Мамандықты тек грант үшін таңдау дұрыс па?

Жаз айлары біреу үшін демалыс болса, мектеп түлектері мен олардың ата-аналары үшін уайымға толы кезең. Алдымен жыл бойы қорқа күткен ҰБТ-ға қатысады, одан кейін мамандық таңдап, құжат тапсырады, соңынан конкурс нәтижесін тағатсыздана күтеді. Бұл күндері аталған үш уайымның біреуі өте өзекті болып тұр – түлектер мемлекеттік грант конкурсына құжат тапсыруда. Осы орайда, қайтсем де грант иеленуім керек деп жүрген жастар өте көп. Бұлай ойлау дұрыс па, әлде қателік пе – осы жайлы ой қозғауды жөн көрдім.
Егемен Қазақстан
17.07.2017 1008

Мемлекеттік грант – жағдайы төмен отбасыдан шыққан жастар үшін үлкен мүмкіндік, онсыз олардың өмірі мүлдем басқа болмақ. Бір сиыр мен зейнетақыға қарап отырған жанұяның баласын Алматыдағы ҚазҰУ-да немесе Астанадағы ЕҰУ-де ақылы оқытуға әсте шамасы жетпес. Үлкен қалада оқу ақысын төлемек түгіл жататын жерің мен күнделікті тамағыңды табудың өзі оңайға соқпайды. Осы мемлекеттік гранттың арқасында қаншама ауыл баласы қала көріп, еліміздің түкпір-түкпірінен келген құрдастарымен араласып, жаңа өмір бастауда. Біреуі оқуды сәтті аяқтап, білікті маман атанса, біреуі кәсіп ашып, біреуі ғылым жолына түсуде. Рас, ауылға қайтып жатқаны да бар. Мұның да жақсы жақтары жоқ емес. Төрт жыл қалада жүріп, білім жинап, өмірге көзқарасы өзгерген, технологияны меңгерген жас туған жеріне барса, ауыл өңіріне оң өзгеріс әкеледі. Сондықтан, егер таңдау грант немесе ауылда қалу болса, мен біріншісіне дауыс берер едім.

Дегенмен, бір нәрсені есте ұстау керек. «Грант үшін кез келген мамандықты таңдаймын» деген ұстаным әрдайым дұрыс шешім бола бермейді. Мектеп оқушыларымен сөйлескенде, физиканы немесе биологияны таңдадым, себебі ол бойынша грант көп деп жиі айтады. Бұл пәндер өзіңе қызық па десем, «жоқ» деп жауап береді. Балалардың ниеті дұрыс, ата-анаға салмақ салмайын дейді. Алайда, таңдаған мамандығыңа қызықпасаң, түсінбесең, болашағыңды көрмесең, мемлекеттік грант мәселені тек төрт жыл кейінге қалдырады. Диплом алған соң, ары қарай не істеймін деген сұрақ қайта туады. Сөйтіп, төрт жыл оқығаным бекер кетпесін деп, ұнатпаса да дипломы бойынша жұмысқа кіріп, сүйретіліп жүреді. Сабақты жақсы оқып, университет басшылығының көзіне түскендер магистратураға түсіп, мәселені тағы екі жылға шегеріп жатады. Бірақ әлгі сұрақ тағы шығады.

Осыған орай ата-аналарға айтарым, шамаларыңыз келгенше, балаңызға ұнайтын мамандығына оқуға мүмкіндік беріңіз, сапалы университет таңдаңыз. Қазір бәлкім қиналарсыз, бірақ кейін жемісін береді. Жүрек қалауымен таңдаған мамандық үшін сіз төрт жыл қиналасыз, ал мәжбүрлікпен таңдаған мамандық үшін балаңыз өмір бойы қиналуы мүмкін.

ҰБТ-дан төмен балл алу әрдайым баланың білімі төмен екенін білдіре бермейді. Балаңыз тығылтаяң сәтте қатты қобалжып ойын жинай алмауы мүмкін. ҰБТ-дан аз жинап, бірақ ойлау қабілеті дамыған, білімі терең студенттерді көп көрдім. Ақылы бөлімге түсіп, табандылығының арқасында грантқа ауысып, кейін студент бола тұра жұмысқа тұрып, о бастан грантта оқыған курстастарынан озып шыққандар да бар.

Не көп, заңгер мен қаржыгер көп, одан да техникалық мамандық таңдаған дұрыс деп ойлау да кейде қателікке әкеліп жатады. Мәселе аталған мамандықты таңдайтындардың көптігінде емес, мәселе бәсекеге дайын бола білуде. Заңгерлер мың болсын, миллион болсын маңызды емес. Сабақты өте жақсы оқып, мамандықты меңгерсеңіз, заман талаптарына сай болсаңыз, көптің ішінен ерекшеленуге болады. Өмірде парадокс жағдайлар көп кездеседі. Солардың бірі осы заң мамандарының көптігіне қатысты. Бір жағынан заңгерлер қаптап кетті дейміз, екінші жағынан ағылшын тілін еркін қолданатын, халықаралық заңнаманы білетін, тәжірибесі бар заң мамандарын таба алмай жүргендерді жиі көреміз.

Талапкерлер мен студенттерге айтарым, егер ата-анаңыз қиналса да, оқудың ақысын төлеп, тапқан-таянғанын сіздерге беріп отырса, оның қадірін біліп, берілген 4 жылдық уақытты мейлінше ұқыпты жұмсау қажет. Кітап оқудан көз ашпай, үйренуден жалықпай, бос уақытты білім жинаумен өткізсеңіз, ата-ана үмітін де, мемлекет үмітін де ақтайсыз және өмірде жетістікке жетесіз. Үздік болуға, кәсіби шыңдалуға ұмтылу қажет.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.05.2018

Солтүстік Қазақстан облысы мен «CLAAS» компаниясы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Торғайдағы Ахмет Байтұрсынов туған үй жөнделетін болды

20.05.2018

Қостанай облысында 18-ші өрт сөндіру бекеті ашылды

20.05.2018

Қостанай қаласы «мерейлі отбасын» таңдады

20.05.2018

Батыс Қазақстан мен Астана әріптестік туралы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Каспий жағалауында суға шомылу маусымына байланысты үгіт-насихат жұмыстары жүргізілді

20.05.2018

Ақтөбе және Орынбор облыстары ресми делегацияларының кездесуі өтті

20.05.2018

Павлодарда партиялық жоба аясында IT-орталық ашылады

20.05.2018

Екібастұздағы «Шығыс» кенішіне «Liebherr R-976 Litronic» экскаваторы әкелінді

20.05.2018

Павлодарда Медиаторлардың республикалық форумы өтті

20.05.2018

Павлодарда ауыл шаруашылық жерлері электронды картаға түсіріледі

20.05.2018

Павлодарда жүргізушілердің төленбеген көлік салығы 670 миллион теңгеге жеткен

20.05.2018

Хорватия Астанада дипломатиялық өкілдік ашпақ

20.05.2018

Самал Еслямова Канн кинофестивалінде үздік актриса атанды

20.05.2018

20 мамырға арналған ауа райы

20.05.2018

ҚарМУ-да «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру барысын талқылады

19.05.2018

АЭФ-2018 аясында жаһандық трансформация жағдайындағы азаматтық қоғам институттарының рөлі талқыланды

19.05.2018

Қазақстандық сарапшылар ғаламдық дамудың басты бес мегатренді туралы пікір білдірді

19.05.2018

Н. Назарбаев атап өткен бес мегатренд АЭФ-2018 алаңдарында кеңінен талқылануда

19.05.2018

QazaqGeography «Қазақстандық ұлттық географиялық қоғамының» кезектен тыс съезі өз жұмысын бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Кешегінің жұрнағы, бүгінгінің көнесі 

Әдебиетке әркімнің-ақ таласы бар заман өтіп кеткенін мойындау қалай болған күнде ауыр. Нарық зама­нының елең-алаңында қолына қалам ұста­ған жігіттердің арасынан адамдар кітап­қа оралады әлі дегенді сеніммен айт­қандарына қарағанда әдебиеттің өмірдегі артықшылығына үміттері күшті болған-ау, шамасы. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қолдан жасалған қасірет

Жылда мамырдың соңындағы Аза тұту күні жақындаған сайын мен қазақпын деген әрбір адамның жүрегі қарс айрылмауы, 30-шы жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің, ғаламат ашаршылықтың құрбандарын еске алып күңіренбеуі мүмкін емес дер едік. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Оразаның нығметі

«Зор сүйінші айтайын, Мұсылман болып туғанға. Ислам дінін қуғанға...» деп Майлықожа бабамыз жырлағандай, исламды дінім, Мұхаммедті пайғамбарым деп таныған мүміндер үшін қасиетті рамазан айы туды. Аллаға бойұсынушы қауым бұл айды «Айлардың сұлтаны» деп ерекше әспет­тесе, үлкен сахаба Абдулла Аббас «күн­­дердің қайырлысы – жұма, айлардың қайыр­лысы – рамазан» деген екен.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Жол апатын азайту жүргізуші мәдениетіне байланысты

Өткенде екі көлік соқтығысып қал­ды. Олар көшенің бағдаршамы жоқ қиылысында бір-біріне жол бермеген. Содан екі жүргізуші бірін-бірі кінәлап жатыр. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Қазақ қызы осындай

Ұлттық дүниетаным ілімінде халық­тың гүлі қазақ қызының болмысына, әдеп-ілтипатына, сұлулық, ізеттілік қасиеттеріне қатысты «Қызда оттай ыстық мейір бар», «Қызда 40 періште бар», «Қызда 40 көліктік бақыт бар», «Қыздың қабағында құт бар», «Қыз назы 40 кісіні мас қылады», «Қыз 40 істің қисынын біледі», «Бұрынғының қыздары бармағының шұңқырындағы асқа тояды» дейтін сұлулықтың тұңғиық сырларын мәлімдейтін інжу-маржан ойлар, толғамдар, лала лебіздер бар.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу