Күймелері күмбірлеген керуен

Ел мерейін асырған ЭКСПО-2017 халықаралық маман­дандырылған көрмесіне орай мамыр айында тарихи Тараз шаһарынан «Ұлы Жібек жолы. Көне Тараздан асқақ Астанаға тарту» керуені жолға шыққан болатын. Бір айдан астам уақыт бойы Әулиеатаның Байзақ, Т.Рысқұлов, Меркі аудандарын және көптеген елді мекендерін басып өткен этнографиялық керуен Мойынқұм ауданына келді.
Егемен Қазақстан
28.06.2017 1099
2

Бұл күні Кеңес ауылында Тараз инновациялық-гумани­тарлық университетінің, об­лыс­тық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы халық шығармашылығы орта­лығының және Мойын­құм ауданы әкімдігінің ұйым­дас­тыруымен сегіз киіз үй тігіліп, алтыбақан құрылды. 
Бұл сапар халқымыздың ежелгі тұрмыс-тіршілігін, салт-дәстүрін еске түсіретін ерекше күн болды. Ғасырлар бойы қалыптасқан бай мәде­ниетіміз бен тарихымыз да этнографиялық керуеннің өн бойынан көрініс тауып тұрды. Сонымен қатар, жиналған көпшілік ауылдың тұрмысы да тамырымыздың бір бөлшегі екенін сезіне түсті. Ауыл ірге­сін­де бие сауу, ұршық иіру, диір­мен тарту және жүн сабау сияқты тұрмыс құндылықтары да насихатталды. Ал өңірге белгілі құсбегілер баптаған бүр­кі­тін айнала ұшырып, ежелгі дала мәде­ниеті­нің маз­­мұнын көрсетті. Құстың аспан­­ды айнала ұшып жүріп, кенет бүр­кіт­шіге керуеннің келе жат­қанынан белгі беруі де талайды таңдандырмай қоймады. 
Шудасы желмен желкілде­ген түйелердің тарпаң бейне­лері мен ұлттық киімдері сән-салтанатын келтіріп тұрған адамдар арасындағы өзара байланыс та Ұлы Даланың дегдар болмысын, көркем келбетін танытып тұрғандай әсер етті. Ал күймелері күмбір­леген көшті ауыл тұрғындары ұлттық дәстүрге сай қарсы алды. Қазақы дәстүрге сай қынама бел қам­зол киген қыз-келіншектер керуен­ші­лерге қымыз бен шұбат ұсынып, ілтипат көрсетті. 
Шара барысында қазақтың ба­ла­ны бесік­ке салу, тұсауын ке­су, тоқымқағар сияқ­ты ұлт­тық салт-дәстүрлері дәріп­тел­ді. Үлкендер жағы жастарға біл­ме­­ге­­нін үйретіп, үлгі көр­сетті. Әсіресе, бұл кө­рі­ніс бо­ла­­шақ аналар үшін де пай­да­лы ке­ңес болды. Сондай-ақ, жер­гілікті өнер­паз­дар мен сал­та­­нат қонақтары ән шыр­қап, Мойын­құм даласын әсерлі күйге бөледі. 
Халқымыздың ықылымнан келе жатқан ырысты салтының бірі – сапар­ға оң болсын айту болған. Бабалар өсиеті­мен жалғасып келе жатқан осынау игі дәстүр бүгінде қолдау тауып, жинал­ған көпшілік Ас­тана төріне бет алған кер­уен­ші­лерге сәт-сапар тіледі. Об­­лыс әкімінің орынбасары Ер­қанат Ман­жуов бастаған жам­был­дықтар Мойын­құм ауданы­нан этнографиялық керуен­­ді шығарып салды. Айта кетейік, Мойын­құм ауданы, Кеңес ауылы аталған кер­уен­нің Жамбыл облысындағы соң­­ғы беке­ті. Ал кеш түсе «Ұлы Жі­бек жолы. Көне Тараз­дан ас­қақ Астанаға тарту» кер­уені Қарағанды облысы, Сары­­­ш­аған ауылына қарай бет алды. Енді санаулы күндерден кейін күймелер күмбірі көрме алаңына да естіліп қалатын бола­ды. Айтулы көрмені тама­ша­лау­шы­лардың да ұлттың ұлы ерек­ше­лігімен танысатын күні алыс емес.

Хамит ЕСАМАН,
«Егемен Қазақстан» 

Жамбыл облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу