Орталық Азияда орнықты байланыстарға жол ашылуда

Былтырғы жылдың ая­ғы­нан бері Өзбекстан Рес­публикасының бас­шы­лығы көршілес елдермен байланысын барлық деңгейде жан­дан­­дыра бастады. Өз­бекстан президенті Шавхат Мирзиеев Тү­рік­­менстан мен Қазақ­стан­да мемлекеттік сапармен болып, өзара ын­тымақтастықты арт­ты­ру­ға ықпал ететін жа­ңа келісімдерге қол жет­кіз­ді.
Егемен Қазақстан
11.07.2017 2116
2

Ташкенттің көрші елдермен қарым-қатынастарын жақсарту саясатының аясында оның Бішкек және Душанбемен байланысы да кеңейе түсті. Өзбекстан президентінің бұл елдерге сапары әлі жос­пар­ланбаса да Ш.Мирзиеев өзі­нің әріптестерімен түрлі ау­мақ­тарда кездесті. Соның ішін­де мұсылман мемлекеттері бас­­шыларының Эр-Риядтағы сам­митінде Ш.Мирзиеев Т­әжікстан президенті Э.Рах­мон­мен жүздесті. Одан кейін, Бей­жіңде мамыр айында бол­ған «Белдеу және жол» фо­­румында Өзбекстан мен Қырғызстан президенттері ке­ліссөз жүргізді.

Осының аясында Өзбекстан, Тәжікстан және Қырғызстан елдері деле­га­цияларының түрлі деңгейдегі соңғы айлар­дағы өзара басқосулары та­рап­­тардың қарым-қаты­нас­­тарын жақсартуға бейіл еке­нін көрсетуде. Сондай кез­де­сулердің бірі жақында Душанбеде өтті. Онда премьер-ми­нистрінің орынбасары Ұлығбек Розақұлов бастаған Өзбекстан деле­га­ция­сының Тәжікстанға сапары болды. Екі елдің БАҚ-тары Өзбекстан мен Тәжікстан үкіметтерінің делегациялары кездесуін көршілер арасындағы байланыстарды нығайтудағы жаңа қадам бол­ғанын атап өтті. Соның ішінде Тәжікстан БАҚ-тары та­рапынан кездесу барысын­да жоғары нәтижелерге қол жет­кізілгені айтылды. Атап айт­қанда, Душанбе мен Ташкент қалаларының бау­ыр­ластығы туралы келі­сім­ге қол қойылып және осы келісімнің шең­бе­рін­де екі елдің астаналарында өзара сауда үйлерін ашу жос­пар­ланғаны жеткізілді.

Сонымен қатар, кездесу барысында қазіргі жағ­дай­дағы мәселелер мен бас­қа да бағыт­тардағы ынты­мақ­тас­тық пер­с­пективалары тал­­қыланған. Соның ішінде, сауда-эко­­но­ми­калық байланыстарды жандан­ды­ру мәселесі бас­ты міндет ре­тін­де қа­ралған. Тараптар алдағы уа­­қы­т­тар­да машина жасау, жеңіл өнер­кә­­сіп, тұрмыстық және ша­руа­­шы­­лық тауарларын өндіру бойын­ша бір­лескен кәсіпорындар ашуға мүдде­лі­лік білдірген.

Осы кезеңде Тәжікстан мен Өзбек­с­тан ішкі іс­тер министрлері ге­­не­рал-лей­те­нант Рамазан Рахимзода мен гене­рал-майор Абдусалом Азизовтың кезде­су өткізгендері де маңызды болып отыр. Тараптардың ведомстволары бас­шы­ла­рының өзара кездеспегеніне 19 жыл болған екен. Кездесу барысында олар терроризм, экстремизм, есірткінің заңсыз айналымы және бас­қа да өзекті мәселелерді ту­ғызатын трансұлттық ұйым­дас­қан қылмысқа қарсы күресті күшейту мәсе­л­е­лері туралы пікір алмасқан.

Нақтылай айтқанда, өңірде өзара қарым-қатынастарды жақ­сартуға тың серпін бе­ріл­генін атап өту керек. Ор­та­лық Азияда толыққанды ынты­мақ­тастық орнатуға барлық алғышарттар бар екенін сарапшылар да айтып отыр.

Бұрын аймақтық ынты­мақ­тас­тықты арттыру мақсатымен Орталық Азия елдерінің бір­лестігін құруға талпыныс жа­са­л­ғанын еске сала кетейік. Олар Орталық Азия одағы, Орталық Азия экономикалық ынтымақтастығы (ОАЭЫ) және басқа да бірлестіктер еді. Осы бірлестіктерді құрудың бас­тамашысы үнемі Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев бол­ған. Қазақстан жағы әлі де аймақтық дең­­гей­дегі ынтымақтастықты арттыруды қалайды. Нұрсұлтан Назарбаев Өзбекстан пре­зи­дентімен, одан кейін Түрік­мен­с­тан президентімен кездескенде де жақын көрші алыс туыстан артық екенін ескертіп, Қазақстанның бау­ырлас көрші республикалармен ын­тымақтастықты нығайтуға әр­қа­шанда әзір екенін жеткізді.

Қорыта айтқанда, бүгінгі таңда Орталық Азия елдері арасында өзара қа­тынастарды дамыту белсенділігі арта түсті. Ол бұрынғы кездердегідей аймақтағы «көшбасшылыққа таласуды» тастап, бірлескен түрлі жобаларды, соның ішінде, бірінші кезекте көліктік жобаларды іске асыруға бағытталып отыр. Айта кететін болсақ, Аш­ғабадтағы соңғы кездесуде өзбек пен түрікмен лидерлері темір жол тасымалын қалпына келтіру мәселесін айрықша маңызды деп атады. Г.Бердымұхамедов өзінің сөзінде Түрікменстан тарапы үшін темір жол магистралінің Қытаймен қосылғанын және Парсы шы­ғанағы мен Еуропа елдеріне шығуды қам­тамасыз етудің маңыздылығын атады. Бұл жердегі әңгіме Қытай – Қырғызстан – Өзбекстан темір жол маршрутына қатысты айтылып тұр. Ташкенттің жаңа басшылығының бұл жобаға қалай қарайтындығы әзірге белгісіз, бірақ оның іске асырылуына мүдделі болатындығы сөзсіз.

Сонымен қатар, егер бұл жоба іске асырылса, ол қа­зір­гі Қытай – Қазақстан – Түрікменстан – Иран жол тар­мағына бәсекелес болайын деп тұр. Қытайдың Иу қаласынан шыққан алғашқы жүк пойыздары бұл жол тармағымен Тегеранға үсті­міз­дегі жылдың ақпан айында жеткен еді. Жолға 14 күн кет­ті, ал бұл – теңіз жолынан екі есе қыс­қа. Қазақстан бұл жол­дың ти­імділікпен пайдаланы­луын қа­лайды және балама жол­дың тартылғанына мүдделі емес. Әрине, Өзбекстаннан Түрікменстанға тартылатын темір жол торабы жобасының нақты іске асуының уақыты әлі белгісіз.

Жалпы, Қазақстан мен Өзбекстан арасында екіжақты ынтымақтастыққа байланыс­ты көптеген құжаттарға қол қой­ылды. Осы мәселеде аймақ­тың дамуы үшін бұрынғы жыл­дардың қате­лік­те­ріне ұрын­баудың маңызы зор.

Руслан Жүсіп,
саясаттанушы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

«Оскар» номинанттары белгілі болды

23.01.2019

Көтеріліп жатқан мәселелер мен олардың шешімі адам капиталын арттыруға жол ашады — сарапшы

23.01.2019

Мамлют ауданына жаңа әкім тағайындалды

23.01.2019

Жетісулық студенттер волонтер болуға бейілді

23.01.2019

Аралас жекпе-жектен ел чемпионаты алғаш рет Алматыда өтеді

23.01.2019

Н.Назарбаев: Жусан операциясы жалғаса береді

23.01.2019

Спорттық гимнастика: Токио олимпиадасына іріктеу турнирі қалай өтеді?

23.01.2019

Дзюдодан Қазақстан құрамасы аралас командалық турнирден іріктеу сынына қатысады

23.01.2019

Шорт-трекші Абзал Әжіғалиев жаттығу кезінде тобығын шығарып алды

23.01.2019

Седнева мен Еркебаева Ресейдегі халықаралық турнирде топ жарды

23.01.2019

Шымкенттің экологиялық жағдайын жақсарту жөнінде меморандум түзілді

23.01.2019

Президент волонтер студенттердің шәкіртақысын өсіруді тапсырды

23.01.2019

Азат Перуашев Қазақ Республикасы атауын қайта енгізуді ұсынды

23.01.2019

Н.Назарбаев: Жас ғалымдарды қолдауға жыл сайын 3 млрд теңге қаржы бөлінсін

23.01.2019

Президент жастардың жұмыссыздық мәселесіне алаңдаушылық білдірді

23.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев: Ата-бабамыздан қалған жерді жөнімен қолдануымыз керек

23.01.2019

Президент жас кәсіпкер бағдарламасын әзірлеуді ұсынды

23.01.2019

Елбасы: Жастардың стартаптарын қолдауға арналған қор құру керек

23.01.2019

Н.Назарбаев: Жұмысшы жастарға жылына 1000 пәтер салынсын

23.01.2019

Еңбек жолыңды өндірістен бастап та көп мақсатқа жетуге болады - Александр Шутов

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу