«Ежелгі Отырар» тарихтан сыр шертеді

Көне Отырар маңында су жүйелері тартылып жат­қан. Ерте көктемнің диқан біт­кен­ді әбігерге салаты­ны бар. Арық арналарын қал­пына кел­тіру де көп ең­бек­ті талап ете­ді.
Егемен Қазақстан
31.03.2017 1316

Құл­­­шы­на кі­ріскен істі аз уа­қыт­қа кі­дір­те тұруға тура кел­­ді, оған тосын бір жайт себеп болды. Сол маңайда жүр­ген­­дер бәрі алғашқыда не еке­­­ніне түсінбей таңырқай қа­­­рас­ты. Алдымен аңғарған тра­к­­торшы жігіт бұл құпиясы мол заттың тегін емес еке­нін білген, сосын пі­шіні бө­­лектеу құмыраны ақы­рын ұс­тай бергенде быт-шы­ты шы­­ғып бөлініп кетті. Бө­лін­ген­де де үгітіле сынып шашылды да қалды.

Арық қазып жүргенде кезіккен жұмбақ құмыраның биік­тігі 30-35 сантиметр­дей еді. Бүйіріне иі­ліп жасалған ұстағышы да өзгешелеу болатын. Ол құ­мы­р­аны алғаш кезіктірген кі­­сі доғалдау ернеуіне қарай қол соза бергені сол, үгітіліп бө­­лініп түскені несі? Үгі­тіле сын­ған құмырадан сау ете тө­гілген зат жүгіре жи­нал­ған­дардың көздерін қ­а­рықт­ыр­ды. Іле, тосыннан табылған қа­­зы­на қоймаға археологтар да жетті. Қазба кезінде жай-күйі бірсін-бірсін анықталып ке­ле жатты: одан табылған ке­рамика сынықтары Шығыс Оты­рарда орналасқан, ХІІ-ХІІІ ғасыр құрылыстары то­бына жататын өркениет ор­талықтарымен тығыз бай­ланыста болғанын аң­ғар­тады.

«Ол тұста жұрт арықтың суды обуын қоймаған же­рі­нен бұрып әкетуге мәж­бүр болған еді, – дейді бір ес­­телігінде Өзбекәлі Жә­ні­бе­ков. – Кейіннен ес білген шақ­та сол су обқан жерін та­лай іздеп бардым, таба ал­мадым...». Бала кезінде Оты­рар­­ төбеге жақын қазылған Та­лап­ты арығымен су жі­бер­генде бір қалтарыста арық­тың ұлтаны опырылып тү­сіп, судың жер астына кете бас­­тағанын үлкендерге еріп бар­ған Өзағаң өз көзімен кө­р­генін айтатын еді.

«Ежелгі Отырардың» қат­пар­лы тарихы сурет болып, көз алдыңызда тұрады.

Сапарбай ПАРМАНҚҰЛОВ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

Суретте: Отырардан табылған теңге

Суретті түсірген

Нұрманбет ҚИЗАТҰЛЫ


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.06.2018

Үздік дәрігерге 1 000 000 теңге берілді

18.06.2018

Әділ Ахметов. Астана айбыны

18.06.2018

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

18.06.2018

Тіл төрге озғалы қашан - Сүлеймен Мәмет

18.06.2018

Географ-геоморфолог Серікбол Қондыбай туралы сыр

18.06.2018

Басқа басылымдардан: Аустрия 7 мешітті жауып, 60 имамды елден шығармақ

18.06.2018

АҚШ-КХДР саммитінің маңызы қандай?

18.06.2018

Дәурен Абаевтың қатысуымен баспасөз мәслихаты өтті

18.06.2018

Елімізде көп адамның еңбек мәртебесі жоқ - Мәдина Әбілқасымова

18.06.2018

Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтына 25 жыл толды

18.06.2018

Астанада үздік мектеп бітірушілерді марапаттады

18.06.2018

ҚР КК-нің «ҚР конституциялық заңдылықтың жай-күйі туралы» жолдауы

18.06.2018

Ауыл шаруашылығы министрі халыққа есеп берді

18.06.2018

Парламентте бюджеттің атқарылу есебі қабылданды

18.06.2018

Астана-20: Бас қала осылай басталған

17.06.2018

Рельстен шығып кеткен пойыздың 832 жолаушысы Шу станциясына жеткізілді

17.06.2018

«ҚТЖ»  ҰҚ  қайтыс болған жолаушының отбасы мен туған-туыстарына қайғырып көңіл айтты

17.06.2018

IRONMAN 70.3 триатлоннан халықаралық чемпионаттың бірінші жеңімпаздары марапатталды

17.06.2018

Қызылорда қаласының әкімі ардагер ақсақалдарды мерейтойларымен құттықтады

17.06.2018

Түркияда дәстүрлі өнер фестивалі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

Ақмолаға бақ ерте қонды, оның аумағы тіпті патша заманында облыс болған. Орталығы Омбы қаласы болғанымен облыстың Ақмола атануының өзі оның ерте танылғандығының белгісі. Әйтпесе осы облыс құрамында сол кездегі Ақмола­дан үлкен Омбы, Қызылжар, сәл кішірек Көкшетау, Атбасар қалалары болған, бірақ соған қарамай облыс атауын Ақмо­ла иемденген.

Жарқын ШӘКӘРІМ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Нағыз қазақ...

 Домбыра – қазақтың жаны, қазақтың көзі, терең тамырлы тұңғиығы, сан ғасыр­лық серігі, ағыл-тегіл күйі. Сандаған ғасыр­­лардан жеткен Қорқыттың қобы­зы үніндей інжу-маржан сазды әуені. Домбыра күй күм­безін көкке өрлеткен кө­ненің көзі, тәңірдің құдіреті. Кетбұғаның күй күңіренісі, Ноғайлының зар заманы, Сы­пыра жырау, Асан Қайғы, Қазтуған, Дос­панбет, Шалкиіз­дердің жыр арқауы, қанаты. Байжігіт пен Абы­лай ханның күй төгілткен жан серігі. Күні кешегі Нұрғиса мен Қаршығалардың дүл­дүл күйшілігі. Бүгінгі музыка өнері бәйте­регінің тамырлы шежіресі. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Minecraft»: еңбекке жетелей ме, еліктіре ме?

Бүгінде балаларды еліктіріп, баурап алатын қызықтардың саны жеткілікті. Барлығы жеткіншектің ой-өрісінің дамуына, физикалық тұрғыда шыңдалуына, жан-жақты болып өсуіне ықпал ете ме, жоқ әлде зиянды тұстары молырақ па?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Педагогикалық басылымдарға қолдау қажет

Тәуелсіздік алғаннан бері еліміздің баспасөз саласы да нарықтық қатынас­тар­ға біртіндеп ене бастады. Бүгінде оны қаптаған ақпарат құралдарынан көріп отырмыз. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ дастарқаны

Қазақтың байтақ даласындай ақ дастарқаны, сол дастарқанға қойылған табиғи тағамдары, кіршіксіз көңілі, қайтсем үдеден шығамын деп құрақ ұшып, құлдай жүруі – бұл өзге жұрттарда кездесе бермейтін бір әлем. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу