Макрон vs Ле Пен. Франция кімді таңдайды?

Келесі апта Францияда жаңа президенттің есімі белгілі болады. Алдағы жексенбі, 7 мамыр күні сайлаудың екінші туры өтеді. Сайлау науқанына алғаш қатысса да, бірнеше тәжірибелі саясаткерді жолда қалдырып, елдің саяси сахнасына жарқ етіп шыққан 39 жастағы Эммануэль Макрон Франция тарихындағы ең жас президент атана ма? Әлде либералдар «өшпенділік пен төзімсіздікті, ұлтшылдықтың ең сорақы түрін насихаттайды» деп санайтын Марин Ле Пен батыс әлемі үшін «Брекситтен» кейінгі соққы бола ма?
Егемен Қазақстан
04.05.2017 1666

Әуелі кандидаттар кім, нені мақсат етеді, президент ретінде қандай шараларды қолға алмақ деген мәселеге қысқаша тоқталайық. Эммануэль Макрон – бұрынғы инвестициялық банкир. Осы саладағы табысты еңбегі арқасында президент Франсуа Олландтың назарына ілігіп, оның кеңесшісі, сосын экономика министрі болып тағайындалған. Бірақ екі жыл өтпей, бұл қызметтен бас тартты. Сөйтіп, өз алдына партия құрып, президенттік сайлауға түсетінін мәлімдеді. Мұнысы көзсіз батылдық саналды және сайлау науқаны басталғанда Макрон аутсайдерлердің қатарында болды. Ол тағы бір тәуекелге барды. Еуропалық интеграцияға қарсы идеялар танымал болып жатқанына қарамай, Еуропаның тұтастығын жақтаушы екенін мәлімдеді. Алайда, Макрон аз уақытта суырылып алға шықты және бірінші турда жеңіске жетті. Неге? «Ол заман лебін сезе білді. Ол қазіргі жағдайға наразы, бірақ цинизмге бой бергісі келмейтін, болашаққа үмітпен қарайтын жастар тарапынан зор қолдау тапты» дейді ВВС-дің Париждегі тілшісі Хью Скофилд. 

Макронның бағдарламасында мынандай уәделер бар: 

  • Инфрақұрылымды жетілдіру, энергияның қалпына келетін түрлеріне көшу және шахтерларды қайта дайындауға 50 млрд еуро жұмсау; 
  • азаматтардың көзілдірік, алмалы-салмалы тіс протезі және есту аппараттарын дайындауға кететін шығындарын толықтай бюджеттен төлеп беру; 
  • бизнеске салықты едәуір азайту; мектепте жасы 15-тен төмен балалардың мобильді телефон ұстауына тыйым салу;
  • кәмелетке толмағандардың музей, театрларға баруы үшін жылына 500 еуролық абонемент енгізу.

Біртұтас Еуропа идеясын жақтаушы болғанмен, Эммануэль Макрон оған қарсылармен де санасуды ойлайды. Соңғы сұхбаттарының бірінде ол Еуроодақты түбегейлі реформалау керек, онсыз бізде «фрексит» болады деді. 

«Фрексит», яғни Франция Еуроодақтан шығару – оның қарсыласы Марин Ле Пеннің мақсаты. Марин Ле Пен – француз ұлтшылы Жан-Мари Ле Пеннің қызы. Бес рет президенттік сайлауға түскен Жан-Мари Ле Пен еуроинтеграциядан бас тартып, иммигранттарға шектеу қоюға шақыратын. Мұны ол «Францияның шекарасын қалпына» келтіру деп атады. 18 жасында әкесінің «Ұлттық майдан» партиясына кірген Марин Ле Пен осы саясатты жалғастырды. 2012 жылғы сайлауда 17,9% дауыс жинап, 3-орынға ие болды. Ал 2014 жылы Еуропа парламенті сайлауында оның партиясы жеңіске жетті. Бұл – Францияда әсіреоңшылдар жеңген алғашқы сайлау еді. Француз баспасөзі оны «саяси зілзала» деп атады. Марин Ле Пеннің пікірінше, Еуропалық одақ – «жаһандану» атты қауіпті идеология негізінде құрылған жүйе. Оны құртып, орнына шын мәнінде егемен елдердің еркін Еуропасын құру керек. Еуроодақтан шығу керек пе деген мәселені француздар референдумда шешуі тиіс. Сонымен қатар Ле Пен НАТО-дан шығуды, Ресеймен байланысты тереңдетуді жақтайды. Мәскеумен қарым-қатынастың нашарлауын ол «АҚШ-тың айдап салуымен Ресейді құбыжық ету» деп сипаттайды. 

Марин Ле Пеннің бағдарламасындағы басқа да тармақтар: 

  • заңсыз иммигранттарды елден автоматты түрде шығару; 
  • әуелі заңды иммигранттар қабылдауға уақытша мораторий жариялау, сосын олардың санын жылына 10 мың адамға шектеу; 
  • «экстремистік мешіттерді» жабу, әлеуметтік баспана бөлу кезінде француз азаматтарына басымдық беру;
  • зейнетке 60 жаста шығару, апталық жұмыс күнін 35 сағат етіп белгілеу.  

Марин Ле Пенді ауылдық жердегі, бұрын индустриялық орталық болған аймақтардағы сайлаушылар қолдайды. Бақылаушылардың барлығы дерлік Францияның келесі президенті Эммануэль Макрон болады деген сенімде. Өйтетін себебі, бірінші турдан өтпей қалған негізгі партиялардың кандидаттары сайлаушыларын Макронға дауыс беруге шақырған болатын. Алайда, сайлау алдындағы болжам мен  нәтиженің екі бөлек шығатынын «Брексит» референдумы мен АҚШ-тағы соңғы президент сайлауы көрсетті. 

Франция – Еуропадағы ең ірі елдердің және Еуропалық одақты құрушы елдердің бірі. Алдағы сайлаудағы екі кандидаттың бірі Францияны Еуроодақтан шығаруды мақсат етсе, енді бірі бірлестікті түбегейлі қайта құру керектігін айтады. Ендеше Франциядағы президент сайлауында кім жеңсе де Еуропалық одақты үлкен өзгерістер күтіп тұр деуге болады. 

Ержан Әбдіраман, «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.02.2018

Премьер-Министрдің Бірінші орынбасары Асқар Мамин Түрікменстан Президентімен кездесті

24.02.2018

Заң бұзған мыңға жуық шетелдік елден шығарылды

24.02.2018

Олимпиада - 2018: Шаңғышы Денис Волотка жарыс жолынан шығып қалды

24.02.2018

Былтыр Маңғыстау облысының жергілікті атқарушы органдары халыққа 1 253 841 қызмет көрсеткен

24.02.2018

Францияның Ұлттық Ассамблеясында қазақстан-француз стратегиялық серіктестігінің болашағы талқыланды

24.02.2018

Минскіде Қазақстан мен Беларусь СІМ арасындағы саяси консультациялар өтті

23.02.2018

Сенатор Д.Назарбаева Сингапурда болды

23.02.2018

ШҚО әкімі тұрғындар алдында есеп берді

23.02.2018

Қазақстандық парламентшілер ЕҚЫҰ ПА қысқы сессиясына қатысты

23.02.2018

Энергетика министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісі өтті 

23.02.2018

Оралхан Бөкейдің ағылшын тілінде жарық көрген кітабының тұсаукесері өтті

23.02.2018

СҚО-да Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Қорының күндері өтуде

23.02.2018

Банктер мен Қаржыгерлер қауымдастығы қазақстандықтарға үндеу жариялады

23.02.2018

Гүлшара Әбдіқалықова елшілерден сенім грамоталарын қабылдады

23.02.2018

Жылда 500-ден астам жол апаты автобус жүргізушілерінің кінәсінен болады - ІІМ

23.02.2018

Мати Алавер: Полторанин медаль медаль алмаса жалақымның бір тиынын қалдырмай қайтарып беремін

23.02.2018

Алматыда Әлемдік экономика және саясат институты алаңында сарапшылар кездесуі өтті

23.02.2018

Элизабет Тұрсынбаева Кореядағы Олимпиадада 12-орын алды

23.02.2018

Сарайшық ескерткіштерін ғылыми зерттеу жұмыстары қолға алынады - Арыстанбек Мұхамедиұлы

23.02.2018

Дәулетжан Махмұт. Портрет

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе заманда емес, адамда...

Адамның азаматтығы, жауап­кер­шілігі туралы қай кезде де кеңі­нен сөз болады емес пе? Сондай әңгіме барысында кейбіреулер әңгі­ме арқауына айналған жандарға ая­ныш білдіріп, «олар сатқындық жа­с­айын деді дейсің бе, амалдың жоқтығынан жасады ғой, бәріне заман кінәлі» дегені бар-тын. Сонда Ұшыға апам былай деген еді: «Күн де орнында, сол баяғыша шығады, сол қалпында батады. Ай да орнында сол бұрынғыша туады. Өзгерсе адамның пейілі, ниеті өзгерген. Заманға жауапкершілік жүктеудің жөні жоқ...».

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Эфирде бейбастақтыққа неге жол беріледі? 

Әуе толқынынан хабар тыңдап отырмын. Әңгіме бойтұмар жайында өрбуде. Радио хабарын жүргізуші әлемге танымал адамдардың бой­тұмар ретінде нені ұстайтынын айта келе Кэмерон Диазды мысалға алды.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу