Макрон vs Ле Пен. Франция кімді таңдайды?

Келесі апта Францияда жаңа президенттің есімі белгілі болады. Алдағы жексенбі, 7 мамыр күні сайлаудың екінші туры өтеді. Сайлау науқанына алғаш қатысса да, бірнеше тәжірибелі саясаткерді жолда қалдырып, елдің саяси сахнасына жарқ етіп шыққан 39 жастағы Эммануэль Макрон Франция тарихындағы ең жас президент атана ма? Әлде либералдар «өшпенділік пен төзімсіздікті, ұлтшылдықтың ең сорақы түрін насихаттайды» деп санайтын Марин Ле Пен батыс әлемі үшін «Брекситтен» кейінгі соққы бола ма?
Егемен Қазақстан
04.05.2017 1826

Әуелі кандидаттар кім, нені мақсат етеді, президент ретінде қандай шараларды қолға алмақ деген мәселеге қысқаша тоқталайық. Эммануэль Макрон – бұрынғы инвестициялық банкир. Осы саладағы табысты еңбегі арқасында президент Франсуа Олландтың назарына ілігіп, оның кеңесшісі, сосын экономика министрі болып тағайындалған. Бірақ екі жыл өтпей, бұл қызметтен бас тартты. Сөйтіп, өз алдына партия құрып, президенттік сайлауға түсетінін мәлімдеді. Мұнысы көзсіз батылдық саналды және сайлау науқаны басталғанда Макрон аутсайдерлердің қатарында болды. Ол тағы бір тәуекелге барды. Еуропалық интеграцияға қарсы идеялар танымал болып жатқанына қарамай, Еуропаның тұтастығын жақтаушы екенін мәлімдеді. Алайда, Макрон аз уақытта суырылып алға шықты және бірінші турда жеңіске жетті. Неге? «Ол заман лебін сезе білді. Ол қазіргі жағдайға наразы, бірақ цинизмге бой бергісі келмейтін, болашаққа үмітпен қарайтын жастар тарапынан зор қолдау тапты» дейді ВВС-дің Париждегі тілшісі Хью Скофилд. 

Макронның бағдарламасында мынандай уәделер бар: 

  • Инфрақұрылымды жетілдіру, энергияның қалпына келетін түрлеріне көшу және шахтерларды қайта дайындауға 50 млрд еуро жұмсау; 
  • азаматтардың көзілдірік, алмалы-салмалы тіс протезі және есту аппараттарын дайындауға кететін шығындарын толықтай бюджеттен төлеп беру; 
  • бизнеске салықты едәуір азайту; мектепте жасы 15-тен төмен балалардың мобильді телефон ұстауына тыйым салу;
  • кәмелетке толмағандардың музей, театрларға баруы үшін жылына 500 еуролық абонемент енгізу.

Біртұтас Еуропа идеясын жақтаушы болғанмен, Эммануэль Макрон оған қарсылармен де санасуды ойлайды. Соңғы сұхбаттарының бірінде ол Еуроодақты түбегейлі реформалау керек, онсыз бізде «фрексит» болады деді. 

«Фрексит», яғни Франция Еуроодақтан шығару – оның қарсыласы Марин Ле Пеннің мақсаты. Марин Ле Пен – француз ұлтшылы Жан-Мари Ле Пеннің қызы. Бес рет президенттік сайлауға түскен Жан-Мари Ле Пен еуроинтеграциядан бас тартып, иммигранттарға шектеу қоюға шақыратын. Мұны ол «Францияның шекарасын қалпына» келтіру деп атады. 18 жасында әкесінің «Ұлттық майдан» партиясына кірген Марин Ле Пен осы саясатты жалғастырды. 2012 жылғы сайлауда 17,9% дауыс жинап, 3-орынға ие болды. Ал 2014 жылы Еуропа парламенті сайлауында оның партиясы жеңіске жетті. Бұл – Францияда әсіреоңшылдар жеңген алғашқы сайлау еді. Француз баспасөзі оны «саяси зілзала» деп атады. Марин Ле Пеннің пікірінше, Еуропалық одақ – «жаһандану» атты қауіпті идеология негізінде құрылған жүйе. Оны құртып, орнына шын мәнінде егемен елдердің еркін Еуропасын құру керек. Еуроодақтан шығу керек пе деген мәселені француздар референдумда шешуі тиіс. Сонымен қатар Ле Пен НАТО-дан шығуды, Ресеймен байланысты тереңдетуді жақтайды. Мәскеумен қарым-қатынастың нашарлауын ол «АҚШ-тың айдап салуымен Ресейді құбыжық ету» деп сипаттайды. 

Марин Ле Пеннің бағдарламасындағы басқа да тармақтар: 

  • заңсыз иммигранттарды елден автоматты түрде шығару; 
  • әуелі заңды иммигранттар қабылдауға уақытша мораторий жариялау, сосын олардың санын жылына 10 мың адамға шектеу; 
  • «экстремистік мешіттерді» жабу, әлеуметтік баспана бөлу кезінде француз азаматтарына басымдық беру;
  • зейнетке 60 жаста шығару, апталық жұмыс күнін 35 сағат етіп белгілеу.  

Марин Ле Пенді ауылдық жердегі, бұрын индустриялық орталық болған аймақтардағы сайлаушылар қолдайды. Бақылаушылардың барлығы дерлік Францияның келесі президенті Эммануэль Макрон болады деген сенімде. Өйтетін себебі, бірінші турдан өтпей қалған негізгі партиялардың кандидаттары сайлаушыларын Макронға дауыс беруге шақырған болатын. Алайда, сайлау алдындағы болжам мен  нәтиженің екі бөлек шығатынын «Брексит» референдумы мен АҚШ-тағы соңғы президент сайлауы көрсетті. 

Франция – Еуропадағы ең ірі елдердің және Еуропалық одақты құрушы елдердің бірі. Алдағы сайлаудағы екі кандидаттың бірі Францияны Еуроодақтан шығаруды мақсат етсе, енді бірі бірлестікті түбегейлі қайта құру керектігін айтады. Ендеше Франциядағы президент сайлауында кім жеңсе де Еуропалық одақты үлкен өзгерістер күтіп тұр деуге болады. 

Ержан Әбдіраман, «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.08.2018

Азиада-2018: Су добынан Қазақстан қыздар командасы күміс алды

21.08.2018

Атырау облысының шалғайдағы елді мекендеріне газ тартылады

21.08.2018

Азиада-2018: Таэквондошы Жансель Дениз ел қоржынына күміс жүлде салды

21.08.2018

Қазақстандық таэквондошы Руслан Жапаров қола медаль жеңіп алды

21.08.2018

Азиада-2018: Қазақстандық Кирилл Казанцев қола медаль жеңіп алды

21.08.2018

Қазақстанның үш облысында ауа райына байланысты ескерту жарияланды

21.08.2018

Өзбекстанның Премьер-министрі жол апатына ұшырады

21.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Астанадағы «Әзірет Сұлтан» мешітіне барды

21.08.2018

Астанада дәрігерлерге арналған жатақханалар салынады

21.08.2018

АҚШ-тың Мемхатшысы Құрбан Айт мерекесімен құттықтады

21.08.2018

Астанаға Түркия Жандармериясының басшылығымен арнайы делегация ресми сапармен келді

21.08.2018

Кооператив күш біріктіреді

21.08.2018

Шыңғыстаудағы Шәкәрім тойы

21.08.2018

Егемен ашқан есімдер: Егіз өрім

21.08.2018

72 сағатта 35 метр бөкебай тоқыған

21.08.2018

«Тақиялы періштені» төрткүл дүние көреді

21.08.2018

Жаңа жобаларды меңгеріп жатыр

21.08.2018

Шындық жұтқан тағдыр

21.08.2018

Шариғат жайлы шығарма

21.08.2018

Бұқар жырындағы бүгінгі тұрпат

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Өмір – әділ

Біреулер өмірді қарғап-сілеп жатады. Оның әділетсіз екендігін айтады. Рас-ау дейсің кейде. Егер өмір әділ болса, неге адам баласы әртүрлі? Біреу – бай, біреу – кедей. Біреу – сұлу, біреу – көріксіз. Біреу – ауру, біреу – сау. Расында да өмір дегенің күн мен түн, ыстық пен суық секілді қа­рама-қайшылықтардың ортасы екен ғой.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Уикипедияның үйретері не?

Бүгінде адамдар қолдарына кітапты жиі ала бермейді. Оған себеп – интернет. Халық қажет деген мәліметтерді компью­терді ақтарып, уикипедиядан іздейді. Мұның өзі өскелең уақыттың талабы. Бі­­рақ сол ақпараттық технологияңыз уақыт­­тың талабымен үндескенімен, нақты ақпарат алып, тарихи шындыққа көз жет­кізгісі келген талғампаз адамдардың талабына сай келе бере ме? Міне, мәселенің осы жағына келгенде үлкен күмән туындай­тын тәрізді.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу