Франция сайлау қарсаңында

Әлемдегі ең ықпалды мем­ле­кет­тердің бірі, Еуропалық одақтың бел­ді мү­шесі Францияда алдағы 23 сәуірде пре­зиденттік сайлау өтеді. Елдегі бұл сая­си науқан өз мәресіне жақындаған сай­ын үміткерлер арасындағы бә­се­ке де қыза түсті. Әзірге, пре­зи­дент­тіктен үміткерлер – Марин Ле Пен мен Эммануэль Макронның өз­ге әріптестеріне қарағанда бәсі жо­ға­рырақ болып тұр.
Егемен Қазақстан
21.04.2017 441

Алдағы уақытта Францияның тіз­гі­нін кім ұстауы мүмкін? Бұл мәселе қа­зақ­стандықтарды да белгілі бір деңгейде қыз­ықтыратыны сөзсіз. Өйткені, Франция − Қазақстанның сенімді серіктесі. Екі ел ара­сындағы түрлі салалар бойынша ын­тымақтастық өз деңгейінде жолға қой­ылған. Әсіресе, екіжақты сауда-эко­но­ми­калық байланыстардың жөні бөлек. Нақ­тылай айтсақ, Франция Қазақстанның сауда әріптестері арасындағы алғашқы бес­тіктің ішінде. Міне, бұл жайт Францияны алдағы бес жылда кім басқаратыны біз үшін маңызды екенін көрсетеді.

Бастапқыда Францияда пре­зи­дент­тіктен үміткер ретінде 50-ге жу­ық тұлға тір­келген болатын. Бүгінде олардың ара­сы­нан аттөбеліндей аз ғана топ суырылып шығып, өзара бақталасып, саяси науқанды қыздырып отыр. Олар: «Ұлттық майдан» партиясының жетекшісі Марин Ле Пен, бұрынғы экономика министрі Эммануэль Макрон, экс-премьер-министр, республикашыл Франсуа Фийон, Социалистік партия өкілі Бенуа Амон және «Бас имейтін Франция» қозғалысының басшысы Жан-Люк Меланшон.

Алғашқыда сарапшылардың басым бөлігі президенттік сайлаудың екін­ші турына Франсуа Фийон мен Ма­рин Ле Пен өтеді, нәтижесінде 70 пай­ыз­ға жу­ық көрсеткішпен Франсуа Фий­он же­ңіске жетеді деген болжам айт­қан. Бі­рақ, науқан барысында Фра­нсуа Фи­йонға қарағанда Эммануэль Мак­рон­ның салмағы арта түсіп, әлгі болжам өзінің маңызын жоғалтып алғандай.

Саяси науқан барысында жүргізілген әлеуметтік сұрау салу нәтижелері басты тартыс Эммануэль Макрон мен Марин Ле Пен арасында өтетінін меңзейтіндей. Өйт­кені, наурыз айының соңғы аптасы мен бүгінге дейінгі аралықтағы әлеуметтік сауалдамалар нәтижелері аталған екеудің көш бастап келе жатқанын көрсетіп тұр. Мәселен, биылғы 25 наурыздағы сауалдама бойынша бірінші орынға Эммануэль Макрон (26%), екінші орынға Марин Ле Пен (25%), үшінші орынға Франсуа Фийон (17%), төртінші орынға Жан-Люк Меланшон (14%), бесінші орынға Бенуа Амон (11,5%) жайғасқан болатын. Бұл жерде көңіл аударар жайт, дәл осы көрсеткіш бүгінге дейін бәлендей өзгере қойған жоқ – Эммануэль Макрон (24%), Марин Ле Пен (23%), Франсуа Фийон (19,5%), Жан-Люк Меланшон (18%) және Бенуа Амон (8%) бұған дейінгі орындарын сақтап тұр. Демек, бұл көрсеткіштер басты саяси сайыс кімдердің арасында өтетінін айғақтайтындай.

Соңғы күндері Франция мазасыз күндерді басынан кешіруде. Дәлірегі, президенттіктен үміткер тұлғаларға қарсы шерулер ұйымдастырылуда. Мұндай жа­ғымсыз көріністердің орын алуына пре­з­идентке кандидаттардың ашық әрі ба­тыл жеткізген кейбір мәлімдемелері се­­беп бол­ды. Әсіресе, «Ұлттық майдан» пар­тиясының жетекшісі Марин Ле Пен­нің сөздері талайларды әрі-сәрі күй­ге түсірді.

Тарата айтар болсақ, жақында Па­риж­де жұртшылық алдында сөз сөй­ле­ген Марин Ле Пен елдің шекарасын ше­гендеуге уәде берді. Ал Франция ше­ка­расының шегенделуі елді бүгінгі ба­ғытынан бас тартуға итермелейтіні сөз­сіз. Елге ағылған босқындар нөпірін азай­тып, еуроинтеграцияға қарсы сая­сат ұстанатын «Ұлттық майдан» партия­сы­ның жетекшісі билікке келсе, жергілікті тұр­ғындар мен босқындардың құқығы шек­телуі мүмкін, деп дабыл қағып жат­қан­д­ардың қатары қалың. Соңғы күндері Па­рижде орын алған шеруді тап осы топ­тағылар ұйымдастырды. Ереуіл ә дегенде бейбіт түрде басталған еді. Бі­рақ, жиылған жұртшылық тәртіп сақ­шы­­ларына пиротехникалық заттар мен от тұтанатын бөтелкелер лақтырған, со­ның салдарынан полицейлер лажсыздан көзден жас ағызатын газ қолданған.

Жалпы, Франция билігі Марин Ле Пеннің президенттік сайлауда жеңіске жетуін құптап отырған жоқ. Өйткені, оның сайлауалды бағдарламасы бүгінгі Францияның даму бағытына кереғар келеді. Марин Ле Пен Францияға Еуро­одақ­тан шығу қажеттігін, елдің өз валютасы болғаны жөн екенін айтуда. Сон­дай-ақ, ол Ресеймен оңтайлы қа­рым-қатынас ор­натуды жақтайды. Ал бұл пікірлердің Франция билігіне ұнай қой­масы анық.

Қазіргі таңда ұлтшылдар лидерінің рейтингі жоғары. Сарапшылардың пікіріне қарағанда, олар соңғы 30 жылдан бері мұндай жетістікке маңайлай алмаған. Демек, бұл жағдай француз ұл­тына тікелей қатысты мәселелердің қор­да­ланып қалғанын, олардың оңтайлы ше­шілуін қалайтындар қатарының мол еке­нін білдіреді.

Сонымен, 23 сәуір күні Францияда пре­з­иденттік сайлау өтеді. Егер сол күні кан­дидаттардың ешқайсысы 50 пайыздан артық дауыс жинай алмаса, 7 мамырға сайлаудың екінші кезеңі жоспарланған.


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2017

Кірісіңіздің 5-10%-ын балаңыздың болашағына жинаңыз!

22.09.2017

Шығанақ жолымен немесе тары өсіру дәстүрі жалғаса береді

22.09.2017

Латын әліпбиіне көшу туралы пікірлер

22.09.2017

Рухани тәуелсіздікке жеткізетін қадам

22.09.2017

Өркениет ағымына жетелейтін тарихи шешім

22.09.2017

«Харви» дауылы және мұнай бағасы

22.09.2017

Балалардың демалысы бақылаусыз қалмасын

22.09.2017

Үлгіліден үйренуге асық болайық

22.09.2017

Зейнетақы қорының қаражаты қайтарылады

22.09.2017

Қазақ қарияларының кеңдігі 

22.09.2017

БҰҰ Бас Ассамблеясының жаңа төрағасы Қазақстанның халықаралық істердегі рөлін жоғары бағалады

22.09.2017

Халықаралық зейнетақы және әлеуметтік қорлар қауымдастығының жетекшісі – Қазақстан

22.09.2017

ЭКСПО технологиялары білім саласында қолданылады

22.09.2017

Сербиямен қатынас құжаты қаралды

22.09.2017

Рухани даму жаңа әліпбиден бастау алады

22.09.2017

Елбасы жұмыс сапарының қорытындысы бойынша мәлімдеме жасады

22.09.2017

Назарбаев Алматы қаласындағы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының қорына барды

21.09.2017

Абаев Қазақстан мен АҚШ президенттерінің телефонмен сөйлесуіне пікір білдірді

21.09.2017

Дәурен Абаев: ИЫҰ саммитінің мәртебесі ЕҚЫҰ саммитінен кем түспейді

21.09.2017

«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының маңызы зор - министр Абаев

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

«Харви» дауылы және мұнай бағасы

Американың мұнайлы өңір­леріне үлкен зардап әкелген таби­ғи апаттар әлемдік рыноктағы мұнай бағасының тұрақтануына оң ықпалын тигізетін түрі бар. Соңғы уақытта АҚШ-та мұнай өндіру көлемінің артуы және оның қорының ұлғаюы әлемдік нарық­­тағы мұнай бағасының күрт құл­ды­­рауына әкеліп соқтырған еді.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ қарияларының кеңдігі 

Өткен уақыт қайтып оралмайтын есіл өмір екенін көңіл күйдің аумалы-төкпелі қилы-қилы шағында ойласаң – шырғалаңы көп кермек шындықтар санаңды шарлай жөнелетіні несі екен. Желтоқсан көтерілісінен кейін Мәскеу газет­тері жалпақ жалғанға жария қыл­ған қазақ ұлтшылдығын идеяло­гия­лан­дырылған бояумен баттастыра қалың көрсеткеніне өзге тұрмақ өзің иланып, орнынан алынған сол кездегі биліктің кінәсі қорытылған қорғасындай сал­мақ­ты сияқтанды. Ендеше, жазасын құдай өзі берсін дегеннен артыққа бар­­май на­за­ланған сезімге қорыну қосы­лып, сі­лей­ген қалпы отырасың да қоясың.

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Сапасыз білім сан соқтырады

Спортшылардың «спорттық ғұ­мы­ры» қамшының сабындай қыс­қа. Жұрттың бәрі Головкиндей отыз­дың жуан ортасында жай оғындай жар­қылдап жүрмейді. Жасы келіп, күш-қуаты кемігенде боксшы қолғабын, фут­­болшы бутсысын шегеге іледі. Иә,­­ талай жылғы серігімен қош ай­­­тыс­қан ардагер спортшының қай-­қайсысы болса да «Әрі қарай не­ істеймін?» деген тағдыршешті сұрақ­қа түбі бір маңдай тірейді. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Өрелі өрен іздеймін

Халқымыз  «Ұлың өссе ұлық­ты­мен, қызың өссе қылықтымен ауылдас бол» деп бекер айтпаған. Өйткені, жа­ңа көктеп келе жатқан жас шыбық қа­тарына қарап бой түзейді, бір-бі­рінің ойын байытады немесе кері әсерімен қисық, қыңыр болып өсуіне де әсерін тигізеді. Қанатты сөз осындайларды көріп ой түйгеннен туса керек.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Такси мен «тәбет»

Астанадағы автобустардың қыз­мет көрсету сапасы жайлы мақала шық­қан­нан кейін («Қоғамдық көлік және жолаушы мәдениеті», «Егемен Қазақ­стан», 7 қыркүйек, 2017 жыл) бірнеше оқырман хабарласып, «Так­сист болып бір-екі күн жұмыс істеп көріңізші, біраз мәселеге қанығар едіңіз» деп ой тастады. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу