Көреген көшбасшылықтың айқын нәтижесі

Бұл біздің алғашқы жасаған анықтамамыз емес. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың ел­дің болашағына қатысты айт­қан сөзі, жасаған ісі, жоба-жос­­пары туралы бұдан бұрын да жазған болатынбыз. 
Егемен Қазақстан
11.05.2017 1495
2

1991 жылы Қазақ елі тәуел­сіздікке қол жеткізгеннен кейін Нұрсұлтан Назарбаевтың толас­сыз жалғастырған рефор­­малық өзгерістері, елдің даму барысында өткен та­рих­­қа тере­ңінен үңілуі мем­­­ле­­кет­тің ны­ға­юына үлкен ықпал ет­кені сөзсіз. Президенттің болашақ­қа ба­ғыт­­­тал­ған идеяға негіз­дел­ген бас­қару­шы­лық қабілеті мен мем­лекет дамуының 2030, 2050 жыл­дарға арнал­ған стра­­те­гиялар, сондай-ақ, жыл сайынғы ха­лық­­қа ар­на­ған Жолдаулары әлем жұрт­шылығы тарапынан қызығу­шылық тудырды.

Жақында Нұрсұлтан Назарбаев осыларға ұқсас «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарлама­лық мақаласын жариялап, латын әліпбиіне көшу туралы айт­қан ұсынысы мен талабы тағы да көпшіліктің еріксіз назарын аудартты. Шынтуайтына кел­генде, латын әліпбиіне көшу туралы мәселе 2012 жылы ай­тыл­ған-ды. Осы жолы Н.Назарбаев 2025 жылы жүзе­­ге асатын жобаны жедел­дете­тін, сондай-ақ, кепіл болатын нақты қадамдарды тізбек­теп көрсетті. Қазақтар 1929-1940 жылдар аралығында латын әліпбиін қолданған. Әсілі, бұл – тек Түркия мен түркі әлемі үшін ғана емес, Орта Азияның Батыспен интеграцияланудағы реформа сипатындағы шешім. Сондай-ақ, рухани жаңғыру аясында «Жаңа гуманитарлық білім. Қазақ тіліндегі 100 жаңа оқулық» жобасы қолға алынады. Яғни, әлемдегі ең жақсы 100 оқулық әртүрлі тіл­дерден қазақ тіліне аудары­лады. 2018-2019 оқу жылының өзінде студенттерді осы оқу­лық­тармен оқыта бастайды. Түркі академиясының да­йын­даған «Ортақ түркі тарихы кітабын» да осы санатқа жат­қызу керек. Сонымен қатар, тәуел­сіздік алған жылдары тола­ғай табысқа жеткен биік белес­терден өтіп, тарихта өз қол­таңбасын қалдырған тұлғалар өмірбаянынан сыр шертетін «Қазақстандағы 100 жаңа есім» жобасы елдің әр саладағы жетістігін одан әрі асқақтата түседі. «Туған жер» мен «Ту­ған ел» бағдарламалары да туған жерге, оның мәдениеті мен салт-дәстүріне айрықша іңкәр­лікпен атсалысу – шынайы патриотизмнің маңызды көрі­ністерінің біріне айналады. 

Бұл тұстағы басты мәселе, Қазақстан Көшбасшысының жаңғыру және мәдениет пен өр­кениет желісі бойын­ша елдің табысқа қол жет­кізуі­не сақтаушы және дамушы мәдениет ретінде белгі­легендігі байқалады. Бұл тәсіл ХХ ғасырдың басында Зия Гөкалып бастаған және түрік ұлт­шылдығы доктринасын күшейткен «өркениетті негізге алу керек пе, әлде мәдениетті ме?» деген сұрағымен пара-пар. Н.Назарбаев осыған орай былайша баяндайды: «ХХ ғасыр­дағы батыстық жаңғы­ру үл­гісінің бүгінгі заман­ның бол­мысына сай кел­меуі­нің сыры неде?  Менің­ше, бас­ты кемшілігі – олар­дың өзд­ері­не ғана тән қалыбы мен тә­жі­рибесін басқа халық­тар мен өркениеттердің ерекше­лік­терін ескермей, бәріне жаппай еріксіз таңуында. Әжеп­тәуір жаңғырған қоғамның өзі­­нің тамыры тарихының тере­ңі­нен бастау алатын рухани коды болады. Жаңа тұр­патты жаң­ғырудың ең басты шарты – сол ұлттық кодыңды сақтай білу».

Сонымен қатар, Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағ­дар: рухани жаңғыру» атты бағ­дар­ламалық мақаласында тұтас қоғамның және әрбір қазақстандықтың санасын жаңғыртудың бірнеше бағы­тын атап көрсетеді.

Бәсекелік қабілет: әрбір қазақстандық, сол арқылы тұтас ұлт ХХІ ғасырға лайықты қасиеттерге ие болуы керек: компьютерлік сауаттылық, шет тілдерін білу, мәдени ашықтық. 

Прагматизм: ысырап­шыл­­дық пен астамшылыққа, даңғойлыққа жол бермеу; ке­рі­сін­ше, ұстамдылық, қар­а­­па­й­ым­­дылық пен қанағат­шы­­­лық­­­ты орынды пайдалана білу. 

Ұлттық бірегейлікті сақ­тау: бұл жерде ұлттық сана-сезімнің ояу болуының маңыз­дылығына назар аударады. Абайдың даналығы, Әуезов­тің ғұламалығы, Жамбылдың жырлары мен Құрманғазының күйлеріне мән беру керек екендігі айтылады. 

Білімнің салтанат құруы: білімнің ауқымы мен сапасын өсіру; мамандардың білім беру саласына қолдау білдіруі қажет.

Революциялық емес, эвол­юциялық даму: тарих­тың темір қақпанына қайта түспеу үшін әлемдік оқи­ғаларды ой елегінен өткізіп, қорытынды жасау – қоғамның да, саяси партиялардың да, білім жүйе­сі­нің де ауқымдық дүние­танымдық, рухани жұ­мыстың бір бөлігі ретінде нәти­жеге қол жеткізу.

Сананың ашықтығы: әлем­­нің қарқынды өзгерісі­н­е «от басы, ошақ қасы» аясы­нан баға бермеу керек. Ағыл­шын тілін міндетті түрде үйрену қажет.

Күршад ЗОРЛУ,
«Йени чағ» газетінің колумнисі
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2018

Үкіметте көлік пен логистиканы цифрландыру мәселесі қаралды

23.10.2018

«Алтай» әлем чемпионатына қатысады

23.10.2018

Петропавлда қонақ үй және мейрамхана кешені тұрғызылды

23.10.2018

«Барыс» Минскінің «Динамосын» ұтты

23.10.2018

«Брексит» келісімі 95%-ке дайын

23.10.2018

Қытайда әлемдегі ең ұзын теңіз көпірі ашылды

23.10.2018

Нұрислам Санаев күміс алды

23.10.2018

Жекелей инвестиция тарту тапсырылды

23.10.2018

Ел чемпионатында Даяна Әбдірбекова жеңімпаз атанды

23.10.2018

Студенттерге медиацияны меңгеру маңызды

23.10.2018

Орталық Азиядағы инвестицияның 70%-і Қазақстанға тиесілі

23.10.2018

Буэнос-Айрестегі (Аргентина) үшінші жасөспірімдер Олимпиадасынан спортшыларымыз оралды

23.10.2018

АҚШ колледждерінің бірінде робот сабақ бере бастады

23.10.2018

Қарағанды – IT кеңістіктің бастау алаңы

23.10.2018

Аграрлық сектордың әлеуеті қайтсе артады?

23.10.2018

Ілбісті атқанға 5 миллион теңге айыппұл салынады

23.10.2018

Қазақстан қоржынында – 10 медаль

23.10.2018

Алматыда қонақ үйдің күзетшісін соққыға жыққан бұзақылар тұтқындалды

23.10.2018

Әдемінің әуенге толы суреттері

23.10.2018

Хәлің қалай, халық театры?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу