Кітап киесі

Жастық шағында «Егер кенет байы­п кетсең не істер едің?» деген сұраққа Алексей Пешков, кейінгі даңқты жазу­шы Максим Горький «Кө-өп қы­лып кітап сатып алар едім» деп жау­­ап берген екен, дейді. Ал бүгінде біз­­дің марқасқа қаламгер Мархабат Бай­ғұт ағамыз байлыққа бөгіп, бағ­лан жеген замандастарымыздың өз­де­рін­­де жоқ кітапты сатып алмақ түгілі, бар кітапты қоятын жер таппай, отқа өр­­теп, суға ағызған сорлылығын күй­іні­шті зар қылып шертеді. «Қош бол, кіт­ап…» деп ел газеті «Егеменде» жан дү­ниесінің запыранын төге шыр­қыр­ай­ды.
Егемен Қазақстан
10.03.2017 215

Ал енді осы зарға зейін қойып жатқан құлақ, көңіл қойып жатқан көкірек барына біз тағы күмәнданамыз-ау. Мархабат көкемнің жанайқайы, әрине, көп-көп сөз ұғар саналыларға жетіп те жатыр. Бірақ әлдеқашан басталып кеткен кітап­қа, көркем әдебиетке деген селқос-са­ма­р­қаулықты, ықылассыздықты, оны ай­тасыз-ау, тіптен, өшпенділік пен жау­­лық ниетті, содан туын­дап жат­қан жой­қын жаугершілікті, рухсыз то­быр­дың жорығын тоқтатуға аз ғана абыз­дар­дың, ат төбеліндей ғана кеу­де­сін­де сәу­лесі барлардың ша­масы ке­лер ме?! Тасқа басылған қа­лам сөзіне ен­жар­лар мен рухсыздар өз­де­рін күн­дер­­дің күнінде, қияметтің қыл­кө­пі­рін­де Кі­тап Киесі ұрады-ау деп те қо­рық­пай­ты­нын қайтерсіз?

Осы арада атам қазақтың «Құдайдан қо­р­ықпағаннан қорық» деген тәмсілі ес­ке түседі. Себебі, кітапты жақсы көр­мейтіндерді, кітап нығметіне бө­лен­бегендерді Жаратушы иеміз де жақ­сы көреді деп айта алмасақ керек. Жер бетін жайпап тұмшалаған зұлмат қа­раң­ғы­лықты, нәмарт надандықты сейілтіп, адам затының көкірегін жарықпен нұ­р­лан­­дыру үшін бір Алла әуелі көктен уа­һи етіп кітап түсірді емес пе?! Иә, кі­тап әзелден Аллаға тән. Біз осыны неге ұмы­та­мыз? «Дәуіт пенен қаламды айт, Сөз иесі кәләмді айт» деп жырау баба­ла­­ры­мыз жырға қосқан Құран шәріп үм­бе­ті­­міз­­дің алғашқы кітабы екендігін жа­ды­мы­­здан еш шығармағанымыз абзал-ау! Сол қасиетті кітапты Жебірейіл періште «Оқы!» бұйырмап па еді? Осыдан да болар-ау, жалпы кітапқа деген қазақ халқының құрметі бағзыдан-ақ биік болып, ежелгі замандардан қалыптасқаны анық. Біздің қазақ көңілге қонымды бір жақ­­сы сөз естісе де «кітап сөзі» деп іл­ти­­паттап тұратыны соның айғағы ғой.

Мәйекті сөзді төгілтіп жүрген мият­т­ы Мархабат ағам-ау, әріге бармай-ақ қоялық, осы сіз бен біздің толқын кі­тап­пен өстік, есімізді білгеннен кө­зі­міз­ді кітаппен аштық емес пе? Шіркін, к­і­тапты отырып та, тұрып та, жатып та, жастанып та оқушы едік қой. «Қо­бы­лан­ды батырдағы» Тайбурылдың ша­бы­сын жатқа айтушы едік. «Алпамыс ба­тыр­дағы» Ұлтанқұл мен Бадамша са­қау болып айтысушы едік. Ертөстік пен Керқұла атты Кендебайлар түсімізге кі­ріп, түн баласы төккен көзіміздің ыстық жа­сы­мен жастықты булап шығушы едік. Сіздің жиеніңіз суға ағызған Мұхтар Әуезовтің, Ғабит Мүсіреповтің, Әбдіжәміл Нұрпейісовтің, Сайын Мұратбековтің, Шерхан Мұртазаның, Мұхтар Мағауиннің және басқа көп-көп жа­зушы ағатайларымыздың кітаптарын оқып таныдық қой мынау дүрия дүнияны. «Сен қанша кітап оқыдың? Мен 100 кі­тап оқыдым» деп бәсекелесуші едік мек­тепте жүргеннің өзінде. Біреуден бір жақсы кітап шығыпты деп естісек, со­ны тауып алғанша байыз таппаушы едік. Енді келіп кітапты суға ағызды де­ген не сұмдық? Ойпырмай, осындай кү­нә арқалаған кісәпірлігіміз үшін жаны жән­наттан болғыр жарықтық Әбіш Кекілбаев ағамыздың «Шыңырауына» құлап, жер астындағы дариямен белгісіз дүниеге өзіміз ағып кетсек те, рауа шы­ғар. Не болмаса жан біткенге зиянсыз, тыш­қан мұрнын қанатпас зифа пейілді Тө­лен Әбдікұлы ағамыздың «Оң қолы» бұ­лай керкеткенді кеңірдектен қысып қыл­қындырса да обал жоқ-ау!

Десек те, кітап жұрттың бәріне бір­дей қадірсіз емес. «Он мың кітабым бар» дей­тін ондаған білімді інілеріңіз бар мен бі­летін, Марқа-аға. Олар сіздің жиеніңіз сияқ­ты, кітаптарын суға ағызып жатқан жоқ, туған ауылдарындағы, оқыған мек­теп­теріндегі кітапханаларға беріп жатыр. Үйлеріндегі сөрелерінде көз жауын алып тұрғандарының өзі бір көп-көрім дү­ние. Қадағам, Қадыр Мырза Әлінің кітап­ханасы түп көтеріліп Оралдағы өз атындағы Орталыққа көшіп барғанын бі­лесіз. Мырзатай Жолдасбековтен бас­тап кітапжанды зиялыларымыздың көп кі­таптары бірнеше мыңдаған данамен сый­ға тарту акциясы аясында елордадағы Ұлт­тық академиялық кітапханадан орын теп­кеніне де қуаныштымыз. Осы баға жет­кісіз құндылықтардың суға ақ­па­ғанына, сол тұма бұлақтай тұнық сырлы кітаптардың тымырсық тұйықта қа­лып қоймай ел игілігіне, еркіндікке шы­ғарылғанына, Құдайға шүкір, кітап қадіріне жеткен азаматтарымыздың бар еке­ндігіне мың тәубе.

Марқа аға, Балбұлақ басындағы қо­радан кітаптарын суға ағызып, кү­нә арқалап, өзін қылмысты сезінген Қой­шы­­ман жиеніңізге дұғай сәлем. Бау­ыры­­­­мыз кітаппен, киелі кітаптың таң­ға­жайып әлемімен тым ертерек қош­та­сып қойған сыңайлы. Әлі де болса ойлансын. Салауат, сабырға бекінсін. Қой­шымандар сөйтті екен деп Қазақ елі кітаппен ешқашан қоштаспайды. Кі­­таптың киесіне қылау түсірмейді де­гей­сіз. Мұны бізден артық өзіңіз білесіз, Марқа-аға!..

Қорғанбек АМАНЖОЛ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2017

Абаев Қазақстан мен АҚШ президенттерінің телефонмен сөйлесуіне пікір білдірді

21.09.2017

Дәурен Абаев: ИЫҰ саммитінің мәртебесі ЕҚЫҰ саммитінен кем түспейді

21.09.2017

«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының маңызы зор - министр Абаев

21.09.2017

Ұлттық ұланның халықаралық турнирі басталды

21.09.2017

ОҚО-да ЭКСПО-2017 көрмесіне атсалысқан ерікті жастар марапатталды

21.09.2017

Астанада EXPO-2017 көрмесінің 16 «жасыл» жобасы іске асырылмақ

21.09.2017

«Kostanay Invest–2017» инвестициялық форумында 26  меморандумға қол қойылды

21.09.2017

Келер жылы мектеп бағдарламасына қоғам және дінтану сабағы енгізілуі мүмкін

21.09.2017

Қазақстанда қалайы өндіруге салық мөлшері азайтылмақ

21.09.2017

Біртанов МӘМС бойынша жиын өткізді

21.09.2017

Чемпиондар лигасының 2019 жылғы финалы Мадридте өтетін болды

21.09.2017

Жас журналистерге арналған жоба іске қосылды

21.09.2017

Студенттерге елордадағы хостелдерден жеңілдік ұсынылды

21.09.2017

«Zhangyru» корпоративтік оқыту» жобасына іріктеу басталды

21.09.2017

ЭКСПО-2017 Маңғыстау облысына қуатты серпін берді - Е.Тоғжанов

21.09.2017

Отбасылық еңбек өтілі 100 жылдан асқан ұстаздар марапатталды

21.09.2017

Құл-Мұхаммедтің төрағалығымен партиялық тыңдау өтті

21.09.2017

Мемхатшы әлеуметтік қамсыздандыру мәселесін талқылады

21.09.2017

Астана әуежайындағы автотұрақ бағасы арзандайды

21.09.2017

Сағынтаев экономика мәселелері жөніндегі Сараптама кеңесінің кезекті отырысын өткізді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Сапасыз білім сан соқтырады

Спортшылардың «спорттық ғұ­мы­ры» қамшының сабындай қыс­қа. Жұрттың бәрі Головкиндей отыз­дың жуан ортасында жай оғындай жар­қылдап жүрмейді. Жасы келіп, күш-қуаты кемігенде боксшы қолғабын, фут­­болшы бутсысын шегеге іледі. Иә,­­ талай жылғы серігімен қош ай­­­тыс­қан ардагер спортшының қай-­қайсысы болса да «Әрі қарай не­ істеймін?» деген тағдыршешті сұрақ­қа түбі бір маңдай тірейді. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Өрелі өрен іздеймін

Халқымыз  «Ұлың өссе ұлық­ты­мен, қызың өссе қылықтымен ауылдас бол» деп бекер айтпаған. Өйткені, жа­ңа көктеп келе жатқан жас шыбық қа­тарына қарап бой түзейді, бір-бі­рінің ойын байытады немесе кері әсерімен қисық, қыңыр болып өсуіне де әсерін тигізеді. Қанатты сөз осындайларды көріп ой түйгеннен туса керек.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Такси мен «тәбет»

Астанадағы автобустардың қыз­мет көрсету сапасы жайлы мақала шық­қан­нан кейін («Қоғамдық көлік және жолаушы мәдениеті», «Егемен Қазақ­стан», 7 қыркүйек, 2017 жыл) бірнеше оқырман хабарласып, «Так­сист болып бір-екі күн жұмыс істеп көріңізші, біраз мәселеге қанығар едіңіз» деп ой тастады. 

Жанат МОМЫНҚҰЛОВ, Сарапшы

Қазақстанның миссиясы айқын

Еліміздің сыртқы әлемдегі абы­рой-атағы мен халықаралық бе­делі жүзеге асырылып жатқан ірі­ бас­тамалар мен кең ауқымды іс-шаралардан көрініс тауып, өзі­нің тиісті бағасын алып отыр. 

Нәзира РАХМАНҚЫЗЫ, кинотанушы

Рухани айналымға түспеген фильмдер

Кино туралы сөз қозғалса, жұрттың назары әсіресе тарихи-биографиялық, комедиялық фильмдерге көбірек ауатыны белгілі. Қоғамдық пікір негізінен осы екеуінің айналасында өрбіп жатады. Қазіргі біздің жағдайы­мыз да дәл осындай. Оның себебі түсі­нік­ті ғой.  

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу