Наурыз нұры

Қазақтың Наурызы. Ықылым за­ман­дардан бергі кіндігімізбен бай­лан­ған, болмысымызға айналған, жан дү­­­ниемізде байырқалап жайланған Жыл басы. Осы асылымыздан алпыс екі жыл бойы көз жазып қалып, одан Тәуелсіздігіміздің алдында Тә­ңі­­рі жарылқап қайта қауышып, ар­қа-жарқа қуанышпен дүбірлеп, күм­бір­леп көзайым болған керемет күн­дер де дәл бүгінгідей есімізде.

Алматы билеп тұрды. Алатаудың баурайы әнмен тербелді. Домбырадан күй төгілді. Сән-салтанаты жарасқан түйелі көш Абай даңғылымен Орталық стадионға бет түзеді. Шаттық шашулары шашылды. Күллі еліміз бойынша. Қарт Қаратаудан көркем Көкшеге дейінгі, Ал­тайдан Атырауға дейінгі ұлан-байтақ даламызды, қаламызды Наурыздың нұры мен жыры әлдиледі. Ақ үйлердің ішінде ақ тілектер ақтарылды теңіздей. Ақ ба­та­ға алақандар жайылды. Ақ дас­тар­қан­дар­ға берекенің белгісіндей, махаббатпен балқып піскен тәтті бауырсақтар то­пылд­ап төгіліп еді.

Содан бері де, қазақы ұғыммен қай­ыр­с­ақ, екі мүшелден артық уақыт зуыл­дап өте шығыпты. Сөйтіп, егемен жылдарда еркін тыныстаған Қазақ елі биыл Ұлыстың ұлы күнін өз төрінде, өз белінде рес­ми түрде жиырма бесінші рет қарсы алып отыр. Ордабұзар отыздың белесі ал­да. Қаншама қапаланған үзілістен кей­ін сүйек үзбей халқымызбен қайта та­бысқан Наурызымыз көк байрақты Тәуелсіздігімізбен бірге жасап, бірге ме­рей­леніп, бірге шаттанып, елдігімізге, бү­тін­дігімізге, бірлігімізге қызмет етіп ке­ле жатуының өзі бір ғанибет емес пе.

Айтты-айтпады, осынау жылдар ішін­­де шапағат Наурыз өз міндет-ми­ссия­сының шырқау биігінен табылды. Жел­тоқсанның шер-наласынан кейінгі кө­ңілі жарым қазақты бір серпілдірді, жі­гер беріп желпіндірді, бойына ежелгі кеу­­д­есі биік ата-бабаларының алау на­мы­сынан жаралған шуақ пен қуат құй­ып рухтандырды. Өйткені, Наурыз қа­зақ­­тың жаны, жанының күйі, жанының жа­­пырағы еді. Аңқылдаған адал жүректі, ер көңілді дарқан қазақтың өзі еді Нау­рыз. Әз Наурыздың ізгілікті әзиз ті­легі мәңгілікті аңсаған көкбайрақты мем­лекетіміздің мият­ты мұратымен қы­тық­сыз үйлесіп, бауырласа үндесті. Бү­­гін­де Наурыз ата қазақтың жерін ме­­к­ендеген он сан ұлттар мен ұлыстар ба­­қытының басты тілекшісіне, ордалы Отан­­дағы қордалы бақ-берекеміздің, та­­тулық пен тыныштығымыздың Қыдыр шырақшысына айналды десек те, еш артық айтқандық емес. Нау­рыз Қазақстанның әр үйінде, әр отба­сын­да, әр қазақтың ғана емес, әр қа­зақ­стандықтың да жан-жүрегінде бүрледі.

Әлбетте, Наурыз қазаққа ғана тән емес, жыл басы ретінде ол қаншама шы­­ғыс халықтарына, күллі түркі қау­ы­мына, өзбек пен қырғызға, тәжік пен тү­р­кіменге, татар мен башқұртқа, басқа да жамағат ағайынға ортақ мереке. Бірақ солардың ішінде, әсіресе, қазақтың Нау­рызы жанымызға жақын, жарқырап кө­рі­неді. Наурыз нақ осы қазағымыздың жа­нынан жаралғандай, тамырын қуа­лаған қанынан нәр алғандай. Наурыз той­ланғанда халқымыздың болмыс-бі­тімі, ажар-келбеті, дара қасиеттері, өне­рі, ән-жыры, әдет-ғұрпы мен салт-дәс­түрі, мінез-құлқы түгел көрініс тауып, «Қазақ осы!» дегендей қазақты танытуы да тамаша ұлағат. Өз қолымыз өз аузымызға жеткен бостан жылдары­мыз­да Наурыздың халықаралық мерей-мәр­тебесі өрлеп көтерілді. Бұл шақта Ұлыс­тың ұлы күнінің Мәскеуде, Па­рижде, Венада, Лондонда, Мадридте, Атлант мұхитының ар жағындағы ал­пауыт елдерде тойланып жатуы тап қазір таң­ға­лар­­лық жағдай емес. Наурыз­ы­мыз­дың бұ­лайша дүйім дүниеге таныла бастауы да Тәуелсіздігіміздің арқасы екендігіне ш­ү­кір, тәубе дейміз.

Алтын күректің желі ескектетіп соқ­қан, Самарқанның көк тасы жібіген, күн мен түн теңелген, «ойдағы ел қырдағы ел­мен араласып… қой қоздап, қорада шу» көтерген құт Наурызымыз айналып оралды тағы да. Осы Наурызды ке­­меңгер ақынымыз Мағжан өткен ға­сыр­дың жиырмасыншы жылдарында «Қазақтың жаңа жылы» деп айдарлап, оның шаруашылық маңызына, діни мейрам еместігіне, тұрмыс мейрамы, ша­руашылық мейрамы екендігіне баса мән берген екен. «Бұл мейрамды дұ­рыс­тап өткізу керек. Бұл мейрамды тұр­мыспен, ғылыммен байланыстырып, қо­ғамға пайдалы іс жасайтын… мейрам ету керек», деп өсиет қалдырыпты. Біз­дің Наурызды тойлауымыз осы Мағ­жан айтқан үдеден шығып та жатыр. Ұлыс­тың оң болуын, ақ пен төлдің мол бо­луын, ырыстың ортаймауын тілейтін ті­лек осыны аңғартады. Екіншіден, бү­гін­гі қоғамға ең пайдалысы, бүгінгі за­мандағы Наурыз тойларымыздың ең басты тілегі – ешқашан өлмейтін, кө­нермейтін рухани тазаруды мұрат тұт­қан, ізгілік пен адамгершілікті, мейірім-ма­хаббат пен бауырмалдықты жалау ет­кен тілек екендігі де бір ғажап. Иә, қа­зақтың жаңа жылы жақсылыққа жақ, тілегі пен ниеті әрқашан ақ.

Наурыз нақыштары жыл өткен сайын бедерленуде, мазмұны байи түсуде. Десе де, ұлттық жыл басымызды жаңартып түр­­лендіру, тағылым-ғибраттарын то­лық­тырып, мағынасын молықтыра беру, мәр­тебесін асыру – елдігімізге сын. Олай болса, ел Парламенті «Наурыз ту­ра­лы» заң жобасын ойластырса, құба-құп болар еді. Әманда, Наурыз жырымен шал­қиық, Наурыз нұрымен балқиық. Ұлы­сым болсын бақтылы, Ырыздық тұн­ғай ақтылы, Патшамыз тұрғай тақ­ты­лы. Шапағат Наурыз шалқытқан Алаш­тың асқай шаттығы!..

Қорғанбек АМАНЖОЛ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

29.04.2017

Сағынтаев Сауд Арабиясының министрі Халид Әл-Фалихпен кездесті

29.04.2017

Назарбаев қырғыз президентіне көңіл айту жеделхатын жолдады

29.04.2017

Жоғарғы Сот ұжымы жалпықалалық сенбілікке қатысты

29.04.2017

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы түрік тіліне аударылды

29.04.2017

Қызылорда облысының әкімі Қазақстан этносаясаты бойынша дәріс оқыды

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

29.04.2017

Елбасы Өзбекстан президентімен кездесті

29.04.2017

Сенаторлар сенбілікке қатысты

29.04.2017

Назарбаев табиғат апатына байланысты Қырғызстан Президентіне көңіл айтты

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

29.04.2017

Әуендер достыққа бастайды

29.04.2017

Қазақстан Президенті Өзбекстан Республикасының Президенті Шавкат Мирзиёевпен кездесті

29.04.2017

ОҚО-да тасқын судың алдын алу жұмыстары қарқынды жүргізілуде

29.04.2017

​Қыранның – бас, тұмсық, танау, көз, қанат-қауырсын сындары

29.04.2017

Қытайдағы қазақ жігіті Шыңжаң марафоншыларының көшін бастады

КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жол салсаң, мол сал

Санаулы күндерден кейін әлемдік деңгейдегі айтулы шаралардың бірі – ЭКСПО-2017 Халықаралық көр­ме­сінің де жалауы желбіремек. Яғ­ни, бас қала ел айнасы болса, жол-кө­лік инфрақұрылымы оның беделін арт­тыратын бренді болып табылады. Мемлекет басшысының елорданы одан әрі өркендету мәселесінде қа­ла­ның базалық инфрақұрылымын, оның ішінде қала жолдары мен жол ай­рықтарын барынша дамытуға үнемі ба­сымдық беріп келе жатқандығы да сон­дықтан.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Дәріге байланған ғұмыр

«Қазір еліміздегі донор жетіс­пеу­шілігі өте өткір мәселе. Бүгінде ал­мас­тырылған органның 90 пайызы ті­рі донорлардан алынады. Егер бұ­лай кете берсе, енді бір 20 жылда бір бүй­ректі ұлт атану қаупі барлығын жа­сыруға болмайды. Одан шығудың жо­лы қандай?

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Көрменің көрігін спорт қыздырады

Ағымдағы жылдың 10 маусы­мында Астанада ЭКСПО-2017 ха­лық­аралық мамандандырылған көр­месі келушілерге айқара есік ашады. Күллі әлем көз тіккен көрменің өтетін мерзімі жақындаған сайын бойды толқыныс сезімінің билейтіні түсінікті жайт. Иә, «Қонақ аз отырып, көп сынайды». Әлемнің әр қиырынан ағылған меймандардың алдында жайылып жастық, иіліп төсек болу өз алдына, қолдағы барды көрсете білудің өзі өнер һәм зор міндет.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Этностар мүддесі барынша қорғалған ел

Қазақстан заманауи өмірге, ха­лықаралық қоғамдастыққа се­німді түрде кірігіп отыр. Біз елі­міз­дің имиджін көтере отырып, ин­вестициялық және экспорттық әлеуетімізді, экономикамызды қа­р­қынды дамытуға баса назар ау­дарып келеміз. Осы саясаттың ар­қасында Қазақстан әлем мой­ын­даған елге айналды.

Гүлзейнеп Сәдірқызы, «Егемен Қазақстан»

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Пікірлер(0)

Пікір қосу