Менделеевтің ізбасарларын қабылдайды

Халықаралық Менделеев олимпиадасының ұйымдастыру комитетін біраз жылдар бойы академиктер А.Бучаченко, Ю.Золотов, П.Саркисов, про­фес­сор Ю.Устынюк сияқты та­нымал ғалымдар кезекпен басқа­рып келді. 1997 жылдан бері ака­демик, М.В.Ломоносов атын­дағы Мәскеу мемлекеттік универ­сите­тінің деканы В.В.Лу­нин, ал қазылар алқасына химия ғылым­дарының докторы, Мәскеу уни­верситетінің профессоры В.Не­найденко жетекшілік етті.

21.04.2017 1976

Менделеев олимпиада­сы­ның бүкіләлемдік олим­пиададан бір­қатар айырмашылықтары бар. Бұл үш турдан тұратын жал­ғыз олимпиада. Бірінші теориялық турда оқушыларға химияны тереңдетіп оқитын мектептердің бағдарламасын толық қамтитын 8 есеп беріледі. Екінші теориялық турда есепті таңдауға сәл мүмкіндік беріледі. Химияның бейорганикалық, аналитикалық, органикалық, физикалық химия және тіршілік туралы ғылым мен полимерлер химиясы сияқты іргелі сала­ларының әрқайсысынан үш есептен беріледі. Әр сала бойынша берілген үш есептің біреуін таңдап шығару міндетті. Егер үшеуін де шығарсаң, ең сәтті шығарылған саналады. Екінші турдың есептері бірінші тур есеп­теріне қарағанда едәуір қи­ын. Олимпиада тапсырмасын орындап шыққан оқушы тео­риялық тур есептерінің шешу­лерін шығаберісте алып, өз ше­шулерінің дұрыс-бұрыстығын бірден бағалай алады.

Химияда баспен қатар қол­дың да рөлі зор. Сондықтан оқушылардың тәжірибелік білік­тіліктері мен дағдыларының қалыптасу дәрежесін анықтау үшін үшінші тур өткізіледі. Олимпиада өткізу шығынының үлкен үлесін осы эксперимент өткізуге қажетті құрал-жаб­дық­тар мен химиялық реактив­тер құрайды. Тәжірибелік тур әдетте химиялық экс­пе­ри­менттің екі жағын қамтиды: бірі анализ, екіншісі – синтез. Сонымен қатар, жасалған экспериментке байланысты аздаған теориялық сұрақтар да берілуі мүмкін.

Халықаралық Менделеев олимпиадасының жеңімпаздары Ресейдің кез келген универ­сите­тінің химиялық мамандық­тарына емтихансыз қабылданады. Соң­ғы жылдары олимпиада өт­кізу шеңберінде бірталай жақ­сы дәс­түрлер қалыптасты. Мы­салы, академик В.Луниннің олим­пиадаға қатысушы елдердің құ­рама командаларының жетек­шілерімен химия саласында білім беру мәселелерін тал­дау­ға арналған дөңгелек үстел ұйым­дастыруы дәстүрге айналды. Онда әр жетекші өз елінің білім беру саласында болып жатқан жаңалықтар, хи­миялық білім беру саласында байқалған жаңа бағыттар туралы айтып, олар­дың артықшылықтары мен кем­шіліктері еркін талқыланады.

Халықаралық Менделеев олимпиадасы Қазақстанда үшін­ші рет өткізілейін деп отыр. Назарбаев университетте өт­кізілетін олимпиадаға әлем­нің 17 елінен 120 оқушы қа­тыспақ.

Құрманғали БЕКІШЕВ,

педагогика ғалымдарының докторы, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ профессоры


КОЛУМНИСТЕР

Гүлзейнеп Сәдірқызы,

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

​Тарих кені – туған жер

«Қазағымның көп тарихы Көк­шеде, қаланып тұр Оқжетпестей текшеге»... Осыдан біраз жылдар бұ­рынғы бір өлеңімізде осылай деп­піз. Шын мәнінде де Көкшетау халқымыздың кенен тарихы қат­пар­ланған қасиетті жерлерінің қа­тарынан ойып тұрып орын алатынына сөз бар ма?

Алдан СМАЙЫЛ, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

​Ұлтты танып болдық па?

Өткен 25 жылдың ішінде дамыған елдердің үлгісінде технологиялық трансфертті жүзеге асырдық. Алыс-жақын мемлекеттермен экономикалық қарым-қатынастарды реттедік. Осы үдерістерді қорытындылаған ғылыми орталықтар Қазақстанда экономиканы нарыққа көшіру үрдісі аяқталды деп отыр. Яғни, ендігі кезекте әлеуметтік-рухани, адами-шығармашылық мұрат­тарды сол экономика арқылы баянды етуді шұғыл қолға алу керек.

Пікірлер(0)

Пікір қосу