Орталық Азияда орнықты байланыстарға жол ашылуда

Былтырғы жылдың ая­ғы­нан бері Өзбекстан Рес­публикасының бас­шы­лығы көршілес елдермен байланысын барлық деңгейде жан­дан­­дыра бастады. Өз­бекстан президенті Шавхат Мирзиеев Тү­рік­­менстан мен Қазақ­стан­да мемлекеттік сапармен болып, өзара ын­тымақтастықты арт­ты­ру­ға ықпал ететін жа­ңа келісімдерге қол жет­кіз­ді.
Егемен Қазақстан
11.07.2017 1791
2

Ташкенттің көрші елдермен қарым-қатынастарын жақсарту саясатының аясында оның Бішкек және Душанбемен байланысы да кеңейе түсті. Өзбекстан президентінің бұл елдерге сапары әлі жос­пар­ланбаса да Ш.Мирзиеев өзі­нің әріптестерімен түрлі ау­мақ­тарда кездесті. Соның ішін­де мұсылман мемлекеттері бас­­шыларының Эр-Риядтағы сам­митінде Ш.Мирзиеев Т­әжікстан президенті Э.Рах­мон­мен жүздесті. Одан кейін, Бей­жіңде мамыр айында бол­ған «Белдеу және жол» фо­­румында Өзбекстан мен Қырғызстан президенттері ке­ліссөз жүргізді.

Осының аясында Өзбекстан, Тәжікстан және Қырғызстан елдері деле­га­цияларының түрлі деңгейдегі соңғы айлар­дағы өзара басқосулары та­рап­­тардың қарым-қаты­нас­­тарын жақсартуға бейіл еке­нін көрсетуде. Сондай кез­де­сулердің бірі жақында Душанбеде өтті. Онда премьер-ми­нистрінің орынбасары Ұлығбек Розақұлов бастаған Өзбекстан деле­га­ция­сының Тәжікстанға сапары болды. Екі елдің БАҚ-тары Өзбекстан мен Тәжікстан үкіметтерінің делегациялары кездесуін көршілер арасындағы байланыстарды нығайтудағы жаңа қадам бол­ғанын атап өтті. Соның ішінде Тәжікстан БАҚ-тары та­рапынан кездесу барысын­да жоғары нәтижелерге қол жет­кізілгені айтылды. Атап айт­қанда, Душанбе мен Ташкент қалаларының бау­ыр­ластығы туралы келі­сім­ге қол қойылып және осы келісімнің шең­бе­рін­де екі елдің астаналарында өзара сауда үйлерін ашу жос­пар­ланғаны жеткізілді.

Сонымен қатар, кездесу барысында қазіргі жағ­дай­дағы мәселелер мен бас­қа да бағыт­тардағы ынты­мақ­тас­тық пер­с­пективалары тал­­қыланған. Соның ішінде, сауда-эко­­но­ми­калық байланыстарды жандан­ды­ру мәселесі бас­ты міндет ре­тін­де қа­ралған. Тараптар алдағы уа­­қы­т­тар­да машина жасау, жеңіл өнер­кә­­сіп, тұрмыстық және ша­руа­­шы­­лық тауарларын өндіру бойын­ша бір­лескен кәсіпорындар ашуға мүдде­лі­лік білдірген.

Осы кезеңде Тәжікстан мен Өзбек­с­тан ішкі іс­тер министрлері ге­­не­рал-лей­те­нант Рамазан Рахимзода мен гене­рал-майор Абдусалом Азизовтың кезде­су өткізгендері де маңызды болып отыр. Тараптардың ведомстволары бас­шы­ла­рының өзара кездеспегеніне 19 жыл болған екен. Кездесу барысында олар терроризм, экстремизм, есірткінің заңсыз айналымы және бас­қа да өзекті мәселелерді ту­ғызатын трансұлттық ұйым­дас­қан қылмысқа қарсы күресті күшейту мәсе­л­е­лері туралы пікір алмасқан.

Нақтылай айтқанда, өңірде өзара қарым-қатынастарды жақ­сартуға тың серпін бе­ріл­генін атап өту керек. Ор­та­лық Азияда толыққанды ынты­мақ­тастық орнатуға барлық алғышарттар бар екенін сарапшылар да айтып отыр.

Бұрын аймақтық ынты­мақ­тас­тықты арттыру мақсатымен Орталық Азия елдерінің бір­лестігін құруға талпыныс жа­са­л­ғанын еске сала кетейік. Олар Орталық Азия одағы, Орталық Азия экономикалық ынтымақтастығы (ОАЭЫ) және басқа да бірлестіктер еді. Осы бірлестіктерді құрудың бас­тамашысы үнемі Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев бол­ған. Қазақстан жағы әлі де аймақтық дең­­гей­дегі ынтымақтастықты арттыруды қалайды. Нұрсұлтан Назарбаев Өзбекстан пре­зи­дентімен, одан кейін Түрік­мен­с­тан президентімен кездескенде де жақын көрші алыс туыстан артық екенін ескертіп, Қазақстанның бау­ырлас көрші республикалармен ын­тымақтастықты нығайтуға әр­қа­шанда әзір екенін жеткізді.

Қорыта айтқанда, бүгінгі таңда Орталық Азия елдері арасында өзара қа­тынастарды дамыту белсенділігі арта түсті. Ол бұрынғы кездердегідей аймақтағы «көшбасшылыққа таласуды» тастап, бірлескен түрлі жобаларды, соның ішінде, бірінші кезекте көліктік жобаларды іске асыруға бағытталып отыр. Айта кететін болсақ, Аш­ғабадтағы соңғы кездесуде өзбек пен түрікмен лидерлері темір жол тасымалын қалпына келтіру мәселесін айрықша маңызды деп атады. Г.Бердымұхамедов өзінің сөзінде Түрікменстан тарапы үшін темір жол магистралінің Қытаймен қосылғанын және Парсы шы­ғанағы мен Еуропа елдеріне шығуды қам­тамасыз етудің маңыздылығын атады. Бұл жердегі әңгіме Қытай – Қырғызстан – Өзбекстан темір жол маршрутына қатысты айтылып тұр. Ташкенттің жаңа басшылығының бұл жобаға қалай қарайтындығы әзірге белгісіз, бірақ оның іске асырылуына мүдделі болатындығы сөзсіз.

Сонымен қатар, егер бұл жоба іске асырылса, ол қа­зір­гі Қытай – Қазақстан – Түрікменстан – Иран жол тар­мағына бәсекелес болайын деп тұр. Қытайдың Иу қаласынан шыққан алғашқы жүк пойыздары бұл жол тармағымен Тегеранға үсті­міз­дегі жылдың ақпан айында жеткен еді. Жолға 14 күн кет­ті, ал бұл – теңіз жолынан екі есе қыс­қа. Қазақстан бұл жол­дың ти­імділікпен пайдаланы­луын қа­лайды және балама жол­дың тартылғанына мүдделі емес. Әрине, Өзбекстаннан Түрікменстанға тартылатын темір жол торабы жобасының нақты іске асуының уақыты әлі белгісіз.

Жалпы, Қазақстан мен Өзбекстан арасында екіжақты ынтымақтастыққа байланыс­ты көптеген құжаттарға қол қой­ылды. Осы мәселеде аймақ­тың дамуы үшін бұрынғы жыл­дардың қате­лік­те­ріне ұрын­баудың маңызы зор.

Руслан Жүсіп,
саясаттанушы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.10.2018

Қазақстан Президенті «Ақтөбе» индустриялық аймағына барды

15.10.2018

Елбасы «ACE Tennis Center» теннис орталығына барды

15.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Мұз сарайын аралап көрді

15.10.2018

Мемлекет басшысы Ақтөбедегі «Аяла» балаларды сауықтыру орталығына барды

15.10.2018

Елбасы «DaruZharygy» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің офтальмология орталығына барды

15.10.2018

«Қазақ радиолары» ЖШС-ның Бас директоры тағайындалды

15.10.2018

Брексит: келісімге қол жетпеді

15.10.2018

Геннадий Шиповских: Мұғалім мәртебесін асқақтату еліміз үшін аса маңызды (ВИДЕО)

15.10.2018

Сенаторлар Атырау қалалық Бизнес және құқық колледжінде кездесу өткізді

15.10.2018

Станимир Стоилов: Әлеуетін толық көрсете алмай жүрген футболшылар бар

15.10.2018

Павлодарда құрылысы ұзаққа созылған 25 нысан анықталды

15.10.2018

Елбасы жұмыс сапарымен Ақтөбе облысына барды

15.10.2018

Қыздар университеті «Туған жерге тағзым» жобасын жүзеге асыруға кірісті

15.10.2018

«Ұстаз мәртебесі туралы» заңды әзірлеуге салалық кәсіподақ белсенді түрде атсалысады

15.10.2018

Өзбекстанда импорт өсіп, экспорт көрсеткіші төмендеді

15.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Арыстанбек Мұхамедиұлын қабылдады

15.10.2018

Мұратхан Шүкеев Жамбыл облысы әкімінің орынбасары болып тағайындалды

15.10.2018

Теннисшілердің әлемдік рейтингі жаңартылды

15.10.2018

Ұшқындағы үшем

15.10.2018

Армения әскері Таулы Қарабаққа қатысты атысты тоқтату режимін бұзды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Týrızmdi damytý qonaqjaılyqtan bastalady

Tetigin tapqan elder týrızm salasyn sarqylmaıtyn tabys kózine aınaldyryp alǵan. Qyzyǵa qarap otyrsaq, bul saladan qyrýar qarajat túsetinin aıtpaǵanda, kóptegen jumys orny ashylyp,  eldiń tórtkúl álemge jaqsy aty shyǵyp jatady eken.  Al kez kelgen qonaqtyń kóńilin tabýǵa eń birinshi ashyq-jarqyn qabaǵyń, odan keıin dámdi tamaǵyń kerek ekeni álmısaqtan belgili aksıoma emes pe.  

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу