Иран өнерінің көрмесі

Көктемгі күн мен түннің теңелген уақытын тойлау дәстүрі түркітілдес Шығыс халықтары арасында ертеден, ислам діні қабылданғанға дейінгі кезеңнен бастау алғаны белгілі.
Егемен Қазақстан
23.03.2017 3338
2

Шуақты көктем мерекесі – Наурыз мейрамы түркі халықтарының көпшілігі үшін тіршіліктің бастауы, табиғаттың жаңаруы, мейірімнің, махаббаттың, молшылықтың және бауырмалдықтың нышаны.  


Қазақстан Республикасы Мемлекеттік орталық музейі мен Иран Ислам Республикасының Ал­маты қаласындағы Бас кон­сул­­дығы жанындағы мәдени өкіл­­дігі Наурыз мейрамына орай «Наурыз нақыштары» ат­ты фес­тиваль өткізді. Қазақ жә­не парсы халықтарының ара­сын­­дағы терең тамырлы қарым-қаты­нас­тың бүгінгі көрінісі ретін­де өткен бұл фестиваль баян­ды дос­тықтың, мәдени дәс­түр­лер ортақ­тастығының белгісіндей.

Фестиваль аясында ашылған көрмеде Иранның дәстүрлі мәде­­ниетімен және өнерімен толы­­ғырақ танысуға мүмкіндік бере­тін, бүгінде сирек кездесетін көне бұйымдар, мәселен, кемпір­қосақша құбылып, түрлі амал-тәсілде жасалған миниатюра, ша­ғын мүсін, көркемсурет, бедер­лі металл, құты, құмыра, табақ, қобдиша, тұғыр сынды боя­­ма қыш туындылары байыр­ғы қолөнерші, суретші, калли­гра­­фис­тердің биік талғамы мен шеберлік деңгейін аңғартқандай.

Фирдоуси, Хайям, Саади және Хафиз туып-өскен, әлем­дегі ең көне өркениеттің бірі санала­тын Иран елі десе, көз алдымызға парсы елінің салта­натты сәулет өнері, мешіттердің күн түстес күмбездері, көздің жауын алар оюлары мен нақыш­тары, әсем ыдыс-аяғы мен үй жарағы, көне сарайлары мен сурет өне­рі, ал­уан түрлі қолөнері келе­тіні рас. Расымен де, бұл көрме­де Иран қол­өнерінің талант­ты өнер­паз­дарының, сурет­ші­лері­нің, мүсіншілерінің, көр­кем жазу және ағаш өнері шебер­лерінің озық туындылары көрермен назарына ұсынылды.

Көрменің ашылу салтанаты­на қатысып, сөз сөйлеген Алма­ты қаласындағы Иран Ислам Рес­публикасының Бас консул­дығы жанындағы мәдени өкілдік басшысы Сейд Джавад Джалали Киясари мырза «Хафт син» – Наурыз мейрамында ирандық­тар безендіретін адалдық пен ақи­­қаттың дастарқаны. «Хафт син» дастарқаны толық өмір­дің нышаны. «Хафт син» дастар­қаны парсы тілінде «син» әрпі­нен басталатын жеті нышан­ды білдіреді. «Хафт син» дастар­қаны наурыздан кейін 13 күн жа­йылып, соңғы күнінде (нау­рыз айының 13 күні) суға жібе­ріледі», деп парсылық ұлттық дас­тар­қан жайынан мағлұмат беріп өтті.

Қазақстандық мәде­­ниет­­тану­шы ғалымдар, өнер­тану­шылар, ұстаздар мен сту­денттер қатыс­қан фес­тиваль барысында, сон­дай-ақ, балаларға арналған «Ар­мы­­сың, Әз-Наурыз!», «Әжем­нің сан­дығындағы заттар­дың тари­хы», «Ертегі әлеміне сая­хат» тақырыбында интерактивті сабақ­тар, музейдің экспозиция зал­дары бойынша экскурсия өткізілді, қалалық баспалар­дан шыққан түрлі әдебиеттер көрмесі, Алматы сән және дизайн колледжі мен «Сымбат» сән академиясының технология және дизайн колледжі студенттері дайындаған қазақ ұлттық киі­мінің дефиле-көрсетілімі ұсы­нылды, республика халық әртіс­терінің, этнографиялық ан­самбльдің, музыкалық ұжым­дардың қатысуымен концерт ұйымдастырылды.

Бір айта кетерлігі, музей қыз­­­меткерлері де Оқушылар сара­йы, Республикалық спорт кол­леджі, «Халықтық және ұлт­­тық спорт түрлері мен бұқара­лық дене шынықтыру-сауық­тыру клубы» ЖШС қыз­мет­кер­лерімен бірлесіп асық иіру, тоғызқұмалақ, қазақша күрес, арқан тарту сияқ­ты дәстүрлі ұлттық спорт ойын­дарынан шеберлік-сыныптар өткізді.

Фестиваль барысында дәс­түр­лі қазақ мәдениетіне сай, мерекенің ең кішкентай қонақ­тары – тәй-тәй басқан балақай­лардың алғашқы қадамы сәтті, ғұмыры ұзақ, болашағы жар­қын болсын деген ниетпен «Тұсау­кесер», «Бесікке салу» жорал­ғы­лары атқарылды. «Тұсаукесер» жо­ралғысын Халық әртісі Нұр­ғали Нүсіпжанов өткізді.

Қазақ шеберлерінің ғасыр­лар бойы шыңдап, көзінің қара­шы­ғындай ұрпақтан-ұрпаққа жет­кізген дәстүрлі қолөнері де фес­­тиваль аясынан сырт қал­ған жоқ. Музейдің ғылыми қыз­мет­­керлері қазақ кестесі, зергер­лік өнер техникасы жай­лы, ал шебер Мұса Әділ домбы­ра жа­сау технологиясы бойын­ша ше­бер­лік-сынып өткізді. Му­зей­дің қор коллекциясынан алын­ған «Дәстүрдің жарқын жал­ға­сы» тақырыбындағы көрме Е.Дау­баев, И.Жалмұ­қанова, И.Бря­ки­на, Е.Христова, А.Абдул­даева, А.Мұқажанова, М.Әлім­баева, В.Шершнева сынды зер­гер­лер­дің әше­кей бұ­йымдары мен Қазақ­көр­кем­өнер кәсіпорны шығарған көркемдік өнімдерін ұсынды.

Мемлекеттік қуыршақ театры­­­­ның «Наурыз-Думан» жә­не Мұзафар Әлімбаевтың шы­­ғар­­­­масы желісімен С.Бега­лин атын­­дағы Орталық мемле­кет­тік бала­­лар кітапханасының қыз­мет­­кер­лері дайындаған «Мен дала баласымын» атты театр­лан­­ды­рылған қойылымдары да көрер­менді қуанышқа бөледі.

Қазақ халқының ұлы ша­йыры саналған Тұрмағамбет Ізтілеу­ұлының парсы ақыны Фир­доуси «Шахнамасының» желі­­сі­мен жырланған 900 бет­тік тарихи дастанының 4-ші рет жарыққа шыққан кіта­бын кітап­­тың жауапты шығару­шысы бол­ған танымал шы­ғыс­танушы Ис­лам Жеме­ней көр­меге келген кітап­құ­мар жұрт­шылыққа тегін тарат­­қанын айта кеткен жөн.

Мира БАЙБЕК,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Франциядан Англияға бет алған ұшақ Ла-Манш бұғазында жоғалып кетті

22.01.2019

Жастар жылының логотипі бекітілді

22.01.2019

Жол азабына ұшырағандарға шекарашылар көмекке келді

22.01.2019

Р.Бекетаев: мемлекеттік сатып алуларға қатысу үшін салық төлеу керек

22.01.2019

Жаңақала ауданында жоғалған адам табылды

22.01.2019

Сенатта халықаралық құжаттар қаралды

22.01.2019

Федерация кубогында ел намысын кімдер қорғайды?

22.01.2019

Төсек тартқан науқасты үйде күтетін «Үйдегі Хоспис» жобасын қолға алу керек

22.01.2019

Қарағанды облысында адасқандар құтқарылды

22.01.2019

Іскер әйелдер қауымдастығы – қайырымдылық бастамашысы

22.01.2019

Батыс Қазақстан облысында «Сыбайлас жемқорлықтың  алдын алу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

22.01.2019

Алуа Балқыбекова: Қазақтың боксшы қыздарымен әлемде барлығы да санасады

22.01.2019

Қасиетті қамшы

22.01.2019

Соңғы төрт күнде шығыс өңірінің теміржолшылары шамамен 2 мыңнан астам шақырым жолды қардан тазартты

22.01.2019

«Шымкент - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі жаңа жобаны таныстырды

22.01.2019

Ақырзаман жақын ба?

22.01.2019

Шымкенттің орталық аудандарындағы балалар әлі күнге дейін үш ауысымды мектепте білім алып жүр

22.01.2019

«Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілінің қызметін қамтамасыз ету басқармасының басшысы тағайындалды

22.01.2019

«Қызылорда облысы әкімдігінің іс басқармасы» КММ директоры тағайындалды

22.01.2019

Астана әкімдігінің аппараттық жиыны бұдан былай ашық форматта өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу