Ғасырмен үндес күй мұра

Егемен Қазақстан
29.11.2016 116
Қазақ өнеріндегі ерекше тұл­­ғаның бірі – ғасырға жуық жа­саған Шәкір Әбенов ақсақал. Үш дәуірдің куәгері, бір бойына ақындық, сазгерлік қасиет қатар дарыған, шежірешілік шеберлігі бір бөлек тұлғаның бертінде, еліміз Тәуелсіздік алған тұста Ел­басы Нұрсұлтан Назарбаевқа бата беруі де еліміз тарихында алтын әріптермен жазылып қалды. Тәуелсіздігіміздің тура ширек ғасы­рында Шәкір ақса­қал­дың да атының аталуы, «Шәкір Әбеновтің күй мұрасы» атты кітаптың жарыққа шығуы – заңды дүние. Жақында Ұлттық музейдің «Ха­лық қазынасы» ғылыми-зерт­теу институтының ұйымдас­тыруы­мен дөңгелек үстел өтіп, халық ақыны, фольклоршы, сазгер Шәкір Әбенов­тің күй мұрасы әңгіме арқауына айналды. Күйші Секен Тұрысбек Шә­кір атаның көзін көрген аза­мат ретінде оның өнеріне, өмі­ріне қатысты қызықты мәлі­меттермен бөлісті. 90-нан асқан шағында Елбасына бата берген қарияның сөзінің салмағын, батасының қасиетін әңгіме етті. Белгілі тұл­ғаның 15 әннің, 20 шақты күйдің авторы болғанын алға тартты. Белгілі мәдениеттанушы Зира Наурызбаева Шәкір тұлғасының феномені ретінде оның барлық азапты, яғни қоғамдық өмірдегі, жеке тағдырындағы жан ауыртар жағдайларды қайыспай көтере білуін, оған қоса, халықтың да еңсесін түсірмеуге ат салысуын атап өтті. Қазіргі жастардың осындай адам­дарды үлгі тұтуы ке­ректігіне мән берді. Филология ғылымдарының кан­дидаты Иманғазы Нұрахмет Шәкір Әбеновті үш ішекті домбыра мен соның күйін ХХ ғасырға жеткізген бірден-бір адам ретінде атады. Бұл тұрғыдан келгенде Ұлт­тық музейдің «Халық қазы­на­сы» ғылыми-зерттеу инс­ти­ту­тының қызметкері Рүс­тем Нұркен шығарған «Шәкір Әбеновтің күй мұрасы» атты кітабының үш ішекті домбыраға арналған, сондай-ақ, Шәкір Әбеновке арналған тұң­ғыш зерттеу екеніне тоқталды. Ал автордың өзі Шәкір Әбенов күй­лерінің ерекшелігі ретінде Еуропа музыкасында кездесетін са­рындардың молдығын келтірді. Кезінде атақты музыка зерттеушісі Б.Ерза­кович нотаға түсірген 9 күйді үш ішекті домбыраға лайықтап қайта нотаға түсіргенін, ізденістің нәтижесінде басқа да күйлерін айналымға енгізгенін, бұл күнде Шәкір Әбенов күйлерінің саны 19 болғанын айтты. Айгүл СЕЙІЛОВА, «Егемен Қазақстан»
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.10.2018

Астанада вирусты менингитке күдікті сегіз оқушы ауруханаға жатқызылды

18.10.2018

Еуроодақ саммиті: «Брексит» мәселесі қиындай түсті

18.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Рольф Драакпен және Мехран Эфтехармен кездесті

18.10.2018

Қарағандыда әнші-композитор Қорабай Есеновтің мерейтойлық кеші өтті

18.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропаның іскер топтар өкілдерімен кездесті

18.10.2018

Маңғыстауда алғашқы электр қуаттандыру станциясы ашылды

18.10.2018

«Ұлттық чемпиондар 2.0» бағдарламасы басталды

18.10.2018

Көлік кептелісінде көмекші - Road Zipper

18.10.2018

«Хабар 24»: «Egemen Qazaqstan»-ға шолу

18.10.2018

Венгрияға баратын балуандар белгілі

18.10.2018

Қыздар университеті туған жерге тағзым етіп қайтты

18.10.2018

Керчьтегі оқиғада қаза тапқандардың ішінде қазақстандықтар жоқ

18.10.2018

Илья Теренченко «Нұр Отан» партиясының хатшысы болып тағайындалды

18.10.2018

Д. Кәлетаев Қостанайдағы үкіметтік емес ұйымдар республикаға үлгі екенін айтты

18.10.2018

Таиланд қазақстандықтарға визаны тегін бермек

18.10.2018

Қызылордада Жолдаудағы тапсырмалардың мәні түсіндірілді

18.10.2018

79 жасында алғаш рет подиумға шыққан Ван Дешунь

18.10.2018

Жалпы азаматтық құқықтар ар-ұждан бостандығымен шиеленіспейді

18.10.2018

Қызылордада апатты үйлер мәселесі шешілді

18.10.2018

Марат Сұлтанғазиев Мемлекеттік кірістер комитетінің төрағасы болып тағайындалды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу