Ертегіден келген өнер

Марқакөлдей сұлу өңір­де туып, суретші болмау мүмкін емес-ау. Бірақ, бала Қабды­рахманның балауса қиялын бау­рап, сурет өнеріне еліктіріп жетелеген бір құдірет қазақтың ертегілері мен батырлар жыры болыпты. Ауыл кітапханасы үйінің тап қасында. Жарты кітапхананы бір өзі тауысып оқыған шығар. Ертегі-жырларды басына жастап қойып оқиды. Көзіне елестетіп, кітаптағы суреттерге қарап Қобыланды мен Алпамыстың, Ер Төстік пен Керқұла атты Кен­дебайдың, тазша бала мен мыс­тан кемпірдің суреттерін салады. Тарихымызға деген аңсар құмар­лық, халқымыздың жан дүние­сіне, салт-дәстүріне деген зейін-ынта осылай бастау алған екен.

18.01.2017 455

IMG_2817

Арман-аңсары Алматы көр­кемсурет училишесіне алып келген. Одан соң Ш.Айманов атын­дағы «Қазақфильм» киностудиясында суретші-муль­типликатор болып істеп, «Қаң­бақ шал», «Дастарқан», «Кіш­кентай өрмекші», тағы басқа мультфильмдерді жасауға қа­тыс­ты. Ал енді осы киностудия жолдама­сымен Мәскеуде ВГИК-тің кино суретшілері факультетінде оқыған жылдар өресін өрлетіп, санасын серпілте түсіп еді.

Еліміз тәуелсіздік алған соң тарихи тақырыпқа жол ашылды. Осынау бос кеңістікті толтыруға Қ.Отарбай да құлшына кірісті. Қазақ тарихынан өз та­қырыбын тапты, қылқаламмен өзіндік кесек ойларын кестелей білді. Тарих қойнауынан, халық өмірінен маржан терген Қабдырахман картиналарының бояулары шыншыл да сыршыл, терең ойлы, жарқын мұңды болып келеді.

Бүгінде аға буын суретшілер қатарындағы Қабдырахман Отар­бай туындыларының негізгі тақы­рыбы қазақ тарихымен үнде­сіп, сол тұма бұлақ көзінен суырт­пақтап сыр тартуымен тар­тымды. Мұны, әсіресе, оның «Тобылғы», «Түркі», «Қазақ хан­дығының шаңырақ көтеруі», «Ақбоз атты бұғалықтау» сияқты картиналарынан көріп, көзайым боларымыз анық.

Ал суретші Қабдырахманның жазушылығы бөлек әңгіме. Жай жазушы емес, сатирик. Яғни, көзмергендігіне қоса, сөзмерген. «Замандасым Азанбек» карти­насының тағдырлы кейіпкерінің көзіндегі от осынау талант иесі­нің болмыс-сипатын танытып тұрғандай. Өнер зерттеуші Қабыл Халықұлы: «Суретші еңбек­терінде бояу, мағына, пішін және пластикалық ерекшеліктер бірегей шешім тапқан», десе, әділ баға осы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ,

«Егемен Қазақстан»

Керей хан мен Жәнібек ханның Қазақ хандығының шаңырағын көтеруі. 1465 ж. кен.май бояу. 165 х 190 см. (2)-1

натюрморт 2006 ж кен.м.бояу 60 х 70 см

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.05.2017

Премьер ТМД елдері үкімет басшылары кеңесінің отырысына қатысты

26.05.2017

Мадрид конференциясы Астана процесі нәтижелерін жоғары бағалады - СІМ

26.05.2017

«Ұлы дала» II форумы аясында шетелдік ғалымдар құнды ойларымен бөлісті

26.05.2017

Солтүстік Қазақстанда әкім әкесіне заңсыз субсидия алып берген

26.05.2017

Алтай Көлгінов: Біз биыл «Алаш» музейін ашамыз

26.05.2017

Түркі тілінің халықаралық мәртебесі туралы мәселе қозғалды

26.05.2017

Ұлытауды ұлықтау жұмыстары басталды – Ерлан Қошанов

26.05.2017

Жандос Асанов: Түркі тілдерін зерттеу – ТүркПА-ның назарындағы мәселе

26.05.2017

Жансейіт Түймебаев: Елдік мүддедегі есебіміз түгенделе түсуде

26.05.2017

Манзур Хусейн Сумро: «Біз өз құндылықтарымыздан ажырамауымыз керек»

26.05.2017

Дархан Қыдырәлі Моңғолия ғылым академиясының құрметті докторы атанды

26.05.2017

Оңтүстік Қазақстанда қамыс плитасын шығаратын зауыт ашылады

26.05.2017

Қордайда Сағадат Нұрмағамбетовке арналған ескерткіш ашылды

26.05.2017

Елбасы бастамасын ел қолдады - Нұрлан Ноғаев

26.05.2017

Рухани жаңғыру – тарихты қайта тануға жетелейді

26.05.2017

Астанада «Мұңмен алысқан адам» атты пьеса сахналанды

26.05.2017

Сергей Саламацкий: «Успен ауданының түлектеріне ҰБТ-ға қатысу маңызды емес»

26.05.2017

«ONTUSTIK өнімдері-2017» көрме-жәрмеңкесі өтуде

26.05.2017

Солтүстік Қазақстан имамы Рамазан айындағы сауапты іс-шараларды айтты

26.05.2017

Жансай Смағұлов – Азия чемпионатының қола жүлдегері

КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Ер мен Жер

Қазақтың әзелден ардақ тұтып қастерлейтін қасиетті ата құн­ды­лық­тарының арасында Ер мен Жердің ала­тын орны ерекше. Ер қашанда туып-өскен жеріне тартып туады. Осы бір жайды «Тау баласы тауға қа­рап өседі» деп жырлаған тұма жырлы Тұманбай Молдағалиевтай ақын аға­мыз да кезінде жақсы аңдатқан еді. Се­бебі, ер жерге кіндігімен байланады, ту­ған жерінің барша қадір-қасиетін тұ­ла бойына сіңіріп, көкірегіне құй­ып, соған бүкіл жан-жүрегімен із­гі­лік қайнарына бас қойғандай сусын­дап өседі. Осылайша туған жер ал­дын­да­ғы перзенттік парыз жүгі сал­мақ­та­на бермек, туған жерге деген пер­зент­тік ыстық ілтипат пен махаббат тұр­паттанып толағайлана түспек.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Басты құндылық – рухани тазалық

«Өмір сүру үшін өзгере білу керек», деді Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында. Заман талабына сай лайықты өмір сүру үшін қазіргі уақыттағы жаңғырудың да негізгі мақсаты – осы.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ киносы неге дәстүрді ұлықтай алмайды?

Бір жылдары Қазақстанның мә­дениет күндері аясында Үндістанға сапарлап бардық. Көнеден көнермей жеткен мәдениеті, өнердің қай түрінен де әлемдік өркениетке қосар қомақты үлесі бар, бай тарихты, жер жүзіндегі жәдігерлер бесігінің бірі Үндістанға табан тірегенде таңданарлық қай­шылыққа тап болғанбыз. Сенің санаңда қалып­тасқан бай мәдениет, өр­кениет, ежелгі дәстүріне сызат түс­пеген ғажайып әлемге кереғар тір­шілік – қағаз жәшіктерден үй жасап, көшеде туып, көшеде тұрып жатқан халық менмұндалап алдымыз­дан шыққан. Тілім өкше ересек, кір қожалақ бала, қол жайған қайыр­шыдан аяқ алып жүре алмайсыз.

Әйіп ЫСҚАҚОВ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Біліктілік – ауыл дамуының алғышарты

Мал шаруашылығы ата кәсібі­міз ғана емес, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ете­тін маңызды салалардың бірі сана­ла­ды. Мал басының басым бөлігі, яғни 80 пайыздан астамы қосал­қы шаруашылықтарда шоғыр­ланған­дықтан, Елбасы тапсыр­масымен оларды кооперативтерге бірікті­ріп, оңтайландыру шаралары­ның қолға алына бастауы өте құптарлық.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ұрпақ тағдырымен ойнаған оңбайды

Ұлттың ұлылығы ұрпағынан көрі­неді. Бұл – әлімсақтан белгілі нәрсе. Ал сол ұрпақ тағдырына былық араласса, ар былғанады. Содан да шығар, ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Ба­ланы ұлша тәрбиелесең – ұл бол­мақ­шы. Құлша тәрбиелесең – құл бол­мақ­шы», деп өсиет қалдырып кеткені. Біз осы өсиетті орындай алдық па, әлде бәрін заманға теліп, теріс басқан аяғымызды, дүниенің құлы болуға ұм­тылған ниетімізді түзеуге мұршамыз жет­пей жүр ме? Бұл санамыздағы ақау­дан, ұлтты ұлт ететін мәдени-ге­не­тикалық кодымыздың әлсіздігінен, тіп­ті мүлде кеміп кеткенінен болып отыр ма?

Пікірлер(0)

Пікір қосу