Наурыз нұры

Қазақтың Наурызы. Ықылым за­ман­дардан бергі кіндігімізбен бай­лан­ған, болмысымызға айналған, жан дү­­­ниемізде байырқалап жайланған Жыл басы. Осы асылымыздан алпыс екі жыл бойы көз жазып қалып, одан Тәуелсіздігіміздің алдында Тә­ңі­­рі жарылқап қайта қауышып, ар­қа-жарқа қуанышпен дүбірлеп, күм­бір­леп көзайым болған керемет күн­дер де дәл бүгінгідей есімізде.
Егемен Қазақстан
18.03.2017 273

Алматы билеп тұрды. Алатаудың баурайы әнмен тербелді. Домбырадан күй төгілді. Сән-салтанаты жарасқан түйелі көш Абай даңғылымен Орталық стадионға бет түзеді. Шаттық шашулары шашылды. Күллі еліміз бойынша. Қарт Қаратаудан көркем Көкшеге дейінгі, Ал­тайдан Атырауға дейінгі ұлан-байтақ даламызды, қаламызды Наурыздың нұры мен жыры әлдиледі. Ақ үйлердің ішінде ақ тілектер ақтарылды теңіздей. Ақ ба­та­ға алақандар жайылды. Ақ дас­тар­қан­дар­ға берекенің белгісіндей, махаббатпен балқып піскен тәтті бауырсақтар то­пылд­ап төгіліп еді.

Содан бері де, қазақы ұғыммен қай­ыр­с­ақ, екі мүшелден артық уақыт зуыл­дап өте шығыпты. Сөйтіп, егемен жылдарда еркін тыныстаған Қазақ елі биыл Ұлыстың ұлы күнін өз төрінде, өз белінде рес­ми түрде жиырма бесінші рет қарсы алып отыр. Ордабұзар отыздың белесі ал­да. Қаншама қапаланған үзілістен кей­ін сүйек үзбей халқымызбен қайта та­бысқан Наурызымыз көк байрақты Тәуелсіздігімізбен бірге жасап, бірге ме­рей­леніп, бірге шаттанып, елдігімізге, бү­тін­дігімізге, бірлігімізге қызмет етіп ке­ле жатуының өзі бір ғанибет емес пе.

Айтты-айтпады, осынау жылдар ішін­­де шапағат Наурыз өз міндет-ми­ссия­сының шырқау биігінен табылды. Жел­тоқсанның шер-наласынан кейінгі кө­ңілі жарым қазақты бір серпілдірді, жі­гер беріп желпіндірді, бойына ежелгі кеу­­д­есі биік ата-бабаларының алау на­мы­сынан жаралған шуақ пен қуат құй­ып рухтандырды. Өйткені, Наурыз қа­зақ­­тың жаны, жанының күйі, жанының жа­­пырағы еді. Аңқылдаған адал жүректі, ер көңілді дарқан қазақтың өзі еді Нау­рыз. Әз Наурыздың ізгілікті әзиз ті­легі мәңгілікті аңсаған көкбайрақты мем­лекетіміздің мият­ты мұратымен қы­тық­сыз үйлесіп, бауырласа үндесті. Бү­­гін­де Наурыз ата қазақтың жерін ме­­к­ендеген он сан ұлттар мен ұлыстар ба­­қытының басты тілекшісіне, ордалы Отан­­дағы қордалы бақ-берекеміздің, та­­тулық пен тыныштығымыздың Қыдыр шырақшысына айналды десек те, еш артық айтқандық емес. Нау­рыз Қазақстанның әр үйінде, әр отба­сын­да, әр қазақтың ғана емес, әр қа­зақ­стандықтың да жан-жүрегінде бүрледі.

Әлбетте, Наурыз қазаққа ғана тән емес, жыл басы ретінде ол қаншама шы­­ғыс халықтарына, күллі түркі қау­ы­мына, өзбек пен қырғызға, тәжік пен тү­р­кіменге, татар мен башқұртқа, басқа да жамағат ағайынға ортақ мереке. Бірақ солардың ішінде, әсіресе, қазақтың Нау­рызы жанымызға жақын, жарқырап кө­рі­неді. Наурыз нақ осы қазағымыздың жа­нынан жаралғандай, тамырын қуа­лаған қанынан нәр алғандай. Наурыз той­ланғанда халқымыздың болмыс-бі­тімі, ажар-келбеті, дара қасиеттері, өне­рі, ән-жыры, әдет-ғұрпы мен салт-дәс­түрі, мінез-құлқы түгел көрініс тауып, «Қазақ осы!» дегендей қазақты танытуы да тамаша ұлағат. Өз қолымыз өз аузымызға жеткен бостан жылдары­мыз­да Наурыздың халықаралық мерей-мәр­тебесі өрлеп көтерілді. Бұл шақта Ұлыс­тың ұлы күнінің Мәскеуде, Па­рижде, Венада, Лондонда, Мадридте, Атлант мұхитының ар жағындағы ал­пауыт елдерде тойланып жатуы тап қазір таң­ға­лар­­лық жағдай емес. Наурыз­ы­мыз­дың бұ­лайша дүйім дүниеге таныла бастауы да Тәуелсіздігіміздің арқасы екендігіне ш­ү­кір, тәубе дейміз.

Алтын күректің желі ескектетіп соқ­қан, Самарқанның көк тасы жібіген, күн мен түн теңелген, «ойдағы ел қырдағы ел­мен араласып… қой қоздап, қорада шу» көтерген құт Наурызымыз айналып оралды тағы да. Осы Наурызды ке­­меңгер ақынымыз Мағжан өткен ға­сыр­дың жиырмасыншы жылдарында «Қазақтың жаңа жылы» деп айдарлап, оның шаруашылық маңызына, діни мейрам еместігіне, тұрмыс мейрамы, ша­руашылық мейрамы екендігіне баса мән берген екен. «Бұл мейрамды дұ­рыс­тап өткізу керек. Бұл мейрамды тұр­мыспен, ғылыммен байланыстырып, қо­ғамға пайдалы іс жасайтын… мейрам ету керек», деп өсиет қалдырыпты. Біз­дің Наурызды тойлауымыз осы Мағ­жан айтқан үдеден шығып та жатыр. Ұлыс­тың оң болуын, ақ пен төлдің мол бо­луын, ырыстың ортаймауын тілейтін ті­лек осыны аңғартады. Екіншіден, бү­гін­гі қоғамға ең пайдалысы, бүгінгі за­мандағы Наурыз тойларымыздың ең басты тілегі – ешқашан өлмейтін, кө­нермейтін рухани тазаруды мұрат тұт­қан, ізгілік пен адамгершілікті, мейірім-ма­хаббат пен бауырмалдықты жалау ет­кен тілек екендігі де бір ғажап. Иә, қа­зақтың жаңа жылы жақсылыққа жақ, тілегі пен ниеті әрқашан ақ.

Наурыз нақыштары жыл өткен сайын бедерленуде, мазмұны байи түсуде. Десе де, ұлттық жыл басымызды жаңартып түр­­лендіру, тағылым-ғибраттарын то­лық­тырып, мағынасын молықтыра беру, мәр­тебесін асыру – елдігімізге сын. Олай болса, ел Парламенті «Наурыз ту­ра­лы» заң жобасын ойластырса, құба-құп болар еді. Әманда, Наурыз жырымен шал­қиық, Наурыз нұрымен балқиық. Ұлы­сым болсын бақтылы, Ырыздық тұн­ғай ақтылы, Патшамыз тұрғай тақ­ты­лы. Шапағат Наурыз шалқытқан Алаш­тың асқай шаттығы!..

Қорғанбек АМАНЖОЛ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.06.2017

Қызылордада журналистердің "Қанатты қалам" форумы өтті

26.06.2017

Астанада Иманбаев көшесінде көлік қозғалысы толықтай шектелді

26.06.2017

Алматыда «Ұлы дала рухы-2017» этнофестивалі өтті

26.06.2017

Қызылорда облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының басшысы

26.06.2017

ОҚО-да азаматтардың әлеуметтік мәртебесін анықтау жұмыстары жалғасуда

26.06.2017

Ұлттық экономика министрі халыққа есеп берді

26.06.2017

Айттың екінші күні – Алматыда аспаннан «медаль жауды»

26.06.2017

Қайрат Сарымсақов таэквондодан әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

26.06.2017

Қазақстанда жаңалық ашушылардың 87%-ы алматылықтар

26.06.2017

Астана 2020 жылға қарай Еуразия кеңістігіндегі туристер үшін ең тартымды қалалардың бірі болады

26.06.2017

Чайковский музыкасы шалқыды

26.06.2017

Бақытжан Сағынтаев «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының жобасы бойынша кеңес өткізді

26.06.2017

Журналистер сайысқа түсті

26.06.2017

Қайрат Әбдірахманов Венгрияның Сыртқы істер және сыртқы экономикалық байланыстар министрімен кездесті

26.06.2017

Лондонда тәртіпсіздік салдарынан алты полицей жапа шекті (видео)

26.06.2017

Біліксіз мұғалімдер ағылшын тілінен сабақ беріп жүр

26.06.2017

Бурабай ауданының әкімі ауысты

26.06.2017

Сенат Төрағасы Мажарстан Сыртқы істер және сыртқы экономикалық байланыстар министрімен кездесті

26.06.2017

Мажарстан Халықаралық Түркі академиясына бақылаушы мәртебесін алуға өтініш берді

26.06.2017

Астанада «Ежелгі Мысыр ескерткіштері» атты халықаралық көрменің ашылу салтанаты өтті

КОЛУМНИСТЕР

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Төрінен қонақ үзілмейтін үлкен үй

Кез келген қаладағы келімді-кетімді жолаушыларға лайықты қызмет көрсетіп, адамдардың демалуы мен жүріп-тұруына жағдай жасау – жауапты міндет. Әлемнің дамыған елдері бұл бағыттағы жұ­мыстарды логистикалық карта аясында жүргізіп, қонақ қабылдау мен қызмет көрсетудің де озық үлгі­лерін қалыптастырып отыр. Яғни, туризмнің дамуына күш, қай­рат, қаржы жұмсау арқылы оны есе­леп қайтарып алу қамында көптеген жұ­мыстар жасалуда. Қуанарлығы, еліміздегі логистика бағытындағы дамыту жұмыстары өз деңгейінде жүріп жатыр. 

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Кәденің қадірін білейік

КСРО-ның бір қиырындағы Мурманнан екінші қиырындағы Владивостокқа бет алған 66 жастағы желаяқ жүгіріп келе жатқан жолынан бұрылып, Ұзынағашта екі сағат аялдады. Тайлы-таяғымыз қалмай ғажап жанды көрмекке аудандық партия комитетіне – қазіргіше, аудан әкімдігіне жиналдық. Орыс ақсақалы жүгіруді 20 жыл бұрын бастапты, кереметі – бір заманда алпыс екі тамырына құрсау салған 10 шақты ауруынан құлан таза айыққан.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Клай-фай жанры немесе әдебиеттегі табиғат апаттары

Бірер апта бұрын АҚШ президенті Дональд Трамптың қоршаған ортаны қорғауға қатысты Париж келісімінен шығамын деген еді. 2015 жылдың желтоқсан айында 194 мемлекет қол қойған Париж келісімі – ғаламдық жылыну процесін тежеуге арналған әрекеттер жоспары. Тараптар өздеріне климаттың өзгеруіне икемделу, техникамен қайта жасақтану, ауаға залалды заттардың шығарылуын азайту бойынша шаралар қабылдауға міндеттемелер алған болатын. АҚШ аталған келісімнен бас тартып отыр. Бір қуаныштысы, шығамын деген сәтте шыға салуға болмайды, бұл рәсім төрт жылға созылады екен. Осы жағдай есіме клай-фай жанрындағы әдебиетті түсірді.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Үкілі үміт үдесі

«Тойдың болғанынан, боладысы қызық» демекші, Арқа төсіндегі ару Астанада жаһандық шара – ЭКСПО-2017 көрмесінің жалауы желбірегеніне, міне, он күннің өрмегі ауды. Осы уақыт ішінде «Ұлттық жобаға» деген егемен елдің үкілеген үміті ақтала ма, Бүкіләлемдік жетіс­тіктер көрмесінің қос ғасырға тақау шежіресінде өткен көрмелер керуенінде «Астана ЭКСПО-2017» Халықаралық көрмесінің алар орны қандай дәрежеде болар екен деген сұрақтарға жауап іздеуіміз де заңды.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Жік пен жіп

Автобуста өзіңнен жасы үлкен адамға ұшып түрегеліп орын беру үшін кісіге соншалық көп ақылдың керегі жоқ-ау. Отбасында адам қан­дай тәрбие алса, көшеде, қоғамдық орындарда мұнысы тайға таңба басқан­дай көрініп тұрады емес пе? Бірақ қай ата-ана «автобуста көзіңді тас жұмып, құлаққабыңды киіп отыра бер» деп үйдегі баласының сана­сын бөтен оймен лайлайды дейсің. Соған қарағанда, адамның мәде­ниетті болмағы үйдегі алған тәрбиесіне қоса, «Тірлікте көп жаса­ғандықтан көрген бір тамашамыз» деп Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы айт­пақшы, әр адамның өмірден дұрыс сабақ түйіндей білуіне байланысты болса керек-ті. 

Пікірлер(0)

Пікір қосу