Ғасырмен үндес күй мұра

Егемен Қазақстан
29.11.2016 96
Қазақ өнеріндегі ерекше тұл­­ғаның бірі – ғасырға жуық жа­саған Шәкір Әбенов ақсақал. Үш дәуірдің куәгері, бір бойына ақындық, сазгерлік қасиет қатар дарыған, шежірешілік шеберлігі бір бөлек тұлғаның бертінде, еліміз Тәуелсіздік алған тұста Ел­басы Нұрсұлтан Назарбаевқа бата беруі де еліміз тарихында алтын әріптермен жазылып қалды. Тәуелсіздігіміздің тура ширек ғасы­рында Шәкір ақса­қал­дың да атының аталуы, «Шәкір Әбеновтің күй мұрасы» атты кітаптың жарыққа шығуы – заңды дүние. Жақында Ұлттық музейдің «Ха­лық қазынасы» ғылыми-зерт­теу институтының ұйымдас­тыруы­мен дөңгелек үстел өтіп, халық ақыны, фольклоршы, сазгер Шәкір Әбенов­тің күй мұрасы әңгіме арқауына айналды. Күйші Секен Тұрысбек Шә­кір атаның көзін көрген аза­мат ретінде оның өнеріне, өмі­ріне қатысты қызықты мәлі­меттермен бөлісті. 90-нан асқан шағында Елбасына бата берген қарияның сөзінің салмағын, батасының қасиетін әңгіме етті. Белгілі тұл­ғаның 15 әннің, 20 шақты күйдің авторы болғанын алға тартты. Белгілі мәдениеттанушы Зира Наурызбаева Шәкір тұлғасының феномені ретінде оның барлық азапты, яғни қоғамдық өмірдегі, жеке тағдырындағы жан ауыртар жағдайларды қайыспай көтере білуін, оған қоса, халықтың да еңсесін түсірмеуге ат салысуын атап өтті. Қазіргі жастардың осындай адам­дарды үлгі тұтуы ке­ректігіне мән берді. Филология ғылымдарының кан­дидаты Иманғазы Нұрахмет Шәкір Әбеновті үш ішекті домбыра мен соның күйін ХХ ғасырға жеткізген бірден-бір адам ретінде атады. Бұл тұрғыдан келгенде Ұлт­тық музейдің «Халық қазы­на­сы» ғылыми-зерттеу инс­ти­ту­тының қызметкері Рүс­тем Нұркен шығарған «Шәкір Әбеновтің күй мұрасы» атты кітабының үш ішекті домбыраға арналған, сондай-ақ, Шәкір Әбеновке арналған тұң­ғыш зерттеу екеніне тоқталды. Ал автордың өзі Шәкір Әбенов күй­лерінің ерекшелігі ретінде Еуропа музыкасында кездесетін са­рындардың молдығын келтірді. Кезінде атақты музыка зерттеушісі Б.Ерза­кович нотаға түсірген 9 күйді үш ішекті домбыраға лайықтап қайта нотаға түсіргенін, ізденістің нәтижесінде басқа да күйлерін айналымға енгізгенін, бұл күнде Шәкір Әбенов күйлерінің саны 19 болғанын айтты. Айгүл СЕЙІЛОВА, «Егемен Қазақстан»
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.08.2018

«Жас Отан» мен «Қазақстанның Киберспорт Федерациясы» өзара меморандумға қол қойды

20.08.2018

Жұлдыз Ешімова еркін күрестен әйелдер арасында 53 келіде күміс медаль иеленді

20.08.2018

Маңғыстауда биыл 16 600 бала бірінші сыныпқа барады

20.08.2018

Мемлекет басшысы Астана қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өткізді

20.08.2018

Бақытжан Сағынтаев меморгандарды қайта орналастыру жөнінде кеңес өткізді

20.08.2018

Черногорияда суға батқан әйелдерді құтқаруға ұмтылған қазақстандық мерт болды

20.08.2018

«7-20-25» бағдарламасы бойынша несиеге мыңнан аса өтініш мақұлданды

20.08.2018

Фариза Алдоңғарова Азия ойындарының қола жүлдегері атанды

20.08.2018

Франциядағы әйгілі кинофестивальде қазақстандық режиссердің туындысы көрсетіледі

20.08.2018

26 тамыздан бастап Ресейден бензин әкелуге тыйым салынады

20.08.2018

Мәжіліс депутаттары «iKomek» орталығының жұмысымен танысты

20.08.2018

Бақытжан Сағынтаев мемлекеттік органдарды Шымкенттен Түркістанға көшіру барысымен танысты

20.08.2018

Шахматтан Еуропа чемпионатында «balapan» арнасының анимациялық мультхикаясы таныстырылды

20.08.2018

Азиада-2018: Академиялық есуден қазақстандық спортшылар келесі кезеңге өтті

20.08.2018

Спортшы Сергей Левадний қайырымдылық шарасын бастады

20.08.2018

Ақан серінің 175 жылдығына арналған республикалық айтыс өтті

20.08.2018

Атырауда 91 метрлік тутұғырдың кұрылысы басталды

20.08.2018

Елбасы Жоғарғы сот төрағасы Жақып Асановты қабылдады

20.08.2018

Фармация комитетінің экс-басшысы Лариса Пакты қамауға алу мерзімі ұзартылды

20.08.2018

Елбасы Кофи Аннанның қайтыс болуына байланысты көңіл айту жеделхатын жолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Уикипедияның үйретері не?

Бүгінде адамдар қолдарына кітапты жиі ала бермейді. Оған себеп – интернет. Халық қажет деген мәліметтерді компью­терді ақтарып, уикипедиядан іздейді. Мұның өзі өскелең уақыттың талабы. Бі­­рақ сол ақпараттық технологияңыз уақыт­­тың талабымен үндескенімен, нақты ақпарат алып, тарихи шындыққа көз жет­кізгісі келген талғампаз адамдардың талабына сай келе бере ме? Міне, мәселенің осы жағына келгенде үлкен күмән туындай­тын тәрізді.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу