Конституциялық өзгерістердің тарихи кезеңі

Біз ел тәуелсіздігінің ширек ғасырдан астам уақыт ке­зеңінде демократиялық даму мен жаңғырудың абыройлы да сәтті жолын өткеріп келеміз. Бұған күні кеше ғана Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңға жария түрде қол қойған сәті айқын дәлел бола алады.

29.03.2017 152

Елбасы еліміз еге­мен­дік алған күннен бастап Қазақ­стан­ның болашағын алдын ала айқындап бергендігін атап айтар едім. Бұл жолғы конс­титуциялық реформа да еліміз­дің келешегін тереңінен ойлас­тырып жасалған тағы да бір нақты қадам болды деп санаймын. 

Осы орайда Елбасы тарихи құжатқа қол қойғаннан кейін сөйлеген сөзінде: «Бұл қазіргі басқару жүйесін жаңғыртуға бастайтын маңызды қадам», деп атап көрсетуі бүгінгі әлем­дік экономика мен саясаттың даму үрдісінен біздің еліміздің де кейін қалып қоймауы мен жаһанданудың түрлі сындары мен қатерлеріне алдын ала да­йын болуымызды қамтамасыз ететін маңызды реформаның бірі екенін атап көрсетті.

Еліміздің даму бағыты 1995 жылдың 30 тамызында бүкіл­қазақстандық референдумы барысында қабылданған Конс­титуциямызда анық белгі­ленген болатын. Міне, со­дан бері де 21 жыл уа­қыт өтті. Елбасының көре­ген­­дігі­нің және кез келген сәт­те батыл да дұрыс шешім қа­был­­дауы­ның арқасында Қазақ­­стан аз уақыттың ішінде қарыштай дамып, әлемдегі танымал, сыйлы, өзіндік абыройлы орны бар іргелі де қуатты мем­лекет­тердің біріне айналды.

Қазақстанның ішкі және сыртқы саясаттағы тұ­рақ­тылы­ғын, эконо­мика­сы­ның қа­рышты дамуын, халық­тың әлеуметтік жағдай­ларының жыл сайын жақсара түсуін, рухани саланың жетіліп келе жатқандығын айтар болсақ, соның барлығы Елбасы алдын ала айқындап, бір жүйеге бағыттап берген бағдарымен мүмкін болған жайлар еді. Әрине, дамуымыздың әр кезең­дерінде қиындықтар да болды. Алайда, Елбасы қандай да бол­сын сол қиын да күрделі ке­дер­­гілерден өтудің жолдарын анықтап, дер кезінде шешім қа­­был­дап отырды. Біз соның нә­­ти­­же­сінде әлемде болып жат­­қан қандай да болсын дағ­дарыс­тар­дан қиналмай шығып келеміз.

Уақыт біздің алдымызға жаңа талаптар қойып, қоғамдық өмірдегі қарым-қатынастардың өзгеріп тұратыны сөзсіз. Бүгінгі өркениеттің даму қарқынының шапшаңдығы соншалықты, қазіргі білім де, ғылым да сәт сайын қарыштай даму үстінде. Адам баласының бұрын-соңды ойына кіріп-шықпаған жаңа технологиялар пайда болуда.

Әлем бойынша сол жаңа технологиялардың пайда болуы өндіріс пен өндіруші күш­тердің ара қатынасын жоға­ры жаңа деңгейге көтерері де анық. Міне, сол үшін де Елбасы өзінің биылғы Жолдауын «Қазақстанның Үшінші жаң­ғыруы: жаhандық бәсекеге қабілеттілік» деп атай отырып, қазақстандықтарға жаңа бағыт, жаңа серпіліс беріп, алдымызға тың міндеттер қо­йып отыр. Қазақстанның осы Үшінші жаңғыру кезеңінде, яғни дамуымыздың ендігі жаңа бағытында алдағы 10-20 жылдың аралығында орын­далуға тиісті міндеттерді то­лық жүзеге асыру үшін оған жаңа­ша көзқарас, мемлекеттік бас­қару­дың жаңа тәсілі қажет.

Бұл жайында Елбасы биыл­ғы жылдың 25 қаңтарында жасаған саяси мәлімдемесінде еліміздің және келер ұрпақтың болашағы үшін өзінің консти­туциялық реформа жасау жө­нін­де шешім қабылдап отыр­ған­д­ығын айтқан бола­тын. Үндеу жарияланған күннен бастап, халықтың қызу тал­қы­сына түсіп, қолдау тапты.

Конституциялық рефор­маның халықтың қолдауы ол Елбасына өз елінің үлкен сенімі болатын. Халқымыздың өз Президентіне әрдайым сене­тіндігінің және үнемі қол­дайтындығының тағы бір ай­қын көрінісі де осы еді. Өйт­кені, қазақстандықтар Елба­сының жаңа конститу­циялық реформасы елімізді жаңа белестерге көтеретіндігін халық та анық түсініп, айқын сезіне білді. Ал реформаның бас­ты мақ­саты Қазақстандағы мы­қ­­ты пре­зиденттік билік­ті са­қ­­тай отырып, Пар­ла­мент пен Үкіметтің жауап­кер­ші­лі­гін арт­тыруға бағыт­тал­ған. Бұл өзгерістер Елба­сы­­­ның алдағы уақытта да ел болашағы үшін ішкі тұрақтылықты, экономиканың дамуын, халықтың әлеуметтік жағдайын одан әрі жақсарту­ды, сыртқы саясатта да бар­лық мемлекеттермен достық қарым-қатынасты орнықтыра түсу жолындағы абыройлы істерінің жемісті бола түсуіне жаңа серпін берері анық. Сонымен бірге, Елбасының Қазақ­станның әлемдік қоғам­дастық арасындағы имиджін одан әрі көтеру, еліміздің қор­ғаныс қабілеті мен қауіп­сіздігін нығайту үшін билік тармақтарының арбитрі болып қала беруі ең дұрыс бағыт болып табылады.

Еліміздің болашағы үшін Үкіметтің әкімдермен бірлесе отырып, экономиканың дамуына, халықтың әлеуметтік жағдайын көтеруге тікелей жауапты болуы – бүгінгі және ертеңгі күннің талабы. Конс­ти­ту­циялық рефор­ма бойынша ен­дігі арада Парламентке де үл­кен жауапкершілік жүктеліп отыр. Ең бастысы, Үкімет ор­ган­­дарының Қазақстанның заң тала­птарын орындауға пар­ла­мент­тік бақылауды кү­шей­ту, заң қа­был­дауды сапалы жа­ңа деңгейге көтеру, еліміз бюд­же­ті­нің жұмсалуын назарда ұс­­тауға қатысты міндеттер де елі­­міз­дің алдында тұрған сан қи­­лы істерді ойдағыдай жү­зеге асы­руға аса қажетті деп са­най­­­мыз. Өйткені, Парламент өк­і­­­лет­тіктерін кеңейтудің мем­ле­кет­­­тік басқаруды одан әрі же­ті­л­­­діру­ге мүмкіндік беретіні сөзсіз.

Бұл жолғы конституциялық ре­форма да Қазақстанның әр­бір азаматының болашағына оң өз­герістер әкелеріне сенімдімін.

Ерболат МҰҚАЕВ,

Парламент Сенатының депутаты


КОЛУМНИСТЕР

Гүлзейнеп Сәдірқызы,

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

​Тарих кені – туған жер

«Қазағымның көп тарихы Көк­шеде, қаланып тұр Оқжетпестей текшеге»... Осыдан біраз жылдар бұ­рынғы бір өлеңімізде осылай деп­піз. Шын мәнінде де Көкшетау халқымыздың кенен тарихы қат­пар­ланған қасиетті жерлерінің қа­тарынан ойып тұрып орын алатынына сөз бар ма?

Алдан СМАЙЫЛ, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

​Ұлтты танып болдық па?

Өткен 25 жылдың ішінде дамыған елдердің үлгісінде технологиялық трансфертті жүзеге асырдық. Алыс-жақын мемлекеттермен экономикалық қарым-қатынастарды реттедік. Осы үдерістерді қорытындылаған ғылыми орталықтар Қазақстанда экономиканы нарыққа көшіру үрдісі аяқталды деп отыр. Яғни, ендігі кезекте әлеуметтік-рухани, адами-шығармашылық мұрат­тарды сол экономика арқылы баянды етуді шұғыл қолға алу керек.

Пікірлер(0)

Пікір қосу