Курчатовта әлем ғалымдары бас қосты

Егемен Қазақстан
18.10.2016 146
Биыл Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Семей сынақ полигонын жабу туралы Жар­лыққа  қол қойған күніне 25 жыл толып отыр. Осыған орай Курчатов қаласындағы Ұлт­тық ядролық орталықта «Семей сынақ полигоны, радиациялық мұра және да­му перспективасы» атты VII халықаралық конференция өтті. Жиынға әлемнің 16 елі­нен жетекші ғалымдар мен ма­мандар қатысты, оның ішінде Ресей, АҚШ, Жа­по­ния, Қытай, Беларусь ел­дерінің атом саласының өкілдері бар. Ғалымдар конференция жұмысының үш күнінде ядролық сынақтар мен апаттар орнын қоса алғанда, түрлі радиациялық-қауіпті нысандардың радио­экологиялық жай-күйінің мәсе­лелерін, өнеркәсіптегі және медицинадағы радиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету сияқты ғылыми пробле­маларды қарастырды. Кон­ференцияның ашылу сал­танатында  Курчатов қа­ла­сының әкімі Нұрбол Нұр­ғалиев Шығыс Қазақстан об­­лысының әкімі  Даниял Ах­­метовтің конференцияға қа­ты­­­сушыларға үндеуін оқып берді. – Семей полигоны 40 жыл бойы елге қауіп-қатер әкеліп, жарылыстар ұзақ уақыт бойы жасалды, – деді ҰЯО бас директоры Эрлан Батырбеков өз баян­дамасында. – Ең бірінші қол­ға алынып, әлі күнге дейін маңызын жоймай келе жатқан жобаның бірі – Елбасының тапсырмасымен ядролық атом қаруын таратпау және мүл­де қолданбау, осыған орай ор­талық ғалымдары жұмыс істеуді жалғастыра беретін болады.  Мемлекет басшысының 1992 жылғы 15 мамырдағы Жар­лығымен полигонды жапқаннан кейін бірден Се­мей сынақ полигоны  кешені мен Қазақстан аумағында орналасқан тиісті ғылыми ұй­ымдар мен нысандар базасында Ұлттық ядролық орталық құрылды. Полигонда орталықты құ­румен атом энер­гетикасы, радиоэкология саласындағы аса күрделі жаңа міндеттер шешіле бастады. Елбасымыздың тарихи Жарлығымен Семей ядролық сынақ полигоны жабылып, оның орнына Ұлттық ядролық орталық ашылғаннан кейін, мұнда бейбіт атом дамып, шет­елдік әріптестермен қа­рым-қатынастар дами бас­тады. Қазақстан-Жапон ын­тымақтастығының атом энер­гетикасы саласындағы бір­лескен бағдарламалар бойынша атомдық-энергетикалық реактор қондырғыларының қауіпсіздігіне орай жоғары температурада газбен сал­қындатылатын реакторлар технологияларын дамытумен қатар, басқа да күрделі экс­перименттік зерттеулер орын­далды. Ынтымақтастық нә­тижесінде атом энерге­ти­­касының қауіпсіздігі сала­сындағы ғылыми зерттеулер базасы жетілдіріліп, жаңа эксперименттік қондырғылар мен құрылғылар әзірленді, күрделі ізденістер жүргізу тәжірибесі бар білікті ғы­лыми және техникалық кадр­­лар артты. Атом саласы мен ғылымдағы кадрлық әлеует­ті сақтау және дамыту мәселелеріне айрықша кө­ңіл бөлініп отыр. Әртүрлі бағ­дарламалар аясында та­ғылымдамалар мен курстар ұйымдастырылып, семинарлар өткізілуде. Кадрлық әлеуетті даярлау да дұрыс жол­ға қойылған. Конференцияда түрлі ел­дерден келген ғалымдар «Ра­диоактивті ластанған ау­мақ­тарды оңалту және жер­лерді шаруашылық айналымына беру», «Ядролық сынақтар жүргізілген жер­лердегі қазіргі радио­эко­логиялық ахуал, оның да­му қарқыны мен болжамы», «Түрлі экожүйелердегі радионуклидтердің жылыс­тау ерекшелігі», «Эколо­гиялық зерттеулердегі радио­аналитикалық әдістер» тақы­рыбында баяндамалар жасады. Сондай-ақ, конференция­да, «Бұрынғы Семей сынақ полигонын қауіпсіз күйге келтіру бойынша ғылыми-техникалық және инженерлік жұмыстар кешенін жүргізу» атты 3 томдық монографиялық кітаптың тұсауы кесілді. Раушан НҰҒМАНБЕКОВА СЕМЕЙ
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу