Нағыз «Жігіт сұлтаны»

Республикада алғашқы рет өткізілген «Жігіт сұлтаны» конкурсында бас бәйгені жеңіп аламын деген ойы жоқ бұ жігіт «Көктөбе» ауылында көптен қалмай «Атамекен» деген атағы дардай, қаржысы жоқ фирма құрып, директоры болып шіреніп жүргенде Темірланда облыстық «Жігіт сұлтаны» байқауы өтетінін естиді.
Егемен Қазақстан
19.04.2017 349


Тамашалауға барар ма еді, бармас па еді, қызық болғанда жігіт таппай жаны қысылған досы Ғалымжан – аудандық спорт, туризм және жастар ісі басқармасының төрағасы Ғалымжан Зиябеков «қатысшы» деп өтініп келген. Аудан намысы үшін.

Дос көңілін қимай «көре салайын» деді.

Құрмаш − Құрманәлі Жал­қыбай тегін жігіт емес еді. Нар жігітке керек өнердің Тастанбектің баласынан айналып өткені жоқ.

Он жасынан ат құлағында ойнап өсті. Студент кезінде бокс, грек-рим күресі және волейбол үйірмесіне қатыс­қан. Ән жазады, суырып-салмалығы және бар. Дом­быра, баян, гитара, мандолин және ұрмалы аспапта бір адам ойнаса, Тастанбектің ұлы ойнасын. Бір сыдырғы дауысы бар. Сосын ғой Ғалымжан достың жабысып жүргені. Бас жүлде леңгірлік Оңалбай Шыналбековке бұйырды, бірінші орын жеңімпаздан кем өнер көрсетпеген Құр­маштікі.

«Ал, енді, екеуің респуб­ликалық «Жігіт сұлтаны» байқауында облыстың намысын қорғайсыңдар», де­ді сол кездегі облыстық спорт, туризм және жастар ісі бас­қармасының бас­ты­ғы, бүгінде Парламент Се­на­ты­ның депутаты Әли Бектаев.

Бұл 1995 жыл болатын.

Облыс қаржыландыруды ауданға итерді, ал аудан жол кіреден артық ештеңе бөліп бере алмаған.

Тағы да амал тапқан бап­кері әрі досы, бастығы Ға­лымжан.

− «Жігіт сұлтаны» өтетін Көкшетауда көкөніс жоқ. Давай, Шымкенттен арзан жеміс-жидек апарып сатып, ақша шығарамыз.

Солай болды. Шымкент­тен аттанған делегацияның құрамында бұлар да жүктерін артты.

Обалы не керек, көкше­ліктер төбелеріне қойып күтіп алды. Шымкенттіктерге тіккен үйлерінде мейман кү­туге шымкенттік келін­де­рін қойыпты. Ішіп-жеу қырғын болса да артық ақша қалта теспейтін еді. Ға­лым­­жан базарда, Құрмаш да­йындықта табақ тартқанда жиналған қауымға арнау айтып тынысын ашып алды. Қазылар да мәз. Ғалымжан екеуі ақылдасып бұл жерден абыройлы кетуді ойлады. Тым құрыса бірінші кезеңнен сүрінбей кету ойда бар. Республиканың сұл­тандарынан бақ асыру қиындау-ау деп түйген. Күн­дізгі көрсетулерден соң өз­гелері демалса, бұл екеуі талдап әлек.

Спорттық ойында жеребе бойынша Құрмашқа тиген арғымақты төрешілер өзгеге беріп жіберді. Іштей күйзелсе де астына тартылған атпен теңге ілудің ыңғайын бай­қады да, жаттығудан сырттап өзін-өзі қайрады. Темекі тартып, ойға шомып жүрген Құрмашты көрген Ғалымжан бапкер күйіп жүр.

Жерден жеті теңгені де іліп алды Құрмаш. Ауда­рыспақта қарсыласын ат ар­тына салып жұлып алды. Күресте басым түсті. Алған ұпайын санаса өзгелерінен оқ бойы озық.

– Енді дем алайық, – деді Ғалымжан.

– Тым құрыса үшінші орын үшін күресейік, – деді Құрмаш. Жартылай финалда да Құрмаштың бағы жанып, финалға өткені байқалды.

– Үшінші орынға қанағат, қоя ғой, – деді Ғалымжан.

– Бірінші орын үшін кү­ресіп көрейікші, − деді Құр­маш жарыс жалынына еріп.

Кейін білді ғой, «қоя ғой» деп досы мұны қайрай түседі екен.

Сахналық өнердің 12 түрі сарапқа салынды. Зерде­лік сын, ақындық, ше­шен­дік, сиқырлық өнер, таң­ғал­дырарлық нөмір кез­дерінде көрермендер Темір­ланнан келген жігітке көбірек қо­шемет көрсетіп отырды. Ше­­шендік өнерде қар­сы­ластары Жиренше, Төле, Қа­зыбек, Әйтеке секілді ұлы билердің сөзін мәнерлеп айтса, Құрмаш Көкшетаудың тарихын өлеңмен өрнектеді.

Тағы бір сыннан өтіп орнына отырғаны сол еді, сахнаға оралдық жігіт кө­теріліп, айтысқа шым­кенттік Оңалбек Шынал­бектовті шақырған. Ол шыға қоймады да, арқаланған ақын намысқа тиетіндей жыр төкті.

Сонда Құрмаш сахнаға қарғып шыққан. Әрі-беріден соң оралдық ақын қашып құтылғандай болды. Мұның өзі қазылардан бөлек, көрер­мендердің бас жүлдеге кімді лайықтап отыр­ған­дығын көрсетіп берді.

Солай болды.

Ауыздығымен алысқан асыл тұқымды тұлпар Құр­маштың астына тартылды.

Атбегі Оразқожа, талай одақтық жарыста қар­сы­ластарына жүлде бермеген шабандоз «мынау нағыз тұлпар» деп аузының суы ақты.

«Жақсы болды, – деді Ғалымжан. – Базарға шы­ға­рып сатып, ауылға жеткенше тойлап барамыз. Ақ­ша болса таусылды». Бірақ, тұлпар сатылмады. Құр­маш тұлпарына халық ақыны, көкшетаулық қарт қыран Көкен Шәкеевті қолтықтап мінгізді. Шеттеп жүрген қарт ақын қатты қуанды. Шымкенттіктердің билетін өткізіп, бір күн той жасап күтті. Түсінігі мол Құрмаш баласына сол кезде анау-мынаудың қолына тү­се бермейтін шетелдік тері күртке кигізді, делега­ция басшысы Батырғазы Серғазиевқа шапан жапты.

Астындағы тұлпарын халық құрметтеген ақсақалға мінгізген Құрмаш − Құр­манәлі Жылқыбай сау-саламат Шымкентінде жүріп жатыр.

− Сол кезіңді сағынатын шығарсың, – дейміз бір кез­дері республикада таңдаулы болған жігітке.

− Сағынам, – дейді Құр­маш. – Ғалымжандар бір қызық оқиға айтқан. Мен өнер көрсетіп жатқанда бір үріп ауызға салғандай әдемі қыз: «мына жігіт менікі», депті құрбыларына. Сол қа­рын­­дасқа рахметімді айта алмай қалдым.

P.S. Көкшетауда алғашқы «Жігіт сұлтаны» байқауында бас жүлдені жеңіп алып, тұлпарын халық ақыны Кө­кен Шәкеевке мінгізіп кеткен қазақтың ақберен жігіті бүгінде Ордабасы ауда­ны­ның мәдениет бөлімін бас­қарады.

Үйіне келген қонаққа жалғыз атын жетектетіп жі­бе­ретін баяғы сақы қазақ­тардың сарқыты сияқты қалпынан еш айнымаған Құр­машты көргенде осы оқиғ­а еске түсе береді.


Бақтияр ТАЙЖАН,
«Егемен Қазақстан»
Оңтүстік Қазақстан облысы




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.08.2017

Нұрсұлтан Назарбаев Ақпарат және коммуникациялар министрін қабылдады

23.08.2017

ШЫҰ Банкаралық бірлестігінің мүшелері Ерте хабардар ету жүйесімен танысты

23.08.2017

Астананың сауда нысандарында азық-түлік сапасы халықтың көзінше тексеріледі

23.08.2017

Астанада Индустриаландыру картасы аясында 3 мың адам жұмысқа орналасты

23.08.2017

Солтүстік Қазақстанда электонды жобалардың тұсаукесері өтті

23.08.2017

«Қар жауса да сөнер ме?»

23.08.2017

Ақтауда өрттен құтқарушылар спорты спартакиадасы басталды

23.08.2017

Тарбағатайдың Ақсуат ауылында 2 мың орындық стадион ашылды

23.08.2017

Тау басындағы қоңыр құлжа

23.08.2017

Студенттер сайысынан күтеріміз көп

23.08.2017

Өмірге құштар өрнектер

23.08.2017

Сойымыз бір, сөзіміз бір, өзіміз бір

23.08.2017

Тағы да Абайдың туған күні жайында

23.08.2017

Керемет мекен – кенді өлке

23.08.2017

Қазақ тілінің қадірін білейік

23.08.2017

Ұстаздар неге ұстамсыз?

23.08.2017

Ғаламның қасиетін зерделеген еңбек

23.08.2017

Халықаралық белсенділіктің белестері

23.08.2017

Медведьтің ізбасарларын баптаған қазақ

23.08.2017

The Jerusalem Post: «Қазақстан «Жаңа Жібек жолының» астанасы рөліне ұмтылады»

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ тілінің қадірін білейік

Қазақтың бастау бұлақтай тұ­нық тіліне кім тамсанбаған дейсіз. Әуез­ділігін әнге теңеген. «Француз тілі Еуро­паға қалай әсер етсе, қазақ тілі түркі мәде­ниетіне дәл солай әсер еткен», депті В.Радлов.

Жанат МОМЫНҚҰЛОВ, Сарапшы

Халықаралық белсенділіктің белестері

Еліміз тәуелсіздік алғалы бері ай­мақ­тағы көршілес мемлекеттермен салыстырғанда халықаралық сах­надағы белсенділігімен айрықша көз­­ге түсті. Қазақстан халықаралық ын­­ты­мақтастық саласында бұрын­ғы ке­ңестік елдер арасында ең бел­сенді, жа­ңашыл мемлекет ретінде та­нылды. Әлбетте, бастапқыда еш­кім дәл осындай белсенділікті Қа­зақ­­станнан күтпегені анық.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Журналистика – мәртебелі мамандық

Кейінгі кездері журналистика тө­ңі­регінде жүйкеге тиерлік жүйесіз сөз кө­бейіп кетті. Аяқ астынан Аме­рика ашуға әуес әлдекімдер әртүрлі «сәуегейлік» әңгімелер айтумен әлек.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Орынсыз сән-салтанатқа орын жоқ

«Үміт еткен көзінің нұры» деп са­найтын қарашығынан, әсіресе жал­ғыз ұлынан қазақ ештеңесін аямай­ды. Барын салып, бәрін шашып еш­к­імге ұқсамайтындай той жасауға ты­рысады.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Адырна неге адыра қалды?

Қазақ халқының көне музыкалық аспаптары туралы айтатын болсақ, ол ешбір халықтың құндылығына ұқсамайтын, өз алдына бөлек шал­қыған жеке бір шалқар айдын-ау. Тауқымет шеккен тағдырлар секілді тарих толқынында бұлардың бірі мүлде жоғалса, енді біразы әлі де қайта өңдеп, жетілдіре түсуді, терең зерттеу мен талдауды қажет ететінін уақыт-төреші дәлелдеп бағуда.  

Пікірлер(0)

Пікір қосу