Наурыз нұры

Қазақтың Наурызы. Ықылым за­ман­дардан бергі кіндігімізбен бай­лан­ған, болмысымызға айналған, жан дү­­­ниемізде байырқалап жайланған Жыл басы. Осы асылымыздан алпыс екі жыл бойы көз жазып қалып, одан Тәуелсіздігіміздің алдында Тә­ңі­­рі жарылқап қайта қауышып, ар­қа-жарқа қуанышпен дүбірлеп, күм­бір­леп көзайым болған керемет күн­дер де дәл бүгінгідей есімізде.
Егемен Қазақстан
18.03.2017 419

Алматы билеп тұрды. Алатаудың баурайы әнмен тербелді. Домбырадан күй төгілді. Сән-салтанаты жарасқан түйелі көш Абай даңғылымен Орталық стадионға бет түзеді. Шаттық шашулары шашылды. Күллі еліміз бойынша. Қарт Қаратаудан көркем Көкшеге дейінгі, Ал­тайдан Атырауға дейінгі ұлан-байтақ даламызды, қаламызды Наурыздың нұры мен жыры әлдиледі. Ақ үйлердің ішінде ақ тілектер ақтарылды теңіздей. Ақ ба­та­ға алақандар жайылды. Ақ дас­тар­қан­дар­ға берекенің белгісіндей, махаббатпен балқып піскен тәтті бауырсақтар то­пылд­ап төгіліп еді.

Содан бері де, қазақы ұғыммен қай­ыр­с­ақ, екі мүшелден артық уақыт зуыл­дап өте шығыпты. Сөйтіп, егемен жылдарда еркін тыныстаған Қазақ елі биыл Ұлыстың ұлы күнін өз төрінде, өз белінде рес­ми түрде жиырма бесінші рет қарсы алып отыр. Ордабұзар отыздың белесі ал­да. Қаншама қапаланған үзілістен кей­ін сүйек үзбей халқымызбен қайта та­бысқан Наурызымыз көк байрақты Тәуелсіздігімізбен бірге жасап, бірге ме­рей­леніп, бірге шаттанып, елдігімізге, бү­тін­дігімізге, бірлігімізге қызмет етіп ке­ле жатуының өзі бір ғанибет емес пе.

Айтты-айтпады, осынау жылдар ішін­­де шапағат Наурыз өз міндет-ми­ссия­сының шырқау биігінен табылды. Жел­тоқсанның шер-наласынан кейінгі кө­ңілі жарым қазақты бір серпілдірді, жі­гер беріп желпіндірді, бойына ежелгі кеу­­д­есі биік ата-бабаларының алау на­мы­сынан жаралған шуақ пен қуат құй­ып рухтандырды. Өйткені, Наурыз қа­зақ­­тың жаны, жанының күйі, жанының жа­­пырағы еді. Аңқылдаған адал жүректі, ер көңілді дарқан қазақтың өзі еді Нау­рыз. Әз Наурыздың ізгілікті әзиз ті­легі мәңгілікті аңсаған көкбайрақты мем­лекетіміздің мият­ты мұратымен қы­тық­сыз үйлесіп, бауырласа үндесті. Бү­­гін­де Наурыз ата қазақтың жерін ме­­к­ендеген он сан ұлттар мен ұлыстар ба­­қытының басты тілекшісіне, ордалы Отан­­дағы қордалы бақ-берекеміздің, та­­тулық пен тыныштығымыздың Қыдыр шырақшысына айналды десек те, еш артық айтқандық емес. Нау­рыз Қазақстанның әр үйінде, әр отба­сын­да, әр қазақтың ғана емес, әр қа­зақ­стандықтың да жан-жүрегінде бүрледі.

Әлбетте, Наурыз қазаққа ғана тән емес, жыл басы ретінде ол қаншама шы­­ғыс халықтарына, күллі түркі қау­ы­мына, өзбек пен қырғызға, тәжік пен тү­р­кіменге, татар мен башқұртқа, басқа да жамағат ағайынға ортақ мереке. Бірақ солардың ішінде, әсіресе, қазақтың Нау­рызы жанымызға жақын, жарқырап кө­рі­неді. Наурыз нақ осы қазағымыздың жа­нынан жаралғандай, тамырын қуа­лаған қанынан нәр алғандай. Наурыз той­ланғанда халқымыздың болмыс-бі­тімі, ажар-келбеті, дара қасиеттері, өне­рі, ән-жыры, әдет-ғұрпы мен салт-дәс­түрі, мінез-құлқы түгел көрініс тауып, «Қазақ осы!» дегендей қазақты танытуы да тамаша ұлағат. Өз қолымыз өз аузымызға жеткен бостан жылдары­мыз­да Наурыздың халықаралық мерей-мәр­тебесі өрлеп көтерілді. Бұл шақта Ұлыс­тың ұлы күнінің Мәскеуде, Па­рижде, Венада, Лондонда, Мадридте, Атлант мұхитының ар жағындағы ал­пауыт елдерде тойланып жатуы тап қазір таң­ға­лар­­лық жағдай емес. Наурыз­ы­мыз­дың бұ­лайша дүйім дүниеге таныла бастауы да Тәуелсіздігіміздің арқасы екендігіне ш­ү­кір, тәубе дейміз.

Алтын күректің желі ескектетіп соқ­қан, Самарқанның көк тасы жібіген, күн мен түн теңелген, «ойдағы ел қырдағы ел­мен араласып… қой қоздап, қорада шу» көтерген құт Наурызымыз айналып оралды тағы да. Осы Наурызды ке­­меңгер ақынымыз Мағжан өткен ға­сыр­дың жиырмасыншы жылдарында «Қазақтың жаңа жылы» деп айдарлап, оның шаруашылық маңызына, діни мейрам еместігіне, тұрмыс мейрамы, ша­руашылық мейрамы екендігіне баса мән берген екен. «Бұл мейрамды дұ­рыс­тап өткізу керек. Бұл мейрамды тұр­мыспен, ғылыммен байланыстырып, қо­ғамға пайдалы іс жасайтын… мейрам ету керек», деп өсиет қалдырыпты. Біз­дің Наурызды тойлауымыз осы Мағ­жан айтқан үдеден шығып та жатыр. Ұлыс­тың оң болуын, ақ пен төлдің мол бо­луын, ырыстың ортаймауын тілейтін ті­лек осыны аңғартады. Екіншіден, бү­гін­гі қоғамға ең пайдалысы, бүгінгі за­мандағы Наурыз тойларымыздың ең басты тілегі – ешқашан өлмейтін, кө­нермейтін рухани тазаруды мұрат тұт­қан, ізгілік пен адамгершілікті, мейірім-ма­хаббат пен бауырмалдықты жалау ет­кен тілек екендігі де бір ғажап. Иә, қа­зақтың жаңа жылы жақсылыққа жақ, тілегі пен ниеті әрқашан ақ.

Наурыз нақыштары жыл өткен сайын бедерленуде, мазмұны байи түсуде. Десе де, ұлттық жыл басымызды жаңартып түр­­лендіру, тағылым-ғибраттарын то­лық­тырып, мағынасын молықтыра беру, мәр­тебесін асыру – елдігімізге сын. Олай болса, ел Парламенті «Наурыз ту­ра­лы» заң жобасын ойластырса, құба-құп болар еді. Әманда, Наурыз жырымен шал­қиық, Наурыз нұрымен балқиық. Ұлы­сым болсын бақтылы, Ырыздық тұн­ғай ақтылы, Патшамыз тұрғай тақ­ты­лы. Шапағат Наурыз шалқытқан Алаш­тың асқай шаттығы!..

Қорғанбек АМАНЖОЛ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2018

Ұлттық банк басшысы теңге бағамына қатысты болжам жасады

22.02.2018

Тараздағы «Жеңіс» саябағы қайта жаңғыртылады

22.02.2018

Ақышев: Теңге жыл басынан бері 4%-ға нығайды

22.02.2018

Атырау облыстық театрына «Академиялық» мәртебе салтанатты түрде табысталды

22.02.2018

Мейірбек Сұлтанхан «Астана – биік төрім, Қызылорда – туған жерім!» республикалық айтыста жеңімпаз атанды

22.02.2018

Шетелдік ЖОО-лардың қазақстандық студенттерге қызығушылығы жоғары

22.02.2018

Атырауда мемлекеттік туды 91 метр биіктікке көтереді

22.02.2018

Оңтүстікте тағы үш аудан құру ұсынылды

22.02.2018

Қазақстан – БҰҰ: өзара әріптестіктің серпінді жолы

22.02.2018

Арал – Орталық Азияға ортақ мәселе

22.02.2018

Серпінді даму жолында

22.02.2018

Экология жылы қоршаған ортаны қорғауға көмектесе ме?

22.02.2018

Бард ақынның бастауы

22.02.2018

Алматы қаласының әкімі халық алдында есеп берді

22.02.2018

Даму үшін әділдік ауадай қажет

22.02.2018

Халық өз Баян сұлуын іздейді

22.02.2018

Қарағандылық тәртіп сақшылары аяғы ауыр ананың өмірін сақтап қалды

22.02.2018

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

22.02.2018

Буын биінің білгірі

22.02.2018

Шығыста ауыл балабақшасы айрықша ойыншықпен қамтылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Халық тәжірибесі – құндылық

Елшіл қайраткер Смағұл Сәдуақасұлы «Сәрсенбек» атты романында (1922) бас қаһармандарының аузынан «Қазақ неше жылда нағыз Жапониядай болады», «Қазақ Жапония секілді болу үшін өзінің елдігі өзінде болу керек», «Мыңдаған, миллиондаған қазақтар жұмысшы болып істесе, өз жерінің байлығының рахатын көрген емей немене?! Бұл дегенің адам айтқысыз жаңару болар еді» дейтін пікірлер айтқызады. Ел келешегінің мүбәрак жолын меңзеген нұсқа сөз деп қабылдаған дұрыс.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жүздік құрылымда рулық үлес жоқ

Жақында танымал антрополог-академик Оразақ Смағұловтың «Қазақ халқының шығу тегі» атты еңбегі жарыққа шықты. Туындыда қазақ халқы осыдан қырық ғасыр бұрын Еуразия даласында дара этнос ретінде қалыптасқаны физикалық антропология арқылы дәлелденіпті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу