Фийон – президенттіктен басты үміткер

Егемен Қазақстан
03.12.2016 82
ubir-1Францияда келесі жылы сәуір-мамыр айларында өтетін президенттік сайлаудың басты оқиғасы бүгіндері жүзеге асқандай болып отыр. Елдегі жетекші саяси партиялардың бірі – «Республикашылар» партиясы праймериз сайлау­ында өз үміткерін анықтады. Оңшыл центристер атынан тартысқа бұрынғы премьер-министр Франсуа Фийон түсетін болды. Қазір жетекші саяси сарапшылар ғана емес, француз қауымы да негізінен сол Франсуа Фийонды бірден-бір басты үміткер ғана емес, күмәнсіз президенттей қабылдап отыр. Оның мынадай мәні бар. Қазіргі биліктегі Франсуа Олланд та, оның социалистік партиясы да қатты сынға ұшырап, жеңіске үміт етпейтінін мойындағандай жағдайда. Әсіреұлтшыл «Халық майданы» партиясы мен оның көсемі Марин Ле Пеннің біршама жақтаушыларын көбейткенімен, оған қарсы күресте консерваторлар мен социалистер бірігіп кетіп, әсіреұлтшылдарға жол бермейтіні айдан анық. Сонда Елисей сарайына Фийонның жолы ашылып тұр, дейді сарапшылар. Жалпы, «болжам айту жосықсыз әрекет» деген бар. Әсіресе, бұл соңғы кезде шындыққа айналып бара жатқандай. Ұлыбританиядағы референдумда елдің Еуроодақтан шығуы мақұлданбайды деген болжамды көп адам айтқан. Оған премьер-министр Дэвид Кэмерон да сенген. Соған орай, саяси ұпай да алмақ ойда еді. Ал британдықтар мақұлдап жіберді. Әйтпесе, АҚШ-тағы сайлауда Хиллари Клинтонның жеңісі күмәнсіздей еді. Бірақ Дональд Трамп жеңді. Тіпті, осы Францияда «Республикашылар» партиясының праймериз сайлауында Фийонның жеңісі көп адамның түсіне де кірмеген. Тартысқа түскен үшеу де бұрын билікте болғандар: Николя Саркози – президент, ал Ален Жюппе мен Фийон – бұрынғы үкімет басшылары. Жұрт Жюппе мен Саркозидің бірі жеңеді деген. Фийонға үшінші-төртінші орын берілген. Жалпы, ұлттық ауқымдағы сауалдамада басты үміткер Ален Жюппе саналды. Ал праймеризде Фийон жеңді. Бұл жеңістің сырын сарапшылар Франсуа Фийонның өз бағдарламасын жасауға айрықша мән бергенінен көреді. Ол апталық жұмыс уақытын 35 сағаттан 39 сағатқа өсіруді, зейнеткерлік жас­ты 62-ден 65-ке көтеруді ұсынып қана қоймай, мұның ұлттық мүддеге ғана емес, халықтың жағдайын жақсартуға тиімділігін дәлелдеді. Далиған мемлекеттік аппаратты 500 мың адамға қысқартпақ. Ал Жюппе бұл қысқартуға қарсы болған. Қазіргі заманда мультикультурализм мәселесі айрықша маңызға ие. Бұл Францияға да тән. Бұл елде келімсектер көп. Жюппе бұл мәселеге адамзаттық биіктен қа­рап, бәрінің ерекшеліктері еске­рілсін десе, Фийон басым сайлау­шылардың ұлттық сезімін қозғап, басқалар француздармен ассимиляциялансын дегенді алға тосады. Бұл көпшіліктен қолдау табады. Сарапшылар тағы да бір фак­торға назар аударады. Фийон Ре­сейге, президент Владимир Пу­тин­ге оң көзқараста. Кезінде екеуі әріп­тес болған. Бір мезгілде бірі Францияда, бірі Ресейде үкімет басқарды. Жақсы қарым-қатынаста, сыйластықта болды. Путин оны жақында «өте кісілікті адам», жоға­ры деңгейдегі қайраткер деп мақтап та жіберді. Бұл Фийонның жолын аша ма, жоқ кедергі болып тие ме, бұл жағы белгісіз. Сонда бүкілхалықтық дауыс беруде Фийонның оппоненттері кім болмақ? Әсіреұлтшыл Марин Ле Пен жайында жоғарыда айттық. Социалистер әлі өз үміткерлерін айта алмай жатыр. Президент Олланд жеңіске сенімді болмаған соң, күреске түспесе керек. Үкімет басшысы Мануэль Вальс үнсіз. Бұрын оларда экономика министрі болған Эммануэль Макрон өз қозғалысын ашып, іргесін бөлді. Сарапшылар оны есепке де алып отырған жоқ. Сонда барлық көзір Франсуа Фийонның қолында тұрғандай көрінеді. Бірақ болжам айту жосықсыз әрекет деген тәмсіл ойға орала бе­реді. Партиялық сайлауға 4,2 мил­лион адам қатысса, ертеңгі жалпы сай­лауда 36 млн француз дауыс береді. Олардың көпшілігі Фийонға дауыс береді деп кесіп айту қиын.

Бітім екі жақтың да мүддесін көздеуге тиіс

ubir-2Соңғы біраз уақыттан бері сөз болып келе жатқан Колумбия билігі мен елдегі қарулы көтерілісшілер арасындағы бітімге қол жететін түрі бар. Ел президенті Хуан Мануэль Сантос пен Колумбия революциялық қарулы күштерінің (КРҚК) жетекшісі Родриго Лондоньо Эчеверри келісімнің жаңа нұсқасына қол қойды. Жарты ғасырдан аса уақыт билікке қарсы қарулы әрекет жасап келе жатқан ұйыммен бітімге келу жөніндегі Колумбия президенті Хуан Сантостың бастамасын әлем жұртшылығы қызу қолдап, назарда ұстады. Тіпті оған сол үшін биылғы Бейбітшілік жөніндегі Нобель сыйлығы да берілгені бар. Бірақ біршама кедергіге ұшырап, сол бітім жүзеге аспай қалған. Сонда біраз жұрт сол сыйлық орынсыз берілді-ау деген ойға да келген сыңайлы еді. Келісімнің алғашқы нұсқасына биылғы 26 қыркүйекте қол қо­йыл­ды. Оның рәсіміне Латын Аме­рикасындағы 15 елдің басшылары, тіпті БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун қ­а­тысқан. Бірақ 2 қазанда өткен рефе­рендумда бітім қолдау таппады. Дау­ыс бергендердің 50,21 пайыз­ы қарсы болды. Қарсыластардың уәжі – жарты ғасырдай уақытқа созылған қарулы қақтығыстан 200 мыңнан астам адам қаза тапса, соған көтерілісшілер жауапты, олар жазалануы керек, дейді. Дегенмен, халықаралық ұйым­дар, көптеген мемлекет басшылары, колумбиялықтардың өздері де президент Сантостың бастамасын құптағаны анық. Қантөгісті қақтығыс қалайда тоқтауға тиіс, бұл жерде екі жақ­тың да мүддесі ескерілуі тиіс деген ұстанымға жүгінген ел басшысы бітімге жету күресін тоқтатпады. Бітім үшін келіссөз қайта жал­ғасты. Әрине, қарсыластардың пікірлері ескерілгені анық. 50 пункт­ке өзгерістер енгізілді. Ең бас­тысы – қаруға сүйенген ұйым бейбіт жолды ұстанатын сая­си күш­ке айналатын болды. Ке­лісім бо­йынша КРҚК-нің 6 мың сарбазы таратылып, қарулары тәр­кіленеді. Оның есесіне, осынау бұрын радикалдық бағыт ұстаған, енді бейбіт саяси күшке айналған ұйым­ның басшылары мемлекеттік қыз­меттерге сайлана алатын болды, оларға Конгрестен (парламент) 10 орын берілмек. Жоғарыда айтқандай, қара­шаның соңғы күндері бітімнің жаңа нұсқасына екі жақтың жетекшілері қол қойды. Бірінші нұсқаға қол қою үлкен салтанатпен өтіп, оған басқа елдердің басшылары қатысқанымен, ол кейін референдумда бекімей қалып, айтарлықтай ыңғайсыздық туған. Бұл жолы да солай болып жүрмей ме деген күдікке келсек, енді оны референдум емес, парламент бекітеді. Ал онда президент Сантостың жақтастары көпшілік. Оған қоса, басқа ағымдағы депутаттар ішінде де бұл бітімді жақтайтындар баршылық. Демек, осынау басқа жерлердегі қақ­тығыс­тарды тоқтатуға да өнеге болғандай маңызды құжаттың жолы ашылатынына сенім мол. Мамадияр ЖАҚЫП, журналист
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.05.2018

Азия ойындарында жүлдегер атанды

25.05.2018

Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Азаматтық мәселелері жөніндегі комиссияның кезекті отырысы өтті

25.05.2018

Алакөлге 15 маусымнан бастап пойыз жүреді

25.05.2018

Қармақшы ауданында жаңа мектеп пен балабақша ашылды

25.05.2018

Бақытжан Сағынтаев Қостанай облысындағы технологиялық жаңғыртумен танысты

25.05.2018

Атырау облысында бес мыңнан астам мектеп бітіруші үшін соңғы қоңырау соғылды

25.05.2018

Премьер-Министр Рудный студенттерімен кездесті

25.05.2018

БАӘ инвесторлары Атырау облысында жобаларды іске асыруға қызығушылық танытты

25.05.2018

Соңғы қоңырау сыңғыры

25.05.2018

Қызылорда облысында қосалқы станцияның құрылысы аяқталды

25.05.2018

«Сыр дарыны» медалімен марапатталды

25.05.2018

Қазақстан құрамасы дзюдодан Қытай Гран Приінен 3 медаль алды

25.05.2018

Рудныйда Бақытжан Сағынтаевқа «Ақылды құс фабрикасы» жобасы таныстырылды

25.05.2018

Бақытжан Сағынтаев Қостанай облысының аграршыларымен кәсіпкерлік туралы жаңа заңды талқылады

25.05.2018

Азаматтардың барлық санаттарына арналған арзан пәтерлер сатыла бастады

25.05.2018

Асқар Мамин Петербург халықаралық экономикалық форумына қатысты

25.05.2018

Демалыс күндері Астанада күшті жел соғып, бұршақ жауады

25.05.2018

Қазақстан ғалымдары ойлап тапқан жаңа құрылғы сынақтан өтіп жатыр

25.05.2018

Сенатта балық шаруашылығын қолдау шараларын нақтылау ұсынылды

25.05.2018

Астана мектептеріндегі соңғы қоңырау: Ж.Жабаев атындағы 4 мектеп-гимназиядан фоторепортаж

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Жаһандық экономика жаңғырығы

Соңғы жылдары әлемдік экономикада өсім көлемі төмендеп, халықаралық сауданың даму қарқыны баяулағаны мәлім. Отандық сарапшылардың пайымдауынша, жаһандық саясаттағы қатынастардың күрделене түскеніне байланысты биылғы жылы да экономикалық көрсеткіштер көңіл көншітерлік деңгейге көтерілмеуі мүмкін. 

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу