Орталық Азияда орнықты байланыстарға жол ашылуда

Былтырғы жылдың ая­ғы­нан бері Өзбекстан Рес­публикасының бас­шы­лығы көршілес елдермен байланысын барлық деңгейде жан­дан­­дыра бастады. Өз­бекстан президенті Шавхат Мирзиеев Тү­рік­­менстан мен Қазақ­стан­да мемлекеттік сапармен болып, өзара ын­тымақтастықты арт­ты­ру­ға ықпал ететін жа­ңа келісімдерге қол жет­кіз­ді.
Егемен Қазақстан
11.07.2017 1625

Ташкенттің көрші елдермен қарым-қатынастарын жақсарту саясатының аясында оның Бішкек және Душанбемен байланысы да кеңейе түсті. Өзбекстан президентінің бұл елдерге сапары әлі жос­пар­ланбаса да Ш.Мирзиеев өзі­нің әріптестерімен түрлі ау­мақ­тарда кездесті. Соның ішін­де мұсылман мемлекеттері бас­­шыларының Эр-Риядтағы сам­митінде Ш.Мирзиеев Т­әжікстан президенті Э.Рах­мон­мен жүздесті. Одан кейін, Бей­жіңде мамыр айында бол­ған «Белдеу және жол» фо­­румында Өзбекстан мен Қырғызстан президенттері ке­ліссөз жүргізді.

Осының аясында Өзбекстан, Тәжікстан және Қырғызстан елдері деле­га­цияларының түрлі деңгейдегі соңғы айлар­дағы өзара басқосулары та­рап­­тардың қарым-қаты­нас­­тарын жақсартуға бейіл еке­нін көрсетуде. Сондай кез­де­сулердің бірі жақында Душанбеде өтті. Онда премьер-ми­нистрінің орынбасары Ұлығбек Розақұлов бастаған Өзбекстан деле­га­ция­сының Тәжікстанға сапары болды. Екі елдің БАҚ-тары Өзбекстан мен Тәжікстан үкіметтерінің делегациялары кездесуін көршілер арасындағы байланыстарды нығайтудағы жаңа қадам бол­ғанын атап өтті. Соның ішінде Тәжікстан БАҚ-тары та­рапынан кездесу барысын­да жоғары нәтижелерге қол жет­кізілгені айтылды. Атап айт­қанда, Душанбе мен Ташкент қалаларының бау­ыр­ластығы туралы келі­сім­ге қол қойылып және осы келісімнің шең­бе­рін­де екі елдің астаналарында өзара сауда үйлерін ашу жос­пар­ланғаны жеткізілді.

Сонымен қатар, кездесу барысында қазіргі жағ­дай­дағы мәселелер мен бас­қа да бағыт­тардағы ынты­мақ­тас­тық пер­с­пективалары тал­­қыланған. Соның ішінде, сауда-эко­­но­ми­калық байланыстарды жандан­ды­ру мәселесі бас­ты міндет ре­тін­де қа­ралған. Тараптар алдағы уа­­қы­т­тар­да машина жасау, жеңіл өнер­кә­­сіп, тұрмыстық және ша­руа­­шы­­лық тауарларын өндіру бойын­ша бір­лескен кәсіпорындар ашуға мүдде­лі­лік білдірген.

Осы кезеңде Тәжікстан мен Өзбек­с­тан ішкі іс­тер министрлері ге­­не­рал-лей­те­нант Рамазан Рахимзода мен гене­рал-майор Абдусалом Азизовтың кезде­су өткізгендері де маңызды болып отыр. Тараптардың ведомстволары бас­шы­ла­рының өзара кездеспегеніне 19 жыл болған екен. Кездесу барысында олар терроризм, экстремизм, есірткінің заңсыз айналымы және бас­қа да өзекті мәселелерді ту­ғызатын трансұлттық ұйым­дас­қан қылмысқа қарсы күресті күшейту мәсе­л­е­лері туралы пікір алмасқан.

Нақтылай айтқанда, өңірде өзара қарым-қатынастарды жақ­сартуға тың серпін бе­ріл­генін атап өту керек. Ор­та­лық Азияда толыққанды ынты­мақ­тастық орнатуға барлық алғышарттар бар екенін сарапшылар да айтып отыр.

Бұрын аймақтық ынты­мақ­тас­тықты арттыру мақсатымен Орталық Азия елдерінің бір­лестігін құруға талпыныс жа­са­л­ғанын еске сала кетейік. Олар Орталық Азия одағы, Орталық Азия экономикалық ынтымақтастығы (ОАЭЫ) және басқа да бірлестіктер еді. Осы бірлестіктерді құрудың бас­тамашысы үнемі Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев бол­ған. Қазақстан жағы әлі де аймақтық дең­­гей­дегі ынтымақтастықты арттыруды қалайды. Нұрсұлтан Назарбаев Өзбекстан пре­зи­дентімен, одан кейін Түрік­мен­с­тан президентімен кездескенде де жақын көрші алыс туыстан артық екенін ескертіп, Қазақстанның бау­ырлас көрші республикалармен ын­тымақтастықты нығайтуға әр­қа­шанда әзір екенін жеткізді.

Қорыта айтқанда, бүгінгі таңда Орталық Азия елдері арасында өзара қа­тынастарды дамыту белсенділігі арта түсті. Ол бұрынғы кездердегідей аймақтағы «көшбасшылыққа таласуды» тастап, бірлескен түрлі жобаларды, соның ішінде, бірінші кезекте көліктік жобаларды іске асыруға бағытталып отыр. Айта кететін болсақ, Аш­ғабадтағы соңғы кездесуде өзбек пен түрікмен лидерлері темір жол тасымалын қалпына келтіру мәселесін айрықша маңызды деп атады. Г.Бердымұхамедов өзінің сөзінде Түрікменстан тарапы үшін темір жол магистралінің Қытаймен қосылғанын және Парсы шы­ғанағы мен Еуропа елдеріне шығуды қам­тамасыз етудің маңыздылығын атады. Бұл жердегі әңгіме Қытай – Қырғызстан – Өзбекстан темір жол маршрутына қатысты айтылып тұр. Ташкенттің жаңа басшылығының бұл жобаға қалай қарайтындығы әзірге белгісіз, бірақ оның іске асырылуына мүдделі болатындығы сөзсіз.

Сонымен қатар, егер бұл жоба іске асырылса, ол қа­зір­гі Қытай – Қазақстан – Түрікменстан – Иран жол тар­мағына бәсекелес болайын деп тұр. Қытайдың Иу қаласынан шыққан алғашқы жүк пойыздары бұл жол тармағымен Тегеранға үсті­міз­дегі жылдың ақпан айында жеткен еді. Жолға 14 күн кет­ті, ал бұл – теңіз жолынан екі есе қыс­қа. Қазақстан бұл жол­дың ти­імділікпен пайдаланы­луын қа­лайды және балама жол­дың тартылғанына мүдделі емес. Әрине, Өзбекстаннан Түрікменстанға тартылатын темір жол торабы жобасының нақты іске асуының уақыты әлі белгісіз.

Жалпы, Қазақстан мен Өзбекстан арасында екіжақты ынтымақтастыққа байланыс­ты көптеген құжаттарға қол қой­ылды. Осы мәселеде аймақ­тың дамуы үшін бұрынғы жыл­дардың қате­лік­те­ріне ұрын­баудың маңызы зор.

Руслан Жүсіп,
саясаттанушы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.05.2018

Қ.Тоқаев: Атырау облысы – ел экономикасының флагманы

23.05.2018

Жаңаөзенде судағы қауіпсіздік ережелері түсіндірілді

23.05.2018

Маңғыстауда өрт қауіпсіздігі бойынша 77 бекет орнатылды

23.05.2018

Маңғыстаулық полицейлер мұқтаж отбасыларға көмек берді

23.05.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ресей Федерациясының Қорғаныс министрі С.Шойгумен кездесті

23.05.2018

Менингиттен қалай қорғану керек?

23.05.2018

«Баян сұлу» жобасының жеңімпазы анықталды

23.05.2018

Қазақ әдебиеті әлем тілдерінде сөйлейді

23.05.2018

Л.Гирш көпшілікке «Стихи о войне и мире» өлеңдер жинағын таныстырды

23.05.2018

Қазақстан Президенті қорғаныс ведомстволарының министрлерімен кездесті

23.05.2018

Қызылордада жасырын казино ашқан азамат ұсталды

23.05.2018

Сотқа жүгінбей татуласуға болады

23.05.2018

«Петропавл–Қорған» бағытындағы тас жолға 27 миллиард теңге бөлінбек

23.05.2018

Маңғыстауда сот жүйесін жетілдірудің 7 бағыты талқыланды

23.05.2018

Петропавлда омарташы мамандар оқытыла бастады

23.05.2018

Қазақстандықтар жеке мәліметтеріне қолжетімділікке тыйым сала алады

23.05.2018

«Азаматтарға арналған үкімет» 8 млн адамның цифрлық сауаттылығын арттырмақ

23.05.2018

«Арсеналға» жаңа бапкер келді

23.05.2018

Елбасы V халықаралық «KADEX-2018» көрмесінің ашылу рәсіміне қатысты

23.05.2018

Алматыда «Жас өркен» жастар орталығы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қызғаныш деген қызыл ит

Заты адам баласымен бірге жасасып келе жатқан, көнермес те көгер­мес сезімдердің бірі – қызғаныш. Адам­ның көзіне шел қапта­та­тын қара қыз­ға­ныштардан кекшілдік пен күн­шілдік, бақас­тық пен бақталастық қоз­дап, неше түрлі қылмыстар жасалып жата­ты­ны да ешкімге құпия емес. 

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматының алмасы. Шырын қайда?..

Алматы жұрты күнде жауған жауын­мен, түнде ұрған суықпен жағаласып жүріп Алатаудың бөктеріндегі биылғы алма бақ гүл шашқан көркем шақтан көз жазып қалған сыңайлы. Содан ба екен, біреу «Биыл алма гүлдеді ме?» десе, біреу «Биыл өзі алма бола ма?» дейді қамығып. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Рух көтерудің жолы

Кейінгі өскелең жас ұрпақты патриот­тық рухта қалай тәрбиелейміз, ертеңгі ел қорғар өрендеріміздің бойына отаншылдық пен патриотизмді, елге, жерге деген сүйіс­пен­шілік сезімін  қалыптастырып, келешекте ержүрек, батыл болып өсулері үшін не істеуіміз керек деп,  жастардың ертеңгі тағдыры мен таңдауына жиі бас ауыртып, жанымыздың жабырқап жататыны рас.

Қамбар Ахмет,

Каспий мен Қара теңіздерді жалғау кімге тиімді?

Мамырдың екінші онкүндігінде ақпарат һәм саясат алаңында қызу тал­қыланған тақырыптың бірі – Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Каспий мен Қара теңіздің арасын жал­ғайтын «Еуразия» каналын салу жөніндегі пікірі болды. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу