Нағыз «Жігіт сұлтаны»

Республикада алғашқы рет өткізілген «Жігіт сұлтаны» конкурсында бас бәйгені жеңіп аламын деген ойы жоқ бұ жігіт «Көктөбе» ауылында көптен қалмай «Атамекен» деген атағы дардай, қаржысы жоқ фирма құрып, директоры болып шіреніп жүргенде Темірланда облыстық «Жігіт сұлтаны» байқауы өтетінін естиді.

19.04.2017 114


Тамашалауға барар ма еді, бармас па еді, қызық болғанда жігіт таппай жаны қысылған досы Ғалымжан – аудандық спорт, туризм және жастар ісі басқармасының төрағасы Ғалымжан Зиябеков «қатысшы» деп өтініп келген. Аудан намысы үшін.

Дос көңілін қимай «көре салайын» деді.

Құрмаш − Құрманәлі Жал­қыбай тегін жігіт емес еді. Нар жігітке керек өнердің Тастанбектің баласынан айналып өткені жоқ.

Он жасынан ат құлағында ойнап өсті. Студент кезінде бокс, грек-рим күресі және волейбол үйірмесіне қатыс­қан. Ән жазады, суырып-салмалығы және бар. Дом­быра, баян, гитара, мандолин және ұрмалы аспапта бір адам ойнаса, Тастанбектің ұлы ойнасын. Бір сыдырғы дауысы бар. Сосын ғой Ғалымжан достың жабысып жүргені. Бас жүлде леңгірлік Оңалбай Шыналбековке бұйырды, бірінші орын жеңімпаздан кем өнер көрсетпеген Құр­маштікі.

«Ал, енді, екеуің респуб­ликалық «Жігіт сұлтаны» байқауында облыстың намысын қорғайсыңдар», де­ді сол кездегі облыстық спорт, туризм және жастар ісі бас­қармасының бас­ты­ғы, бүгінде Парламент Се­на­ты­ның депутаты Әли Бектаев.

Бұл 1995 жыл болатын.

Облыс қаржыландыруды ауданға итерді, ал аудан жол кіреден артық ештеңе бөліп бере алмаған.

Тағы да амал тапқан бап­кері әрі досы, бастығы Ға­лымжан.

− «Жігіт сұлтаны» өтетін Көкшетауда көкөніс жоқ. Давай, Шымкенттен арзан жеміс-жидек апарып сатып, ақша шығарамыз.

Солай болды. Шымкент­тен аттанған делегацияның құрамында бұлар да жүктерін артты.

Обалы не керек, көкше­ліктер төбелеріне қойып күтіп алды. Шымкенттіктерге тіккен үйлерінде мейман кү­туге шымкенттік келін­де­рін қойыпты. Ішіп-жеу қырғын болса да артық ақша қалта теспейтін еді. Ға­лым­­жан базарда, Құрмаш да­йындықта табақ тартқанда жиналған қауымға арнау айтып тынысын ашып алды. Қазылар да мәз. Ғалымжан екеуі ақылдасып бұл жерден абыройлы кетуді ойлады. Тым құрыса бірінші кезеңнен сүрінбей кету ойда бар. Республиканың сұл­тандарынан бақ асыру қиындау-ау деп түйген. Күн­дізгі көрсетулерден соң өз­гелері демалса, бұл екеуі талдап әлек.

Спорттық ойында жеребе бойынша Құрмашқа тиген арғымақты төрешілер өзгеге беріп жіберді. Іштей күйзелсе де астына тартылған атпен теңге ілудің ыңғайын бай­қады да, жаттығудан сырттап өзін-өзі қайрады. Темекі тартып, ойға шомып жүрген Құрмашты көрген Ғалымжан бапкер күйіп жүр.

Жерден жеті теңгені де іліп алды Құрмаш. Ауда­рыспақта қарсыласын ат ар­тына салып жұлып алды. Күресте басым түсті. Алған ұпайын санаса өзгелерінен оқ бойы озық.

– Енді дем алайық, – деді Ғалымжан.

– Тым құрыса үшінші орын үшін күресейік, – деді Құрмаш. Жартылай финалда да Құрмаштың бағы жанып, финалға өткені байқалды.

– Үшінші орынға қанағат, қоя ғой, – деді Ғалымжан.

– Бірінші орын үшін кү­ресіп көрейікші, − деді Құр­маш жарыс жалынына еріп.

Кейін білді ғой, «қоя ғой» деп досы мұны қайрай түседі екен.

Сахналық өнердің 12 түрі сарапқа салынды. Зерде­лік сын, ақындық, ше­шен­дік, сиқырлық өнер, таң­ғал­дырарлық нөмір кез­дерінде көрермендер Темір­ланнан келген жігітке көбірек қо­шемет көрсетіп отырды. Ше­­шендік өнерде қар­сы­ластары Жиренше, Төле, Қа­зыбек, Әйтеке секілді ұлы билердің сөзін мәнерлеп айтса, Құрмаш Көкшетаудың тарихын өлеңмен өрнектеді.

Тағы бір сыннан өтіп орнына отырғаны сол еді, сахнаға оралдық жігіт кө­теріліп, айтысқа шым­кенттік Оңалбек Шынал­бектовті шақырған. Ол шыға қоймады да, арқаланған ақын намысқа тиетіндей жыр төкті.

Сонда Құрмаш сахнаға қарғып шыққан. Әрі-беріден соң оралдық ақын қашып құтылғандай болды. Мұның өзі қазылардан бөлек, көрер­мендердің бас жүлдеге кімді лайықтап отыр­ған­дығын көрсетіп берді.

Солай болды.

Ауыздығымен алысқан асыл тұқымды тұлпар Құр­маштың астына тартылды.

Атбегі Оразқожа, талай одақтық жарыста қар­сы­ластарына жүлде бермеген шабандоз «мынау нағыз тұлпар» деп аузының суы ақты.

«Жақсы болды, – деді Ғалымжан. – Базарға шы­ға­рып сатып, ауылға жеткенше тойлап барамыз. Ақ­ша болса таусылды». Бірақ, тұлпар сатылмады. Құр­маш тұлпарына халық ақыны, көкшетаулық қарт қыран Көкен Шәкеевті қолтықтап мінгізді. Шеттеп жүрген қарт ақын қатты қуанды. Шымкенттіктердің билетін өткізіп, бір күн той жасап күтті. Түсінігі мол Құрмаш баласына сол кезде анау-мынаудың қолына тү­се бермейтін шетелдік тері күртке кигізді, делега­ция басшысы Батырғазы Серғазиевқа шапан жапты.

Астындағы тұлпарын халық құрметтеген ақсақалға мінгізген Құрмаш − Құр­манәлі Жылқыбай сау-саламат Шымкентінде жүріп жатыр.

− Сол кезіңді сағынатын шығарсың, – дейміз бір кез­дері республикада таңдаулы болған жігітке.

− Сағынам, – дейді Құр­маш. – Ғалымжандар бір қызық оқиға айтқан. Мен өнер көрсетіп жатқанда бір үріп ауызға салғандай әдемі қыз: «мына жігіт менікі», депті құрбыларына. Сол қа­рын­­дасқа рахметімді айта алмай қалдым.

P.S. Көкшетауда алғашқы «Жігіт сұлтаны» байқауында бас жүлдені жеңіп алып, тұлпарын халық ақыны Кө­кен Шәкеевке мінгізіп кеткен қазақтың ақберен жігіті бүгінде Ордабасы ауда­ны­ның мәдениет бөлімін бас­қарады.

Үйіне келген қонаққа жалғыз атын жетектетіп жі­бе­ретін баяғы сақы қазақ­тардың сарқыты сияқты қалпынан еш айнымаған Құр­машты көргенде осы оқиғ­а еске түсе береді.


Бақтияр ТАЙЖАН,
«Егемен Қазақстан»
Оңтүстік Қазақстан облысы




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

30.04.2017

​Бүркіт балапаны және оның сыны

30.04.2017

Алты Алаштан – Ассамблеяға

30.04.2017

СҚО-да төрт елді мекеннің тұрғындары эвакуацияланды

30.04.2017

Мектептерде сабақтардың басталу уақыты бұрынғыша қалады - Исекешев

30.04.2017

Жексенбіде ел аймақтарында күн райы құбылмалы

29.04.2017

Сағынтаев Сауд Арабиясының министрі Халид Әл-Фалихпен кездесті

29.04.2017

Назарбаев қырғыз президентіне көңіл айту жеделхатын жолдады

29.04.2017

Жоғарғы Сот ұжымы жалпықалалық сенбілікке қатысты

29.04.2017

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы түрік тіліне аударылды

29.04.2017

Қызылорда облысының әкімі Қазақстан этносаясаты бойынша дәріс оқыды

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

29.04.2017

Елбасы Өзбекстан президентімен кездесті

29.04.2017

Сенаторлар сенбілікке қатысты

29.04.2017

Назарбаев табиғат апатына байланысты Қырғызстан Президентіне көңіл айтты

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жол салсаң, мол сал

Санаулы күндерден кейін әлемдік деңгейдегі айтулы шаралардың бірі – ЭКСПО-2017 Халықаралық көр­ме­сінің де жалауы желбіремек. Яғ­ни, бас қала ел айнасы болса, жол-кө­лік инфрақұрылымы оның беделін арт­тыратын бренді болып табылады. Мемлекет басшысының елорданы одан әрі өркендету мәселесінде қа­ла­ның базалық инфрақұрылымын, оның ішінде қала жолдары мен жол ай­рықтарын барынша дамытуға үнемі ба­сымдық беріп келе жатқандығы да сон­дықтан.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Дәріге байланған ғұмыр

«Қазір еліміздегі донор жетіс­пеу­шілігі өте өткір мәселе. Бүгінде ал­мас­тырылған органның 90 пайызы ті­рі донорлардан алынады. Егер бұ­лай кете берсе, енді бір 20 жылда бір бүй­ректі ұлт атану қаупі барлығын жа­сыруға болмайды. Одан шығудың жо­лы қандай?

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Көрменің көрігін спорт қыздырады

Ағымдағы жылдың 10 маусы­мында Астанада ЭКСПО-2017 ха­лық­аралық мамандандырылған көр­месі келушілерге айқара есік ашады. Күллі әлем көз тіккен көрменің өтетін мерзімі жақындаған сайын бойды толқыныс сезімінің билейтіні түсінікті жайт. Иә, «Қонақ аз отырып, көп сынайды». Әлемнің әр қиырынан ағылған меймандардың алдында жайылып жастық, иіліп төсек болу өз алдына, қолдағы барды көрсете білудің өзі өнер һәм зор міндет.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Этностар мүддесі барынша қорғалған ел

Қазақстан заманауи өмірге, ха­лықаралық қоғамдастыққа се­німді түрде кірігіп отыр. Біз елі­міз­дің имиджін көтере отырып, ин­вестициялық және экспорттық әлеуетімізді, экономикамызды қа­р­қынды дамытуға баса назар ау­дарып келеміз. Осы саясаттың ар­қасында Қазақстан әлем мой­ын­даған елге айналды.

Гүлзейнеп Сәдірқызы, «Егемен Қазақстан»

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Пікірлер(0)

Пікір қосу