«Ежелгі Отырар» тарихтан сыр шертеді

Көне Отырар маңында су жүйелері тартылып жат­қан. Ерте көктемнің диқан біт­кен­ді әбігерге салаты­ны бар. Арық арналарын қал­пына кел­тіру де көп ең­бек­ті талап ете­ді.
Егемен Қазақстан
31.03.2017 1308

Құл­­­шы­на кі­ріскен істі аз уа­қыт­қа кі­дір­те тұруға тура кел­­ді, оған тосын бір жайт себеп болды. Сол маңайда жүр­ген­­дер бәрі алғашқыда не еке­­­ніне түсінбей таңырқай қа­­­рас­ты. Алдымен аңғарған тра­к­­торшы жігіт бұл құпиясы мол заттың тегін емес еке­нін білген, сосын пі­шіні бө­­лектеу құмыраны ақы­рын ұс­тай бергенде быт-шы­ты шы­­ғып бөлініп кетті. Бө­лін­ген­де де үгітіле сынып шашылды да қалды.

Арық қазып жүргенде кезіккен жұмбақ құмыраның биік­тігі 30-35 сантиметр­дей еді. Бүйіріне иі­ліп жасалған ұстағышы да өзгешелеу болатын. Ол құ­мы­р­аны алғаш кезіктірген кі­­сі доғалдау ернеуіне қарай қол соза бергені сол, үгітіліп бө­­лініп түскені несі? Үгі­тіле сын­ған құмырадан сау ете тө­гілген зат жүгіре жи­нал­ған­дардың көздерін қ­а­рықт­ыр­ды. Іле, тосыннан табылған қа­­зы­на қоймаға археологтар да жетті. Қазба кезінде жай-күйі бірсін-бірсін анықталып ке­ле жатты: одан табылған ке­рамика сынықтары Шығыс Оты­рарда орналасқан, ХІІ-ХІІІ ғасыр құрылыстары то­бына жататын өркениет ор­талықтарымен тығыз бай­ланыста болғанын аң­ғар­тады.

«Ол тұста жұрт арықтың суды обуын қоймаған же­рі­нен бұрып әкетуге мәж­бүр болған еді, – дейді бір ес­­телігінде Өзбекәлі Жә­ні­бе­ков. – Кейіннен ес білген шақ­та сол су обқан жерін та­лай іздеп бардым, таба ал­мадым...». Бала кезінде Оты­рар­­ төбеге жақын қазылған Та­лап­ты арығымен су жі­бер­генде бір қалтарыста арық­тың ұлтаны опырылып тү­сіп, судың жер астына кете бас­­тағанын үлкендерге еріп бар­ған Өзағаң өз көзімен кө­р­генін айтатын еді.

«Ежелгі Отырардың» қат­пар­лы тарихы сурет болып, көз алдыңызда тұрады.

Сапарбай ПАРМАНҚҰЛОВ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

Суретте: Отырардан табылған теңге

Суретті түсірген

Нұрманбет ҚИЗАТҰЛЫ


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.04.2018

«Smart Zholy» бағдарламасының үздік стартап жобалары анықталды

20.04.2018

23-26 мамыр күндері Астанада «KADEX - 2018» көрмесі өтеді

20.04.2018

Денсаулық сақтау министрі Орал қаласында

20.04.2018

Заңнамаға архив ісі мәселелері бойынша өзгерістер қаралды

20.04.2018

Дубайдағы инвестициялық кездесуде ОҚО-ның инвестициялық өсу драйвері зерттелді

20.04.2018

Ақтөбеде зиянды қалдықтар тасқыны толастар емес

20.04.2018

ТҮРКСОЙ Шыңғыс Айтматов жылын ашты

20.04.2018

Арсен Венгер «Арсеналдан» кететін болды

20.04.2018

Алматы облысында тау жыныстарының қозғалуы тіркелді

20.04.2018

Петропавлда спорт колледжі ашылады

20.04.2018

Алматыда Парламент Мәжілісінің депутаттары жатақханаларды аралады

20.04.2018

Алдағы демалыс күндері ауа райы қандай болады?

20.04.2018

Солтүстік Қазақстанның жас суретшілері халықаралық байқауда топ жарды

20.04.2018

Оңтүстікте ХҚКО арқылы 10 миллионнан астам қызмет көрсетілді

20.04.2018

Солтүстік Қазақстанда архив ғимараттары жоқ аудандар бар

20.04.2018

«Самұрық-Қазына» АҚ жаңа Даму стратегиясын әзірледі

20.04.2018

Сенаторлар «Қылмыстық құқық бұзушылықтар картасы» интернет порталының жұмысымен танысты

20.04.2018

Қайрат Әбдірахманов Түркия президенті Реджеп Тайып Ердоғанмен кездесті

20.04.2018

Өскемен әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

20.04.2018

Қостанайда балалардың «Алтын микрофон» ән байқауы басталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Кісілік әліппесі

Жер бетінде сонау да сонау көз жеткісіз, көңіл сенгісіз небір ықылымдардан бері жасап келе жатқан заты адам баласының ең зарлы мақсаты не десе, ол – адам болу дер едік. Түр-сипатыңмен, тәніңмен ғана емес, жаныңмен, алпыс екі тамырыңдағы қаныңмен, бүкіл болмыс-бітіміңмен. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Ауылдарды сақтаудың амалы қайсы?

Ауыл халқы азайып барады. Неге? Ешкім­ге ештеңенің керегі жоқ болып кеткен бүгінгідей заманда ол жағын ойлап бас қатырып жатқан да бірде-бір жан жоқ. Бар айтатын уәждері – урбанизация. Бір есептен ол да дұрыс шығар. Қалаларға қарай жа­қындаса ауыл қазақтары да өркениетті өмір­ге араласады, өзгелермен бірге қазіргі за­ман­­ның игіліктеріне ортақтасады. Бірақ... 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Қайырымдылық көмектің қайыры болады

Табиғат апатына немесе соғыс, қарулы қақтығыс салдарынан күйзеліске ұшырап, аштыққа, босқыншылыққа тап болған елдерге қайырымдылық көмек көрсету – халықаралық қоғамдастықтың игі шарала­ры­ның бірі. БҰҰ-ның Халықаралық соты ондай көмектердің азық-түлік, киім, дәрі-дәрмек түрінде болуын, қару-жарақ түрінде берілмеуін қатаң бекіткен.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тағам сыры: аурудың алдын алу мүмкін бе?

«Ас – адамның арқауы» деп кішкен­тай­ымнан естіп өскен адам ретінде, та­мақ жемесе адамның күші болмайды, жұ­мыс істеуге, өмір сүруге энергиясы жетпейді деп ойлайтынмын.  Бірақ ас­тың да асы бар, оның пайдасы мен зияны туралы шы­найы да, өтірік те, ойдан құрас­ты­рыл­ған да әңгімелерді көп естіп, кейде білмегендіктен сеніп те қалып жүреміз.

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматы: Шағын ауданның астарлы ақиқаты

Алматыда аты жоқ, бірақ, нөмір­­­лен­­ген 12 шағын аудан бар. Шын­туай­­тында, олар 12 емес, барлығын қос­­қанда – 13. Қала сәулетіне билік жүр­гізуші партия қызметкерлері, сірә, жобалау үстінде «шайтанның 12-сін» сес­ көрген-ау, ақырғы шағын ауданды – 10 «А» деп белгілепті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу