісім қатынастарын құру және жаңа ұжымдық келісімдерді жасау үрдісі қарқын алды. Кен-металлургия, машина жасау саласында, мұнай-газ, құрылыс сек­торы мен өзгелерде жаңа ұжымдық келі­сім­дер жасалды. Мұнай, шикізат бағасының төмендеуіне, экономикалық ахуалдың нашарлауына қарамастан, көптеген кәсіпорындар жұмыс­керлерге тиесілі әлеуметтік жеңілдіктерді сақтап қана қоймай, оның ауқымын арттыра да алды. Осы мысалдар кәсіподақ ұйымдарының жаңа Еңбек кодексі ұсынған тың мүмкін­шіліктерді кеңінен пайдаланып, әлеуметтік әріптестермен құрылымдық диалог орнатып отырғанын тағы бір паш етеді. Көптеген кәсіпорындар мен ұйымдардың ұжымдары дер кезінде жасалған ұжымдық келісімнің арқасында қорғалу мүмкіндігіне ие болып отыр. Тек ұжымдық келісімдер арқылы ғана кәсіподақ ұйымдары еңбеккерлер үшін қосымша жеңілдіктер мен кепілдіктер ала алады. Жаңа Еңбек кодексінде еңбек қаты­нас­тарының ұжымдық-келісімдік реттелуі саласының ауқымы кеңеюіне байланысты жұмыс берушілердің еңбек және ұжымдық келі­сім­дерді жасау және орындауын реттей­тін кодекс нормаларын бұзғаны үшін жауап­кер­шілігі күшейтілді. Еңбек қатынастарының барлық қатысу­шы­ларын ойынның жаңа ережелерімен таныстыру қажет екені белгілі. Біріншіден, біз кәсіп­одақ активін оқытамыз. Осы мақсатта 2016 жылдың 1 қарашасына қатысты 25 мыңнан астам жұмыскер дәріс алды. Осы арқылы біз өзіміздің кәсіподақ активіміздің білім қорын толықтырып, олар­дың жұмыс берушімен нақты дәлелдермен диалог құра алуын қамтамасыз етеміз. Бұл жұмыстар жалғасын тауып, әр бастауыш ұйымның төрағасына жеткізіледі. Біз жұмыс берушілерді де оқытуға дайынбыз, бұл мақсатта бізде еңбек заңанамасын түсіндіруге арналып дайындалған активтеріміз бар. Мәселен, осы күннің өзінде біз «Қаз­атомпром» АҚ-тың жұмыс берушілерін оқытып, үйреттік. Қазіргі күні «Самұрық-Қазынамен» бірлесе оқу жайлы келіссөздер жүргізілуде. Кәсіподақтар федерациясының басты қыз­меттік міндетінің бірі әлеуметтік әріп­тестікке, әлеуметтік әріптестік пен әлеуметтік-эко­номикалық және еңбек қатынастарын реттеу бойынша үшжақты комиссия жұмысына қа­тысу. Әлеуметтік әріптестік әсіресе, дағдарыс кез­дерінде жұмыскерлердің еңбек құқықтарын қорғау және әлеуметтік-экономикалық мүдде­лерін сақтау, қоғамда келісім мен тұрақ­тылықты қамтамасыз ету ісінде әріптестердің құ­ры­лымдық ықпалдастығына өз септігін тигі­зеді. Бұл мақсатта Кәсіподақтар федерациясы «Са­мұ­рық-Қазына» ұлттың әл-ауқат қоры» АҚ, Еуразиялық топ компаниясымен, «Ата­мекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасымен әлеу­меттік-еңбек саласында өзара ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойған. Әлеуметтік-еңбек шиеленістерінің алдын алу және оларды шешуде әлеуметтік әріп­тестіктің механизмдері мен құралдарының рөлі шүбәсіз. Кәсіподақтар республиканың кәсіп­орын­дары мен ұйымдарында орын алып қалатын еңбек даулары мен шиеленістерін басты назарда ұстап отырады. Жалақы, кәсіпорындардың төмен деңгейде ұжымдық келісімдермен қамтылуы, еңбек заңнамасының бұзылуы, әлеуметтік-еңбек қатынасына қаты­сушылардың құқықтық мәдениетінің төмендігі олардың туындауының басты себептері болып табылады. Осы проблемаларды шешу үшін елімізде Үкі­мет қаулысымен бекітілген еңбек даула­рының туындау қатерлері мен әлеуметтік толқуларды азайту бойынша кешенді жоспар жүзеге асырылуда, оның аясында жергілікті атқарушы органдардың, кәсіподақтар мен жұмыс берушілердің бірегей әрекет ету алго­ритмі қарастырылған. Еңбек даулары мен шиеленістерді жедел анықтау мақсатында еңбек ұжымдары мен әлеуметтік толқулар туын­дауы мүмкін ошақтарда Кәсіподақтар феде­рациясы еңбек шиеленістерінің апталық кәсіп­одақтық мониторингін жүргізіп отырады. Біз үшін басты мақсат – жұмыскерлер үшін әлеуметтік кепілдіктерді қамтамасыз ету және Қазақстанда лайықты еңбек қағидаларын дамыту. Гүлнәр ЖҰМАГЕЛДИЕВА, Қазақстан Кәсіподақтары федерациясы төрағасының орынбасары
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.12.2018

Зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды Ұлттық Банк жүзеге асырады

13.12.2018

Түркістан облысында мақта қалдықтарынан электр қуатын өндіретін зауыт салу жоспарлануда   

13.12.2018

«Мұрагер ханзада» компаниясының өкілдері Екібастұзда болды

13.12.2018

Елбасы Беларусь Республикасы Қауіпсіздік кеңесінің Мемлекеттік хатшысы Станислав Засьпен кездесті

13.12.2018

Қыздар университетінде Нұртас Оңдасыновқа ескерткіш тақта орнатылды

13.12.2018

Тағы төрт спортшы допингпен ұсталды

13.12.2018

Ұлағатты ұстазбен кездесу өтті

13.12.2018

Түрікменстанның вице-премьері: екі ел арасындағы әрекеттестіктің деңгейі жоғары

13.12.2018

«БҰҰ Адам құқықтары Жалпыға ортақ Декларациясына» 70 жыл» шарасы өтті

13.12.2018

Жинақтаушы зейнетақы жүйесіне 20 жыл толуына орай дөңгелек үстел өтті

13.12.2018

«Qazaq Banki» АҚ салымшылары кепілдік берілген депозиттері бойынша өтемді ВТБ-дан алатын болды

13.12.2018

Атырауда сыбайлас жемқорлыққа қарсы жобалық кеңсе ашылды

13.12.2018

Алматыда қаланың үздік мұғалімдері марапатталды

13.12.2018

Джиу-джитсудің хас шеберлерінің жүлдесі үшін жарыс өтеді

13.12.2018

Қ.Тоқаев қытайлық Genertec холдингінің басшысын қабылдады

13.12.2018

«Нұр Отан» партиясының депутаттары Алматының 2019 жылғы бюджетіне ұсыныстар енгізді

13.12.2018

Алматыда АИТВ-мен өмір сүретіндерге көмектесетін мобильді қосымша таныстырылды

13.12.2018

Үш ардагерге «Қарағанды облысының құрметті азаматы» атағы берілді

13.12.2018

Левандовски мергендер көшін бастады

13.12.2018

Қазақфильм «Қызғалдақтар атамекені» деректі фильмін жарыққа шығарды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу