Иран өнерінің көрмесі

Көктемгі күн мен түннің теңелген уақытын тойлау дәстүрі түркітілдес Шығыс халықтары арасында ертеден, ислам діні қабылданғанға дейінгі кезеңнен бастау алғаны белгілі.
Егемен Қазақстан
23.03.2017 1888

Шуақты көктем мерекесі – Наурыз мейрамы түркі халықтарының көпшілігі үшін тіршіліктің бастауы, табиғаттың жаңаруы, мейірімнің, махаббаттың, молшылықтың және бауырмалдықтың нышаны.  


Қазақстан Республикасы Мемлекеттік орталық музейі мен Иран Ислам Республикасының Ал­маты қаласындағы Бас кон­сул­­дығы жанындағы мәдени өкіл­­дігі Наурыз мейрамына орай «Наурыз нақыштары» ат­ты фес­тиваль өткізді. Қазақ жә­не парсы халықтарының ара­сын­­дағы терең тамырлы қарым-қаты­нас­тың бүгінгі көрінісі ретін­де өткен бұл фестиваль баян­ды дос­тықтың, мәдени дәс­түр­лер ортақ­тастығының белгісіндей.

Фестиваль аясында ашылған көрмеде Иранның дәстүрлі мәде­­ниетімен және өнерімен толы­­ғырақ танысуға мүмкіндік бере­тін, бүгінде сирек кездесетін көне бұйымдар, мәселен, кемпір­қосақша құбылып, түрлі амал-тәсілде жасалған миниатюра, ша­ғын мүсін, көркемсурет, бедер­лі металл, құты, құмыра, табақ, қобдиша, тұғыр сынды боя­­ма қыш туындылары байыр­ғы қолөнерші, суретші, калли­гра­­фис­тердің биік талғамы мен шеберлік деңгейін аңғартқандай.

Фирдоуси, Хайям, Саади және Хафиз туып-өскен, әлем­дегі ең көне өркениеттің бірі санала­тын Иран елі десе, көз алдымызға парсы елінің салта­натты сәулет өнері, мешіттердің күн түстес күмбездері, көздің жауын алар оюлары мен нақыш­тары, әсем ыдыс-аяғы мен үй жарағы, көне сарайлары мен сурет өне­рі, ал­уан түрлі қолөнері келе­тіні рас. Расымен де, бұл көрме­де Иран қол­өнерінің талант­ты өнер­паз­дарының, сурет­ші­лері­нің, мүсіншілерінің, көр­кем жазу және ағаш өнері шебер­лерінің озық туындылары көрермен назарына ұсынылды.

Көрменің ашылу салтанаты­на қатысып, сөз сөйлеген Алма­ты қаласындағы Иран Ислам Рес­публикасының Бас консул­дығы жанындағы мәдени өкілдік басшысы Сейд Джавад Джалали Киясари мырза «Хафт син» – Наурыз мейрамында ирандық­тар безендіретін адалдық пен ақи­­қаттың дастарқаны. «Хафт син» дастарқаны толық өмір­дің нышаны. «Хафт син» дастар­қаны парсы тілінде «син» әрпі­нен басталатын жеті нышан­ды білдіреді. «Хафт син» дастар­қаны наурыздан кейін 13 күн жа­йылып, соңғы күнінде (нау­рыз айының 13 күні) суға жібе­ріледі», деп парсылық ұлттық дас­тар­қан жайынан мағлұмат беріп өтті.

Қазақстандық мәде­­ниет­­тану­шы ғалымдар, өнер­тану­шылар, ұстаздар мен сту­денттер қатыс­қан фес­тиваль барысында, сон­дай-ақ, балаларға арналған «Ар­мы­­сың, Әз-Наурыз!», «Әжем­нің сан­дығындағы заттар­дың тари­хы», «Ертегі әлеміне сая­хат» тақырыбында интерактивті сабақ­тар, музейдің экспозиция зал­дары бойынша экскурсия өткізілді, қалалық баспалар­дан шыққан түрлі әдебиеттер көрмесі, Алматы сән және дизайн колледжі мен «Сымбат» сән академиясының технология және дизайн колледжі студенттері дайындаған қазақ ұлттық киі­мінің дефиле-көрсетілімі ұсы­нылды, республика халық әртіс­терінің, этнографиялық ан­самбльдің, музыкалық ұжым­дардың қатысуымен концерт ұйымдастырылды.

Бір айта кетерлігі, музей қыз­­­меткерлері де Оқушылар сара­йы, Республикалық спорт кол­леджі, «Халықтық және ұлт­­тық спорт түрлері мен бұқара­лық дене шынықтыру-сауық­тыру клубы» ЖШС қыз­мет­кер­лерімен бірлесіп асық иіру, тоғызқұмалақ, қазақша күрес, арқан тарту сияқ­ты дәстүрлі ұлттық спорт ойын­дарынан шеберлік-сыныптар өткізді.

Фестиваль барысында дәс­түр­лі қазақ мәдениетіне сай, мерекенің ең кішкентай қонақ­тары – тәй-тәй басқан балақай­лардың алғашқы қадамы сәтті, ғұмыры ұзақ, болашағы жар­қын болсын деген ниетпен «Тұсау­кесер», «Бесікке салу» жорал­ғы­лары атқарылды. «Тұсаукесер» жо­ралғысын Халық әртісі Нұр­ғали Нүсіпжанов өткізді.

Қазақ шеберлерінің ғасыр­лар бойы шыңдап, көзінің қара­шы­ғындай ұрпақтан-ұрпаққа жет­кізген дәстүрлі қолөнері де фес­­тиваль аясынан сырт қал­ған жоқ. Музейдің ғылыми қыз­мет­­керлері қазақ кестесі, зергер­лік өнер техникасы жай­лы, ал шебер Мұса Әділ домбы­ра жа­сау технологиясы бойын­ша ше­бер­лік-сынып өткізді. Му­зей­дің қор коллекциясынан алын­ған «Дәстүрдің жарқын жал­ға­сы» тақырыбындағы көрме Е.Дау­баев, И.Жалмұ­қанова, И.Бря­ки­на, Е.Христова, А.Абдул­даева, А.Мұқажанова, М.Әлім­баева, В.Шершнева сынды зер­гер­лер­дің әше­кей бұ­йымдары мен Қазақ­көр­кем­өнер кәсіпорны шығарған көркемдік өнімдерін ұсынды.

Мемлекеттік қуыршақ театры­­­­ның «Наурыз-Думан» жә­не Мұзафар Әлімбаевтың шы­­ғар­­­­масы желісімен С.Бега­лин атын­­дағы Орталық мемле­кет­тік бала­­лар кітапханасының қыз­мет­­кер­лері дайындаған «Мен дала баласымын» атты театр­лан­­ды­рылған қойылымдары да көрер­менді қуанышқа бөледі.

Қазақ халқының ұлы ша­йыры саналған Тұрмағамбет Ізтілеу­ұлының парсы ақыны Фир­доуси «Шахнамасының» желі­­сі­мен жырланған 900 бет­тік тарихи дастанының 4-ші рет жарыққа шыққан кіта­бын кітап­­тың жауапты шығару­шысы бол­ған танымал шы­ғыс­танушы Ис­лам Жеме­ней көр­меге келген кітап­құ­мар жұрт­шылыққа тегін тарат­­қанын айта кеткен жөн.

Мира БАЙБЕК,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.07.2018

Астана перзентханасында тағы бір әйел қайтыс болды

16.07.2018

Үкіметте Қазақстанның Үшінші жаңғыруын жобалық басқару мәселелері жөнінде кеңес өтті

16.07.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат: Алтайдан Жібек жолына дейін

16.07.2018

Атырауда жылжымайтын мүлік нарығында баға төмендеуі мүмкін

16.07.2018

Нұрсұлтан Назарбаев қоғам қайраткері Олжас Сүлейменовті қабылдады

16.07.2018

Жолдағы жемқорлықты болдырмау жолындағы шара

16.07.2018

Мемлекет басшысы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышевті қабылдады

16.07.2018

Оқушылар Курчатов қаласындағы қасиетті жерлерді аралады

16.07.2018

ИДМ Техникалық реттеу және метрология комитетінің төрағасы тағайындалды

16.07.2018

Хантәңірі шыңына медиа экспедиция аттанды

16.07.2018

Оралда «Қазақстанның үздік тауары» республикалық байқауының өңірлік іріктеу көрмесі өтті

16.07.2018

Қостанай диқандары «Алқап күнін» өткізді

16.07.2018

Өскеменде «Ізгі жүрек» сыйлығы тапсырылды

16.07.2018

Павлодарда әнші Майраға ескерткіш орнатылды

16.07.2018

Актердің алып ескерткіші бой көтерді

16.07.2018

Асықтан өрілген арғымақ

16.07.2018

GGG белбеулері экспозицияға қойылды

16.07.2018

Айрықша аквасаябақ

16.07.2018

Жаһан жаңалықтары. Роналдудың жейдесі минут сайын сатылып жатыр

16.07.2018

Елдің атын шығарған Ержан балуан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

«Қарты бар ел – қазыналы ел»

Осыдан 4 жыл бұрын Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі елімізде 2030 жылға қарай егде жастағы адамдардың үлесі (2014 жылы – 6,9 пайыз) 11,2 пайызға жетеді деп болжам жасаған болатын. Алайда, бүгінгі жағдай жоғарыдағы көрсетілген жорамалды теріске шығарғандай. Өйткені Қазақстанда қазірдің өзінде жасы 60-тан асқан тұрғындар саны 12 пайызға көбейіп, өмір сүрудің орташа ұзақтығы 72 жасты көрсетіп отыр.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу