Опек+: ортақ келісім теңге бағамына оң әсерін тигізді ме?

Ел экономикасының тіре­гі мұнай шикізаты бол­ған­дық­тан, ұлттық валюта да со­ның құнына қарап құ­бы­ла бер­мек. Дегенмен, қор на­ры­ғын­да­ғы мұнай ба­ға­сы­ның таяу күн­дердегі тол­қу­ла­ры қазір тең­ге­нің құнына ай­тарлықтай әсер ет­пейтін болды.
Егемен Қазақстан
03.04.2017 540

Бұл туралы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышев журналистерге берген баспасөз конференциясында да айта келіп, теңгенің қысқа мерзімді бағамы қазір биржадағы сұраныс пен ұсынысқа қарай белгіленетінін айтқан еді. Мысал ретінде бас банкир осыдан бірер апта бұрынғы ахуалды еске алды. Наурыз айының басында аздап төмендеген мұнай бағасына  қарамастан, теңгенің құны көтеріле түскен болатын. Өйткені, нарықтағы саудагерлер теңгеге ұзақ мерзімді бәс тігіп, жаппай сатып ала бастаған. Осылайша, сұраныстың көбеюі теңгенің нығаюына жол ашқан-ды.

2017 жылғы доллар-теңге қа­тынасы қалай болады дегенде са­рапшылар екі түрлі факторды ал­ға тар­тады. Бірі – мұнай бағасы, екін­ші­сі – доллардың өзіндік құны.

Мұнай бағасының биылғы көр­сет­кіші өткен жылдың соңында ше­шілгендей болды. 2016 жылдың жел­тоқсан айында ОПЕК мүшелері мен ұйымға кірмейтін Қазақстан секілді өзге де мұнай экспорттаушы елдер 2017 жылдың 1 қаңтарынан бастап жылдың ортасына дейін мұнай өндіру көлемін тәулігіне 1,8 млн баррельге дейін  азайту туралы ортақ келісімге келді. Осы келісім аясында Қазақстан да тәулігіне 20 мың баррель кем өндіруге міндеттеме алып, биылғы жылдың алғашқы үш айында оны артығымен орындап тастады. Үкімет отырысында сөз алған елдің Энергетика министрі осы туралы айта келіп, сәуір айында да өндірістің сәл азаятынын ескертті.

Жалпы, ОПЕК+ (ұйымға мүше және оған кірмейтін мұнай экспорттаушы елдер) елдері қазіргі таңда жо­ғарыда аталған міндеттеменің 93 пайызын орындап тастады. Соның ішінде, Қазақстанмен бірге Сауд Арабиясы да жоспарлы көрсеткішті асы­ра орындаса, Ресей әзірге өзіне тиесілі 600 мың баррельдің үштен бі­рін ғана қысқартып үлгерген. Ал ОПЕК+ комитетінің Кувейтте өткен отырысында ұйым басшысы Мұхаммед Баркиндо жұмыстың кестеге сай жүріп жатқанын айтып, қазіргі мұнай бағасына көңілі толатынын жеткізді. Дегенмен, әлгі келісімнің тек бірінші жарты­жыл­дыққа ғана қатысты екенін ес­­ке­рсек, жылдың ортасынан бас­тап мемлекеттер өндіріске қайта қар­қын беріп, бағаны төмендетіп алу­ы мүмкін деушілер бар. Дей тұр­ғанмен, жақында Мәскеуге жұ­мыс сапарымен барған Ирактың мұ­най министрі ОПЕК елдерінің атал­ғ­ан келісімнің мерзімін созуға мүд­делі екенін айтып қалды. Яғни, биылғы жылдың соңына дейін ОПЕК+ елдері мұнайды 1,8 млн баррель кем өн­діру туралы келісімді ұстап тұруы ықтимал. Дей тұрғанмен, қазір мүше мем­ле­кет­тердің ешқайсысы да алдын ала сөз бермей, әліптің артын бағып отыр.

Демек, 1 маусымға дейін мұнай ба­ғасы қазіргі деңгейде, яғни долларына 50-54 доллар дәлізінде сақ­тал­мақ. Олай болса, теңге бағамының да айтарлықтай құбыла қоймасы анық. Дегенмен, ұлттық валютаның ба­ғамына әсер етуші екінші фактор доллардың өзіндік құны да би­ыл мың құбылып тұр. АҚШ-тың Фе­де­рал­дық резерв жүйесі (ФРЖ) өкілдері жа­қында 2017 жылдың соңына дейін доллардың базалық үстемесінің 4 рет көтерілетіні туралы қауесет таратып, нарықты бір сілкіп алған. Бұған дейін, наурыз айының басындағы ФРЖ отырысында доллардың үстеме ақысы былтырғы 0,50-0,75 пайыздан 0,75-1,00 пайызға көтеріліп, нә­­тижесінде доллардың өзге ва­лю­таларға шаққандағы бағамы кү­рт өсті. Әсіресе, еуро мен фунт қат­ты зардап шекті. Әрине, ол кезде теңгенің бағамы кей сарапшылардың күткеніндей құлдыраған жоқ. Оны ма­мандар сол кездегі мұнай ба­ға­сының көтерілуімен түсіндіреді.

Екінші жағынан, доллардың ба­залық үстеме пайызын көтеру ар­­қылы құнын арттырмақ болған ФРЖ-­ға АҚШ-тың ішкі экономикасы да кедергі келтіруде. Зейнетақы жүйесіндегі қаржы тапшылығы мен жұмыссыздықтың өршуі, елдің тұ­­тыну көрсеткішінің төмендеуі Аме­ри­кадағы инфляцияға қарқын бе­ру­де.

Енді жыл соңына дейін ФРЖ-ның тағы алты отырысы өтіп, соның екеуінде доллардың базалық үс­те­м­е­ақысы көтерілуі тиіс. Инвес­то­р­лардың болжамынша, бұл шілде мен қыркүйек айларындағы отырыс­та болуы мүмкін. Олай болса, жыл біт­кенге дейін доллардың базалық үс­темесі 1,25-1,50 пайызға дейін ар­т­пақ. Әрине, бәріне уақыт төреші...

Бауыржан Мұқанов,

«Егемен Қазақстан»




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2017

Кірісіңіздің 5-10%-ын балаңыздың болашағына жинаңыз!

22.09.2017

Шығанақ жолымен немесе тары өсіру дәстүрі жалғаса береді

22.09.2017

Латын әліпбиіне көшу туралы пікірлер

22.09.2017

Рухани тәуелсіздікке жеткізетін қадам

22.09.2017

Өркениет ағымына жетелейтін тарихи шешім

22.09.2017

«Харви» дауылы және мұнай бағасы

22.09.2017

Балалардың демалысы бақылаусыз қалмасын

22.09.2017

Үлгіліден үйренуге асық болайық

22.09.2017

Зейнетақы қорының қаражаты қайтарылады

22.09.2017

Қазақ қарияларының кеңдігі 

22.09.2017

БҰҰ Бас Ассамблеясының жаңа төрағасы Қазақстанның халықаралық істердегі рөлін жоғары бағалады

22.09.2017

Халықаралық зейнетақы және әлеуметтік қорлар қауымдастығының жетекшісі – Қазақстан

22.09.2017

ЭКСПО технологиялары білім саласында қолданылады

22.09.2017

Сербиямен қатынас құжаты қаралды

22.09.2017

Рухани даму жаңа әліпбиден бастау алады

22.09.2017

Елбасы жұмыс сапарының қорытындысы бойынша мәлімдеме жасады

22.09.2017

Назарбаев Алматы қаласындағы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының қорына барды

21.09.2017

Абаев Қазақстан мен АҚШ президенттерінің телефонмен сөйлесуіне пікір білдірді

21.09.2017

Дәурен Абаев: ИЫҰ саммитінің мәртебесі ЕҚЫҰ саммитінен кем түспейді

21.09.2017

«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының маңызы зор - министр Абаев

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

«Харви» дауылы және мұнай бағасы

Американың мұнайлы өңір­леріне үлкен зардап әкелген таби­ғи апаттар әлемдік рыноктағы мұнай бағасының тұрақтануына оң ықпалын тигізетін түрі бар. Соңғы уақытта АҚШ-та мұнай өндіру көлемінің артуы және оның қорының ұлғаюы әлемдік нарық­­тағы мұнай бағасының күрт құл­ды­­рауына әкеліп соқтырған еді.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ қарияларының кеңдігі 

Өткен уақыт қайтып оралмайтын есіл өмір екенін көңіл күйдің аумалы-төкпелі қилы-қилы шағында ойласаң – шырғалаңы көп кермек шындықтар санаңды шарлай жөнелетіні несі екен. Желтоқсан көтерілісінен кейін Мәскеу газет­тері жалпақ жалғанға жария қыл­ған қазақ ұлтшылдығын идеяло­гия­лан­дырылған бояумен баттастыра қалың көрсеткеніне өзге тұрмақ өзің иланып, орнынан алынған сол кездегі биліктің кінәсі қорытылған қорғасындай сал­мақ­ты сияқтанды. Ендеше, жазасын құдай өзі берсін дегеннен артыққа бар­­май на­за­ланған сезімге қорыну қосы­лып, сі­лей­ген қалпы отырасың да қоясың.

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Сапасыз білім сан соқтырады

Спортшылардың «спорттық ғұ­мы­ры» қамшының сабындай қыс­қа. Жұрттың бәрі Головкиндей отыз­дың жуан ортасында жай оғындай жар­қылдап жүрмейді. Жасы келіп, күш-қуаты кемігенде боксшы қолғабын, фут­­болшы бутсысын шегеге іледі. Иә,­­ талай жылғы серігімен қош ай­­­тыс­қан ардагер спортшының қай-­қайсысы болса да «Әрі қарай не­ істеймін?» деген тағдыршешті сұрақ­қа түбі бір маңдай тірейді. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Өрелі өрен іздеймін

Халқымыз  «Ұлың өссе ұлық­ты­мен, қызың өссе қылықтымен ауылдас бол» деп бекер айтпаған. Өйткені, жа­ңа көктеп келе жатқан жас шыбық қа­тарына қарап бой түзейді, бір-бі­рінің ойын байытады немесе кері әсерімен қисық, қыңыр болып өсуіне де әсерін тигізеді. Қанатты сөз осындайларды көріп ой түйгеннен туса керек.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Такси мен «тәбет»

Астанадағы автобустардың қыз­мет көрсету сапасы жайлы мақала шық­қан­нан кейін («Қоғамдық көлік және жолаушы мәдениеті», «Егемен Қазақ­стан», 7 қыркүйек, 2017 жыл) бірнеше оқырман хабарласып, «Так­сист болып бір-екі күн жұмыс істеп көріңізші, біраз мәселеге қанығар едіңіз» деп ой тастады. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу