Көреген көшбасшылықтың айқын нәтижесі

Бұл біздің алғашқы жасаған анықтамамыз емес. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың ел­дің болашағына қатысты айт­қан сөзі, жасаған ісі, жоба-жос­­пары туралы бұдан бұрын да жазған болатынбыз. 
Егемен Қазақстан
11.05.2017 2399
2

1991 жылы Қазақ елі тәуел­сіздікке қол жеткізгеннен кейін Нұрсұлтан Назарбаевтың толас­сыз жалғастырған рефор­­малық өзгерістері, елдің даму барысында өткен та­рих­­қа тере­ңінен үңілуі мем­­­ле­­кет­тің ны­ға­юына үлкен ықпал ет­кені сөзсіз. Президенттің болашақ­қа ба­ғыт­­­тал­ған идеяға негіз­дел­ген бас­қару­шы­лық қабілеті мен мем­лекет дамуының 2030, 2050 жыл­дарға арнал­ған стра­­те­гиялар, сондай-ақ, жыл сайынғы ха­лық­­қа ар­на­ған Жолдаулары әлем жұрт­шылығы тарапынан қызығу­шылық тудырды.

Жақында Нұрсұлтан Назарбаев осыларға ұқсас «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарлама­лық мақаласын жариялап, латын әліпбиіне көшу туралы айт­қан ұсынысы мен талабы тағы да көпшіліктің еріксіз назарын аудартты. Шынтуайтына кел­генде, латын әліпбиіне көшу туралы мәселе 2012 жылы ай­тыл­ған-ды. Осы жолы Н.Назарбаев 2025 жылы жүзе­­ге асатын жобаны жедел­дете­тін, сондай-ақ, кепіл болатын нақты қадамдарды тізбек­теп көрсетті. Қазақтар 1929-1940 жылдар аралығында латын әліпбиін қолданған. Әсілі, бұл – тек Түркия мен түркі әлемі үшін ғана емес, Орта Азияның Батыспен интеграцияланудағы реформа сипатындағы шешім. Сондай-ақ, рухани жаңғыру аясында «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасы қолға алынады. Яғни, әлемдегі ең жақсы 100 оқулық әртүрлі тіл­дерден қазақ тіліне аудары­лады. 2018-2019 оқу жылының өзінде студенттерді осы оқу­лық­тармен оқыта бастайды. Түркі академиясының да­йын­даған «Ортақ түркі тарихы кітабын» да осы санатқа жат­қызу керек. Сонымен қатар, тәуел­сіздік алған жылдары тола­ғай табысқа жеткен биік белес­терден өтіп, тарихта өз қол­таңбасын қалдырған тұлғалар өмірбаянынан сыр шертетін «Қазақстандағы 100 жаңа есім» жобасы елдің әр саладағы жетістігін одан әрі асқақтата түседі. «Туған жер» мен «Ту­ған ел» бағдарламалары да туған жерге, оның мәдениеті мен салт-дәстүріне айрықша іңкәр­лікпен атсалысу – шынайы патриотизмнің маңызды көрі­ністерінің біріне айналады. 

Бұл тұстағы басты мәселе, Қазақстан Көшбасшысының жаңғыру және мәдениет пен өр­кениет желісі бойын­ша елдің табысқа қол жет­кізуі­не сақтаушы және дамушы мәдениет ретінде белгі­легендігі байқалады. Бұл тәсіл ХХ ғасырдың басында Зия Гөкалып бастаған және түрік ұлт­шылдығы доктринасын күшейткен «өркениетті негізге алу керек пе, әлде мәдениетті ме?» деген сұрағымен пара-пар. Н.Назарбаев осыған орай былайша баяндайды: «ХХ ғасыр­дағы батыстық жаңғы­ру үл­гісінің бүгінгі заман­ның бол­мысына сай кел­меуі­нің сыры неде?  Менің­ше, бас­ты кемшілігі – олар­дың өзд­ері­не ғана тән қалыбы мен тә­жі­рибесін басқа халық­тар мен өркениеттердің ерекше­лік­терін ескермей, бәріне жаппай еріксіз таңуында. Әжеп­тәуір жаңғырған қоғамның өзі­­нің тамыры тарихының тере­ңі­нен бастау алатын рухани коды болады. Жаңа тұр­патты жаң­ғырудың ең басты шарты – сол ұлттық кодыңды сақтай білу».

Сонымен қатар, Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағ­дар: рухани жаңғыру» атты бағ­дар­ламалық мақаласында тұтас қоғамның және әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағы­тын атап көрсетеді.

Бәсекелік қабілет: әрбір қазақстандық, сол арқылы тұтас ұлт ХХІ ғасырға лайықты қасиеттерге ие болуы керек: компьютерлік сауаттылық, шет тілдерін білу, мәдени ашықтық. 

Прагматизм: ысырап­шыл­­дық пен астамшылыққа, даңғойлыққа жол бермеу; ке­рі­сін­ше, ұстамдылық, қар­а­­па­й­ым­­дылық пен қанағат­шы­­­лық­­­ты орынды пайдалана білу. 

Ұлттық бірегейлікті сақ­тау: бұл жерде ұлттық сана-сезімнің ояу болуының маңыз­дылығына назар аударады. Абайдың даналығы, Әуезов­тің ғұламалығы, Жамбылдың жырлары мен Құрманғазының күйлеріне мән беру керек екендігі айтылады. 

Білімнің салтанат құруы: білімнің ауқымы мен сапасын өсіру; мамандардың білім беру саласына қолдау білдіруі қажет.

Революциялық емес, эвол­юциялық даму: тарих­тың темір қақпанына қайта түспеу үшін әлемдік оқи­ғаларды ой елегінен өткізіп, қорытынды жасау – қоғамның да, саяси партиялардың да, білім жүйе­сі­нің де ауқымдық дүние­танымдық, рухани жұ­мыстың бір бөлігі ретінде нәти­жеге қол жеткізу.

Сананың ашықтығы: әлем­­нің қарқынды өзгерісі­н­е «от басы, ошақ қасы» аясы­нан баға бермеу керек. Ағыл­шын тілін міндетті түрде үйрену қажет.

Күршад ЗОРЛУ,
«Йени чағ» газетінің колумнисі
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2019

Асықтан төсеніш пен ойыншықтар жасайды

17.01.2019

Оралда «Автобус» жедел шарасы өтуде

17.01.2019

27 ақпан күні «Нұр Отан» партиясының кезекті XVIII съезі өтеді

17.01.2019

Жаңа әліпби негізіндегі қазақ тілі емлесінің ережелері

17.01.2019

Тікұшақ апатынан қайтыс болған ұшқыштың кім екені анықталды

17.01.2019

СІМ мен Ауылшаруашылық министрлігі инвестициялар мен экспорт бағытындағы үйлестіру жұмыстарын нығайтуда

17.01.2019

Жүзге жуық оқушы Wiki Camp акциясына қатысты

17.01.2019

Қорықшыларға қастандық жасағандар анықталды (видео)

17.01.2019

Үшінші мегаполистің төрт ауданында әкімдер тұрғындар алдында есеп берді

17.01.2019

4 мешітті ҚМДБ меншігіне өткізуде кедергілер бар

17.01.2019

Ақтөбелік жастар тұрғын үймен қамтамасыз етіледі

17.01.2019

Нұрлан Сейтімов Сыртқы істер министрлігінің Жауапты хатшысы болып тағайындалды

17.01.2019

Қостанайда тергеуші кісі тонаушыны қылмысы үстінде ұстады

17.01.2019

Алматыда Денис Теннің өліміне қатысты сот үкімі шықты

17.01.2019

Алматыда тікұшақ апатқа ұшырады

17.01.2019

Алғашқы медициналық санитарлық көмек қызметіне қатысты мәселелер талқыланды

17.01.2019

Сенат бірқатар үкіметаралық келісімді ратификациялады

17.01.2019

Алматыда Жүрсін Ерманның бес томдық шығармалар жинағының тұсаукесері өтеді

17.01.2019

2250 әскери қызметші жеңілдікпен пәтер сатып алды

17.01.2019

Жамбылда экономиканың барлық саласында 4-5 пайыз өсім бар

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу