Еңбек адамына – ерекше көзқарас

Егемен Қазақстан
06.12.2016 54
Елбасының Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамы идеясы айрықша әлеуметтік жаңғыртуға жол ашты. Ол еңбек адамдарының мүдделеріне жауап беретін көп қырлы, әмбебап жоба болып саналады. Ондағы 20 қадамды жүзеге асыру қоғамның елеулі бөлігі саналатын еңбеккерлер ұйымы – кәсіподақтар жұмысымен тығыз байланысты Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам идеясын жүзеге асыру үшін арнайы мереке – Еңбек күні бекітіліп, жаңа марапаттар – 3 дәрежелі Еңбек ордені мен «Еңбек ардагері» медалі енгізілді. Кәсіби шеберлік, үздік маман, Еңбек әулеті сынды байқаулар өткізіледі, еңбек адамының беделін арттыру және оның әл-ауқатын жақсарту мақсатында және тұрғындарды әлеуметтік қорғау үшін жағдайлар жасалуда, ардагерлер мен мүгедектер қамқорлыққа алынуда. Мәселен, биылғы жылдың өзінде «Еңбек жолы» байқауында еңбек адамдары негізгі үш номинация бойынша марапатталды. Айталық, байқауда «Үздік еңбек әулеті» номинациясы бойынша Атырау облысынан Аралбековтер әулеті үздік теміржолшылар деп танылды. «Өндірістің үздік жас маманы» аталымында Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы Бейсетай ауылы «Мамбетов және К» шаруа қожалығының наубайшысы Тұрар Қасымов жеңімпаз атанды. Үшінші «Жұмыс істейтін жастардың үздік тәлімгері» номинациясы бойынша «Соколов-Сарыбай тау-кен байыту өндірістік бірлестігі» АҚ-тың экскаватор машинисі Андрей Соколов жеңімпаз атанған болатын. Сондай-ақ, Қазақстан экономикасын дамытуға және нығайтуға үлес қосқан өндіріс салаларының 9 еңбеккері «Еңбек ардагері» төсбелгісімен марапатталды. Мұның бәрі еңбек адамдарына көрсетілген айрықша құрмет. Сонымен қатар, заң жобалары мен мемлекеттік бағдарламаларды дайындау және талқылау барысында Парламентпен және Үкіметпен ықпалдасу арқасында Федерация кәсіподақ ұйымдарының қызмет етуіне қажетті құқықтық кеңістікті кеңейтуге мүмкіндік алды. «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыру аясында қазіргі күні республикада ауқымды заңнамалық жұмыстар атқарылды, ел дамуы үшін жаңа құқықтық негіз құрған 59 заң қабылданды. Оның ішінде жылдың басынан бастап күшіне енген жаңа Еңбек кодексін бөле-жара айтуға болады. Ол Халықаралық еңбек ұйымы мен Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының стандарттарына сай жасалған еңбек қатынастарының жаңа заңдық құжатына айналды. Жаңа еңбек заңнамасы жұмыс беруші үшін де, жұмыскер үшін де көп мүмкіндіктерге жол ашты, өйткені, ұжымдық келісім процесі еңбек қатынастарының негізі болып бекітілді. Жаңа Еңбек кодексіне сәйкес елімізде ұжымдық келісім қатынастарын құру және жаңа ұжымдық келісімдерді жасау үрдісі қарқын алды. Кен-металлургия, машина жасау саласында, мұнай-газ, құрылыс сек­торы мен өзгелерде жаңа ұжымдық келі­сім­дер жасалды. Мұнай, шикізат бағасының төмендеуіне, экономикалық ахуалдың нашарлауына қарамастан, көптеген кәсіпорындар жұмыс­керлерге тиесілі әлеуметтік жеңілдіктерді сақтап қана қоймай, оның ауқымын арттыра да алды. Осы мысалдар кәсіподақ ұйымдарының жаңа Еңбек кодексі ұсынған тың мүмкін­шіліктерді кеңінен пайдаланып, әлеуметтік әріптестермен құрылымдық диалог орнатып отырғанын тағы бір паш етеді. Көптеген кәсіпорындар мен ұйымдардың ұжымдары дер кезінде жасалған ұжымдық келісімнің арқасында қорғалу мүмкіндігіне ие болып отыр. Тек ұжымдық келісімдер арқылы ғана кәсіподақ ұйымдары еңбеккерлер үшін қосымша жеңілдіктер мен кепілдіктер ала алады. Жаңа Еңбек кодексінде еңбек қаты­нас­тарының ұжымдық-келісімдік реттелуі саласының ауқымы кеңеюіне байланысты жұмыс берушілердің еңбек және ұжымдық келі­сім­дерді жасау және орындауын реттей­тін кодекс нормаларын бұзғаны үшін жауап­кер­шілігі күшейтілді. Еңбек қатынастарының барлық қатысу­шы­ларын ойынның жаңа ережелерімен таныстыру қажет екені белгілі. Біріншіден, біз кәсіп­одақ активін оқытамыз. Осы мақсатта 2016 жылдың 1 қарашасына қатысты 25 мыңнан астам жұмыскер дәріс алды. Осы арқылы біз өзіміздің кәсіподақ активіміздің білім қорын толықтырып, олар­дың жұмыс берушімен нақты дәлелдермен диалог құра алуын қамтамасыз етеміз. Бұл жұмыстар жалғасын тауып, әр бастауыш ұйымның төрағасына жеткізіледі. Біз жұмыс берушілерді де оқытуға дайынбыз, бұл мақсатта бізде еңбек заңанамасын түсіндіруге арналып дайындалған активтеріміз бар. Мәселен, осы күннің өзінде біз «Қаз­атомпром» АҚ-тың жұмыс берушілерін оқытып, үйреттік. Қазіргі күні «Самұрық-Қазынамен» бірлесе оқу жайлы келіссөздер жүргізілуде. Кәсіподақтар федерациясының басты қыз­меттік міндетінің бірі әлеуметтік әріп­тестікке, әлеуметтік әріптестік пен әлеуметтік-эко­номикалық және еңбек қатынастарын реттеу бойынша үшжақты комиссия жұмысына қа­тысу. Әлеуметтік әріптестік әсіресе, дағдарыс кез­дерінде жұмыскерлердің еңбек құқықтарын қорғау және әлеуметтік-экономикалық мүдде­лерін сақтау, қоғамда келісім мен тұрақ­тылықты қамтамасыз ету ісінде әріптестердің құ­ры­лымдық ықпалдастығына өз септігін тигі­зеді. Бұл мақсатта Кәсіподақтар федерациясы «Са­мұ­рық-Қазына» ұлттың әл-ауқат қоры» АҚ, Еуразиялық топ компаниясымен, «Ата­мекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасымен әлеу­меттік-еңбек саласында өзара ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойған. Әлеуметтік-еңбек шиеленістерінің алдын алу және оларды шешуде әлеуметтік әріп­тестіктің механизмдері мен құралдарының рөлі шүбәсіз. Кәсіподақтар республиканың кәсіп­орын­дары мен ұйымдарында орын алып қалатын еңбек даулары мен шиеленістерін басты назарда ұстап отырады. Жалақы, кәсіпорындардың төмен деңгейде ұжымдық келісімдермен қамтылуы, еңбек заңнамасының бұзылуы, әлеуметтік-еңбек қатынасына қаты­сушылардың құқықтық мәдениетінің төмендігі олардың туындауының басты себептері болып табылады. Осы проблемаларды шешу үшін елімізде Үкі­мет қаулысымен бекітілген еңбек даула­рының туындау қатерлері мен әлеуметтік толқуларды азайту бойынша кешенді жоспар жүзеге асырылуда, оның аясында жергілікті атқарушы органдардың, кәсіподақтар мен жұмыс берушілердің бірегей әрекет ету алго­ритмі қарастырылған. Еңбек даулары мен шиеленістерді жедел анықтау мақсатында еңбек ұжымдары мен әлеуметтік толқулар туын­дауы мүмкін ошақтарда Кәсіподақтар феде­рациясы еңбек шиеленістерінің апталық кәсіп­одақтық мониторингін жүргізіп отырады. Біз үшін басты мақсат – жұмыскерлер үшін әлеуметтік кепілдіктерді қамтамасыз ету және Қазақстанда лайықты еңбек қағидаларын дамыту. Гүлнәр ЖҰМАГЕЛДИЕВА, Қазақстан Кәсіподақтары федерациясы төрағасының орынбасары
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.05.2018

Солтүстік Қазақстан облысы мен «CLAAS» компаниясы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Торғайдағы Ахмет Байтұрсынов туған үй жөнделетін болды

20.05.2018

Қостанай облысында 18-ші өрт сөндіру бекеті ашылды

20.05.2018

Қостанай қаласы «мерейлі отбасын» таңдады

20.05.2018

Батыс Қазақстан мен Астана әріптестік туралы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Каспий жағалауында суға шомылу маусымына байланысты үгіт-насихат жұмыстары жүргізілді

20.05.2018

Ақтөбе және Орынбор облыстары ресми делегацияларының кездесуі өтті

20.05.2018

Павлодарда партиялық жоба аясында IT-орталық ашылады

20.05.2018

Екібастұздағы «Шығыс» кенішіне «Liebherr R-976 Litronic» экскаваторы әкелінді

20.05.2018

Павлодарда Медиаторлардың республикалық форумы өтті

20.05.2018

Павлодарда ауыл шаруашылық жерлері электронды картаға түсіріледі

20.05.2018

Павлодарда жүргізушілердің төленбеген көлік салығы 670 миллион теңгеге жеткен

20.05.2018

Хорватия Астанада дипломатиялық өкілдік ашпақ

20.05.2018

Самал Еслямова Канн кинофестивалінде үздік актриса атанды

20.05.2018

20 мамырға арналған ауа райы

20.05.2018

ҚарМУ-да «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру барысын талқылады

19.05.2018

АЭФ-2018 аясында жаһандық трансформация жағдайындағы азаматтық қоғам институттарының рөлі талқыланды

19.05.2018

Қазақстандық сарапшылар ғаламдық дамудың басты бес мегатренді туралы пікір білдірді

19.05.2018

Н. Назарбаев атап өткен бес мегатренд АЭФ-2018 алаңдарында кеңінен талқылануда

19.05.2018

QazaqGeography «Қазақстандық ұлттық географиялық қоғамының» кезектен тыс съезі өз жұмысын бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Кешегінің жұрнағы, бүгінгінің көнесі 

Әдебиетке әркімнің-ақ таласы бар заман өтіп кеткенін мойындау қалай болған күнде ауыр. Нарық зама­нының елең-алаңында қолына қалам ұста­ған жігіттердің арасынан адамдар кітап­қа оралады әлі дегенді сеніммен айт­қандарына қарағанда әдебиеттің өмірдегі артықшылығына үміттері күшті болған-ау, шамасы. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қолдан жасалған қасірет

Жылда мамырдың соңындағы Аза тұту күні жақындаған сайын мен қазақпын деген әрбір адамның жүрегі қарс айрылмауы, 30-шы жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің, ғаламат ашаршылықтың құрбандарын еске алып күңіренбеуі мүмкін емес дер едік. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Оразаның нығметі

«Зор сүйінші айтайын, Мұсылман болып туғанға. Ислам дінін қуғанға...» деп Майлықожа бабамыз жырлағандай, исламды дінім, Мұхаммедті пайғамбарым деп таныған мүміндер үшін қасиетті рамазан айы туды. Аллаға бойұсынушы қауым бұл айды «Айлардың сұлтаны» деп ерекше әспет­тесе, үлкен сахаба Абдулла Аббас «күн­­дердің қайырлысы – жұма, айлардың қайыр­лысы – рамазан» деген екен.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Жол апатын азайту жүргізуші мәдениетіне байланысты

Өткенде екі көлік соқтығысып қал­ды. Олар көшенің бағдаршамы жоқ қиылысында бір-біріне жол бермеген. Содан екі жүргізуші бірін-бірі кінәлап жатыр. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Қазақ қызы осындай

Ұлттық дүниетаным ілімінде халық­тың гүлі қазақ қызының болмысына, әдеп-ілтипатына, сұлулық, ізеттілік қасиеттеріне қатысты «Қызда оттай ыстық мейір бар», «Қызда 40 періште бар», «Қызда 40 көліктік бақыт бар», «Қыздың қабағында құт бар», «Қыз назы 40 кісіні мас қылады», «Қыз 40 істің қисынын біледі», «Бұрынғының қыздары бармағының шұңқырындағы асқа тояды» дейтін сұлулықтың тұңғиық сырларын мәлімдейтін інжу-маржан ойлар, толғамдар, лала лебіздер бар.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу