Мамандықты тек грант үшін таңдау дұрыс па?

Жаз айлары біреу үшін демалыс болса, мектеп түлектері мен олардың ата-аналары үшін уайымға толы кезең. Алдымен жыл бойы қорқа күткен ҰБТ-ға қатысады, одан кейін мамандық таңдап, құжат тапсырады, соңынан конкурс нәтижесін тағатсыздана күтеді. Бұл күндері аталған үш уайымның біреуі өте өзекті болып тұр – түлектер мемлекеттік грант конкурсына құжат тапсыруда. Осы орайда, қайтсем де грант иеленуім керек деп жүрген жастар өте көп. Бұлай ойлау дұрыс па, әлде қателік пе – осы жайлы ой қозғауды жөн көрдім.
Егемен Қазақстан
17.07.2017 435

Мемлекеттік грант – жағдайы төмен отбасыдан шыққан жастар үшін үлкен мүмкіндік, онсыз олардың өмірі мүлдем басқа болмақ. Бір сиыр мен зейнетақыға қарап отырған жанұяның баласын Алматыдағы ҚазҰУ-да немесе Астанадағы ЕҰУ-де ақылы оқытуға әсте шамасы жетпес. Үлкен қалада оқу ақысын төлемек түгіл жататын жерің мен күнделікті тамағыңды табудың өзі оңайға соқпайды. Осы мемлекеттік гранттың арқасында қаншама ауыл баласы қала көріп, еліміздің түкпір-түкпірінен келген құрдастарымен араласып, жаңа өмір бастауда. Біреуі оқуды сәтті аяқтап, білікті маман атанса, біреуі кәсіп ашып, біреуі ғылым жолына түсуде. Рас, ауылға қайтып жатқаны да бар. Мұның да жақсы жақтары жоқ емес. Төрт жыл қалада жүріп, білім жинап, өмірге көзқарасы өзгерген, технологияны меңгерген жас туған жеріне барса, ауыл өңіріне оң өзгеріс әкеледі. Сондықтан, егер таңдау грант немесе ауылда қалу болса, мен біріншісіне дауыс берер едім.

Дегенмен, бір нәрсені есте ұстау керек. «Грант үшін кез келген мамандықты таңдаймын» деген ұстаным әрдайым дұрыс шешім бола бермейді. Мектеп оқушыларымен сөйлескенде, физиканы немесе биологияны таңдадым, себебі ол бойынша грант көп деп жиі айтады. Бұл пәндер өзіңе қызық па десем, «жоқ» деп жауап береді. Балалардың ниеті дұрыс, ата-анаға салмақ салмайын дейді. Алайда, таңдаған мамандығыңа қызықпасаң, түсінбесең, болашағыңды көрмесең, мемлекеттік грант мәселені тек төрт жыл кейінге қалдырады. Диплом алған соң, ары қарай не істеймін деген сұрақ қайта туады. Сөйтіп, төрт жыл оқығаным бекер кетпесін деп, ұнатпаса да дипломы бойынша жұмысқа кіріп, сүйретіліп жүреді. Сабақты жақсы оқып, университет басшылығының көзіне түскендер магистратураға түсіп, мәселені тағы екі жылға шегеріп жатады. Бірақ әлгі сұрақ тағы шығады.

Осыған орай ата-аналарға айтарым, шамаларыңыз келгенше, балаңызға ұнайтын мамандығына оқуға мүмкіндік беріңіз, сапалы университет таңдаңыз. Қазір бәлкім қиналарсыз, бірақ кейін жемісін береді. Жүрек қалауымен таңдаған мамандық үшін сіз төрт жыл қиналасыз, ал мәжбүрлікпен таңдаған мамандық үшін балаңыз өмір бойы қиналуы мүмкін.

ҰБТ-дан төмен балл алу әрдайым баланың білімі төмен екенін білдіре бермейді. Балаңыз тығылтаяң сәтте қатты қобалжып ойын жинай алмауы мүмкін. ҰБТ-дан аз жинап, бірақ ойлау қабілеті дамыған, білімі терең студенттерді көп көрдім. Ақылы бөлімге түсіп, табандылығының арқасында грантқа ауысып, кейін студент бола тұра жұмысқа тұрып, о бастан грантта оқыған курстастарынан озып шыққандар да бар.

Не көп, заңгер мен қаржыгер көп, одан да техникалық мамандық таңдаған дұрыс деп ойлау да кейде қателікке әкеліп жатады. Мәселе аталған мамандықты таңдайтындардың көптігінде емес, мәселе бәсекеге дайын бола білуде. Заңгерлер мың болсын, миллион болсын маңызды емес. Сабақты өте жақсы оқып, мамандықты меңгерсеңіз, заман талаптарына сай болсаңыз, көптің ішінен ерекшеленуге болады. Өмірде парадокс жағдайлар көп кездеседі. Солардың бірі осы заң мамандарының көптігіне қатысты. Бір жағынан заңгерлер қаптап кетті дейміз, екінші жағынан ағылшын тілін еркін қолданатын, халықаралық заңнаманы білетін, тәжірибесі бар заң мамандарын таба алмай жүргендерді жиі көреміз.

Талапкерлер мен студенттерге айтарым, егер ата-анаңыз қиналса да, оқудың ақысын төлеп, тапқан-таянғанын сіздерге беріп отырса, оның қадірін біліп, берілген 4 жылдық уақытты мейлінше ұқыпты жұмсау қажет. Кітап оқудан көз ашпай, үйренуден жалықпай, бос уақытты білім жинаумен өткізсеңіз, ата-ана үмітін де, мемлекет үмітін де ақтайсыз және өмірде жетістікке жетесіз. Үздік болуға, кәсіби шыңдалуға ұмтылу қажет.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.07.2017

Астанада XIII Халықаралық «Еуразия» кинофестивалі ашылды (фото)

22.07.2017

Мемлекет басшысы «Еуразия» кинофестиваліне өз құттықтауын жолдады

22.07.2017

Астанада қағаз жинайтын арнайы қоқыс жәшіктері орнатылады

22.07.2017

Түркиядағы ҚР Елшілігі Бодрумдағы қазақстандықтармен байланыс орнатты

22.07.2017

Жамбыл облысында егінжай күні өтті

22.07.2017

«Оскар» сыйлығының иегері қазақ киносына түскісі келетінін айтты

22.07.2017

Астанада рұқсатсыз орындарда сауда жасаумен күрес күшейтілді

22.07.2017

«Алматы» ӘКК басқармасына жаңа басшы келді

22.07.2017

ОҚО Сайрам ауданында әлеуметтік-психологиялық сүйемелдеу орталығы ашылды

22.07.2017

Дәурен Абаев Аргентинаның қоғамдық пікір және бұқаралық ақпарат федералды жүйесі министрімен кездесті

22.07.2017

Шығыста мектеп оқушыларына Таласбек Әсемқұлов атындағы стипендия тағайындалды

22.07.2017

Елеусінов ұлттық құрамаға қайта оралды

22.07.2017

Абель Санчес: Головкин қартайып қалды дейтіндер қателеседі

22.07.2017

Роза Рымбаева Астанада өнер көрсетеді

22.07.2017

Солтүстік Қазақстанда жас туристер слеті өтті

22.07.2017

Елордада Ақтөбе облысының жәрмеңке күндері өтіп жатыр

22.07.2017

Солтүстік Қазақстанда кәсіптік даярлық курстарынан 650 адам өтті

22.07.2017

Елордада тіркеу ережесін бұзған пәтер иелеріне 1,5 млн теңге айыппұл салынды

22.07.2017

"Қайраттың" бас бапкері қызметінен кетті

22.07.2017

Бірнеше өңірде бұршақ жаууы мүмкін

КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Жасанды интеллект

Жасанды интеллектіні қол­дай­тын­дар да, қолдамайтындар да көп. Соң­­ғы кездері осы тақырыпқа бай­ла­­нысты кітаптар мен түрлі ма­те­риалдарды оқи жүріп, жасанды ин­теллектіні қолдамайтындар қа­та­рын тағы бір адамға көбейткен си­яқ­тымын.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ осы!

Қадағаңның – атақты ақын Қадыр Мырза-Әлінің «Қазақ осы!» деген атпен кең таралған, тамаша мақамды әнмен шалқыта шырқалатын өлеңін білмейтін адам кемде-кем болар, сірә. Шетелдік мейманға қазақты таныстыру ретімен жазылған өлеңнің айтары астарлы, мағынасы қатпарлы. Осындай форма арқылы кеңестің әр сөзден пәле іздеген қырағы көздерін адастырып кеткен ақын шын мәнінде қазақ деген халықтың жан дүниесін, бекзат болмысын жарқыратып ашып, көзіқарақты жұртқа ұлттың керемет қасиеттерін тамыршыдай тап басып таныта білген.

Әйіп ЫСҚАҚ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Ғылым және жалған атаққұмарлық

Ғылымды көбіне қоғамды материал­дық жағынан қамтамасыз ететін, ілгері­лететін, алға жетелейтін ғылыми-тех­ника­лық прогрестің алғышарты ретінде қарастырып, ал рухани кемел­де­ну тетігі ретіндегі рөлін бағалай бермейтініміз бар. Ғалым тұлғасы қашанда ерекше құрметке ие екенін елеп-ескерудің орнына жалған атаққа ұмтылушылықтың тамырына балта шаба алмай келе жатқанымыз сондықтан болу керек. Адамзат тарихына үңілетін болсақ, өркениеттің шарықтап дамуы ғылымға қалтқысыз еңбек еткен ұлы тұлғалар есімдерімен тығыз байланысты. 

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қырғызстан: сайлау «дүбірі» мен «күбірі»

Көршіміз Қырғызстанда кезекті пре­зиденттік сайлауға кандидат ре­тінде тіркелуге ниеттенген үміт­кер­лердің құжаттарын қабылдау бас­талғанына бір айдан асты. Кан­ди­даттардың сайлаушылармен кез­де­сіп, үгіт-насихат жұмыстары 10 қыр­күйек пен 14 қазан аралығында жүр­гізіледі. Ал президенттік сайлау 15 қазанда өтеді.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Бизнес және біздің іс

Жақында бір фирмаға жиһаз жасау жөнінде тапсырыс бердім. Обалы не керек, тапсырысымды сөз айтпастан қабылдап, ақшамды да қағып алды. Сөйтті де, күтіңіз, үш күннен кейін дайын болады деді. Риза болып мен кеттім. Арада үш күн өткенде телефоным шыр ете қалды. Баяғы өзім тапсырыс берген фир­ма екен. «Кешіріңіз, жұмыс көбейіп кет­кендіктен сіздің тапсырысыңызды уа­қытында орындай алмайтын болып отырмыз. 

Пікірлер(0)

Пікір қосу