Нағыз «Жігіт сұлтаны»

Республикада алғашқы рет өткізілген «Жігіт сұлтаны» конкурсында бас бәйгені жеңіп аламын деген ойы жоқ бұ жігіт «Көктөбе» ауылында көптен қалмай «Атамекен» деген атағы дардай, қаржысы жоқ фирма құрып, директоры болып шіреніп жүргенде Темірланда облыстық «Жігіт сұлтаны» байқауы өтетінін естиді.
Егемен Қазақстан
19.04.2017 601


Тамашалауға барар ма еді, бармас па еді, қызық болғанда жігіт таппай жаны қысылған досы Ғалымжан – аудандық спорт, туризм және жастар ісі басқармасының төрағасы Ғалымжан Зиябеков «қатысшы» деп өтініп келген. Аудан намысы үшін.

Дос көңілін қимай «көре салайын» деді.

Құрмаш − Құрманәлі Жал­қыбай тегін жігіт емес еді. Нар жігітке керек өнердің Тастанбектің баласынан айналып өткені жоқ.

Он жасынан ат құлағында ойнап өсті. Студент кезінде бокс, грек-рим күресі және волейбол үйірмесіне қатыс­қан. Ән жазады, суырып-салмалығы және бар. Дом­быра, баян, гитара, мандолин және ұрмалы аспапта бір адам ойнаса, Тастанбектің ұлы ойнасын. Бір сыдырғы дауысы бар. Сосын ғой Ғалымжан достың жабысып жүргені. Бас жүлде леңгірлік Оңалбай Шыналбековке бұйырды, бірінші орын жеңімпаздан кем өнер көрсетпеген Құр­маштікі.

«Ал, енді, екеуің респуб­ликалық «Жігіт сұлтаны» байқауында облыстың намысын қорғайсыңдар», де­ді сол кездегі облыстық спорт, туризм және жастар ісі бас­қармасының бас­ты­ғы, бүгінде Парламент Се­на­ты­ның депутаты Әли Бектаев.

Бұл 1995 жыл болатын.

Облыс қаржыландыруды ауданға итерді, ал аудан жол кіреден артық ештеңе бөліп бере алмаған.

Тағы да амал тапқан бап­кері әрі досы, бастығы Ға­лымжан.

− «Жігіт сұлтаны» өтетін Көкшетауда көкөніс жоқ. Давай, Шымкенттен арзан жеміс-жидек апарып сатып, ақша шығарамыз.

Солай болды. Шымкент­тен аттанған делегацияның құрамында бұлар да жүктерін артты.

Обалы не керек, көкше­ліктер төбелеріне қойып күтіп алды. Шымкенттіктерге тіккен үйлерінде мейман кү­туге шымкенттік келін­де­рін қойыпты. Ішіп-жеу қырғын болса да артық ақша қалта теспейтін еді. Ға­лым­­жан базарда, Құрмаш да­йындықта табақ тартқанда жиналған қауымға арнау айтып тынысын ашып алды. Қазылар да мәз. Ғалымжан екеуі ақылдасып бұл жерден абыройлы кетуді ойлады. Тым құрыса бірінші кезеңнен сүрінбей кету ойда бар. Республиканың сұл­тандарынан бақ асыру қиындау-ау деп түйген. Күн­дізгі көрсетулерден соң өз­гелері демалса, бұл екеуі талдап әлек.

Спорттық ойында жеребе бойынша Құрмашқа тиген арғымақты төрешілер өзгеге беріп жіберді. Іштей күйзелсе де астына тартылған атпен теңге ілудің ыңғайын бай­қады да, жаттығудан сырттап өзін-өзі қайрады. Темекі тартып, ойға шомып жүрген Құрмашты көрген Ғалымжан бапкер күйіп жүр.

Жерден жеті теңгені де іліп алды Құрмаш. Ауда­рыспақта қарсыласын ат ар­тына салып жұлып алды. Күресте басым түсті. Алған ұпайын санаса өзгелерінен оқ бойы озық.

– Енді дем алайық, – деді Ғалымжан.

– Тым құрыса үшінші орын үшін күресейік, – деді Құрмаш. Жартылай финалда да Құрмаштың бағы жанып, финалға өткені байқалды.

– Үшінші орынға қанағат, қоя ғой, – деді Ғалымжан.

– Бірінші орын үшін кү­ресіп көрейікші, − деді Құр­маш жарыс жалынына еріп.

Кейін білді ғой, «қоя ғой» деп досы мұны қайрай түседі екен.

Сахналық өнердің 12 түрі сарапқа салынды. Зерде­лік сын, ақындық, ше­шен­дік, сиқырлық өнер, таң­ғал­дырарлық нөмір кез­дерінде көрермендер Темір­ланнан келген жігітке көбірек қо­шемет көрсетіп отырды. Ше­­шендік өнерде қар­сы­ластары Жиренше, Төле, Қа­зыбек, Әйтеке секілді ұлы билердің сөзін мәнерлеп айтса, Құрмаш Көкшетаудың тарихын өлеңмен өрнектеді.

Тағы бір сыннан өтіп орнына отырғаны сол еді, сахнаға оралдық жігіт кө­теріліп, айтысқа шым­кенттік Оңалбек Шынал­бектовті шақырған. Ол шыға қоймады да, арқаланған ақын намысқа тиетіндей жыр төкті.

Сонда Құрмаш сахнаға қарғып шыққан. Әрі-беріден соң оралдық ақын қашып құтылғандай болды. Мұның өзі қазылардан бөлек, көрер­мендердің бас жүлдеге кімді лайықтап отыр­ған­дығын көрсетіп берді.

Солай болды.

Ауыздығымен алысқан асыл тұқымды тұлпар Құр­маштың астына тартылды.

Атбегі Оразқожа, талай одақтық жарыста қар­сы­ластарына жүлде бермеген шабандоз «мынау нағыз тұлпар» деп аузының суы ақты.

«Жақсы болды, – деді Ғалымжан. – Базарға шы­ға­рып сатып, ауылға жеткенше тойлап барамыз. Ақ­ша болса таусылды». Бірақ, тұлпар сатылмады. Құр­маш тұлпарына халық ақыны, көкшетаулық қарт қыран Көкен Шәкеевті қолтықтап мінгізді. Шеттеп жүрген қарт ақын қатты қуанды. Шымкенттіктердің билетін өткізіп, бір күн той жасап күтті. Түсінігі мол Құрмаш баласына сол кезде анау-мынаудың қолына тү­се бермейтін шетелдік тері күртке кигізді, делега­ция басшысы Батырғазы Серғазиевқа шапан жапты.

Астындағы тұлпарын халық құрметтеген ақсақалға мінгізген Құрмаш − Құр­манәлі Жылқыбай сау-саламат Шымкентінде жүріп жатыр.

− Сол кезіңді сағынатын шығарсың, – дейміз бір кез­дері республикада таңдаулы болған жігітке.

− Сағынам, – дейді Құр­маш. – Ғалымжандар бір қызық оқиға айтқан. Мен өнер көрсетіп жатқанда бір үріп ауызға салғандай әдемі қыз: «мына жігіт менікі», депті құрбыларына. Сол қа­рын­­дасқа рахметімді айта алмай қалдым.

P.S. Көкшетауда алғашқы «Жігіт сұлтаны» байқауында бас жүлдені жеңіп алып, тұлпарын халық ақыны Кө­кен Шәкеевке мінгізіп кеткен қазақтың ақберен жігіті бүгінде Ордабасы ауда­ны­ның мәдениет бөлімін бас­қарады.

Үйіне келген қонаққа жалғыз атын жетектетіп жі­бе­ретін баяғы сақы қазақ­тардың сарқыты сияқты қалпынан еш айнымаған Құр­машты көргенде осы оқиғ­а еске түсе береді.


Бақтияр ТАЙЖАН,
«Егемен Қазақстан»
Оңтүстік Қазақстан облысы




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.04.2018

Мектеп оқушылары «Егеменде» болды

22.04.2018

Бақытжан Сағынтаев Қырғызстанның жаңа тағайындалған премьер-министрімен телефонда сөйлесті

22.04.2018

Астанада тұрғын үйлерді басқарудың онлайн–жүйесі әзірленуде

22.04.2018

Оралда төртінші мәрте «Ашық әкімдік» шарасы өтті

22.04.2018

Алматыда дәстүрлі қайырымдылық марафон өтуде

22.04.2018

Әзербайжан парламенті елдің жаңа үкімет басшысын бекітті

22.04.2018

Астанадағы сенбілікке 140 мыңнан астам қалалық қатысты

22.04.2018

Қостанайда мемлекеттік қызмет аллеясы болады

22.04.2018

Мақтарал аудандарында абаттандыру жұмыстары жүріп жатыр

22.04.2018

Қостанайда болашақ жаңа қаланы дамыту ісі қаралды

22.04.2018

Оралда өрт қауіпсіздігін сақтамаған ойын-сауық және сауда орталығы бір айға жабылды

22.04.2018

Қостанай облысында 21-ші цифрлы  технологиялық IT кабинет ашылды

22.04.2018

Қырғызстанда жаңа премьер-министр сайланды 

20.04.2018

«Smart Zholy» бағдарламасының үздік стартап жобалары анықталды

20.04.2018

23-26 мамыр күндері Астанада «KADEX - 2018» көрмесі өтеді

20.04.2018

Денсаулық сақтау министрі Орал қаласында

20.04.2018

Заңнамаға архив ісі мәселелері бойынша өзгерістер қаралды

20.04.2018

Дубайдағы инвестициялық кездесуде ОҚО-ның инвестициялық өсу драйвері зерттелді

20.04.2018

Ақтөбеде зиянды қалдықтар тасқыны толастар емес

20.04.2018

ТҮРКСОЙ Шыңғыс Айтматов жылын ашты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Кісілік әліппесі

Жер бетінде сонау да сонау көз жеткісіз, көңіл сенгісіз небір ықылымдардан бері жасап келе жатқан заты адам баласының ең зарлы мақсаты не десе, ол – адам болу дер едік. Түр-сипатыңмен, тәніңмен ғана емес, жаныңмен, алпыс екі тамырыңдағы қаныңмен, бүкіл болмыс-бітіміңмен. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Ауылдарды сақтаудың амалы қайсы?

Ауыл халқы азайып барады. Неге? Ешкім­ге ештеңенің керегі жоқ болып кеткен бүгінгідей заманда ол жағын ойлап бас қатырып жатқан да бірде-бір жан жоқ. Бар айтатын уәждері – урбанизация. Бір есептен ол да дұрыс шығар. Қалаларға қарай жа­қындаса ауыл қазақтары да өркениетті өмір­ге араласады, өзгелермен бірге қазіргі за­ман­­ның игіліктеріне ортақтасады. Бірақ... 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Қайырымдылық көмектің қайыры болады

Табиғат апатына немесе соғыс, қарулы қақтығыс салдарынан күйзеліске ұшырап, аштыққа, босқыншылыққа тап болған елдерге қайырымдылық көмек көрсету – халықаралық қоғамдастықтың игі шарала­ры­ның бірі. БҰҰ-ның Халықаралық соты ондай көмектердің азық-түлік, киім, дәрі-дәрмек түрінде болуын, қару-жарақ түрінде берілмеуін қатаң бекіткен.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тағам сыры: аурудың алдын алу мүмкін бе?

«Ас – адамның арқауы» деп кішкен­тай­ымнан естіп өскен адам ретінде, та­мақ жемесе адамның күші болмайды, жұ­мыс істеуге, өмір сүруге энергиясы жетпейді деп ойлайтынмын.  Бірақ ас­тың да асы бар, оның пайдасы мен зияны туралы шы­найы да, өтірік те, ойдан құрас­ты­рыл­ған да әңгімелерді көп естіп, кейде білмегендіктен сеніп те қалып жүреміз.

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматы: Шағын ауданның астарлы ақиқаты

Алматыда аты жоқ, бірақ, нөмір­­­лен­­ген 12 шағын аудан бар. Шын­туай­­тында, олар 12 емес, барлығын қос­­қанда – 13. Қала сәулетіне билік жүр­гізуші партия қызметкерлері, сірә, жобалау үстінде «шайтанның 12-сін» сес­ көрген-ау, ақырғы шағын ауданды – 10 «А» деп белгілепті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу