Опек+: ортақ келісім теңге бағамына оң әсерін тигізді ме?

Ел экономикасының тіре­гі мұнай шикізаты бол­ған­дық­тан, ұлттық валюта да со­ның құнына қарап құ­бы­ла бер­мек. Дегенмен, қор на­ры­ғын­да­ғы мұнай ба­ға­сы­ның таяу күн­дердегі тол­қу­ла­ры қазір тең­ге­нің құнына ай­тарлықтай әсер ет­пейтін болды.

03.04.2017 240

Бұл туралы Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышев журналистерге берген баспасөз конференциясында да айта келіп, теңгенің қысқа мерзімді бағамы қазір биржадағы сұраныс пен ұсынысқа қарай белгіленетінін айтқан еді. Мысал ретінде бас банкир осыдан бірер апта бұрынғы ахуалды еске алды. Наурыз айының басында аздап төмендеген мұнай бағасына  қарамастан, теңгенің құны көтеріле түскен болатын. Өйткені, нарықтағы саудагерлер теңгеге ұзақ мерзімді бәс тігіп, жаппай сатып ала бастаған. Осылайша, сұраныстың көбеюі теңгенің нығаюына жол ашқан-ды.

2017 жылғы доллар-теңге қа­тынасы қалай болады дегенде са­рапшылар екі түрлі факторды ал­ға тар­тады. Бірі – мұнай бағасы, екін­ші­сі – доллардың өзіндік құны.

Мұнай бағасының биылғы көр­сет­кіші өткен жылдың соңында ше­шілгендей болды. 2016 жылдың жел­тоқсан айында ОПЕК мүшелері мен ұйымға кірмейтін Қазақстан секілді өзге де мұнай экспорттаушы елдер 2017 жылдың 1 қаңтарынан бастап жылдың ортасына дейін мұнай өндіру көлемін тәулігіне 1,8 млн баррельге дейін  азайту туралы ортақ келісімге келді. Осы келісім аясында Қазақстан да тәулігіне 20 мың баррель кем өндіруге міндеттеме алып, биылғы жылдың алғашқы үш айында оны артығымен орындап тастады. Үкімет отырысында сөз алған елдің Энергетика министрі осы туралы айта келіп, сәуір айында да өндірістің сәл азаятынын ескертті.

Жалпы, ОПЕК+ (ұйымға мүше және оған кірмейтін мұнай экспорттаушы елдер) елдері қазіргі таңда жо­ғарыда аталған міндеттеменің 93 пайызын орындап тастады. Соның ішінде, Қазақстанмен бірге Сауд Арабиясы да жоспарлы көрсеткішті асы­ра орындаса, Ресей әзірге өзіне тиесілі 600 мың баррельдің үштен бі­рін ғана қысқартып үлгерген. Ал ОПЕК+ комитетінің Кувейтте өткен отырысында ұйым басшысы Мұхаммед Баркиндо жұмыстың кестеге сай жүріп жатқанын айтып, қазіргі мұнай бағасына көңілі толатынын жеткізді. Дегенмен, әлгі келісімнің тек бірінші жарты­жыл­дыққа ғана қатысты екенін ес­­ке­рсек, жылдың ортасынан бас­тап мемлекеттер өндіріске қайта қар­қын беріп, бағаны төмендетіп алу­ы мүмкін деушілер бар. Дей тұр­ғанмен, жақында Мәскеуге жұ­мыс сапарымен барған Ирактың мұ­най министрі ОПЕК елдерінің атал­ғ­ан келісімнің мерзімін созуға мүд­делі екенін айтып қалды. Яғни, биылғы жылдың соңына дейін ОПЕК+ елдері мұнайды 1,8 млн баррель кем өн­діру туралы келісімді ұстап тұруы ықтимал. Дей тұрғанмен, қазір мүше мем­ле­кет­тердің ешқайсысы да алдын ала сөз бермей, әліптің артын бағып отыр.

Демек, 1 маусымға дейін мұнай ба­ғасы қазіргі деңгейде, яғни долларына 50-54 доллар дәлізінде сақ­тал­мақ. Олай болса, теңге бағамының да айтарлықтай құбыла қоймасы анық. Дегенмен, ұлттық валютаның ба­ғамына әсер етуші екінші фактор доллардың өзіндік құны да би­ыл мың құбылып тұр. АҚШ-тың Фе­де­рал­дық резерв жүйесі (ФРЖ) өкілдері жа­қында 2017 жылдың соңына дейін доллардың базалық үстемесінің 4 рет көтерілетіні туралы қауесет таратып, нарықты бір сілкіп алған. Бұған дейін, наурыз айының басындағы ФРЖ отырысында доллардың үстеме ақысы былтырғы 0,50-0,75 пайыздан 0,75-1,00 пайызға көтеріліп, нә­­тижесінде доллардың өзге ва­лю­таларға шаққандағы бағамы кү­рт өсті. Әсіресе, еуро мен фунт қат­ты зардап шекті. Әрине, ол кезде теңгенің бағамы кей сарапшылардың күткеніндей құлдыраған жоқ. Оны ма­мандар сол кездегі мұнай ба­ға­сының көтерілуімен түсіндіреді.

Екінші жағынан, доллардың ба­залық үстеме пайызын көтеру ар­­қылы құнын арттырмақ болған ФРЖ-­ға АҚШ-тың ішкі экономикасы да кедергі келтіруде. Зейнетақы жүйесіндегі қаржы тапшылығы мен жұмыссыздықтың өршуі, елдің тұ­­тыну көрсеткішінің төмендеуі Аме­ри­кадағы инфляцияға қарқын бе­ру­де.

Енді жыл соңына дейін ФРЖ-ның тағы алты отырысы өтіп, соның екеуінде доллардың базалық үс­те­м­е­ақысы көтерілуі тиіс. Инвес­то­р­лардың болжамынша, бұл шілде мен қыркүйек айларындағы отырыс­та болуы мүмкін. Олай болса, жыл біт­кенге дейін доллардың базалық үс­темесі 1,25-1,50 пайызға дейін ар­т­пақ. Әрине, бәріне уақыт төреші...

Бауыржан Мұқанов,

«Егемен Қазақстан»




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

30.04.2017

​Бүркіт балапаны және оның сыны

30.04.2017

Алты Алаштан – Ассамблеяға

30.04.2017

СҚО-да төрт елді мекеннің тұрғындары эвакуацияланды

30.04.2017

Мектептерде сабақтардың басталу уақыты бұрынғыша қалады - Исекешев

30.04.2017

Жексенбіде ел аймақтарында күн райы құбылмалы

29.04.2017

Сағынтаев Сауд Арабиясының министрі Халид Әл-Фалихпен кездесті

29.04.2017

Назарбаев қырғыз президентіне көңіл айту жеделхатын жолдады

29.04.2017

Жоғарғы Сот ұжымы жалпықалалық сенбілікке қатысты

29.04.2017

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы түрік тіліне аударылды

29.04.2017

Қызылорда облысының әкімі Қазақстан этносаясаты бойынша дәріс оқыды

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

29.04.2017

Елбасы Өзбекстан президентімен кездесті

29.04.2017

Сенаторлар сенбілікке қатысты

29.04.2017

Назарбаев табиғат апатына байланысты Қырғызстан Президентіне көңіл айтты

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жол салсаң, мол сал

Санаулы күндерден кейін әлемдік деңгейдегі айтулы шаралардың бірі – ЭКСПО-2017 Халықаралық көр­ме­сінің де жалауы желбіремек. Яғ­ни, бас қала ел айнасы болса, жол-кө­лік инфрақұрылымы оның беделін арт­тыратын бренді болып табылады. Мемлекет басшысының елорданы одан әрі өркендету мәселесінде қа­ла­ның базалық инфрақұрылымын, оның ішінде қала жолдары мен жол ай­рықтарын барынша дамытуға үнемі ба­сымдық беріп келе жатқандығы да сон­дықтан.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Дәріге байланған ғұмыр

«Қазір еліміздегі донор жетіс­пеу­шілігі өте өткір мәселе. Бүгінде ал­мас­тырылған органның 90 пайызы ті­рі донорлардан алынады. Егер бұ­лай кете берсе, енді бір 20 жылда бір бүй­ректі ұлт атану қаупі барлығын жа­сыруға болмайды. Одан шығудың жо­лы қандай?

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Көрменің көрігін спорт қыздырады

Ағымдағы жылдың 10 маусы­мында Астанада ЭКСПО-2017 ха­лық­аралық мамандандырылған көр­месі келушілерге айқара есік ашады. Күллі әлем көз тіккен көрменің өтетін мерзімі жақындаған сайын бойды толқыныс сезімінің билейтіні түсінікті жайт. Иә, «Қонақ аз отырып, көп сынайды». Әлемнің әр қиырынан ағылған меймандардың алдында жайылып жастық, иіліп төсек болу өз алдына, қолдағы барды көрсете білудің өзі өнер һәм зор міндет.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Этностар мүддесі барынша қорғалған ел

Қазақстан заманауи өмірге, ха­лықаралық қоғамдастыққа се­німді түрде кірігіп отыр. Біз елі­міз­дің имиджін көтере отырып, ин­вестициялық және экспорттық әлеуетімізді, экономикамызды қа­р­қынды дамытуға баса назар ау­дарып келеміз. Осы саясаттың ар­қасында Қазақстан әлем мой­ын­даған елге айналды.

Гүлзейнеп Сәдірқызы, «Егемен Қазақстан»

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Пікірлер(0)

Пікір қосу