Қазақтың Кәмшаты

Бірде өз заманында атақ-даңқы жер жарған, әйел механизаторлар арасында еңбек бәсекесінде өзгеден қара үзіп, оқ бойы озық жүрген Социалистік Еңбек Ері, КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, екі рет Ленин орденімен, «Құрмет белгісі» ордендерімен марапатталған Кәмшат Байғазықызымен республикалық телеарнада өткізілген сыр сұхбатты көрді.
Егемен Қазақстан
14.03.2017 2160

Кәмшат апайдың еңбек жолына жастайынан қанық еді. Қостанай облысының Боровский ауданындағы «Харьковский» кеңшарында механизатор болып еңбек еткен Кәмшат Дөненбаеваның есімі Қазақстанды былай қойғанда одаққа мәлім болған заманында.

Өнегелі өмір жолын қыз бұрымындай етіп өрген әдемі де әсерлі әңгіменің бір тұсында хабарды жүргізіп отырған журналист жігіт тосын сауал қойған:

– Апай, кешегі кеңес заманында еткен еңбегіңізге орай сый-құрметке бөлендіңіз. Абыройыңыз асқақтады, мәртебеңіз биіктеді. Жалпақ жұрт шын көңілімен ықылас танытып, құрмет-қошеметіне бөледі. Арманыңыз да жоқ шығар. Бірақ, мынау жарық дүниеде армансыз адам болмайды ғой, сіздің көкірегіңізде шіркін-ай дейтін бір арман бар ма?

Осы бір сәтте терең ойдың құшағына шомылған Кәмшат апай еш ойланбастан «бар» деген. Жауабын жылдам бергеніне қарағанда бәлкім, сол бір арман көкіректе сарытап сағыныштың түйіні болып жылдар бойы жүрді ме екен кім білсін. Әлде мына қызылды-жасылды дүниенің өзіндік ләззаты мен көзін қуантып, көңілін арбайтын дүние-мүлік болды ма екен. Бәлкім, кейінгі кезде бой түзеп жатқан, сәні мен салтанаты бірінен-бірі асқан екі-үш қабатты зәулім сарай ма?

Жоқ, бүкіл ғұмырын маңдайдан терін сорғалатып жүріп танап басында өткерген апаның әзіз жүрегін әлдилеген сағынышты арман, қол жеткізбейтін биігі басқа екен. «Мен қайтадан баяғыда өзім тізгіндеген темір тұлпарға тағы бір отырсам ба деймін». Осы сөзді естігенде сазгер Құмарбектің тұла бойы тілмен айтып жеткізгісіз, өзгеше өңді сезімге тұнып кеткен. Құдай-ау, танап басындағы шаң-тозаңға малынған, бейнеті белден келетін, зілмауыр салмағы әйел түгіл аптал азаматтың қабырғасын қайыстырып жіберетін жұмысқа да құмартады екен-ау. Әуел баста бұл журналист сауалынан кейін өзінше ой топшылап үлгерген. Ал, апайдың жауабы басқаша болып шықты. Сонда ғана шын ниетімен еңбек еткен, кейін сол еңбектен қол үзген соң баяғы бейнетке толы еңбекті аңсайтын адам болатындығына қатты таңырқаған. Осы бір сәт көңіл пернесін жарқын ойлармен жарқыратып жіберді.

Ән туды. Көз алдына ұшы-қиыры жоқ шалқар дала елестеді. Ән де сол шалқар даланың шетсіз-шексіз жалпақ жонына жайылып бара жатқандай, самал жел қалай ессе, ән де солай еседі.

Ән нобайы жан дүниесін шымырлатып, көкірегін кернеген сансыз әуен біртұтас болып құйылып шыққан соң, өзі ат қойып, айдар таққан «Қазақтың Кәмшаты» әніне сөз іздеген. Алдымен ертеректе шығармашылық байланыста жүрген бес-алты ақынға қолқа салған. Арада қаншама уақыт өтті. Бірінің қолы тимеді, бірі әуенді тыңдап көргенімен, қолынан келмейтінін айтып ақталды. Осылайша толғанумен өткен талай түндердің шымылдығы сыпырылды. Әйтеуір, «Қазақтың Кәмшатын» Қойшыбек Кәрбаев жазып шықты. Қойшыбектің мамандығы поэзиядан біршама алыс. Ол ішкі істер саласының қызметкері. Әдетте, сала қызметкерлерінің қызмет ерекшелігіне сай рухани әлемнен сәл-пәл алыс жатыр деп ойлауы да мүмкін ғой елдің. Бірақ, ән сөзі де ойлаған жерден шықты. Дүниеде сөзі мен әні таразының басын тең басқан шығарма дүниеге келген сәттегі қуаныштан артық не бар екен шіркін. Қойшыбектің қаламынан туған өлең бас-аяғы жұп-жұмыр, сәуле шашқан дүние екен. Әсіресе, қайырмасы.

Қырда тың игеріп,

Жұлдызды күйге еніп,

Сол бір кездер ғажап күн!

Ару асыл затты,

Нәзік Кәмшат атты,

Бір қызы бар қазақтың.

Бұл әнді қазір Шахмет Құсайынов атындағы қазақ музыкалық-драма театрының әншісі Рашида Ғалымова орындап жүр.

Әннің тууына, жазылуына облыстық мәдениет басқармасының басшысы Сәуле Бөрібаева да көп көмектескен екен. Ол да ақыл-кеңесін айтқан. Қолдауын да көп көрсетті. Дәл осы тақырыпта облыстық мемлекеттік тілді оқыту орталығының директоры Қаратай Төлекеев те әнге сөз жазған. Бұл әннің тақырыбы «Кәмшат апа» деп аталады. Ізгілік иірімдеріне толы, адал еңбекті айшықтайтын, еңбек адамының мәртебесін тасытатын сырбаз ән дүниеге келді.

Егіз иірімді, бір мақсатты көздейтін, бір тақырыпты қаузайтын қос әннің шығу тарихынан сызбақтап, сыр айта келе, алдымен, қандай құрмет көрсетсек те артықтығы болмайтын Алаштың ардақты қызы Кәмшат апамыздың соңғы кезде көп айтыла бермейтін есімін тағы бір ел есіне салып, композитор Құмарбек Қалқатаевтың жаңа табысы жайында қуана хабарлағымыз келді ән сүйетін, өнерді ұлықтайтын жамағатқа.

 Байқал БАЙӘДІЛОВ

КӨКШЕТАУ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.06.2018

Ұлттық бірыңғай тестілеудің Қазақстан бойынша орта көрсеткіші - 83 балл

23.06.2018

Серік Түсіповтың отбасы әрдайым назарымызда - семейлік құқық қорғаушылар

23.06.2018

Семейде үйін су шайып кеткен отбасылар баспаналы болды

23.06.2018

Ақтөбеде тұңғыш рет пантеон орталығы бой көтерді

23.06.2018

Семейде қала әкімі полиция қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

23.06.2018

Бүгін - Мемлекеттік қызметші күні

23.06.2018

Қызылжарда Мағжан Жұмабаевқа ескерткіш орнатылды

23.06.2018

Семейде суға кеткен Бобровка тұрғындарының үйлері жөнделіп жатыр

23.06.2018

Дипломаттар халықаралық күн тәртібінің өзекті мәселелерін талқылады

22.06.2018

«Нұр Отан» Маңғыстау облыстық филиалы мемлекеттік және полиция қызметкерлерін марапаттады

22.06.2018

Қазақстан мен Ресейдің парламентаралық ынтымақтастығы нығая түспек

22.06.2018

Қазақстанның Ауыр атлетика федерациясы 2020 жылы Азия чемпионатын өткізуге ниет білдіргенін растады

22.06.2018

Маңғыстау облысында «Нұрлы жер» және «Қолжетімді баспана» бойынша отырыс өтті

22.06.2018

Астанада медиабілімнің даму мәселелері талқыланды 

22.06.2018

Солтүстік Қазақстанда бұршақ жаууы мүмкін

22.06.2018

Астана қаласы маңындағы орман көлемі 100 мың га дейін кеңейтіледі

22.06.2018

«Ақтау Теңіз Порты» АЭА мен DP World инвестициялық жобаларды жүзеге асырмақ

22.06.2018

Қызылорда облысында «Жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

22.06.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Польшадағы Елшісінің брифингі өтті

22.06.2018

Кіші Аралда желкенді кемелер жүзе бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу